Adhyaya 52
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 5263 Verses

बाणासुरस्य शङ्करस्तुतिः तथा युद्धयाचनम् | Bāṇāsura’s Praise of Śiva and Petition for Battle

ဤအခန်းတွင် စနတ်ကုမာရက သီဝ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးသဘောနှင့် ဘက္တဝါတ္စလျ (သစ္စာရှိသူများကို ကာကွယ်ချစ်ခင်ခြင်း) ကို ထင်ရှားစေမည့် အပိုဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို မိတ်ဆက်သည်။ အဆုရ ဘာဏာသည် တာဏ္ဍဝ ကပြဖျော်ဖြေ၍ ပါရဝတီ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သင်္ကရ (သီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေသည်။ သီဝ၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကို သိမြင်ပြီး ဘာဏာသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ကာ ဒေဝဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ “ဒေဝတို့၏ မကွတ်ရတနာ” ဟု ချီးမွမ်းသည်။ သီဝက ပေးအပ်သော လက်တစ်ထောင်၏ အာနိသင်သည် သင့်တော်သော ရန်သူမရှိလျှင် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ပြောသည်။ ယမ၊ အဂ္နိ၊ ဝရုဏ၊ ကုဗေရ၊ အိန္ဒြာတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ကြောင်း အော်ဟစ်သော်လည်း အဓိကတောင်းဆိုချက်မှာ စစ်ပွဲရောက်လာစေ၍ မိမိလက်များကို ရန်သူလက်နက်များဖြင့် ထိခိုက်ကျိုးပဲ့စေလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားကိုးကွယ်မှုနှင့် ကောင်းချီးတော်တို့သည် အဆုရ၏ မာနနှင့် အကြမ်းဖက်လိုစိတ်နှင့် တွဲလျက်ရှိကာ သီဝ၏ ပြုပြင်ညွှန်ကြားသည့် ပဋိပက္ခကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဟု အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणुष्वान्यच्चरित्रं च शिवस्य परमात्मनः । भक्तवात्सल्यसंगर्भि परमानन्ददायकम्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်– “အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝ၏ အခြားသော သာသနာတော်ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကိုလည်း နားထောင်လော့။ ၎င်းသည် ဘက္တများအပေါ် ချစ်ကြင်နာမှုဖြင့် ပြည့်ဝ၍ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒကို ပေးစွမ်းနိုင်၏။”

Verse 2

पुरा बाणासुरो नाम दैवदोषाच्च गर्वितः । कृत्वा तांडवनृत्यं च तोषयामास शंकरम्

ရှေးကာလ၌ ဘာဏာဆုရဟူသော အဆုရတစ်ဦးရှိ၏။ ကံကြမ္မာ၏ ချို့ယွင်းမှုကြောင့် မာနထောင်လွှားလာသော်လည်း တာဏ္ဍဝ အကကို ကပြ၍ သင်္ကရ (သီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေခဲ့၏။

Verse 3

ज्ञात्वा संतुष्टमनसं पार्वतीवल्लभं शिवम् । उवाच चासुरो बाणो नतस्कन्धः कृतांजलिः

ပါရဝတီ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော သီဝသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်တော်မူကြောင်း သိမြင်သဖြင့် အဆုရ ဘာဏာသည် ပခုံးချ၍ နှိမ့်ချကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပြောလေ၏။

Verse 4

बाण उवाच । देवदेव महादेव सर्वदेवशिरोमणे । त्वत्प्रसादाद्बली चाहं शृणु मे परमं वचः

ဗာဏက ပြောသည်။ အို ဒေဝဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ ဒေဝတို့၏ ဦးထိပ်ရတနာတော်! သင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ငါလည်း အင်အားကြီးမားလာ၏။ ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော စကားကို နားထောင်ပါ။

Verse 5

दोस्सहस्रं त्वया दत्तं परं भाराय मेऽभवेत् । त्रिलोक्यां प्रतियोद्धारं न लभे त्वदृते समम्

«သင်ပေးအပ်သော လက်တစ်ထောင်၏ အလှူတော်သည် ငါ့အတွက် အလွန်လေးလံသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာမည်။ သုံးလောကလုံးတွင် သင်နှင့် တန်းတူ တိုက်ခိုက်နိုင်သူကို ငါမတွေ့—သင်မရှိလျှင် တူညီသူ မရှိ»။

Verse 6

हे देव किमनेनापि सहस्रेण करोम्यहम् । बाहूनां गिरितुल्यानां विना युद्धं वृषध्वज

အို ဘုရားသခင်၊ တစ်ထောင်တောင် လိုအပ်သေးသလား။ စစ်မတိုက်ဘဲပင် ငါသည် တောင်တန်းကဲ့သို့သော ငါ့လက်မောင်းတို့ဖြင့် ပြီးမြောက်စေမည်—အို ဝೃಷဓွဇ (နွားတံဆိပ်တော်) ရှီဝဘုရား။

