बन्धमोक्षवर्णनम् (Bondage and Liberation: The Prakṛti–Karma Wheel and Śiva as the Transcendent Cause)

Verse 1

ऋषयः ऊचुः । बंधमोक्षस्वरूपं हि ब्रूहि सर्वार्थवित्तम । सूत उवाच । बंधमोक्षं तथोपायं वक्ष्येऽहं शृणुतादरात्

ရသီတို့က မေးလျက်— «အရာအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူရေ၊ ချည်နှောင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အမှန်တရားကို ရှင်းပြပါ» ဟုဆို၏။ စူတက— «ချည်နှောင်ခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ထိုသို့ရောက်ရန် နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်—ရိုသေစွာ နားထောင်ကြလော့» ဟုဆို၏။

Verse 2

प्रकृत्याद्यष्टबंधेन बद्धो जीवः स उच्यते । प्रकृत्याद्यष्टबंधेन निर्मुक्तो मुक्त उच्यते

ဇီဝ (အသက်ဝိညာဉ်) သည် ပရကృతిမှ စတင်သော ချည်နှောင်မှု ရှစ်ပါးကြောင့် ချည်နှောင်ခံရလျှင် «ချည်နှောင်သူ» ဟုခေါ်၏။ ထိုပရကृतिမှ စတင်သော ချည်နှောင်မှု ရှစ်ပါးမှ လုံးဝလွတ်ကင်းသွားလျှင် «မုက္တ» (လွတ်မြောက်သူ) ဟုခေါ်၏။

Verse 3

प्रकृत्यादिवशीकारो मोक्ष इत्युच्यते स्वतः । बद्धजीवस्तु निर्मुक्तो मुक्तजीवः स कथ्यते

မောက္ခသည် မိမိသဘာဝအရ ပရကృతိနှင့် အခြားကန့်သတ်ကာရဏာများကို ထိန်းချုပ်အုပ်စိုးနိုင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ ချည်နှောင်ခံနေရသော ဇီဝသည် အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်လာသောအခါ ထိုဇီဝကို “လွတ်မြောက်သောဇီဝ” ဟု ခေါ်သည်။

Verse 4

प्रकृत्यग्रे ततो बुद्धिरहंकारो गुणात्मकः । पंचतन्मात्रमित्येते प्रकृत्याद्यष्टकं विदुः

ပထမဦးစွာ ပရကృతိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဗုဒ္ဓိ ဖြစ်လာပြီး၊ ထို့နောက် ဂုဏာဖြစ်တည်သော အဟံကာရ ဖြစ်၏။ တန်မာတြာ ငါးပါးနှင့်အတူ ဤတို့ကို ပရကృతိမှ စသော အဋ္ဌက (ရှစ်ပါးစု) ဟု သိကြသည်။

Verse 5

प्रकृट्याद्यष्टजो देहो देहजं कर्म उच्यते । पुनश्च कर्मजो देहो जन्मकर्म पुनः पुनः

ပရကృతိနှင့် အဋ္ဌတတ္တဝ (ရှစ်သဘောတရား) မှ ပေါ်ပေါက်လာသော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကိုယ်ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကမ္မ၏ အကြောင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကမ္မကြောင့်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာ ပေါ်လာသဖြင့် မွေးဖွားခြင်းနှင့် ကမ္မသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 6

शरीरं त्रिविधं ज्ञेयं स्थूलं सूक्ष्मं च कारणम् । स्थूलं व्यापारदं प्रोक्तं सूक्ष्ममिंद्रि यभोगदम्

ကိုယ်ခန္ဓာကို သုံးမျိုးဟု သိရမည်—အကြမ်း (သထူလ), အနု (သုက္ခမ), နှင့် အကြောင်း (ကာရဏ) ဖြစ်သည်။ အကြမ်းကိုယ်ခန္ဓာသည် ပြင်ပလုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကိရိယာဟု ဆိုကြပြီး၊ အနုကိုယ်ခန္ဓာသည် အင်္ဒြိယများမှတစ်ဆင့် အာရုံခံစားမှုကို ပေးစွမ်းသူဟု ဆိုသည်။

Verse 7

कारणं त्वात्मभोगार्थं जीवकर्मानुरूपतः । सुखं दुःखं पुण्यपापैः कर्मभिः फलमश्नुते

အမှန်တကယ်ပင် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အင်္ဂါရပ်များသည် ဇီဝအတ္တ၏ အတွေ့အကြုံအတွက် ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ဦးချင်း၏ ကမ္မအလိုက် ဖြစ်တည်သည်။ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်မှ ပေါ်လာသော ကမ္မတို့ကြောင့် သုခနှင့် ဒုက္ခဟူသော အကျိုးဖလကို ခံစားရသည်။

Verse 8

तस्माद्धि कर्मरज्ज्वा हि बद्धो जीवः पुनः पुनः । शरीरत्रयकर्मभ्यां चक्रवद्भ्राम्यते सदा

ထို့ကြောင့် ကမ္မကြိုးဖြင့် အသက်ဝိညာဉ်သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ချည်နှောင်ခံရပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာသုံးမျိုးနှင့် ဆက်နွယ်သော ကမ္မများကြောင့် ဘီးလှည့်သကဲ့သို့ အမြဲတမ်း လှည့်လည်နေသည်။

Verse 9

चक्रभ्रमनिवृत्यर्थं चक्रकर्तारमीडयेत् । प्रकृत्यादि महाचक्रं प्रकृतेः परतः शिवः

သံသရာလှည့်ဘီး ရပ်တန့်စေရန် ဘီးကို ဖန်ဆင်းသူကို ပူဇော်ရမည်။ မဟာဘီးသည် ပရကృతిမှ စတင်သော်လည်း ပရကృతိအထက်၌ ရှိဝသည် တည်ရှိသည်။

Verse 10

चक्रकर्ता महेशो हि प्रकृतेः परतोयतः । पिबति वाथ वमति जीवन्बालो जलं यथा

မဟေရှဝရသည် ပရကృతိကို ကျော်လွန်တော်မူသောကြောင့် စကြဝဠာလည်ပတ်မှု၏ ဖန်ဆင်းရှင်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ ထိုအလွန်လွန်မြင့်သောအခြေအနေမှ စကြဝဠာကို စုပ်ယူတော်မူပြီး ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်တော်မူသည်—အသက်ရှင်သောကလေးက ရေသောက်ပြီး ပြန်ထွက်စေသကဲ့သို့။

Verse 11

शिवस्तथा प्रकृत्यादि वशीकृत्याधितिष्ठति । सर्वं वशीकृतं यस्मात्तस्माच्छिव इति स्मृतः । शिव एव हि सर्वज्ञः परिपूर्णश्च निःस्पृहः

ရှီဝသည် ပရကృతိနှင့် ထိုမှ ပေါ်ပေါက်သမျှကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်ကာ အပေါ်မှ အုပ်စိုးတော်မူသည်။ အရာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်နိုင်သောကြောင့် ထိုကြောင့်ပင် “ရှီဝ” ဟု မှတ်သားကြသည်။ အမှန်တကယ် ရှီဝတစ်ပါးတည်းသာ အလုံးစုံသိမြင်သူ၊ ပြည့်စုံသူ၊ ဆန္ဒကင်းသူ ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 12

सर्वज्ञता तृप्तिरनादिबोधः स्वतंत्रता नित्यमलुप्तशक्तिः । अनंतशक्तिश्च महेश्वरस्य यन्मानसैश्वर्यमवैति वेदः

အလုံးစုံသိမြင်မှု၊ ပြည့်ဝတင်းတိမ်မှု၊ အစမရှိသော သတိဉာဏ်၊ အပြည့်အဝ လွတ်လပ်မှု၊ အမြဲမပျောက်ကွယ်သော အင်အား၊ နှင့် အနန္တစွမ်းအားတို့သည် မဟေရှဝရ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဝေဒသည် ဤအရာကို သခင်၏ အတွင်းပိုင်း အာဏာတော် (စိတ်သဘောအတွင်း တည်မြဲသော အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးမှု) ဟူ၍ သိမြင်ထားသည်။

Verse 13

अतः शिवप्रसादेन प्रकृत्यादिवशं भवेत् । शिवप्रसादलाभार्थं शिवमेव प्रपूजयेत्

ထို့ကြောင့် သခင်ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ပရကృతိ စသည့်အရာများ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်မှ လွတ်မြောက်လာသည်။ ထိုရှီဝကရုဏာတော်ကို ရရှိရန် ရှီဝကိုသာ ပူဇာပြုရမည်။

Verse 14

निःस्पृहस्य च पूर्णस्य तस्य पूजा कथं भवेत् । शिवोद्देशकृतं कर्म प्रसादजनकं भवेत्

ဆန္ဒကင်း၍ ပြည့်စုံတော်မူသော အရှင်အတွက် ပူဇာကို မည်သို့ ပြုနိုင်မည်နည်း။ သို့သော် ရှီဝကို ရည်ရွယ်၍ ပြုသော အလုပ်အားလုံးသည် ကရုဏာတော်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်လာသည်။

Verse 15

लिंगे बेरे भक्तजने शिवमुद्दिश्य पूजयेत् । कायेन मनसा वाचा धनेनापि प्रपूजयेत्

သခင်ရှီဝကို ရည်မှန်း၍ လင်္ဂ၌လည်းကောင်း၊ ဘေရ (ရုပ်တု) ၌လည်းကောင်း၊ ရှီဝဘက်တော်သားများအတွင်း၌လည်းကောင်း ပူဇာပြုရမည်။ ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်၊ နှုတ်ကပတ်၊ ထို့ပြင် ငွေကြေးဥစ္စာဖြင့်ပါ ပြည့်စုံစွာ ပူဇာပြုရမည်။

Verse 16

पुजया तु महेशो हि प्रकृतेः परमः शिवः । प्रसादं कुरुते सत्यं पूजकस्य विशेषतः

ပူဇာအားဖြင့်ပင် မဟေရှ (ပရကృతိထက် အထက်မြတ်ဆုံးသော ရှီဝ) သည် အမှန်တကယ် ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားတော်မူသည်၊ အထူးသဖြင့် ပူဇာပြုသူအပေါ်၌ ဖြစ်သည်။

Verse 17

शिवप्रसादात्कर्माद्यं क्रमेण स्ववशं भवेत् । कर्मारभ्य प्रकृत्यंतं यदासर्वं वशं भवेत्

ရှီဝ၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် မိမိ၏ကမ္မမှစ၍ အရာအားလုံးသည် အဆင့်ဆင့် မိမိအာဏာအောက်သို့ ဝင်လာ၏။ ကမ္မမှစ၍ ပရကృతి (Prakṛti) အထိတိုင်—ထိုအခါ အရာအားလုံးကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်၏။

Verse 18

इति श्रीशैवेमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडे शिवलिंगमहिमावर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်သော ရှೈဝ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝိဒ္ယေရှ္ဝရ-သံဟိတာနှင့် သာဓျသာဓန-ခဏ္ဍအတွင်း၊ «ရှီဝလင်္ဂ၏ မဟိမကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အဓိကာရဖြင့် အခန်း တစ်ဆယ့်ရှစ် ပြီးဆုံး၏။

Verse 19

तदा वै शिवलोके तु वासः सालोक्यमुच्यते । सामीप्यं याति सांबस्य तन्मात्रे च वशं गते

ထို့နောက် ရှီဝ၏ ကိုယ်ပိုင်လောက၌ နေထိုင်ခြင်းကို စာလိုက്യ (sālokya) ဟု ခေါ်သည်၊ အတူတူသော နယ်ပယ်၌ တည်နေခြင်းဖြစ်၏။ ထို့နောက် စာမီပျ (sāmīpya) — သမ္ဘာ ရှီဝဘုရား၏ အနီးကပ်မှုကို ရရှိကာ၊ အလုံးစုံ လက်အောက်ခံ၍ သူ့တစ်ပါးတည်းကိုသာ အာဏာပိုင်အဖြစ် ခံယူရ၏။

Verse 20

तदा तु शिवसायुज्यमायुधाद्यैः क्रियादिभिः । महाप्रसादलाभे च बुद्धिश्चापि वशा भवेत्

ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်းမှ စ၍ သတ်မှတ်ထားသော ဝတ်ပြုအကျင့်များနှင့် အခြား ရီတုအကျင့်စည်းကမ်းများအားဖြင့် ရှီဝ-စာယုဇျ (śiva-sāyujya) — ရှီဝနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ရှီဝ၏ မဟာပရာသာဒ (mahāprasāda) ကို ရရှိသောအခါ ဉာဏ်ပင်လျှင် ထိန်းညှိခံရ၍ နာခံတည်ငြိမ်လာ၏။

Verse 21

बुद्धिस्तु कार्यं प्रकृतेस्तत्सृष्टिरिति कथ्यते । पुनर्महाप्रसादेन प्रकृतिर्वशमेष्यति

ဉာဏ် (buddhi) သည် ပရကృతိ (Prakṛti) ၏ အကျိုးဖြစ်၍၊ သူမ၏ ဖန်ဆင်းမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော အရာဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ရှီဝဘုရား၏ မဟာပရာသာဒ (mahāprasāda) ကြောင့် ပရကృతိ သည် ထပ်မံ၍ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ဝင်လာကာ နှိမ့်ချခံရ၏။

