Shloka 1
बन्धमोक्षवर्णनम्
Bondage and Liberation: The Prakṛti–Karma Wheel and Śiva as the Transcendent Cause
ऋषयः ऊचुः । बंधमोक्षस्वरूपं हि ब्रूहि सर्वार्थवित्तम । सूत उवाच । बंधमोक्षं तथोपायं वक्ष्येऽहं शृणुतादरात्
ṛṣayaḥ ūcuḥ | baṃdhamokṣasvarūpaṃ hi brūhi sarvārthavittama | sūta uvāca | baṃdhamokṣaṃ tathopāyaṃ vakṣye'haṃ śṛṇutādarāt
ရသီတို့က မေးလျက်— «အရာအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူရေ၊ ချည်နှောင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အမှန်တရားကို ရှင်းပြပါ» ဟုဆို၏။ စူတက— «ချည်နှောင်ခြင်း၊ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ထိုသို့ရောက်ရန် နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်—ရိုသေစွာ နားထောင်ကြလော့» ဟုဆို၏။
Suta Goswami (responding to the sages of Naimisharanya)
Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti
Role: teaching
FAQs
It introduces a core Shaiva Siddhanta theme: understanding bondage (pāśa) and liberation (mokṣa) and the practical means to transcend limitation through Shiva-centered knowledge and discipline.
By framing moksha as something attained through an “upāya” (method), it prepares for Vidyeśvara Saṃhitā’s emphasis on Shiva worship—often through Saguna forms like the Linga—as a direct, purifying path toward liberation.
The verse itself signals attentive śravaṇa (reverent listening) as the first practice; in the Vidyeśvara context, this typically unfolds into Shiva-upāsanā such as japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and disciplined worship.