Verse 7

कडूंत्या निभृतैदोंर्भिर्युयुत्सुर्दिग्गजानहम् । पुराण्याचूर्णयन्नद्रीन्भीतास्तेपि प्रदुद्रुवुः

စစ်ပွဲကို လိုလားလျက်၊ သူသည် တည်ငြိမ်သော်လည်း အင်အားကြီးသော လက်မောင်းများဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာ၏ ကာကွယ်သတ္တဝါ ဆင်ကြီးများကို ဖမ်းဆုပ်하였다။ ရှေးဟောင်းတောင်တန်းများကိုပင် ဖုန်မှုန့်အဖြစ် ကြိတ်ချေကာ ရှေ့သို့ တိုးဝင်လာသဖြင့် ရန်သူတို့သည် ကြောက်လန့်၍ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။

Verse 8

मया यमः कृतो योद्धा वह्निश्च कृतको महान् । वरुणश्चापि गोपालो गवां पालयिता तथा

«ငါ့ကြောင့် ယမမင်းကို စစ်သူရဲအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဂ္ဂိမီးကိုလည်း ခန့်အပ်ထားသော အင်အားကြီးမားသည့် တန်ခိုးအဖြစ် မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ဝရုဏကိုလည်း နွားထိန်း—နွားတို့၏ ကာကွယ်သူ၊ ထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။»

Verse 9

गजाध्यक्षः कुबेरस्तु सैरन्ध्री चापि निरृतिः । जितश्चाखंडलो लोके करदायी सदा कृतः

ဂုဟျကတို့၏ အရှင် ကုဗေရကိုလည်း နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ နိရృతိကိုလည်း—ဆိုင်ရန္ဓရီနှင့်အတူ—အနိုင်ယူခဲ့သည်။ လောက၌ အခဏ္ဍလ (အိန္ဒြ) ပင် ရှုံးနိမ့်ကာ အမြဲတမ်း အခွန်အတိုး ပေးဆောင်ရသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Verse 10

युद्धस्यागमनं ब्रूहि यत्रैते बाहवो मम । शत्रुहस्तप्रयुक्तश्च शस्त्रास्त्रैर्जर्जरीकृताः

ဤစစ်ပွဲသည် မည်သို့ဖြစ်ပေါ်လာသနည်းကို ငါ့အား ပြောကြားလော့—ရန်သူ၏လက်မှ ပစ်လွှတ်သော လက်နက်နှင့် အာஸ္တရများကြောင့် ငါ့လက်မောင်းတို့ အဘယ်ကြောင့် ကြေမွပျက်စီးသနည်း။

Verse 11

पतंतु शत्रुहस्ताद्वा पातयन्तु सहस्रधा । एतन्मनोरथं मे हि पूर्णं कुरु महेश्वर

ငါသည် ရန်သူ၏လက်ထဲသို့ ကျရောက်စေကာမူ၊ သို့မဟုတ် သူတို့က ငါ့ကို အပိုင်းအစ တစ်ထောင်အဖြစ် ခွဲချေစေကာမူ—အို မဟေရှဝရ၊ ငါ့ဆန္ဒဤတစ်ခုကို ပြည့်စုံအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးပါ။

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा कुपितो रुद्रस्त्वट्टहासं महाद्भुतम् । कृत्वाऽब्रवीन्महामन्युर्भक्तबाधाऽपहारकः

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်—ထိုစကားကို ကြားသော် ရုဒြသည် ဒေါသထွက်လေ၏။ ထို့နောက် အံ့ဩဖွယ် မဟာဟာသံကို ထုတ်လွှတ်ကာ မဟာမန်ယူဖြင့် မိန့်တော်မူ၏—ဘက္တတို့အပေါ် ကျရောက်သော ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော အရှင်။

Verse 13

रुद्र उवाच । धिग्धिक्त्वां सर्वतो गर्विन्सर्वदैत्यकुलाधम । बलिपुत्रस्य भक्तस्य नोचितं वच ईदृशम्

ရုဒြက မိန့်တော်မူသည်—“အရှက်တကွဲ ဖြစ်စေသတည်း! အရပ်ရပ်၌ မာန်ထောင်လျက်ရှိသော ဒိုင်တျယမျိုးရိုးအနိမ့်ဆုံးသူရေ! ဘလီ၏သား၊ ဘက္တဖြစ်သော သင်အတွက် ဤသို့သောစကား မသင့်တော်။”