Verse 22

शिवस्य मानसैश्वर्यं तदाऽयत्नं भविष्यति । सार्वज्ञाद्यं शिवैश्वर्यं लब्ध्वा स्वात्मनि राजते

ထိုအခါ ရှိဝ၏ စိတ်အာဏာပိုင်မှုသည် အားထုတ်မလိုဘဲ ပေါ်ထွန်းလာမည်။ အစဉ်အလာအတိုင်း အလုံးစုံသိခြင်းမှ စတင်သော ရှိဝ၏ အရှင်အာဏာကို ရရှိပြီးနောက်၊ မိမိ၏ အတ္တတွင် တောက်ပလင်းလက်နေ၏။

Verse 23

तत्सायुज्यमिति प्राहुर्वेदागमपरायणाः । एवं क्रमेण मुक्तिः स्याल्लिंगादौ पूजया स्वतः

ဝေဒနှင့် အာဂမတို့ကို အားထားကိုးကွယ်သူများက ထိုအခြေအနေကို “သာယုဇ္ယ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ရှိဝနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ကြောင့် အစဉ်လိုက်အတိုင်း လင်္ဂနှင့် အခြားအရာတို့ကို ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် မောက္ခသည် အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာမည်။

Verse 24

अतः शिवप्रसादार्थं क्रियाद्यैः पूजयेच्छिवम् । शिवक्रिया शिवतपः शिवमंत्रजपः सदा

ထို့ကြောင့် ရှိဝ၏ ကရုဏာတော်ကို ရရှိရန် သတ်မှတ်ထားသော ကိရိယာများနှင့် ဆက်စပ်သည့် စည်းကမ်းများဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်ရမည်။ ရှိဝဆိုင်ရာ ကိရိယာ၊ ရှိဝဆိုင်ရာ တပသ်၊ နှင့် ရှိဝမန္တရားကို အမြဲတမ်း ဂျပ်ဆိုရမည်။

Verse 25

शिवज्ञानं शिवध्यानमुत्तरोत्तरमभ्यसेत् । आसुप्तेरामृतेः कालं नयेद्वै शिवचिंतया

ရှင်ဝအကြောင်း ဉာဏ်သိမြင်ခြင်းနှင့် ရှင်ဝကို ဓ్యာနပြုခြင်းကို ပို၍ပို၍ လေ့ကျင့်ရမည်။ အိပ်ရာမှ နိုးချိန်မှ စ၍ သေဆုံးချိန်အထိ အချိန်အားလုံးကို ရှင်ဝကို အမြဲတမ်း စိတ်တွင် ထား၍ ကုန်လွန်စေရမည်။

Verse 26

सद्यादिभिश्च कुसुमैरर्चयेच्छिवमेष्यति । ऋषय ऊचुः । लिंगादौ शिवपूजाया विधानं ब्रूहि सर्वतः

လတ်ဆတ်သောပန်းများနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းတို့ဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်လျှင် အမှန်တကယ် ရှိဝသို့ ရောက်နိုင်သည်။ ရှိသူတော်များက ဆိုကြသည်– «လိင်္ဂမှ စ၍ ရှိဝပူဇော်နည်းစနစ်ကို အပြည့်အစုံ သင်ကြားပေးပါ»။

Verse 27

सूत उवाच । लिंगानां च क्रमं वक्ष्ये यथावच्छृणुत द्विजाः । तदेव लिंगं प्रथमं प्रणवं सार्वकामिकम्

စူတက ပြောသည်—“လိင်္ဂတို့၏ အဆင့်အစဉ်ကို မှန်ကန်စွာ ငါဆိုပြမည်၊ အို ဒွိဇာ ပညာရှိတို့၊ သေချာနားထောင်ကြလော့။ ပထမဆုံး လိင်္ဂသည် ပရဏဝ (အိုမ်) ဖြစ်ပြီး၊ တရားသော ရည်မှန်းချက် အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော အရာတည်း။”

Verse 28

सूक्ष्मप्रणवरूपं हि सूक्ष्मरूपं तु निष्फलम् । स्थूललिंगं हि सकलं तत्पंचाक्षरमुच्यते

အမှန်တကယ်ပင် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ပရဏဝ (အိုမ်) ၏ သဘောတရားဖြစ်သည်။ သို့သော် သေးငယ်သိမ်မွေ့မှုသာရှိခြင်းသည် အလေ့အကျင့်အတွက် အကျိုးမဖြစ်စေ။ ထူထဲသော လိင်္ဂသည်ကား စကလ (ပြည့်စုံသော) အထောက်အကူဖြစ်၍ ပူဇော်ရေး၏ အခြေခံတည်း—ဤသည်ကို ပဉ္စာက္ခရာ “နမಃ ရှိဝါယ” ဟု ခေါ်သည်။

Verse 29

तयोः पूजा तपः प्रोक्तं साक्षान्मोक्षप्रदे उभे । पौरुषप्रकृतिभूतानि लिंगानिसुबहूनि च

ထိုနှစ်ပါးအနက် ပူဇော်ခြင်းနှင့် တပဿ (အာစီတပ) ကို မောက္ခကို တိုက်ရိုက်ပေးသော အရာဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် ပုရုෂ (သတိရှိသော အရှင်) နှင့် ပရကൃတိ (ထင်ရှားစေသော အင်အား) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းသော လိင်္ဂများလည်း အလွန်များစွာ ရှိသည်။

Verse 30

तानि विस्तरतो वक्तुं शिवो वेत्ति न चापरः । भूविकाराणि लिंगानि ज्ञातानि प्रब्रवीमि वः

၎င်းတို့ကို အပြည့်အစုံ အသေးစိတ်ရှင်းပြရန်မှာ သီဝတစ်ပါးတည်းသာ သိတော်မူပြီး အခြားမည်သူမျှ မသိ။ သို့သော် သိရှိသမျှအတိုင်း မြေဓာတ်၏ ပြောင်းလဲမှုများမှ ပေါ်ထွန်းလာသော လိင်္ဂများကို သင်တို့အား ငါ ပြောကြားမည်။

Verse 31

स्वयं भूलिंगं प्रथमं बिंदुलिंगंद्वितीयकम् । प्रतिष्ठितं चरंचैव गुरुलिंगं तु पंचमम्

ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော လိင်္ဂသည် ပထမ၊ ဘိန္ဒု-လိင်္ဂသည် ဒုတိယ။ ထို့ပြင် မန္တရဖြင့် ထူထောင်ပူဇော်ထားသော (ပရတိဋ္ဌိတ) လိင်္ဂနှင့် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော လိင်္ဂတို့လည်း ပါဝင်ပြီး၊ ဂုရု-လိင်္ဂသည် ပဉ္စမ ဖြစ်သည်။

Verse 32

देवर्षितपसा तुष्टः सान्निध्यार्थं तु तत्र वै । पृथिव्यन्तर्गतः शर्वो बीजं वै नादरूपतः

ဒေဝရ္ရှိ၏ တပသ်ကြောင့် ပျော်ရွှင်တော်မူသော ရှရဝ (သီဝ) သည် ထိုနေရာ၌ ကိုယ်တော်၏ နီးကပ်တည်ရှိမှုကို ပေးရန်အတွက် မြေကြီးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တော်မူပြီး နာဒ (ပထမသံမြည်) အဖြစ်ရှိသော မျိုးစေ့တော်အဖြစ် တည်နေတော်မူ၏။

Verse 33

स्थावरांकुरवद्भूमिमुद्भिद्य व्यक्त एव सः । स्वयंभूतं जातमिति स्वयंभूरिति तं विदुः

မြေကြီးကို ဖောက်ထွက်လာသော အပင်ပေါက်ကဲ့သို့၊ သူသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ထင်ရှားလာတော်မူ၏။ ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုကြသဖြင့် ပညာရှိတို့က သူ့ကို “Svayambhū” (ကိုယ်တိုင်တည်ရှိသော အရှင်) ဟု သိကြ၏။

Verse 34

तल्लिंगपूजया ज्ञानं स्वयमेव प्रवर्द्धते । सुवर्णरजतादौ वा पृथिव्यां स्थिंडिलेपि वा

ထို သီဝလင်္ဂကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ပညာသည် ကိုယ်တိုင်ပင် တိုးပွားလာ၏။ လင်္ဂသည် ရွှေ၊ ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မြေပြင်ပေါ်တွင် ရိုးရိုး မြေသားအမှတ်အသားအဖြစ် ပြုလုပ်ထားသော်လည်းကောင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ ထိရောက်လျက်ရှိ၏။

Verse 35

स्वहस्ताल्लिखितं लिंगं शुद्धप्रणवमंत्रकम् । यंत्रलिंगं समालिख्य प्रतिष्ठावाहनं चरेत्

မိမိလက်ဖြင့် လင်္ဂ-ယန္တရကို ရေးဆွဲ၍ သန့်ရှင်းသော ပ္ရဏဝ မန္တရ (အိုမ်) ကို ထည့်ရေးရမည်။ ထိုသို့ ယန္တရ-လင်္ဂကို မှန်ကန်စွာ ပြင်ဆင်ပြီးနောက်၊ ပရတိဋ္ဌာ (တည်မြဲအပ်နှံခြင်း) နှင့် အာဝါဟန (သီဝ၏ နီးကပ်တည်ရှိမှုကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 36

बिंदुनादमयं लिंगं स्थावरं जंगमं च यत् । भावनामयमेतद्धि शिवदृष्टं न संशयः

လင်္ဂသည် ဘိန္ဒုနှင့် နာဒတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ မလှုပ်ရှားသော (သ္ထာဝရ) နှင့် လှုပ်ရှားသော (ဇင်္ဂမ) အဖြစ်လည်း တည်ရှိ၏။ ဤအရာသည် ဘာဝနာ—စိတ်အာရုံတည်စေသော အတွေ့အကြုံ၏ သဘာဝဖြစ်ပြီး၊ သီဝ၏ ကိုယ်တော်တိုင်မြင်ကွင်းဖြစ်သည်ဟု သံသယမရှိ။

Verse 37

यत्र विश्वस्य ते शंभुस्तत्र तस्मै फलप्रदः । स्वहस्ताल्लिख्यते यंत्रे स्थावरादावकृत्रिमे

သင်သည် စကြဝဠာ၏ အရှင် ရှမ္ဘုဖြစ်၍ မည်သည့်နေရာတွင် တည်ထောင်ပူဇော်ထားသော်လည်း ထိုနေရာ၌ပင် ထိုဘက်တော်သူအား လောကီနှင့် အလောကီ အကျိုးफलကို ပေးသနားတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ယန္တရကို ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ရေးဆွဲရမည်၊ သဘာဝအတိုင်း တည်ငြိမ်သော အခြေခံပေါ်—မရွှေ့မပြောင်းသော မျက်နှာပြင်ကဲ့သို့—အတုအယောင်မပါဘဲ။

Verse 38

आवाह्य पूजयेच्छंभुं षोडशैरुपचारकैः । स्वयमैश्वर्यमाप्नोति ज्ञानमभ्यासतो भवेत्

ရှမ္ဘုကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်တည်စေခြင်း) ပြုပြီးနောက် အုပ်ချာရ (ပူဇော်ပစ္စည်း) ဆယ့်ခြောက်ပါးဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထိုပူဇော်မှုကြောင့် အချိန်တန်လျှင် အိုင်ရှဝရျ (ဒေဝီယ အာဏာတော်) ကို ရရှိမည်၊ ထို့ပြင် အလေ့အကျင့်ကို တည်ကြည်စွာ ဆက်လက်ပြုလျှင် အမှန်တရား၏ ဉာဏ် ပေါ်ပေါက်လာမည်။

Verse 39

देवैश्च ऋषिभिश्चापि स्वात्मसिद्ध्यर्थमेव हि । समंत्रेणात्महस्तेन कृतं यच्छुद्धमंडले

အမှန်တကယ်ပင်၊ ဒေဝတားတို့နှင့် ရှိသီတို့က မိမိတို့၏ အတ္တစိဒ္ဓိ (အတွင်းရေး ပြည့်စုံမှု) ကို ရရန်သာ ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သမျှသည် သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍလအတွင်း၌ မန္တရ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 40

शुद्धभावनया चैव स्थापितं लिंगमुत्तमम् । तल्लिंगं पौरुषं प्राहुस्तत्प्रतिष्ठितमुच्यते

စိတ်အတွင်းသန့်ရှင်းသော ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဘက္တိဖြင့် အမြင့်မြတ်သော လိင်္ဂကို တည်ထောင်လျှင် ထိုလိင်္ဂကို «ပေါရုရှ» (လူကတည်ထောင်သော) ဟု ခေါ်ကြပြီး «ပရတိဋ္ဌိတ» ဟူ၍ သေချာစွာ သာသနာတင်တည်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 41

तल्लिंगपूजया नित्यं पौरुषैश्वर्यमाप्नुयात् । महद्भिर्ब्राह्मणैश्चापि राजभिश्च महाधनैः

ထိုလိင်္ဂကို နေ့စဉ်ပူဇော်လျှင် ကိုယ်ပိုင်အားကောင်းမှုနှင့် အရှင်သဘောစည်းစိမ်ကို ရရှိမည်။ ထို့ပြင် ထင်ရှားသော ဗြာဟ္မဏများနှင့် ငွေကြေးကြီးမားသော မင်းများကလည်း ဂုဏ်ပြုကာ ထောက်ပံ့ကြမည်။

Verse 42

शिल्पिनाकल्पितं लिंगं मंत्रेण स्थापितं च यत् । प्रतिष्ठितं प्राकृतं हि प्राकृतैश्वर्यभोगदम्

လက်ရာရှင်က ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂကို မန္တရဖြင့် ထူထောင်ပူဇော်ထားလျှင်၊ ထိုသို့ သင့်တော်စွာ ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုထားသောအခါ “ပရာကృత” (ရုပ်ဝတ္ထုဖြစ်သော) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့အား လောကီစည်းစိမ်နှင့် အာရုံခံစားမှုတို့ကို ပေးတတ်သည်။

Verse 43

यदूर्जितं च नित्यं च तद्धि पौरुषमुच्यते । यद्दुर्बलमनित्यं च तद्धि प्राकृतमुच्यते

အင်အားကြီး၍ အမြဲတည်သော အရာကို “ပေါရုෂ” (အမြင့်သတိဓာတ်) ဟု ခေါ်သည်။ အင်အားနည်း၍ မတည်မြဲသော အရာကိုတော့ “ပရာကృత” (ပရကൃတိ—ရုပ်ဝတ္ထုသဘာဝ) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 44

लिंगं नाभिस्तथा जिह्वा नासाग्रञ्च शिखा क्रमात् । कट्यादिषु त्रिलोकेषु लिंगमाध्यात्मिकं चरम्

ကိုယ်အတွင်း၌ လိင်္ဂသည် အစဉ်လိုက် နာဗိ(ဗိုက်ခေါင်း)၊ လျှာ၊ နှာခေါင်းအဖျား၊ ခေါင်းထိပ်(ရှိခါ) ဟူ၍ သိမြင်ရ၏။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တိုင်အတွင်း၌ တွေ့ကြုံသော တိလောက (ခါးမှအထက်နှင့် အခြားကိုယ်ဗဟိုများ) အတွင်းရှိ အဓိယာတ္မ လိင်္ဂသည် လှုပ်ရှားသက်ဝင်သော သဘောတရားဖြစ်၍ သိမြင်အောင် ပြုရမည်။

Verse 45

पर्वतं पौरुषं प्रोक्तं भूतलं प्राकृतं विदुः । वृक्षादि पौरुषं ज्ञेयं गुल्मादि प्राकृतं विदुः

တောင်ကို ‘ပုရုಷ’ (သိမြင်သက်ရှိ အုပ်စိုးသဘော) အမျိုးအစားဟု ဆိုကြပြီး၊ မြေပြင်ကို ‘ပရာကృత’ (ပရကృతి၊ ရုပ်ဝတ္ထုသဘာဝ) ဟု သိကြ၏။ ထိုနည်းတူ သစ်ပင်စသည်တို့ကို ပုရုष-အမိန့်တော်အဖြစ် သိရမည်၊ ချုံပင်စသည်တို့ကို ပရာကృతဟု သိကြ၏။ ဤသို့ဖြင့် ရှိဝပုရာဏသည် အုပ်စိုးသဘော (ပုရုष) နှင့် သဘာဝကွင်း (ပရကృతి) ကို ခွဲခြားပြ၍၊ ရှာဖွေသူအား နှစ်ခုလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိ (သီဝ) ကို ခွဲခြားသိမြင်စေသည်။

Verse 46

षाष्टिकं प्राकृतं ज्ञेयं शालिगोधूमपौरुषम् । ऐश्वर्यं पौरुषं विद्यादणिमाद्यष्टसिद्धिदम्

‘ရှာෂ္ဌိက’ (ရက်ခြောက်ဆယ်သီးနှံ) ကို ပရာကృత သာမန်အမျိုးအစားဟု သိရမည်၊ လူ့အားထုတ်မှုဖြင့် ရရှိသော ဆန်နှင့် ဂျုံတို့ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ‘အိုင်ශ්ဝရ்ய’ (အရှင်သဘော၊ ဒေဝီယ) ဟူသော လူ့အောင်မြင်မှုကိုမူ အဏိမာမှ စသော စစ်ဒ္ဓိရှစ်ပါးကို ပေးသနားသော အရာဟု သိမြင်ရမည်။

Verse 47

सुस्त्रीधनादिविषयं प्राकृतं प्राहुरास्तिकाः । प्रथमं चरलिंगेषु रसलिंगं प्रकथ्यते

အာသ္တိက ဆရာတို့က “ပရာကృత” ဟူသည်မှာ မိန်းမ၊ ဥစ္စာ စသည့် လောကီအာရုံကိစ္စများနှင့် ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာကြသည်။ လှုပ်ရှားဆောင်ယူနိုင်သော (cara) လိင်္ဂများအနက် ပထမဦးစွာ “ရသ-လိင်္ဂ” ကို ဖော်ပြကြသည်၊ အရသာနှင့် ခံစားရမှုနှင့် ဆက်နွယ်သော လိင်္ဂဖြစ်သည်။

Verse 48

रसलिंगं ब्राह्मणानां सर्वाभीष्टप्रदं भवेत् । बाणलिंगं क्षत्रियाणां महाराज्यप्रदं शुभम्

ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် “ရသ-လိင်္ဂ” သည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသော အရာဖြစ်လာသည်။ က္ෂတ္တရိယတို့အတွက် “ဗာဏ-လိင်္ဂ” သည် မင်္ဂလာရှိ၍ မဟာအာဏာနှင့် မဟာနိုင်ငံတော်ကို ပေးတတ်သည်။

Verse 49

स्वर्णलिंगं तु वैश्यानां महाधनपतित्वदम् । शिलालिंगं तु शूद्रा णां महाशुद्धिकरं शुभम्

ဝိုင်ရှျယတို့အတွက် ရွှေလိင်္ဂသည် မဟာဓနရှင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဥစ္စာပိုင်ရှင်အဖြစ်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ရှူဒြတို့အတွက် ကျောက်လိင်္ဂသည် မင်္ဂလာရှိ၍ အလွန်ကြီးမားသော သန့်စင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 50

स्फाटिकं बाणलिंगं च सर्वेषांसर्वकामदम् । स्वीयाभावेऽन्यदीयं तु पूजायां न निषिद्ध्यते

စဖာတိက (ကြည်လင်ကျောက်) လိင်္ဂနှင့် ဗာဏ-လိင်္ဂတို့သည် ဘုရားရှင်ကို ကိုးကွယ်သူအားလုံးအတွက် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းတတ်သည်။ မိမိ၏ လိင်္ဂမရှိသည့်အခါ အခြားသူ၏ လိင်္ဂဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို ပူဇော်ပွဲအတွင်း မတားမြစ်ကြ။

Verse 51

स्त्रीणां तु पार्थिवं लिंगं सभर्तृणां विशेषतः । विधवानां प्रवृत्तानां स्फाटिकं परिकीर्तितम्

မိန်းမတို့အတွက် မြေထည် (မြေခဲ) ရှိဝလင်္ဂကို သတ်မှတ်ထားသည်၊ အထူးသဖြင့် ခင်ပွန်းနှင့်အတူနေထိုင်သူများအတွက်။ သို့ရာတွင် သာသနာကျင့်ဝတ်၌ တည်ကြည်သော မုဆိုးမများအတွက် စဖာဋိက (ကြည်လင်ကျောက်) လင်္ဂသည် သင့်တော်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 52

विधवानां निवृत्तानां रसलिंगं विशिष्यते । बाल्येवायौवनेवापि वार्द्धकेवापि सुव्रताः

မုဆိုးမများနှင့် လောကရေးရာမှ ဆုတ်ခွာနေသူများအတွက် ရသလင်္ဂ (Rasa-Liṅga) ကို ပူဇော်ခြင်းသည် အထူးချီးမွမ်းခံရသည်။ သီလကောင်းသောသူတို့ရေ၊ ကလေးဘဝဖြစ်စေ၊ လူငယ်ဘဝဖြစ်စေ၊ အိုမင်းချိန်ဖြစ်စေ၊ ရှီဝဘုရားသို့ ဘက္တိအတွက် အလွန်ကောင်းသော အထောက်အကူဖြစ်၏။

Verse 53

शुद्धस्फटिकलिंगं तु स्त्रीणां तत्सर्वभोगदम् । प्रवृत्तानां पीठपूजा सर्वाभीष्टप्रदा भुवि

အမျိုးသမီးများအတွက် သန့်ရှင်းသော စဖတိကလင်္ဂ (ကြည်လင်ကျောက်လင်္ဂ) ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကောင်းကျိုးပြည့်စုံမှု အားလုံးကို ပေးတတ်သည်။ လောကရေးရာတွင် ပါဝင်နေသော အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက်လည်း လင်္ဂ၏ အခြေခံပီဋ္ဌ (pīṭha) ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ဤလောက၌ လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးတတ်၏။

Verse 54

पात्रेणैव प्रवृत्तस्तु सर्वपूजां समाचरेत् । अभिषेकांते नैवेद्यं शाल्यन्नेन समाचरेत्

သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းအိုးခွက်ဖြင့် စတင်ပြီး ပူဇော်ပွဲအလုံးစုံကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။ အဘိသေက (abhiṣeka) ပြီးဆုံးချိန်တွင် နိုင်ဝေဒျ (naivedya) ကို အထူးသဖြင့် ထမင်းချက်ဖြင့် အစာပူဇော်အဖြစ် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 55

पूजांते स्थापयेल्लिंगं संपुटेषु पृथग्गृहे । करपूजानि वृत्तानां स्वभोज्यं तु निवेदयेत्

ပူဇော်ပွဲအဆုံးတွင် ရှီဝလင်္ဂကို သီးခြားနေရာ၌ ကာကွယ်သေတ္တာ (စံပုဋ္ဌ) အတွင်း သင့်တော်စွာ တင်ထားရမည်။ ထို့နောက် ကိုယ့်အင်အားနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ဝတ်ပြုစည်းကမ်းအတိုင်း ကရပူဇာ (karapūjā) ကို ပြုလုပ်ကာ၊ ကိုယ်တိုင်စားသုံးရန် သင့်တော်သော အစာကို ရှီဝဘုရားထံ အရင်ဦးစွာ အပ်နှံ၍ နိုင်ဝေဒျအဖြစ် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 56

निवृत्तानां परं सूक्ष्मलिंगमेव विशिष्यते । विभूत्यभ्यर्चनं कुर्याद्विभूतिं च निवेदयेत्

လောကရေးရာမှ လွှဲရှောင်သွားသူတို့ (နိဝෘတ္တိ) အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ အထူးကောင်းမြတ်ဆုံးသည် သုက္ခမလိင်္ဂ (သိမ်မွေ့သော လိင်္ဂ) တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။ ဗိဘူတိ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်ကာ ထိုဗိဘူတိကိုလည်း သဒ္ဓါဖြင့် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 57

पूजां कृत्वाथ तल्लिंगं शिरसा धारयेत्सदा । विभूतिस्त्रिविधा प्रोक्ता लोकवेदशिवाग्निभिः

ပူဇာပြုပြီးနောက် ထိုလင်္ဂကို ဦးခေါင်းပေါ်တွင် အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြု၍ ဆောင်ထားရမည်။ ဝိဘူတိ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) သည် သုံးမျိုးရှိကြောင်း—လောကသုံး၊ ဝေဒသတ်မှတ်ချက်အတိုင်း၊ နှင့် ရှိဝအား အပူဇော်ခံထားသော မီးမှ ဖြစ်သောအရာဟူ၍ ဆိုထားသည်။

Verse 58

लोकाग्निजमथो भस्मद्र व्यशुद्ध्यर्थमावहेत् । मृद्दारुलोहरूपाणां धान्यानां च तथैव च

ထို့နောက် ပူဇာတွင် သုံးမည့် ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ရန်အတွက် အိမ်တွင်းသန့်ရှင်းသော မီးမှ ထွက်သော ပြာကို ရယူရမည်။ အထူးသဖြင့် မြေထည်၊ သစ်သား၊ သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အရာများနှင့် စပါးနှံတို့ကိုလည်း ထိုပြာဖြင့် သန့်စင်ရသည်။

Verse 59

तिलादीनां च द्र व्याणां वस्त्रादीनां तथैव च । तथा पर्युषितानां च भस्मना शिद्धिरिष्यते

နှမ်းစသည့် ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အထည်စသည့် အရာဝတ္ထုများနှင့် တစ်ညအိပ်ထား၍ အဟောင်းဖြစ်သွားသော အရာများကိုပါ «ဘသ္မ» (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့် သန့်စင်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 60

श्वादिभिर्दूषितानां च भस्मना शुद्धिरिष्यते । सजलं निर्जलं भस्म यथायोग्यं तु योजयेत्

ခွေးစသည့် အရာများကြောင့် အညစ်အကြေးဖြစ်သွားသော အရာဝတ္ထုများကိုလည်း «ဘသ္မ» (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ဖြင့် သန့်စင်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။ ရေဖြင့်ရောထားသော ဘသ္မ သို့မဟုတ် ခြောက်သွေ့သော ဘသ္မ ကို အခမ်းအနားနှင့် ကိုက်ညီသလို အသုံးချရမည်။