Verse 14

दर्पस्यास्य प्रशमनं लप्स्यसे चाशु दारुणम् । महायुद्धमकस्माद्वै बलिना मत्समेन हि

“ဤမာနကို မကြာမီ ကြမ်းတမ်း၍ လျင်မြန်သော အနှိပ်စက်ခြင်းကို သင်တွေ့ရလိမ့်မည်။ အမှန်ပင်၊ ရုတ်တရက် ကြီးမားသော စစ်ပွဲတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာမည်—ငါနှင့် အင်အားတူသော အားကြီးသူနှင့်ပင်”။

Verse 15

तत्र ते गिरिसंकाशा बाहवोऽनलकाष्ठवत् । छिन्ना भूमौ पतिष्यंति शस्त्रास्त्रैः कदलीकृताः

ထိုနေရာ၌ သူ၏လက်များသည် တောင်တန်းကဲ့သို့ကြီးမား၍ မီးဖိုသစ်ကဲ့သို့ခိုင်မာသော်လည်း လက်နက်နှင့်မြားအာစတရများဖြင့် ဖြတ်တောက်ခံရကာ ငှက်ပျောတံကဲ့သို့ ခုတ်ကျ၍ မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားသည်။

Verse 16

यदेष मानुषशिरो मयूरसहितो ध्वजः । विद्यते तव दुष्टात्मंस्तस्य स्यात्पतनं यदा

လူခေါင်းတင်၍ မယုရအမွှေးဖြင့် အလှဆင်ထားသော သင်၏အလံသည် မကျသေးသရွေ့၊ အကြမ်းမဲ့စိတ်ရှိသူရေ၊ သင်၏ကျဆုံးမှုကို တားဆီးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ထိုစံတော်ချိန်လဲကျသည့်အခါ သင်၏ပျက်စီးကျဆုံးမှုသည် မလွဲမသွေ ရောက်လာမည်။

Verse 17

स्थापितस्यायुधागारे विना वातकृतं भयम् । तदा युद्धं महाघोरं संप्राप्तमिति चेतसि

လက်နက်များကို လက်နက်တိုက်၌ သိမ်းဆည်းထားသော်လည်း လေတိုးသကဲ့သို့ အကြောင်းမဲ့ကြောက်ရွံ့မှုတစ်ရပ် ပေါ်ထွက်လာ၏။ စိတ်အတွင်း၌လည်း “ယခု အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကြီး ရောက်လာပြီ” ဟူ၍ ခံစားမိ၏။

Verse 18

निधाय घोरं संग्रामं गच्छेथाः सर्वसैन्यवान् । सांप्रतं गच्छ तद्वेश्म यतस्तद्विद्यते शिवः

“တပ်အင်အားအားလုံးနှင့်အတူ ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကို စတင်ပြီးနောက်၊ ယခုချက်ချင်း ထိုအိမ်တော်သို့ သွားလော့။ အကြောင်းမူကား ထိုနေရာ၌ သီဝ (Śiva) ရှိတော်မူ၏။”

Verse 19

तथा तान्स्वमहोत्पातांस्तत्र द्रष्टासि दुर्मते । इत्युक्त्वा विररामाथ गर्वहृद्भक्तवत्सलः

«ထိုနေရာတွင်ပင်၊ အို စိတ်ဆိုးသူ၊ သင်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်စေသော အလွန်ကြီးမားသည့် အနိမိတ်ဆိုးများကိုလည်း သင်မြင်ရလိမ့်မည်» ဟုဆိုပြီးနောက်၊ ဘက္တကိုချစ်မြတ်နိုး၍ နှလုံးထဲက မာနကို ချိုးဖျက်တတ်သောသူသည် တိတ်ဆိတ်သွားလေ၏။

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा रुद्रमभ्यर्च्य दिव्यैरजंलिकुड्मलैः । प्रणम्य च महादेवं बाणश्च स्वगृहं गतः

စနတ်ကူမာရက ပြောသည်—ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ဘာဏသည် အဇမ်လီ အပင်၏ သာယာမြတ်သော မျိုးဖူးပွင့်များဖြင့် ရုဒြကို ပူဇော်ကာ၊ မဟာဒေဝကို ဦးချကန်တော့ပြီး မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 21

कुंभाण्डाय यथावृत्तं पृष्टः प्रोवाच हर्षितः । पर्यैक्षिष्टासुरो बाणस्तं योगं ह्युत्सुकस्सदा

ကುಂಬ္ဟာဏ္ဍက မေးမြန်းသော် သူသည် ဝမ်းမြောက်စွာ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အတိုင်းအတာမလွဲ ပြောပြလေ၏။ ထိုအချိန်တွင် အသူရ ဘာဏသည် ထိုယောဂကျင့်စဉ်ကို အမြဲစောင့်ကြည့်ကာ သိမ်းပိုက်လိုစိတ်ဖြင့် တက်ကြွနေ၏။

Verse 22

अथ दैवात्कदाचित्स स्वयं भग्नं ध्वजं च तम् । दृष्ट्वा तत्रासुरो बाणो हृष्टो युद्धाय निर्ययौ