Verse 61

वेदाग्निजं तथा भस्म तत्कर्मांतेषु धारयेत् । मंत्रेण क्रियया जन्यं कर्माग्नौ भस्मरूपधृक्

အခမ်းအနားများ၏ အဆုံးတွင် ဝေဒမီးမှ ထွက်ပေါ်လာသော «ဘသ္မ» (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို လိမ်းသုံးရမည်။ မန္တရနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ယဇ္ဉမီးထဲမှ မွေးဖွားသော ထိုအရာကို ဘသ္မအဖြစ် ဝတ်ဆင်ထားရသည်။

Verse 62

तद्भस्मधारणात्कर्म स्वात्मन्यारोपितं भवेत् । अघोरेणात्ममंत्रेण बिल्वकाष्ठं प्रदाहयेत्

ထိုသန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ကို ဆောင်ထားခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်ကံပူဇော်မှုသည် ကိုယ်တိုင်၏ အတ္တမၼာ၌ တင်မြှောက်တည်မြဲလာ၏။ ထို့နောက် အဃောရ မန္တရကို အတ္မမန္တရအဖြစ်ယူကာ ဘိလ္ဝ သစ်ကို မီးရှို့၍ သန့်ရှင်းသော ပြာကို ပြင်ဆင်ရမည်။

Verse 63

शिवाग्निरिति संप्रोक्तस्तेन दग्धं शिवाग्निजम् । कपिलागोमयं पूर्वं केवलं गव्यमेव वा

ထိုမီးကို «ရှီဝ၏မီး» ဟု ကြေညာထားသည်။ ထိုရှီဝမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းသည့်အရာသည် ရှီဝမီးမှ မွေးဖွားသော သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (သန့်ဖျား) ဖြစ်လာသည်။ အစဦးတွင် ကပီလာ (အညိုရောင်) နွား၏ နွားချေးကို မီးရှို့ရမည်၊ သို့မဟုတ် သန့်စင်သော နွားချေးသာကို မီးရှို့ရမည်။

Verse 64

शम्यस्वत्थपलाशान्वा वटारम्वधबिल्वकान् । शिवाग्निना दहेच्छुद्धं तद्वै भस्म शिवाग्निजम्

ရှီဝ၏ သန့်ရှင်းသော မီးအတွင်း၌ ရှမီ၊ အရှွတ္ထ၊ ပလာရှ၊ ဝဋ၊ အရံဝဓ၊ ဘိလွ သစ်/ရွက်တို့ကို မီးရှို့ရမည်။ ထိုသို့ မီးရှို့၍ သန့်စင်လာသောအရာသည် အမှန်တကယ် ရှီဝမီးမှ မွေးဖွားသော ဘသ္မ—သန့်ရှင်းသော ဖျား ဖြစ်သည်။

Verse 65

दर्भाग्नौ वा दहेत्काष्ठं शिवमंत्रं समुच्चरन् । सम्यक्संशोध्य वस्त्रेण नवकुंभे निधापयेत्

သို့မဟုတ် ဒರ್ಭမြက်ဖြင့် မီးထွန်းကာ ရှီဝမန်တရကို ရွတ်ဆိုလျက် သစ်ကို မီးရှို့ရမည်။ ထို့နောက် ကောင်းစွာ သန့်စင်၍ အဝတ်ဖြင့် စစ်ထုတ်ကာ ရေအိုးအသစ်ထဲသို့ ထည့်ထားရမည်။

Verse 66

दीप्त्यर्थं तत्तु संग्राह्यं मन्यते पूज्यतेपि च । भस्मशब्दार्थ एवं हि शिवः पूर्वं तथाऽकरोत्

ဤဘသ္မကို ဝိညာဉ်ရောင်ခြည် ထွန်းလင်းစေရန် စုဆောင်းထားသင့်သည်ဟု ယူဆကြသည်၊ ထို့ပြင် ပူဇော်ထိုက်သောအရာဟုလည်း မှတ်ယူကြသည်။ အမှန်တကယ် «ဘသ္မ» ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်သည် ဤသို့ပင် ဖြစ်ပြီး၊ ရှီဝဘုရားသည် ရှေးကာလကတည်းက ဤနည်းအတိုင်း ပြုခဲ့သည်။

Verse 67

यथा स्वविषये राजा सारं गृह्णाति यत्करम् । यथा मनुष्याः सस्यादीन्दग्ध्वा सारं भजंति वै

မိမိနိုင်ငံအတွင်း ရာဇာက အခွန်ကို အနှစ်သာရအဖြစ် ယူသကဲ့သို့၊ လူတို့သည် စပါးနှံစသည်တို့ကို မီးရှို့ပြီး အနှစ်သာရကိုသာ ယူသကဲ့သို့ပင်၊ ပညာရှိတို့သည် မလိုအပ်သောအရာများကို ချန်ထား၍ အနှစ်သာရသော သစ္စာတရား—ရှီဝ (Śiva)—ကိုသာ ဆုပ်ကိုင်သင့်သည်။

Verse 68

यथा हि जाठराग्निश्च भक्ष्यादीन्विविधान्बहून् । दग्ध्वा सारतरं सारात्स्वदेहं परिपुष्यति

အစာခြေမီးသည် အမျိုးမျိုးသော အစားအစာများကို လောင်ကျွမ်းစေပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ အနှစ်သာရမှ အရေးကြီးဆုံးအရာကို ထုတ်ယူကာ မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို အာဟာရဖြစ်စေသကဲ့သို့၊ ရှိုင်းဗား (Shaiva) ပိုင်းခြားသိမြင်မှု၏ အတွင်းမီးသည်လည်း အသိမ်မွေ့ဆုံး အမှန်တရားကို စုပ်ယူကာ ကျင့်ကြံသူ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာကို ခိုင်မာစေသည်။

Verse 69

तथा प्रपंचकर्तापि स शिवः परमेश्वरः । स्वाधिष्ठेयप्रपंचस्य दग्ध्वा सारं गृहीतवान्

ထို့ကြောင့် ထိုပရမေသွရ သီဝသည် ထင်ရှားသော စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်သော်လည်း၊ မိမိ၏ ပိုင်နက်အတွင်းရှိ လောကကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ၎င်း၏ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကိုသာ ယူဆောင်တော်မူ၏။

Verse 70

दग्ध्वा प्रपंचं तद्भस्म् अस्वात्मन्यारोपयच्छिवः । उद्धूलनेन व्याजेन जगत्सारं गृहीतवान्

ထင်ရှားသော လောကတစ်ခုလုံးကို ပြာဖြစ်အောင် လောင်ကျွမ်းစေပြီးနောက်၊ သီဝသည် ထိုပြာများကို မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် တင်ထားတော်မူ၏။ ပြာ (bhasma) လိမ်းကျံခြင်းဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် စကြဝဠာ၏ အနှစ်သာရကို ယူဆောင်တော်မူ၏။

Verse 71

स्वरत्नं स्थापयामास स्वकीये हि शरीरके । केशमाकाशसारेण वायुसारेण वै मुखम्

ထို့နောက် ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏ တောက်ပသော ရတနာကို မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ ထားတော်မူ၏။ ဆံပင်ကို အာကာသ၏ အနှစ်သာရဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျက်နှာကို လေ၏ အနှစ်သာရဖြင့်လည်းကောင်း ဖန်တီးတော်မူ၏။

Verse 72

हृदयं चाग्निसारेण त्वपां सारेण वैकटिम् । जानु चावनिसारेण तद्वत्सर्वं तदंगकम्

ထာဝရရှင်၏ နှလုံးသည် မီးဓာတ်၏ အနှစ်သာရမှ ဖြစ်၏။ အသားအရေသည် ရေဓာတ်၏ အနှစ်သာရမှ ဖြစ်၏။ ဒူးများသည် မြေဓာတ်၏ အနှစ်သာရမှ ဖြစ်၏—ထိုနည်းတူ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံးလည်း ဓာတ်တို့၏ အနှစ်သာရများမှ ဖွဲ့စည်းထား၏။

Verse 73

ब्रह्मविष्ण्वोश्च रुद्रा णां सारं चैव त्रिपुंड्रकम् । तथा तिलकरूपेण ललाटान्ते महेश्वरः

သန့်ရှင်းသော ပြာဖြင့်ရေးသော တြိပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) သည် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏုနှင့် ရုဒ္ဒရတို့၏ အနှစ်သာရတည်းဟူ၏။ ထို့အတူ နဖူးအဆုံး၌ တီလက (tilaka) အဖြစ် တင်ထားရာ၌ မဟာဒေဝ (Mahādeva) ကိုယ်တိုင် တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 74

भवृद्ध्या सर्वमेतद्धि मन्यते स्वयमैत्यसौ । प्रपंचसारसर्वस्वमनेनैव वशीकृतम्

လောကဖြစ်ပေါ်မှု၏ တိုးပွားခြင်း (bhava-vṛddhi) ကြောင့် သူသည် ဤအရာအားလုံးကို အမှန်တကယ်ဖြစ်၍ ကိုယ်တိုင်တည်ထောင်ထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်၏။ ထိုထင်မြင်ချက်တစ်ခုပင်ကြောင့်ပင် ပရပဉ္စလောက၏ အနှစ်သာရနှင့် အလုံးစုံသည် သူ့ကို လွှမ်းမိုးကာ ချုပ်နှောင်သွား၏။

Verse 75

तस्मादस्य वशीकर्ता नास्तीति स शिवः स्मृतः । यथा सर्वमृगाणां च हिंसको मृगहिंसकः

ထို့ကြောင့် မည်သူမျှ သူ့ကို ချုပ်ကိုင်၍ မနိုင်သဖြင့် သူကို “ရှီဝ” ဟု မှတ်သားကြ၏။ သားရဲအပေါင်းတို့အနက် သတ်ဖြတ်သူကို “သားရဲသတ်သူ” (ခြင်္သေ့) ဟု ခေါ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သူသည် မည်သူမျှ မလွှမ်းမိုးနိုင်သော အထက်မြတ်ဆုံးတော်မူ၏။

Verse 76

अस्य हिंसामृगो नास्ति तस्मात्सिंह इतीरितः । शं नित्यं सुखमानंदमिकारः पुरुषः स्मृतः

သူ့အတွင်း၌ အကြမ်းဖက်မှု၏ သားရဲ မရှိသဖြင့် “စിംဟ” (Siṃha—ခြင်္သေ့) ဟု ခေါ်ကြ၏။ “ရှမ်” (Śam) သည် ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် အာနန္ဒကို ဆိုလို၏။ “မိ” (mi) ဟူသော အက္ခရာကိုလည်း အတွင်း၌ တည်နေသော သိမြင်ရှင် ပုရုရှ (Puruṣa) ဟု မှတ်သားကြ၏။

Verse 77

वकारः शक्तिरमृतं मेलनं शिव उच्यते । तस्मादेवं स्वमात्मानं शिवं कृत्वार्चयेच्छिवम्

“ဝ” ဟူသောအက္ခရာသည် သက္တိ၊ မသေမပျက် အမృతရည်၊ နှင့် သန့်ရှင်းသော ပေါင်းစည်းခြင်းဟု ကြေညာကြပြီး၊ ထိုအရာကိုပင် “ရှီဝ” ဟု ခေါ်၏။ ထို့ကြောင့် မိမိကိုယ်ကို အတွင်းမှ ရှီဝအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ (သန့်စင်၍ တစ်သားတည်းသဘောထားဖြင့်) ရှီဝကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 78

तस्मादुद्धूलनं पूर्वं त्रिपुंड्रं धारयेत्परम् । पूजाकाले हि सजलं शुद्ध्यर्थं निर्जलं भवेत्

ထို့ကြောင့် အရင်ဆုံး ဗိဘူတိ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို လိမ်းပွတ်ခြင်း ပြုလုပ်ပြီးနောက် အမြတ်ဆုံး တြိပုဏ္ဍြကို ဆောင်ရမည်။ သို့ရာတွင် ပူဇော်ချိန်၌ ရေနှင့် ရောစပ်သုံးရပြီး၊ သန့်ရှင်းမှုအတွက် အခြားအချိန်များတွင် ခြောက်သွေ့စွာ ထားရမည်။

Verse 79

दिवा वा यदि वारात्रौ नारी वाथ नरोपि वा । पूजार्थं सजलं भस्म त्रिपुंड्रेणैव धारयेत्

နေ့ဖြစ်စေ ညဖြစ်စေ—မိန်းမဖြစ်စေ ယောက်ျားဖြစ်စေ—ပူဇော်ရန် ရည်ရွယ်သော် ရေစိုစွတ်ထားသော ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို တြိပုဏ္ဍြ (Tripuṇḍra) ပုံစံဖြင့်သာ လိမ်းဆောင်ထားရမည်။

Verse 80

त्रिपुंड्रं सजलं भस्म धृत्वा पूजां करोति यः । शिवपूजां फलं सांगं तस्यैव हि सुनिश्चितम्

ရေစိုစွတ်သော ဘသ္မဖြင့် တြိပုဏ္ဍြကို လိမ်းပြီးနောက် ပူဇော်သူသည်၊ ရှိဝပူဇာ၏ အကျိုးဖလ အစုံအလင် မလျော့မနည်းကို မုချရရှိမည်ဟု သေချာပြတ်သား၏။

Verse 81

भस्म वै शिवमंत्रेण धृत्वा ह्यत्याश्रमी भवेत् । शिवाश्रमीति संप्रोक्तः शिवैकपरमो यतः

ရှီဝမန်ထရဖြင့် ဘသ္မကို လိမ်းဆောင်ထားလျှင်၊ ထိုသူသည် သာမန် အာရှရမ (ဘဝအဆင့်) အားလုံးကို ကျော်လွန်သူ ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် သူကို “ရှီဝ-အာရှရမီ” ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သူ၏ အမြင့်ဆုံးနှင့် တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာမှာ ရှီဝတော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 82

शिवव्रतैकनिष्ठस्य नाशौचं न च सूतकम् । ललाटेऽग्रे सितं भस्म तिलकं धारयेन्मृदा

ရှီဝဗြတ (Śiva-vrata) ကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူအတွက် အရှောစ (အခမ်းအနားဆိုင်ရာ မသန့်ရှင်းမှု) မရှိ၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော စူတက (sūtaka) မလည်း မရှိ။ နဖူးအရှေ့ဘက်တွင် သန့်စင်ထားသော မြေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အဖြူရောင် ဘස්မ (bhasma) တီလကကို ဆောင်ထားရမည်။

Verse 83

स्वहस्ताद्गुरुहस्ताद्वाशिवभक्तस्य लक्षणम् । गुणान्रुंध इति प्रोक्तो गुरुशब्दस्य विग्रहः

ရှီဝဘက္တ၏ လက္ခဏာမှာ သဒ္ဓါအမှတ်အသားကို ကိုယ့်လက်မှ သို့မဟုတ် ဂုရု၏လက်မှ လက်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ “ဂုရု” ဟူသောစကားကို “ဂုဏာများကို တားဆီးထိန်းချုပ်သူ (ruṃdha)” ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 84

सविकारान्राजसादीन्गुणान्रुंधे व्यपोहति । गुणातीतः परशिवो गुरुरूपं समाश्रितः

ဂုဏာများကို ကျော်လွန်သော ပရရှီဝသည် ဂုရုရূপကို အားကိုးယူ၍ ရာဇသ (rajas) စသည့် ပြောင်းလဲမှုများနှင့်တကွ ဂုဏာများကို တားဆီးကာ ဖယ်ရှားပေးပြီး ချည်နှောင်ခံ ဇီဝကို ၎င်းတို့၏ အာဏာမှ လွန်မြောက်စေသည်။

Verse 85

गुणत्रयं व्यपोह्याग्रे शिवं बोधयतीति सः । विश्वस्तानां तु शिष्याणां गुरुरित्यभिधीयते

သူသည် ဂုဏာသုံးပါး (guṇa-traya) ကို အရင်ဆုံး ဖယ်ရှားပေးကာ ထို့နောက် ရှီဝ၏ ဉာဏ်အလင်းကို နိုးထစေသဖြင့် “ဂုရု” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယုံကြည်အားထားထားသော တပည့်များအတွက်လည်း ထိုကြောင့် “ဂုရု” ဟု အမည်ပေးကြသည်။

Verse 86

तस्माद्गुरुशरीरं तु गुरुलिंगं भवेद्बुधः । गुरुलिंगस्य पूजा तु गुरुशुश्रूषणं भवेत्

ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ရှိသူရေ၊ ဂုရု၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် “ဂုရု-လင်္ဂ” (Guru-Liṅga) ဟု မှတ်ယူရမည်။ ထို ဂုရု-လင်္ဂ ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ဂုရုအား ရိုသေစွာ ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် အနီးကပ် စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 87

श्रुतं करोति शुश्रूषा कायेन मनसा गिरा । उक्तं यद्गुरुणा पूर्वं शक्यं वाऽशक्यमेव वा

သူသည် ကိုယ်၊ စိတ်၊ နှုတ်ဖြင့် သစ္စာရှိသော ဝန်ဆောင်မှုကို ပြုခြင်းအားဖြင့် ကြားသိထားသော သင်ယူမှုကို အမှန်တကယ် ဖြစ်စေသည်။ ဂုရုက ယခင်က ညွှန်ကြားထားသမျှကို လုပ်နိုင်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်းကောင်း မလုပ်နိုင်ဟု ထင်ရသော်လည်းကောင်း သန့်ရှင်းသော တာဝန်အဖြစ် လက်ခံ၍ ဆောင်ရွက်သည်။

Verse 88

करोत्येव हि पूतात्मा प्राणैरपि धनैरपि । तस्माद्वै शासने योग्यः शिष्य इत्यभिधीयते

အမှန်တကယ်ပင် စင်ကြယ်သော စိတ်ဝိညာဉ်ရှိသူသည် ဂုရုနှင့် သာသနာတော်အတွက် ဝန်ဆောင်မှုကို မိမိအသက်ရှူသက်တမ်းဖြင့်ပင်ကောင်း၊ မိမိဥစ္စာဓနဖြင့်ပင်ကောင်း ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂုရု၏ စည်းကမ်းအောက်တွင် ညွှန်ကြားခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ပေးခြင်းတို့ကို ခံယူနိုင်သောသူကို «ရှစ်ရှ» (śiṣya) ဟု အမှန်တကယ် ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 89

शरीराद्यर्थकं सर्वं गुरोर्दत्त्वा सुशिष्यकः । अग्रपाकं निवेद्याग्रेभुंजीयाद्गुर्वनुज्ञया

သင့်တော်သော တပည့်သည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ၎င်း၏လိုအပ်ချက်များနှင့် ဆက်နွယ်သမျှကို ဂုရုထံ အပ်နှံလှူဒါန်းရမည်။ ချက်ပြီးသော အစားအစာ၏ အကောင်းဆုံး အပိုင်းကို ဦးစွာ ဂုရုထံ ဆက်ကပ်ပြီးနောက် ဂုရု၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်သာ နောက်မှ စားသုံးရမည်။

Verse 90

शिष्यः पुत्र इति प्रोक्तः सदाशिष्यत्वयोगतः । जिह्वालिंगान्मंत्रशुक्रं कर्णयोनौ निषिच्यवै

အမြဲတမ်း တပည့်ဖြစ်ခြင်း၏ ချည်နှောင်မှုကြောင့် တပည့်ကို «သား» ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ လျှာ၏ လင်္ဂမှ ဂုရုသည် မန္တရား၏ မျိုးစေ့ကို—သုတ်ရည်နှင့် တူသကဲ့သို့—တပည့်၏ နား၏ သားအိမ်ထဲသို့ သွင်းလောင်းပေးသည်။

Verse 91

जातः पुत्रो मंत्रपुत्रः पितरं पूजयेद्गुरुम् । निमज्जयति पुत्रं वै संसारे जनकः पिता

အမှန်တကယ် “မွေးဖွား” သောသား—မန်ထရဖြင့် မွေးဖွားသောသား (ဒိက္ခာဖြင့် နိုးကြားလာသူ)—သည် မိမိအဖကို ဂုရုကဲ့သို့ ရိုသေကန်တော့ရမည်။ အကြောင်းမှာ သံသရာလောက၌ ကလေးကို မွေးပေးသည့်အဖသာလျှင် သားကို သံသရာထဲ ပိုမိုနစ်မြုပ်စေနိုင်သည်။

Verse 92

संतारयति संसाराद्गुरुर्वै बोधकः पिता । उभयोरंतरं ज्ञात्वा पितरं गुरुमर्चयेत्

ဂုရုသည် သံသရာမှ ကူးမြောက်စေသူဖြစ်ပြီး၊ ဖခင်သည် အသက်နှင့် တာဝန်ဓမ္မသို့ နိုးကြားစေသူဖြစ်သည်။ နှစ်ဦး၏ ကွာခြားချက်ကို သိပြီးနောက် ဖခင်နှင့် ဂုရု နှစ်ပါးလုံးကို ပူဇော်ကန်တော့ရမည်။

Verse 93

अंगशुश्रूषया चापि धनाद्यैः स्वार्जितैर्गुरुम् । पादादिकेशपर्यंतं लिंगान्यंगानि यद्गुरोः

ဂုရုကို ကိုယ်တိုင်ဆောင်ရွက်သော သစ္စာရှိဝန်ဆောင်မှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တိုင်တရားသဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးနှင့် အခြားအရင်းအမြစ်များကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ဂုရုအား ဂုဏ်ပြုရမည်။ ဂုရု၏ ခြေမှ စ၍ ခေါင်းထိပ်အထိ၊ ဂုရု၏ သင်္ကေတအမှတ်အသားများနှင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ကို ရှိဝ၏ လက္ခဏာအဖြစ် ရိုသေကန်တော့ရမည်။

Verse 94

धनरूपैः पादुकाद्यैः पादसंग्रणादिभिः । स्नानाभिषेकनैवेद्यैर्भोजनैश्च प्रपूजयेत्

ငွေကြေးပုံစံဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပာဒုကာ (ခြေစွပ်) စသည့် လက်ဆောင်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခြေထောက်ကို ထိန်းသိမ်းနှိပ်နယ်ခြင်း စသည့် ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် အဘိသေက (ရေသွန်းပူဇော်) စသည့် အခမ်းအနားများဖြင့်လည်းကောင်း ပရဘုကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် နైవေဒျ (အစားအစာပူဇော်) နှင့် အစာကျွေးခြင်းဖြင့်လည်း ထပ်မံဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 95

गुरुपूजैव पूजा स्याच्छिवस्य परमात्मनः । गुरुशेषं तु यत्सर्वमात्मशुद्धिकरं भवेत्

ဂုရုပူဇော်ခြင်းတစ်ခုတည်းပင် ရှိဝ၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ကို ပူဇော်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂုရုကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှ အရာအားလုံးသည် အတွင်းစိတ်သန့်စင်စေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 96

गुरोः शेषः शिवोच्छिष्टं जलमन्नादिनिर्मितम् । शिष्याणां शिवभक्तानां ग्राह्यं भोज्यं भवेद्द्विजाः

အို ဒွိဇတို့၊ ဂုရု၏ ကျန်ရစ်သောအရာသည် ရေ၊ အစာ စသဖြင့် ဖြစ်စေကာမူ သီဝ၏ အုစ္ဆိဋ္ဌ (ကျန်ရစ်တော်မူသော) အဖြစ် သဘောထားရမည်။ သီဝဘက္တ စិសျာတို့အတွက် ထိုအရာကို လက်ခံ၍ စားသုံးခြင်းသည် သင့်လျော်၏။

Verse 97

गुर्वनुज्ञाविरहितं चोरवत्सकलं भवेत् । गुरोरपि विशेषज्ञं यत्नाद्गृह्णीत वै गुरुम्

ဂုရု၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ပြုလုပ်သော သာသနာရေးကိစ္စမှန်သမျှသည် ခိုးယူသကဲ့သို့ အပြည့်အဝ မသန့်ရှင်းသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ကြိုးစားအားထုတ်၍ ဂုရုများအနက်မှပင် ခွဲခြားသိမြင်တတ်ပြီး လမ်းကြောင်းအထူးကို ကျွမ်းကျင်သိရှိသော ဂုရုကို လက်ခံယူရမည်။

Verse 98

अज्ञानमोचनं साध्यं विशेषज्ञो हि मोचकः । आदौ च विघ्नशमनं कर्तव्यं कर्म पूर्तये

အဗိဇ္ဇာ (မသိမှု) ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။ နည်းလမ်းကို တကယ်သိသူပင် လွတ်မြောက်စေသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အစကတည်းက အတားအဆီးများကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသော ကာရိယာကို ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ထိုကာရိယာ ပြည့်စုံအောင်။

Verse 99

निर्विघ्नेन कृतं सांगं कर्म वै सफलं भवेत् । तस्मात्सकलकर्मादौ विघ्नेशं पूजयेद् बुधः

အတားအဆီးမရှိဘဲ အင်္ဂအစုံဖြင့် ပြုလုပ်သော ကర్మသည် အမှန်တကယ် အကျိုးပွားစေ၏။ ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းတိုင်း၏အစတွင် ပညာရှိသည် အတားအဆီးကို အုပ်စိုးသော ဝိဃ္နေရှ (ဂဏေရှ) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 100

सर्वबाधानिवृत्त्यर्थं सर्वान्देवान्यजेद्बुधः । ज्वरादिग्रंथिरोगाश्च बाधा ह्याध्यात्मिका मता

အမျိုးမျိုးသော ဘေးဒုက္ခများ ပျောက်ကင်းစေရန် ပညာရှိသည် ဒေဝတားအားလုံးကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ရမည်။ အဖျားနှင့် အခြား ချည်ကပ်သကဲ့သို့သော ရောဂါများသည် အတွင်းစိတ်မှ (အဓျာတ္မိက) ပေါ်ထွန်းသော အတားအဆီးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 101

पिशाचजंबुकादीनां वल्मीकाद्युद्भवे तथा । अकस्मादेव गोधादिजंतूनां पतनेपि च

ထို့အတူ ပိသာချာ၊ မြေခွေးတော (ဂျမ္ဘုက) စသည့်အရာများ ပေါ်လာသည့်အခါ၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင်နှင့် ထိုကဲ့သို့သော အရာများ ရုတ်တရက် ပေါက်ဖွားလာသည့်အခါ၊ ထို့ပြင် ဂိုဓာ (အိဂွာနာ) စသည့် တိရစ္ဆာန်များ မမျှော်လင့်ဘဲ ကျရောက်သည့်အခါ—ဤတို့လည်း မကောင်းသင်္ကေတများဟု ရေတွက်ကြသည်။