ထို့နောက် ကံကြမ္မာအလှည့်အပြောင်းကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ ထိုအလံသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ကျိုးပဲ့နေသည်ကို မြင်ရ၏။ ထိုကိုမြင်သော် အသူရ ဘာဏသည် ဝမ်းမြောက်ကာ စစ်ပွဲသို့ ထွက်ခွာလေ၏။

Verse 23

स स्वसैन्यं समाहूय संयुक्तः साष्टभिर्गणैः । इष्टिं सांग्रामिकां कृत्वा दृष्ट्वा सांग्रामिकं मधु

သူသည် မိမိစစ်တပ်ကို ခေါ်စုကာ ဂဏများ ရှစ်ပါးနှင့်အတူ တပ်စည်းလေ၏။ ထို့နောက် စစ်ပွဲအတွက် သင်္ကာရယဇ္ဉာတော်ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ စစ်ခရီးကို လှုံ့ဆော်သည့် “မဓု” ဟူသော စစ်ရည်ကို မြင်လေ၏။

Verse 24

ककुभां मंगलं सर्वं संप्रेक्ष्य प्रस्थितोऽभवत् । महोत्साहो महावीरो बलिपुत्रो महारथः

မင်္ဂလာလက္ခဏာများကို အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကြည့်ရှုပြီးနောက်၊ ဘလီ၏သားသည် အလွန်ကြိုးပမ်းသတ္တိရှိသော မဟာသူရဲကောင်း၊ မဟာရഥစီးသူအဖြစ် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 25

इति हृत्कमले कृत्वा कः कस्मादागमिष्यति । योद्धा रणप्रियो यस्तु नानाशस्त्रास्त्रपारगः

ဤသို့ နှလုံးပန်းကြာအတွင်း၌ တည်မြဲစွာ ထားပြီးနောက်၊ ဘယ်သူက ဘယ်နေရာမှလာ၍ သူ့ကို ဆန့်ကျင်နိုင်မည်နည်း။ စစ်ကိုချစ်၍ လက်နက်မျိုးစုံ ကျွမ်းကျင်သော စစ်သူရဲသည် ထိုကြောင့် မထိခိုက်နိုင်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 26

यस्तु बाहुसहस्रं मे छिनत्त्वनलकाष्ठवत् । तथा शस्त्रैर्महातीक्ष्णैश्च्छिनद्मि शतशस्त्विह

ဤနေရာ၌ မည်သူမဆို ငါ၏ လက်တစ်ထောင်ကို တောထဲက ခြောက်သွေ့သော တုတ်တံကဲ့သို့ ဖြတ်တောက်နိုင်လျှင်၊ ထိုသူကိုလည်း ငါသည် အလွန်ထက်မြက်သော လက်နက်များဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြတ်ချမည်။

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे कालः संप्राप्तश्शंकरेण हि । यत्र सा बाणदुहिता सुजाता कृतमंगला

ထိုအချိန်အတွင်း၌ ရှင်ကရာ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ကံကြမ္မာသတ်မှတ်သော အခိုက်အတန့် ရောက်လာ하였다။ ထိုအခါ ဘာဏ၏ သမီး စုဇာတာသည် မင်္ဂလာပြု၍ သန့်ရှင်းသော ကర్మအတွက် ပြည့်စုံစွာ ပြင်ဆင်ကာ ထိုနေရာ၌ ရပ်နေ하였다။

Verse 28

माधवं माधवे मासि पूजयित्वा महानिशि । सुप्ता चांतः पुरे गुप्ते स्त्रीभावमुपलंभिता

မဓဝ (ဗိဿနု) ကို မဓဝလ (ဝိုင်သာခ) တွင် မဟာည၌ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ မြို့၏ အတွင်းပိုင်း လျှို့ဝှက်သော နန်းတွင်း၌ အိပ်ပျော်သွား하였다။ ထို့နောက် နိုးလာ/တွေ့မြင်ခံရသောအခါ မိန်းမသဘောအဖြစ် ပြောင်းလဲနေသည်ဟု တွေ့ရသည်။

Verse 29

गौर्या संप्रेषितेनापि व्याकृष्टा दिव्यमायया । कृष्णात्मजात्मजेनाथ रुदंती सा ह्यनाथवत्

ဂေါရီက စေလွှတ်ထားသော်လည်း နတ်မယာ၏ အံ့ဖွယ်အင်အားကြောင့် ဆွဲခေါ်ခံရ၏။ ထို့နောက် ကృష్ణ၏ မြေးက ဖမ်းဆီးသဖြင့် နားခိုရာမဲ့သူကဲ့သို့ ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 30

स चापि तां बलाद्भुक्त्वा पार्वत्याः सखिभिः पुनः । नीतस्तु दिव्ययोगेन द्वारकां निमिषांतरात्

ထိုသူသည် အင်အားဖြင့် မတရားကျူးလွန်ပြီးနောက်၊ ပါဝတီ၏ မိတ်သမီးများက ထပ်မံဖမ်းဆီးကာ၊ ဒေဝယောဂအာနုဘော်ဖြင့် မျက်တောင်ခတ်တစ်ခဏအတွင်း ဒွာရကာသို့ ပို့ဆောင်သွား하였다။

Verse 31

मृदिता सा तदोत्थाय रुदंती विविधा गिरः । सखीभ्यः कथयित्वा तु देहत्यागे कृतक्षणा

ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ ချိုးဖျက်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော သူမသည် ထိုအခါ ထ၍ မျက်ရည်ကျကာ ငိုကြွေးသံမျိုးစုံဖြင့် ညည်းတွား하였다။ မိတ်သမီးများအား ပြောပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ နောက်ဆုံးအမှုအပေါ် စိတ်ကို တည်စေ하였다။

Verse 32

सख्या कृतात्मनो दोषं सा व्यास स्मारिता पुनः । सर्वं तत्पूर्ववृत्तांतं ततो दृष्ट्वा च सा भवत्

ထို့နောက် အို ဗျာသ၊ သူမ၏ မိတ်သမီးက သူမကို ထပ်မံသတိပေး၍ ကိုယ်တိုင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်ကို ပြန်လည်သိမြင်စေ하였다။ ထို့နောက် ယခင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာအစဉ်အဆက်ကို မြင်သိပြီး သူမသည် အပြည့်အဝ နားလည်သတိရှိလာ하였다။

Verse 33

अब्रवीच्चित्रलेखां च ततो मधुरया गिरा । ऊषा बाणस्य तनया कुंभांडतनयां मुने

ထို့နောက် ဘာဏ၏ သမီး ဥရှာသည်၊ အို မုနိ၊ ကုမ္ဘာဏ္ဍ၏ သမီး စိတ္တရလေခာအား ချိုမြိန်သော အသံဖြင့် ပြောဆို하였다။

Verse 34

ऊषोवाच । सखि यद्येष मे भर्ता पार्वत्या विहितः पुरा । केनोपायेन ते गुप्तः प्राप्यते विधिवन्मया

ဦရှာက ပြောသည်– «မိတ်ဆွေမ၊ ဤသူသည် ပာရဝတီက အရင်ကတည်းက ငါ့အတွက် သတ်မှတ်ပေးထားသော ခင်ပွန်းဖြစ်လျှင်၊ သင်က လျှို့ဝှက်ထားသော သူကို ငါက ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် နည်းလမ်းဖြင့် မည်သို့ ရယူနိုင်မည်နည်း?»

Verse 35

कस्मिन्कुले स वा जातो मम येन हृतं मनः । इत्युषावचनं श्रुत्वा सखी प्रोवाच तां तदा

ဥဿာက «ငါ့နှလုံးကို ခိုးယူသွားသောသူသည် မည်သည့် မျိုးရိုးဝంశမှ မွေးဖွားလာသနည်း» ဟု ဆို၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် မိတ်သဟာယမက သူမအား ထိုခဏချင်း ပြန်လည်ဖြေကြား၏။

Verse 36

चित्रलेखोवाच । त्वया स्वप्ने च यो दृष्टः पुरुषो देवि तं कथम् । अहं संमानयिष्यामि न विज्ञातस्तु यो मम

စိတ္ရလေခာက ဆို၏—«အို ဒေဝီ၊ သင် အိပ်မက်၌ မြင်ခဲ့သော ယောက်ျားကို ငါ မည်သို့ ဂုဏ်ပြုရမည်နည်း။ သူသည် ငါ့အတွက် မသိသူ ဖြစ်နေသေး၏»။

Verse 37

दैत्यकन्या तदुक्ते तु रागांधा मरणोत्सुका । रक्षिता च तया सख्या प्रथमे दिवसे ततः

ထိုစကားများ ပြောပြီးနောက်၊ ဒေတ္တကန့်ယာသည် ရာဂအာဓာဖြစ်ကာ သေခြင်းတိုင်အောင် လိုလားနေ၏။ ထို့နောက် ပထမနေ့၌ပင် မိတ်သဟာယမက သူမကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့၏။

Verse 38

पुनः प्रोवाच सोषा वै चित्रलेखा महामतिः । कुंभांडस्य सुता बाणतनयां मुनिसत्तम

အို မုနိသတ္တမ၊ မဟာမတိ စိတ္ရလေခာ—ကುಂಬ္ဟာဏ္ဍ၏ သမီး—သည် ဘာဏ၏ သမီး ဥဿာအား ထပ်မံ ပြောကြားလေ၏။

Verse 39

चित्रलेखोवाच । व्यसनं तेऽपकर्षामि त्रिलोक्यां यदि भाष्यते । समानेष्ये नरं यस्ते मनोहर्ता तमादिश