Verse 102

गृहे कच्छपसर्पस्त्रीदुर्जनादर्शनेपि च । वृक्षनारीगवादीनां प्रसूतिविषयेपि च

အိမ်အတွင်း၌ လိပ်၊ မြွေ၊ မိန်းမ သို့မဟုတ် လူဆိုးကို မြင်ရခြင်းကဲ့သို့သော အရာများတွင်လည်းကောင်း၊ သစ်ပင်၊ မိန်းမ၊ နွား စသည့်တို့၏ မွေးဖွားခြင်းဆိုင်ရာကိစ္စများတွင်လည်းကောင်း—ညွှန်ပြသော နိမိတ်လက္ခဏာများကို သိမြင်၍ သတိနှင့် ခွဲခြားဆုံးဖြတ်ကာ ပြုမူရမည်။

Verse 103

भाविदुःखं समायाति तस्मात्ते भौतिका मता । अमेध्या शनिपातश्च महामारी तथैव च

အနာဂတ်ဒုက္ခသည် လူတစ်ဦးထံသို့ ရောက်လာတတ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤတို့ကို လောကီ (bhūtika) အနာတရများဟု သတ်မှတ်ကြသည်—မသန့်ရှင်းမှုနှင့် အညစ်အကြေး၊ စနိ၏ မကောင်းသော ကျရောက်မှု (မင်္ဂလာမရှိသော ဂြိုဟ်သက်ရောက်မှု) နှင့် အကြီးမားသော ကပ်ရောဂါတို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 104

ज्वरमारी विषूचिश्च गोमारी च मसूरिका । जन्मर्क्षग्रहसंक्रांतिग्रहयोगाः स्वराशिके

ဖျားနာမှုနှင့် ကပ်ရောဂါများ၊ ဝမ်းလျှောကဲ့သို့သော ရောဂါများ၊ နွားကပ်ရောဂါနှင့် အဖုအပိန့် (smallpox) တို့; ထို့အပြင် မွေးရာ နက္ခတ်၊ ဂြိုဟ်လှည့်ပြောင်းမှုများနှင့် ကိုယ်ပိုင် ရာသီအတွင်းရှိ ဂြိုဟ်ပေါင်းစည်းမှုများ—ဤတို့လည်း ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့ကို နှောင့်ယှက်နိုင်သော သက်ရောက်မှုများအဖြစ် ရေတွက်ကြသည်။

Verse 105

दुःस्वप्नदर्शनाद्याश्च मता वै ह्यधिदैविकाः । शवचांडालपतितस्पर्शाद्येंतर्गृहे गते

မကောင်းသော အိပ်မက်မြင်ခြင်း စသည့်အရာများကို အဓိဒೈဝိက (မမြင်ရသော အထက်တန်းအင်အားမှ ဖြစ်ပေါ်သော) ဟု အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့အတူ အိမ်အတွင်း၌ သေကောင်၊ ချဏ္ဍာလ သို့မဟုတ် ပျက်စီးကျဆုံးသူတို့နှင့် ထိတွေ့ခြင်း စသည့် အညစ်အကြေးများ ဖြစ်ပေါ်လာပါကလည်း ထိုအမျိုးအစား မင်္ဂလာမရှိသော သက်ရောက်မှုအဖြစ် နားလည်ရမည်။

Verse 106

एतादृशे समुत्पन्ने भाविदुःखस्य सूचके । शांतियज्ञं तु मतिमान्कुर्यात्तद्दोषशांतये

ဤသို့သော နိမိတ်လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်လာ၍ အနာဂတ်ဒုက္ခကို ညွှန်ပြသည့်အခါ၊ ပညာရှိသူသည် ထိုအပြစ်ဒोषကို ငြိမ်းအောင် ပြုရန် Śānti-yajña (ရှာန္တိ ယဇ္ဉ) ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 107

देवालयेऽथ गोष्ठे वा चैत्ये वापि गृहांगणे । प्रादेशोन्नतधिष्ण्ये वै द्विहस्ते च स्वलंकृते

ဘုရားကျောင်း၌ဖြစ်စေ၊ နွားတဲ၌ဖြစ်စေ၊ စေတီ/ချိုင်တျ၌ဖြစ်စေ၊ အိမ်ဝင်းအတွင်း၌ပင်ဖြစ်စေ၊ လက်တစ်ထွာခန့် မြင့်၍ လက်နှစ်လက်အကျယ်ရှိသည့် အလှဆင်ကောင်းသော ပူဇော်ရာ သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍပကို ပြင်ဆင်ရမည်။

Verse 108

भारमात्रव्रीहिधान्यं प्रस्थाप्य परिसृत्य च । मध्ये विलिख्यकमलं तथा दिक्षुविलिख्य वै

အခွံမချွတ်သေးသော ဆန်စေ့ကို တိုင်းတာထားသည့် ပမာဏအတိုင်း ထား၍ ပတ်လည်ညီညာအောင် ဖြန့်ခင်းပြီး၊ အလယ်၌ ကြာပန်းကို ရေးဆွဲကာ၊ ဦးတည်ရာအရပ်များ၌လည်း ထိုသို့ပင် (ကြာပန်းအမှတ်) ရေးဆွဲရမည်။

Verse 109

तंतुना वेष्टितं कुंभं नवगुग्गुलधूपितम् । मध्ये स्थाप्य महाकुंभं तथा दिक्ष्वपि विन्यसेत्

သန့်ရှင်းသော ကြိုး (ယဇ္ဉသုတ်) ဖြင့် ပတ်လည်ဝတ်ဆင်ထားပြီး အသစ်သော ဂုဂ္ဂုလု မီးခိုး/ဓూపဖြင့် မွှေးကြိုင်စေထားသည့် ကုမ္ဘ (ရေကလသ) ကို အလယ်၌ မဟာကုမ္ဘအဖြစ် တင်ထားကာ၊ အရပ်အရပ်တို့၌လည်း အခြားကုမ္ဘများကို ထိုနည်းတူ စီမံတင်ထားရမည်။

Verse 110

सनालाम्रककूर्चादीन्कलशांश्च तथाष्टसु । पूरयेन्मंत्रपूतेन पंचद्र व्ययुतेन हि

တံတောင်ပါသော သရက်ရွက်အစု (ကူರ್ಚ) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် အဋ္ဌကလသ (ကလသ ၈ လုံး) တို့ကို မန္တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော ပဉ္စဒြဗျ (သန့်ရှင်းသော ဓာတ် ၅ မျိုး) ဖြင့် ဖြည့်တင်း၍ ပြင်ဆင်ရမည်။

Verse 111

प्रक्षिपेन्नव रत्नानि नीलादीन्क्रमशस्तथा । कर्मज्ञं च सपत्नीकमाचार्यं वरयेद्बुधः

ထို့နောက် နီလမဏိ (sapphire) မှစ၍ ရတနာကိုးပါးကို အစဉ်အတိုင်း ထည့်ထားရမည်။ ထို့ပြင် ပူဇော်ကာရိယာကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကర్మကျွမ်းကျင် အာစာရျ (ācārya) ကို မိမိဇနီးနှင့်အတူ ပညာရှိသော ဘက္တက ရွေးချယ်ခန့်အပ်ရမည်။

Verse 112

सुवर्णप्रतिमां विष्णोरिंद्रा दीनां च निक्षिपेत् । सशिरस्के मध्यकुंभे विष्णुमाबाह्य पूजयेत्

ဗိဿနု၏ ရွှေရုပ်တုကို ထားရမည်၊ ထို့ပြင် အိန္ဒြာနှင့် နှိမ့်ချစွာ တောင်းပန်သူ၏ ရုပ်တုကိုလည်း ထားရမည်။ အဖုံးပါသော အလယ်ကူಂಭ (အိုး) ထဲတွင် ဗိဿနုကို ဖိတ်ခေါ်တည်စေပြီး ပူဇော်ရမည်။

Verse 113

प्रागादिषु यथामंत्रमिंद्रा दीन्क्रमशो यजेत् । तत्तन्नाम्ना चतुर्थ्यां च नमोन्ते न यथाक्रमम्

အင်ဒြာမှ စ၍ အစဉ်အလာတကျ လိုက်၍ အရှေ့နှင့် အခြားဦးတည်ရာများတွင် သတ်မှတ်မန်တရားအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။ ပူဇော်ရာတိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတ၏ နာမကို ပေးကမ်းခံရသူပုံစံ (dative) ဖြင့် ခေါ်ဆိုကာ မန်တရားကို «နမဟ်» ဖြင့် အစဉ်လိုက် အဆုံးသတ်ရမည်။

Verse 114

आवाहनादिकं सर्वमाचार्येणैव कारयेत् । आचार्य ऋत्विजा सार्धं तन्मात्रान्प्रजपेच्छतम्

အာဝာဟန (āvāhana) မှ စသော အခမ်းအနားအားလုံးကို အာစာရျ (ဆရာ) မှသာ ဆောင်ရွက်စေရမည်။ အာစာရျသည် ရ္ဋ္ဝိဇ် (ṛtvij) နှင့်အတူ သတ်မှတ်ထားသော မန်တရားပုံစံကို အကြိမ်တစ်ရာ ရွတ်ဆိုစေရမည်။

Verse 115

कुंभस्य पश्चिमे भागे जपांते होममाचरेत् । कोटिं लक्षं सहस्रं वा शतमष्टोत्तरं बुधाः

ပူဇော်ကုံဘ (kumbha) ၏ အနောက်ဘက်တွင်၊ ဇပ (japa) ပြီးဆုံးသည့်အခါ ဟိုးမ (homa) ကို ဆောင်ရွက်၍ သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ အာဟုတိများ ဆက်ကပ်ရမည်။ ပညာရှိတို့က အရေအတွက်ကို ကိုဋိ၊ လက္ခ၊ တစ်ထောင် သို့မဟုတ် ၁၀၈ ဟု စွမ်းအားနှင့် သာသနာဝင်စည်းကမ်းအလိုက် သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 116

एकाहं वा नवाहं वा तथा मंडलमेव वा । यथायोग्यं प्रकुर्वीत कालदेशानुसारतः

တစ်နေ့ဖြစ်စေ၊ ကိုးနေ့ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မဏ္ဍလ (maṇḍala) ကာလတစ်လျှောက်လုံးဖြစ်စေ၊ အချိန်နှင့် နေရာအလိုက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ဝတ္တရားကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 117

शमीहोमश्च शांत्यर्थे वृत्त्यर्थे च पलाशकम् । समिदन्नाज्यकैर्द्र व्यैर्नाम्ना मंत्रेण वा हुनेत्

ငြိမ်းချမ်းမှု (śānti) ရရန် သမီသစ်သားဖြင့် ဟോമမီးပူဇော်ရမည်။ စီးပွားတိုးတက်မှုနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (vṛtti) အတွက် ပလာရှသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ မီးထိုးတံ (samidh)၊ ချက်ထားသော ဆန်၊ ဂျီ (ghee) နှင့် သင့်လျော်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် နာမတော်ခေါ်၍ သို့မဟုတ် သင့်တော်သော မန္တရဖြင့် အာဟုတိ ပူဇော်ရမည်။

Verse 118

प्रारंभे यत्कृतं द्र व्यं तत्क्रियांतं समाचरेत् । पुण्याहं वाचयित्वांते दिने संप्रोक्ष्ययेज्जलैः

ပူဇော်ပွဲအစတွင် ပြင်ဆင်ထားသော ပစ္စည်းအားလုံးကို အခမ်းအနားပြီးဆုံးသည်အထိ အသုံးပြုရန် သန့်ရှင်းသင့်တော်အောင် ထိန်းသိမ်းထားရမည်။ ထို့နောက် အဆုံးသတ်နေ့တွင် မင်္ဂလာ “Puṇyāha” အာသီသနာကို ရွတ်ဆိုစေပြီးနောက် သန့်စင်ထားသော ရေဖြင့် ပက်ဖျန်း၍ အားလုံးကို သန့်ရှင်းစေရာ၏။

Verse 119

ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यावदाहुतिसंख्यया । आचार्यश्च हविष्याशीऋत्विजश्च भवेद्बुधाः

ထို့နောက် ပူဇော်အာဟုတိ အရေအတွက်နှင့် ကိုက်ညီသည့် အရေအတွက်အတိုင်း ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးရမည်။ ပညာရှိတို့သည် အာစာရျ (ācārya) နှင့် ရိတ்வိဇ် (ṛtvij) တို့က ပူဇော်သန့်စင်ထားသော ဟဝိစ် (havis) ကိုသာ စားသုံးစေရန် စီမံရမည်။

Verse 120

आदित्यादीन्ग्रहानिष्ट्वा सर्वहोमांत एव हि । ऋत्विभ्यो दक्षिणां दद्यान्नवरत्नं यथाक्रमम्