စိတ္တရလေခါက ပြော၏— “သုံးလောက၌ ပြောဆိုနိုင်သမျှ ဖြစ်လျှင် သင်၏ဒုက္ခကို ငါဖယ်ရှားပေးမည်။ သင်၏နှလုံးကို ခိုးယူသွားသော ထိုယောက်ျားကို ငါခေါ်လာမည်—သူမည်သူနည်း ပြောညွှန်ပါ။”

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा वस्त्रपुटके देवान्दैत्यांश्च दानवान् । गन्धर्वसिद्धनागांश्च यक्षादींश्च तथालिखत्

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ အဝတ်ဖြင့်ပတ်ထားသောအထုပ်ပေါ်တွင် ဒေဝတားများ၊ ဒိုင်တျများနှင့် ဒာနဝများ၊ ထို့အပြင် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ စိဒ္ဓ၊ နာဂနှင့် ယက္ခတို့ကိုလည်း ရေးမှတ်လေ၏။

Verse 41

तथा नरांस्तेषु वृष्णीञ्शूरमानकदुंदुभिम् । व्यलिखद्रामकृष्णौ च प्रद्युम्नं नरसत्तमम्

ထို့အပြင် လူတို့အနက်၌လည်း ဝೃષ્ણိ မျိုးနွယ်ကို ခွဲထုတ်ရေးမှတ်၍ ရှူရာ၊ အာနကဒုန္ဒုဘိ၊ ထို့ပြင် ရာမနှင့် ကృష్ణ၊ ထို့နောက် လူတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ပရဒျုမ္နကိုလည်း ရေးသားလေ၏။

Verse 42

अनिरुद्धं विलिखितं प्राद्युम्निं वीक्ष्य लज्जिता । आसीदवाङ्मुखी चोषा हृदये हर्षपूरिता

ပရဒျုမ္န ရေးဆွဲထားသော အနိရုဒ္ဓ၏ ပုံရိပ်ကို မြင်သော် ဥရှာသည် ရှက်သွားလေ၏။ မျက်နှာငုံ့၍ စကားမထွက်နိုင်ဘဲ၊ နှလုံးအတွင်း၌ ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

Verse 43

ऊषा प्रोवाच चौरोऽसौ मया प्राप्तस्तु यो निशि । पुरुषः सखि येनाशु चेतोरत्नं हृतं मम

ဥရှာ ပြောလေသည်။ “မိတ်ဆွေ၊ ညအခါ ငါ့ထံသို့ ရောက်လာသော ထိုယောက်ျားသည် တကယ်ပင် သူခိုးတစ်ယောက်ပေ—အကြောင်းမူကား ငါ့နှလုံး၏ ရတနာကို ချက်ချင်း ခိုးယူသွားလေပြီ။”

Verse 44

यस्य संस्पर्शनादेव मोहिताहं तथाभवम् । तमहं ज्ञातुमिच्छामि वद सर्वं च भामिनि

မည်သူ၏ ထိတွေ့မှုသာဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ထိုသို့ မောဟဖြစ်သွားခဲ့သနည်း—ထိုသူကို သိလိုပါသည်။ အလင်းရောင်တောက်ပသော မိန်းမရေ၊ အားလုံးကို ပြောပြပါ။

Verse 45

कस्यायमन्वये जातो नाम किं चास्य विद्यते । इत्युक्ता साब्रवीन्नाम योगिनी तस्य चान्वयम्

«သူသည် မည်သည့်မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသနည်း၊ နာမည်သည် အဘယ်နည်း» ဟု မေးမြန်းကြသော် ယောဂိနီသည် သူ၏နာမည်နှင့် မျိုးရိုးဇာတိကို ထုတ်ဖော်ပြောကြား하였다။

Verse 46

सर्वमाकर्ण्य सा तस्य कुलादि मुनिसत्तम । उत्सुका बाणतनया बभाषे सा तु कामिनी

အို မုနိတို့အထွတ်အမြတ်၊ သူ၏မျိုးရိုးဇာတိနှင့် အစအမြစ်အကြောင်း အားလုံးကို ကြားသိပြီးနောက် ဘာဏ၏သမီးသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ချစ်ခြင်းမေတ္တာတက်ကြွကာ စကားဆိုလာ하였다။

Verse 47

ऊषोवाच । उपायं रचय प्रीत्या तत्प्राप्त्यै सखि तत्क्षणात् । येनोपायेन तं कांतं लभेयं प्राणवल्लभम्

ဦရှာက ပြောသည်— «မိတ်ဆွေမ, ချစ်ခြင်းဖြင့် ချက်ချင်းပင် နည်းလမ်းတစ်ခု စီမံပေးပါ; ထိုနည်းလမ်းဖြင့် ငါသည် ငါ့အသက်ထက်ပိုချစ်သော ချစ်သူကို ရရှိနိုင်ပါစေ»။