နေမင်းမှစ၍ ဂြိုဟ်ဒေဝတားတို့ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ပြီး၊ ဟോമပူဇော်မှုအားလုံး၏ အဆုံးတွင်ပင် ရိတ்வိဇ်တို့အား ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ကို သတ်မှတ်ထားသည့် အစဉ်အတိုင်း နဝရတန (နဝရత్న) ကိုးမျိုးသော ရတနာများဖြင့် ပေးအပ်ရမည်။

Verse 121

दशदानं ततः कुर्याद्भूरिदानं ततः परम् । बालानामुपनीतानां गृहिणां वनिनां धनम्

ထို့နောက် “တစ်ဆယ်မျိုးသော ဒါန” ကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့ထက်ပို၍လည်း အလွန်များပြားသော လှူဒါန်းမှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုဒါနကို သင်္ကန်းကြိုးပူဇော် (upānayana) ခံယူပြီးသော ကလေးငယ်များ၊ အိမ်ထောင်ရှင်များနှင့် တောနေသူများထံသို့ အသက်မွေးထောက်ပံ့ရန် အရင်းအမြစ်အဖြစ် ပေးအပ်ရမည်။

Verse 122

कन्यानां च सभर्तृणां विधवानां ततः परम् । तंत्रोपकरणं सर्वमाचार्याय निवेदयेत्

အပျိုမများ၊ အိမ်ထောင်ရှိသော မိန်းမများနှင့် မုဆိုးမများအတွက်လည်း ထို့နောက် တန်တရပူဇာ၏ ကိရိယာပစ္စည်းအားလုံးကို အာစာရျ (ဆရာ) ထံသို့ တရားဝင် ဆက်ကပ်တင်ပြသင့်သည်။

Verse 123

उत्पातानां च मारीणां दुःखस्वामी यमः स्मृतः । तस्माद्यमस्य प्रीत्यर्थं कालदानं प्रदापयेत्

အနိမိတ်ဆိုးများနှင့် ကပ်ရောဂါများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဒုက္ခများကို အုပ်စိုးသူအဖြစ် ယမကို မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယမကို ပျော်ရွှင်စေရန် kāla-dāna ဟုခေါ်သော ပူဇာဆက်ကပ်သည့် ဒါနကို သင့်တော်စွာ ပေးအပ်ရမည်။

Verse 124

शतनिष्केण वा कुर्याद्दशनिष्केण वा पुनः । पाशांकुशधरं कालं कुर्यात्पुरुषरूपिणम्

နစ်က တစ်ရာတန်ဖိုးရှိသော ဒါနဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် နစ်က ဆယ်တန်ဖိုးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကြိုးချည် (ပာရှ) နှင့် ချွန်တံ (အင်ကူရှ) ကို ကိုင်ဆောင်သော လူရုပ်ပုံစံဖြင့် “ကာလ” ကို ပြုလုပ်စေသင့်သည်။

Verse 125

तत्स्वर्णप्रतिमादानं कुर्याद्दक्षिणया सह । तिलदानं ततः कुर्यात्पूर्णायुष्यप्रसिद्धये

ထို့နောက် သင့်လျော်သော ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) နှင့်အတူ ရွှေရုပ်တော်ကို လှူဒါန်းရမည်။ ထို့နောက် အာယုရှ်ပြည့်စုံခြင်းနှင့် ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်သတင်း ထင်ရှားစေရန် နှမ်းစေ့လှူဒါန်းရမည်။

Verse 126

आज्यावेक्षणदानं च कुर्याद्व्याधिनिवृत्तये । सहस्रं भोजयेद्विप्रान्दरिद्र ः शतमेव वा

ရောဂါပျောက်ကင်းစေရန် အာဇျ (ghee) နှင့်ဆိုင်သော လှူဒါန်းမှုနှင့် ထုံးတမ်းအလေ့အထကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဗြာဟ္မဏာ တစ်ထောင်ကို ကျွေးမွေးရမည်၊ ဆင်းရဲသူဖြစ်လျှင် တစ်ရာပင် လုံလောက်သည်။

Verse 127

वित्ताभावे दरिद्र स्तु यथाशक्ति समाचरेत् । भैरवस्य महापूजां कुर्याद्भूतादिशांतये

ငွေကြေးမရှိ၍ ဆင်းရဲသူဖြစ်လျှင်လည်း ကိုယ်တတ်နိုင်သမျှအတိုင်း ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဘူတများနှင့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အင်အားများကို သက်သာငြိမ်းစေရန် ဘ္ဟೈရဝ (Bhairava) အား မဟာပူဇာကို ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 128

महाभिषेकं नैवेद्यं शिवस्यान्ते तुकारयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्भूरिभोजनरूपतः

သီဝ (Śiva) ပူဇော်ခြင်း၏ အဆုံးတွင် မဟာအဘိသေက (mahābhiṣeka) ကို ပြုလုပ်စေပြီး၊ နိုင်ဝေဒျ (naivedya) အဖြစ် အစာအဟာရကို အရှင်ထံ ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် ပရဟ္မဏများကို အစာအဟာရပေါများစွာဖြင့် ကျွေးမွေးကာ ပွဲတော်ကို ပြီးစီးစေရမည်။

Verse 129

एवं कृतेन यज्ञेन दोषशांतिमवाप्नुयात् । शांतियज्ञमिमं कुर्याद्वर्षे वर्षे तु फाल्गुने

ဤသို့ ယဇ္ဉကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဒို့ရှ (doṣa) များနှင့် အနုတ်လက္ခဏာသက်ရောက်မှုတို့ကို ငြိမ်းစေခြင်းကို ရရှိမည်။ ထို့ကြောင့် သဟာယဇ္ဉ (Śānti-yajña) ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဖာလ္ဂုန (Phālguna) လတွင် ငြိမ်းချမ်းမင်္ဂလာအတွက် ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 130

दुर्दर्शनादौ सद्यो वै मासमात्रे समाचरेत् । महापापादिसंप्राप्तौ कुर्याद्भैरवपूजनम्

မကောင်းသောမြင်ကွင်းများနှင့် အမင်္ဂလာနိမိတ်တို့ကြောင့် ထိခိုက်လာလျှင် ချက်ချင်း တစ်လပြည့် သတ်မှတ်ထားသော ဝတ္တရားကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ထို့ပြင် မဟာအပြစ်တို့သို့ ကျရောက်လျှင် ဘိုင်ရဝ (Bhairava) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 131

महाव्याधिसमुत्पत्तौ संकल्पं पुनराचरेत् । सर्वभावे दरिद्र स्तु दीपदानमथाचरेत्

ရောဂါကြီးမားစွာ ပေါ်ပေါက်လာသော် သီဝပူဇော်ရေးအတွက် သင်္ကల్ప (saṅkalpa) ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်၍ ကျင့်ဆောင်ရမည်။ အရာရာ၌ ဆင်းရဲနွမ်းပါးလျှင် ထိုနောက် မီးအလှူ (dīpa-dāna) ကို ဘက္တိပူဇော်အဖြစ် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 132

तदप्यशक्तः स्नात्वा वै यत्किंचिद्दानमाचरेत् । दिवाकरं नमस्कुर्यान्मन्त्रेणाष्टोत्तरं शतम्

ထိုသို့ မပြုလုပ်နိုင်လျှင်ပင် ရေချိုးပြီး တတ်နိုင်သမျှ ဒါနပြုသင့်သည်။ ထို့နောက် မန္တန်ဖြင့် နေမင်း (ဒိဝါကရ) ကို တစ်ရာ့ရှစ်ကြိမ် ရှိခိုးပူဇော်သင့်သည်။

Verse 133

सहस्रमयुतं लक्षं कोटिं वा कारयेद् बुधः । नमस्कारात्मयज्ञेन तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः

ပညာရှိသော ဘက္တိဝန်သည် တစ်ထောင်၊ တစ်သောင်း၊ တစ်သိန်း သို့မဟုတ် ကုဋိတစ်ကုဋိအထိ ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်စေကာမူ၊ နမஸ్కာရ (ဦးချ) ကို အနှစ်သာရထားသော ယဇ္ဉဖြင့် နတ်ဒေဝတားအားလုံး ပီတိဖြစ်ကြသည်။

Verse 134

त्वत्स्वरूपेर्पिता बुद्धिर्नतेऽशून्ये च रोचति । या चास्त्यस्मदहंतेति त्वयि दृष्टे विवर्जिता

ဉာဏ်ကို သင်၏ အရင်းအမြစ်သဘောတရားထဲသို့ အပ်နှံလိုက်သောအခါ၊ ၎င်းသည် “မဟာသုညမဟုတ်သော အရာ” (အရာဝတ္ထုအထောက်အထား) ကို မနှစ်သက်တော့ပေ။ ထို့ပြင် “ငါသည် ဤအရာ” ဟူသော အဟံကာရအယူအဆသည် သင်ကို အမှန်တကယ် မြင်တွေ့သောအခါ ပယ်ဖျက်သွားသည်။

Verse 135

नम्रोऽहं हि स्वदेहेन भो महांस्त्वमसि प्रभो । न शून्यो मत्स्वरूपो वै तव दासोऽस्मि सांप्रतम्

«အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံးဖြင့် ဦးချပါ၏။ အရှင်သည် မဟာတော်မူသော အရှင်တော်ပါ၊ သခင်ဘုရား။ ကျွန်ုပ်သည် သုညမဟုတ်၊ မရှိမဖြစ်မဟုတ်ပါ; ကိုယ်ပိုင်သဘောတရားရှိပါ၏—သို့သော် ယခုအခါ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ဒါသ (ကျွန်) ဖြစ်ပါ၏»။

Verse 136

यथायोग्यं स्वात्मयज्ञं नमस्कारं प्रकल्पयेत् । अथात्र शिवनैवेद्यं दत्त्वा तांबूलमाहरेत्

ထို့နောက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင်အတွင်းယဇ္ဉ (ကိုယ်ကို အပ်နှံခြင်း) ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်၍ နမஸ్కာရဖြင့် ဦးချရမည်။ ထို့ပြီးနောက် ရှိဝ၏ နైవေဒျ (ပူဇော်အစာ) ကို ဆက်ကပ်ကာ တာမ္ဘူလ (ကွမ်းရွက်) ကိုလည်း တင်ဆက်ရမည်။

Verse 137

शिवप्रदक्षिणं कुर्यात्स्वयमष्टोत्तरं शतम् । सहस्रमयुतं लक्षं कोटिमन्येन कारयेत्

ရှီဝကို မိမိကိုယ်တိုင် ၁၀၈ ကြိမ် ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ပူဇော်) ပြုရမည်။ ၁,၀၀၀၊ ၁၀,၀၀၀၊ ၁၀၀,၀၀၀ သို့မဟုတ် ကောဋိတစ်ခုမျှ လှည့်ပူဇော်ခြင်းကိုတော့ အခြားသူအား ကိုယ်စားပြုစေ၍ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

Verse 138

शिवप्रदक्षिणात्सर्वं पातकं नश्यति क्षणात् । दुःखस्य मूलं व्याधिर्हि व्याधेर्मूलं हि पातकम्

ရှီဝကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အပြစ်အကုန်လုံးသည် ခဏချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဒုက္ခ၏ အမြစ်မှာ ရောဂါဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါ၏ အမြစ်မှာ အပြစ်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 139

धर्मेणैव हि पापानामपनोदनमीरितम् । शिवोद्देशकृतो धर्मः क्षमः पापविनोदने

အမှန်တကယ်ပင် အပြစ်တို့ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ဓမ္မအားဖြင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် သခင်ရှီဝကို ရည်ရွယ်၍ အပ်နှံပူဇော်ကာ ပြုလုပ်သော ဓမ္မသည် အပြစ်ကို ပျောက်ကင်းစေရာ၌ အပြည့်အဝ စွမ်းနိုင်သည်။

Verse 140

अध्यक्षं शिवधर्मेषु प्रदक्षिणमितीरितम् । क्रियया जपरूपं हि प्रणवं तु प्रदक्षिणम्

ရှီဝဓမ္မများအတွင်း၌ “ပရဒက္ခိဏာ” ဟူသည် သခင်ကို အလယ်ဗဟို အုပ်စိုးသူအဖြစ် ထားရှိသော ကိရိယာဟု ဆိုထားသည်။ လက်တွေ့အားဖြင့် ၎င်းသည် ဂျပ (မန်တရ ရွတ်ဆိုခြင်း) ပုံစံတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ် “ပရဏဝ” (အိုမ်) ကို ရွတ်ဆိုခြင်းပင် ပရဒက္ခိဏာ ဖြစ်သည်။

Verse 141

जननं मरणं द्वंद्वं मायाचक्रमितीरितम् । शिवस्य मायाचक्रं हि बलिपीठं तदुच्यते

မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၊ ထို့ပြင် ဆန့်ကျင်ဖက် အတွဲအဖက်တို့ကို မာယာ၏ စက်ဝိုင်းဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အမှန်တကယ်ပင် ရှီဝ၏ မာယာစက်ဝိုင်းကို “ဗလိပီဋ္ဌ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အတ္တနှင့် ချည်နှောင်မှုကို သင်္ကေတအားဖြင့် ပူဇော်လှူဒါန်း (လက်လွှတ်အပ်နှံ) သော ပလ္လင်တော် ဖြစ်သည်။