Verse 48

यं विनाहं क्षणं नैकं सखि जीवितुमुत्सहे । तमानयेह सद्यत्नात्सुखिनीं कुरु मां सखि

«မိတ်ဆွေမ, သူမရှိလျှင် ငါသည် တစ်ခဏတောင် အသက်ရှင်ရန် မတတ်နိုင်။ အားကုန်ကြိုးစား၍ ချက်ချင်း ဒီကို ခေါ်လာပေးပါ၊ မိတ်ဆွေမ၊ ငါ့ကို ပျော်ရွှင်စေပါ»။

Verse 49

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्ता सा तथा बाणात्मजया मंत्रिकन्यका । विस्मिताभून्मुनिश्रेष्ठ सुविचारपराऽभवत्

သနတ်ကူမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ဗာဏ၏ သမီးက ထိုသို့ ပြောဆိုသဖြင့် ဝန်ကြီး၏ သမီးပျိုသည် အံ့ဩသွား၏၊ အို မုနိမြတ်၊ ထို့နောက် စိတ်ကို သေချာသုံးသပ်ခြင်းသို့ လှည့်မိ၏။

Verse 50

ततस्सखीं समाभाष्य चित्रलेखा मनोजवा । बुद्ध्वा तं कृष्णपौत्रं सा द्वारकां गंतुमुद्यता

ထို့နောက် မိတ်ဆွေနှင့် စကားပြောပြီးနောက် စိတ်မြန်လှသော စိတြလေခါသည်၊ သူသည် ကృష్ణ၏ မြေးဖြစ်ကြောင်း သိမြင်သဖြင့် ဒွာရကာသို့ သွားရန် ပြင်ဆင်လေ၏။

Verse 51

ज्येष्ठकृष्णचतुर्दश्यां तृतीये तु गतेऽहनि । आप्रभातान्मुहूर्ते तु संप्राप्ता द्वारकां पुरीम्

ဂျေဋ္ဌလ၏ အမှောင်ပက္ခ၏ ဆယ့်လေးရက်မြောက် (caturdaśī) တွင်၊ တတိယနေ့ ကုန်လွန်ပြီးနောက်၊ မိုးမလင်းမီ မုဟူရတတစ်ခဏ၌ ဒွာရကာမြို့သို့ ရောက်ရှိလေ၏။

Verse 52

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहि तायां पंचमे युद्धखण्डे ऊषाचरित्रवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော ရှိဝမဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒြသံဟိတာအတွင်း ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ «ဦရှာဇာတ်ကြောင်း ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း ၅၂ ပြီးဆုံး၏။

Verse 53

क्रीडन्नारीजनैस्सार्द्धं प्रपिबन्माधवी मधु । सर्वांगसुन्दरः श्यामः सुस्मितो नवयौवनः

သူသည် မိန်းမများနှင့်အတူ ကစားပျော်ရွှင်ကာ မာဓဝီအရက်ချိုကို သောက်လျက်ရှိသည်။ အရောင်မဲ၍ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း လှပကာ အပြုံးနူးညံ့၊ ယောဝနသစ်၏ လန်းဆန်းမှုဖြင့် ထင်ရှား하였다။

Verse 54

ततः खट्वां समारूढमंधकारपटेन सा । आच्छादयित्वा योगेन तामसेन च माधवम्

ထို့နောက် သူမသည် သေခုံပေါ်သို့ တက်၍ တာမသ ယောဂအင်အားဖြင့် မာဓဝ (ဗိဿဏု) ကို အမှောင်ကာတင်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ အမြင်အာရုံကို ပိတ်ဆို့လိုက်သည်။

Verse 55

ततस्सा मूर्ध्नि तां खट्वां गृहीत्वा निमिषांतरात् । संप्राप्ता शोणितपुरं यत्र सा बाणनंदिनी

ထို့နောက် သူမသည် ထိုသေခုံကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ ခဏမျက်တောင်ခတ်အတွင်းမှာပင် ရှိုဏိတပူရသို့ ရောက်ရှိသွားသည်—ဘాణ၏ ချစ်မြတ်နိုးသော သမီး နေထိုင်ရာအရပ်၌။

Verse 56

कामार्ता विविधान्भावाञ्चकारोन्मत्तमानसा । आनीतमथ तं दृष्ट्वा तदा भीता च साभवत्

ကာမတဏှာကြောင့် နာကျင်ရပြီး စိတ်သည် မတည်ငြိမ်ကာ အမျိုးမျိုးသော ခံစားချက်များကို ပြသလေ၏။ သို့သော် သူ့ကို ခေါ်ဆောင်လာ၍ မြင်သောအခါ ထိုခဏ၌ပင် သူမ ကြောက်ရွံ့သွားသည်။

Verse 57

अंतःपुरे सुगुप्ते च नवे तस्मिन्समागमे । यावत्क्रीडितुमारब्धं तावज्ज्ञातं च तत्क्षणात्

အတွင်းနန်းတော်၏ လုံခြုံစွာကာကွယ်ထားသော ထိုအသစ်သော တွေ့ဆုံမှု၌၊ ပျော်ကစားစတင်မိသေးသည့် ခဏတင်ပင် ထိုအရာကို ချက်ချင်း သိရှိသွားကြသည်။

Verse 58

अंतःपुरद्वारगतैर्वेत्रजर्जरपाणिभिः । इंगितैरनुमानैश्च कन्यादौःशील्यमाचरन्

အတွင်းနန်းတော်တံခါးဝ၌ ရပ်နေသော အစေခံများသည် လက်ထဲတွင် တုတ်နှင့် လက်နက်တံများကို ကိုင်ထားကြပြီး၊ အမူအရာအညွှန်းများနှင့် သေချာသုံးသပ်ခန့်မှန်းမှုတို့ဖြင့် မိန်းကလေး၏ စရိုက်နှင့် အကျင့်ကို စမ်းသပ်၍ အတည်ပြုရန် အပြုအမူကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 59

स चापि दृष्टस्तैस्तत्र नरो दिव्यवपुर्धरः । तरुणो दर्शनीयस्तु साहसी समरप्रियः

ထိုနေရာ၌ သူတို့သည်လည်း တောက်ပသော ဒေဝရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ထားသော လူတစ်ဦးကို မြင်တွေ့ကြ၏—ငယ်ရွယ်၍ ကြည့်ကောင်းကာ စိတ်ဓာတ်ရဲရင့်ပြီး စစ်မြေကို နှစ်သက်သူဖြစ်၏။

Verse 60

तं दृष्ट्वा सर्वमाचख्युर्बाणाय बलिसूनवे । पुरुषास्ते महावीराः कन्यान्तःपुररक्षकाः

သူ့ကို မြင်သည်နှင့် မိန်းကလေးတို့၏ အတွင်းနန်းတော်ကို ကာကွယ်ရန် ခန့်အပ်ထားသော မဟာသူရဲကောင်းများသည် အရာအားလုံးကို ဘလိ၏သား ဘာဏာထံ သတင်းပို့ကြ၏။

Verse 61

द्वारपाला ऊचुः । देव कश्चिन्न जानीते गुप्तश्चांतःपुरे बलात् । स कस्तु तव कन्यां वै स्वयंग्राहादधर्षयत्

တံခါးစောင့်တို့က ပြောကြသည်– «အရှင်ဘုရား၊ သူဘယ်သူဆိုတာ မည်သူမျှ မသိပါ။ အင်အားဖြင့် အတွင်းနန်းတော်ထဲသို့ အတင်းဝင်ကာ လျှို့ဝှက်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏သမီးကို ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ဖမ်းဆီး၍ သင့်လျော်မှုကို ချိုးဖောက်သူသည် မည်သူနည်း?»

Verse 62

दानवेन्द्र महाबाहो पश्यपश्यैनमत्र च । यद्युक्तं स्यात्तत्कुरुष्व न दुष्टा वयमित्युत

«ဒာနဝတို့၏ အရှင်၊ လက်တံကြီးရှင်—ဒီမှာ သူ့ကို ကြည့်ပါ၊ ကြည့်ပါ! သင့်လျော်၍ တရားသင့်သမျှကို ပြုလုပ်ပါ။ အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်တို့ မကောင်းသူများ မဟုတ်ပါ» ဟု သူတို့ ပြောကြ၏။

Verse 63

सनत्कुमार उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवेन्द्रो महाबलः । विस्मितोभून्मुनिश्रेष्ठ कन्यायाः श्रुतदूषणः

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်– «သူတို့၏ စကားကို ကြားသော် ဒါနဝတို့၏ အရှင် မဟာဗလရှိသူသည် အံ့အားသင့်သွား၏၊ အို မုနိမြတ်၊ အကြောင်းမှာ မိန်းကလေးအပေါ် အပြစ်တင်စကားကို သူကြားထားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်»။

Frequently Asked Questions

Bāṇāsura pleases Śiva through a tāṇḍava dance and, after offering reverential praise, petitions Śiva for the advent of a war with worthy opponents.

It exposes the ambiguity of empowered devotion: divine gifts (e.g., a thousand arms) can inflate ego and generate violent craving, prompting Śiva’s role as regulator of śakti and restorer of dharmic equilibrium.

Śiva is emphasized as paramātman, Devadeva/Mahādeva, Pārvatīvallabha (beloved of Pārvatī), and Vṛṣadhvaja—simultaneously accessible through bhakti and supreme over all cosmic authorities.