Verse 142

बलिपीठं समारभ्य प्रादक्षिण्यक्रमेण वै । पदे पदांतरं गत्वा बलिपीठं समाविशेत्

ဘလိပီဋ္ဌမှ စတင်၍ မင်္ဂလာရှိသော ညာဘက်လှည့် ပရဒက္ခိဏာ အစဉ်အတိုင်း လှည့်ပတ်ရမည်။ ခြေလှမ်းတိုင်း နောက်တစ်နေရာသို့ ရွှေ့ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဘလိပီဋ္ဌသို့ ပြန်ဝင်ရမည်။

Verse 143

नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रदक्षिणमितीरितम् । निर्गमाज्जननं प्राप्तं नमस्त्वात्मसमर्पणम्

ထို့နောက် နမസ്കာရ (လဲလျောင်းကန်တော့ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့ပြင် ပရဒက္ခိဏာ ဟု ခေါ်သော အခမ်းအနားကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ မိခင်ဝမ်းမှ ထွက်လာ၍ မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိပြီးနောက်၊ နမတ်ဖြင့် ကန်တော့ရမည်—ဤ ‘နမတ်’ သည် မိမိအတ္တကို ရှိဝဘုရားထံ အပြည့်အဝ ဆက်ကပ်အပ်နှံခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 144

जननं मरणं द्वंद्वं शिवमायासमर्पितम् । शिवमायार्पितद्वंद्वो न पुनस्त्वात्मभाग्भवेत्

မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းဟူသော ဒွန္ဒ္ဝတို့သည် ရှိဝ၏ မာယာထံ အပ်နှံထားသော အရာများဖြစ်သည်။ ထိုဒွန္ဒ္ဝတို့ကို ရှိဝ၏ မာယာထံ အပ်နှံနိုင်သူသည် နောက်တဖန် ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ အတ္တပိုင်ဆိုင်မှုကို မယူတော့ဘဲ၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့ မရောက်တော့။

Verse 145

यावद्देहं क्रियाधीनः सजीवो बद्ध उच्यते । देहत्रयवशीकारे मोक्ष इत्युच्यते बुधैः

ခန္ဓာကိုယ်ရှိသမျှကာလအတွင်း၊ အသက်ဝိညာဉ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လုပ်ရပ်များအပေါ် မူတည်နေသရွေ့ «ချည်နှောင်ထားသည်» ဟု ခေါ်၏။ သို့ရာတွင် ကိုယ်သုံးပါး (ထူထဲ–သိမ်မွေ့–အကြောင်းရင်း) ကို အနိုင်ယူထိန်းချုပ်နိုင်သော် ပညာရှိတို့က ထိုအခြေအနေကို «မောက္ခ» ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 146

मायाचक्रप्रणेता हि शिवः परमकारणम् । शिवमायार्पितद्वंद्वं शिवस्तु परिमार्जति

မாயာ၏ စက်ဝိုင်းကို စီမံဖန်ဆင်းသူမှာ ရှိဝဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးအကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မိမိ၏ မாயာက တင်ပေးထားသော ဆန့်ကျင်ဘက်အတွဲများကို ရှိဝတော်မူသည်ပင် သုတ်သင်ဖယ်ရှားတော်မူ၏။

Verse 147

शिवेन कल्पितं द्वंद्वं तस्मिन्नेव समर्पयेत् । शिवस्यातिप्रियं विद्यात्प्रदक्षिणं नमो बुधाः

သီဝက စီမံဖန်တီးထားသော ဒွန္ဒွ (ဆန့်ကျင်အတွဲများ)—ပျော်ရွှင်မှုနှင့် နာကျင်မှု၊ အမြတ်နှင့် အရှုံး—တို့ကို ထိုအရှင်ထံသို့ပင် ပြန်လည်အပ်နှံရမည်။ ပရဒက္ခိဏာ (လှည့်ပတ်ပူဇော်ခြင်း) သည် သီဝအတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်ကြောင်း သိကြလော့။ အို ပညာရှိတို့၊ နမော။

Verse 148

प्रदक्षिणनमस्काराः शिवस्य परमात्मनः । षोडशैरुपचारैश्च कृतपूजा फलप्रदा

သီဝ အမြင့်ဆုံးအတ္တမန် (ပရမအာတ္မာ) ထံသို့ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် နမസ്കာရ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ခြင်းတို့၊ ထို့ပြင် ဆိုးဍသောပစာရ (ပူဇော်ပစ္စည်း ၁၆ မျိုး) ဖြင့် ပြုသော ပူဇော်မှုသည် အကျိုးဖလကို ပေးစွမ်း၏။

Verse 149

प्रदक्षिणाऽविनाश्यं हि पातकं नास्ति भूतले । तस्मात्प्रदक्षिणेनैव सर्वपापं विनाशयेत्

ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ပတ်ခြင်း) ဖြင့် မဖျက်နိုင်သော အပြစ်မရှိ။ ထို့ကြောင့် ပရဒက္ခိဏာတစ်ခုတည်းဖြင့် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်စီးစေသင့်သည်။

Verse 150

शिवपूजापरो मौनी सत्यादिगुणसंयुतः । क्रियातपोजपज्ञानध्यानेष्वेकैकमाचरेत्

ရှီဝပူဇာ၌ အလွန်အမင်းအာရုံစိုက်၍ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ကိုစောင့်ထိန်းကာ သစ္စာစသည့် ဂုဏ်သတ္တိများနှင့်ပြည့်စုံသူသည် ကရိယာ၊ တပ၊ ဇပ၊ ဉာဏ၊ ဓျာန တို့ကို တစ်ခုချင်းစီ အစဉ်တကျ တည်ကြည်စွာ ကျင့်သုံးသင့်သည်။

Verse 151

ऐश्वर्यं दिव्यदेहश्च ज्ञानमज्ञानसंशयः । शिवसान्निध्यमित्येते क्रियादीनां फलं भवेत्

အိုင်ශ්ဝရျ (အထက်မြတ်သော အာဏာဓန)၊ ဒိဗ္ယဒေဟ (သန့်စင်သော နတ်သဘောကိုယ်)၊ အဝိဇ္ဇာနှင့် သံသယကို ဖယ်ရှားသော မှန်ကန်သည့် ဉာဏ်၊ နှင့် ရှီဝဘုရား၏ နီးကပ်တည်ရှိမှု—ဤတို့သည် ကရိယာစသည့် အကျင့်များ၏ အကျိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 152

करणेन फलं याति तमसः परिहापनात् । जन्मनः परिमार्जित्वाज्ज्ञबुद्ध्या जनितानि च

ရှီဝ၏ သာသနာတရားကို မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးလျှင် အကျိုးကို ရရှိသည်၊ အမှောင် (တမစ်) သည် ဖယ်ရှားခံရသည်။ မွေးကတည်းက ပါလာသော အညစ်အကြေးများနှင့် မှားယွင်းသော ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် အညစ်အကြေးများကို သန့်စင်ပြီးနောက် ရှာဖွေသူသည် ရှီဝ၏ ကရုဏာနှင့် မောက္ခသို့ သင့်တော်လာသည်။

Verse 153

यथादेशं यथाकालं यथादेहं यथाधनम् । यथायोग्यं प्रकुर्वीत क्रियादीञ्छिवभक्तिमान्

ရှီဝကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သောသူသည် အခမ်းအနားများနှင့် ဆက်စပ်သော တာဝန်များကို သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်—နေရာအလိုက်၊ အချိန်အလိုက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာစွမ်းအားအလိုက်၊ နှင့် မိမိ၏ အင်အားငွေကြေးအလိုက်—တကယ်တမ်း သင့်တော်သလို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 154

न्यायार्जितसुवित्तेन वसेत्प्राज्ञः शिवस्थले । जीवहिंसादिरहितमतिक्लेशविवर्जितम्

ပညာရှိသည် တရားမျှတသောနည်းဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးဖြင့် ထောက်ပံ့ကာ ရှီဝ၏ သန့်ရှင်းသော နေရာ၌ နေထိုင်သင့်သည်။ အသက်ရှိသတ္တဝါများကို ထိခိုက်စေခြင်းနှင့် ထိုကဲ့သို့သော အပြစ်များမှ ကင်းလွတ်၍ အလွန်အကျွံ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 155

पंचाक्षरेण जप्तं च तोयमन्नं विदुः सुखम् । अथवाऽहुर्दरिद्र स्य भिक्षान्नंज्ञानदं भवेत्

ပဉ္စအက္ခရာ မန္တရ «အိုမ် နမဟ် ရှီဝာယ» ကို ရွတ်ဆို၍ သန့်စင်ထားသော ရေနှင့် အစာသည် သက်သာချမ်းမြေ့မှုနှင့် အတွင်းစိတ်အေးချမ်းမှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သိကြသည်။ ထို့ပြင် ဆင်းရဲသူ၏ တောင်းရမ်းရသော အစာပင်လျှင် သန့်စင်ကာ ပူဇော်ထားလျှင် ဉာဏ်ပညာပေးသော အစာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 156

शिवभक्तस्य भिक्षान्नंशिवभक्तिविवर्धनम् । शंभुसत्रमिति प्राहुर्भिक्षान्नंशिवयोगिनः

ရှီဝကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သောသူအတွက် တောင်းရမ်းရသော အစာသည် ရှီဝဘက်တိကို တိုးပွားစေသည်။ ရှီဝယောဂီတို့က ထိုအလှူအစာကို «ရှမ္ဘု-သတ်ရ» ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ရှမ္ဘု (ရှီဝ) အား အပ်နှံသော သန့်ရှင်းသည့် ပူဇော်ပွဲအစာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 157

येन केनाप्युपायेन यत्र कुत्रापि भूतले । शुद्धान्नभुक्सदा मौनीरहस्यं न प्रकाशयेत्

ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ မည်သည့်နေရာ၌မဆို၊ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်မဆို၊ သန့်ရှင်းသော အစာကိုသာ စားသုံးကာ အမြဲတမ်း စကားကို ထိန်းချုပ်၍ မသင့်သူများထံသို့ ရှိဝ၏ ပူဇော်မှုနှင့် မန္တရ၏ သန့်ရှင်းသော လျှို့ဝှက်ချက်ကို မဖော်ပြရ။

Verse 158

प्रकाशयेत्तु भक्तानां शिवमाहात्म्यमेव हि । रहस्यं शिवमंत्रस्य शिवो जानाति नापरः

သို့သော် ဘုရားရှီဝကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သော ဘက္တများအား ရှီဝ၏ မဟာတန်ခိုးဂုဏ်တော်ကိုသာ အမှန်တကယ် ဖော်ပြသင့်သည်။ ရှီဝမန္တရ၏ အတွင်းအကျဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ကို ရှီဝသာ သိတတ်ပြီး အခြားမည်သူမျှ မသိနိုင်။

Verse 159

शिवभक्तो वसेन्नित्यं शिवलिंगं समाश्रितः । स्थाणुलिंगाश्रयेणैव स्थाणुर्भवति भूसुराः

ရှီဝဘက္တသည် အမြဲတမ်း ရှီဝလင်္ဂကို အားကိုးရာအဖြစ် ယူ၍ နေထိုင်သင့်သည်။ စ္ထာဏု-လင်္ဂကိုသာ အားထားခြင်းဖြင့် ဘက္တသည် စ္ထာဏု (တည်ငြိမ်သော ရှီဝ) ကဲ့သို့ မခိုင်မယိမ်း ဖြစ်လာသည်၊ အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။

Verse 160

पूजया चरलिंगस्य क्रमान्मुक्तो भवेद्ध्रुवम् । सर्वमुक्तं समासेन साध्यसाधनमुत्तमम्

ရွေ့လျားသော လင်္ဂ (စရ-လင်္ဂ) ကို အစဉ်လိုက် နည်းတကျ ပူဇော်ခြင်းဖြင့် မုက္ခတိကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။ ထို့ကြောင့် အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အရာအားလုံးကို ဆိုပြီးပြီ—အမြင့်မြတ်ဆုံး साधနာ (နည်းလမ်း) နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး သာဓျ (ရည်မှန်းချက်) ဖြစ်သည်။

Verse 161

व्यासेन यत्पुराप्रोक्तं यच्छ्रुतं हि मया पुरा । भद्र मस्तु हि वोऽस्माकं शिवभक्तिर्दृढाऽस्तुसा

ယခင်က ဗျာသက ဟောကြားခဲ့သမျှကိုလည်း၊ ငါသည် ရှေးကာလကတည်းက ကြားသိခဲ့၏—သင်တို့နှင့် ငါတို့အပေါ် မင်္ဂလာကောင်းချီး ဖြစ်ပါစေ; သခင် ရှိဝအား ဆည်းကပ်သော ဘက္တိသည် ခိုင်မြဲ၍ မလှုပ်ရှားပါစေ။

Verse 162

य इमं पठतेऽध्यायं यः शृणोति नरः सदा । शिवज्ञानं स लभतेशिवस्य कृपया बुधाः

အို ပညာရှိတို့၊ ဤအခန်းကို အမြဲတမ်း ရွတ်ဖတ်သူ သို့မဟုတ် အစဉ်မပြတ် နားထောင်သူသည် ရှိဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ရှိဝသိဒ္ဓိ—ရှိဝကိုသိမြင်သော အမှန်တကယ်သော ဉာဏ်ကို ရရှိ၏။