Adhyaya 45
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 4554 Verses

अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

အဓ್ಯಾಯ ၄၅ ကို စနတ်ကုမာရက ဟောကြားပြီး အန္ဓကနှင့် မဟာဒೈတျများ၏ စစ်ပွဲဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည်။ ဤအခန်းတွင် သီဝ၏ စစ်ရေးအလိုတော်ကို ဆောင်ရွက်သော ဂဏ ဝီရက၏ အောင်ပွဲကို ထင်ရှားစေသည်။ ကာမ၏ မြားဒဏ်ကြောင့် အန္ဓကသည် လိုလားမှုကြောင့် မူးယစ်၍ စိတ်မတည်၊ မျက်စိလှုပ်ရှားကာ တပ်ကြီးနှင့်အတူ အန္တရာယ်ပြည့်လမ်းကြောင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည်၊ မီးသို့ ပျံသန်းသည့် ပိုးကဲ့သို့။ ကျောက်တုံး၊ သစ်ပင်၊ မိုးကြိုး၊ ရေ၊ မီး၊ မြွေ၊ လက်နက်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် အရိပ်အယောင်များကြားတွင်ပင် ဝီရက မရှုံးနိမ့်ဘဲ ဝင်ရောက်သူ၏ အမည်အရင်းကို မေးမြန်းသည်။ တိုတောင်းသော်လည်း ပြတ်သားသော တိုက်ပွဲတွင် ဒဲတျသည် ရှုံးနိမ့်ကာ ငတ်ဆာရေငတ်ဖြင့် ထွက်ပြေးပြီး သူ၏ ကောင်းမွန်သော ဓားပျက်သွားသည့်အခါ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သည်။ ထို့နောက် ဝိရောစန၊ ဘလိ၊ ဘာဏ၊ သဟသ္ရဗာဟု၊ သမ္ဘရ၊ ဝృတ္တရ စသည့် မဟာဒဲတျခေါင်းဆောင်များ ဝင်တိုက်သော်လည်း ဝီရကက ခွဲဖျက်နှင်ထုတ်ကာ စိဒ္ဓများက အောင်ပွဲကို ချီးကျူးကြသည်။ သွေးရေညစ်ညမ်းသည့် စစ်မြေပြင်ပုံရိပ်များနှင့်အတူ ကာမနှင့် မောဟကြောင့် မျက်ကွယ်သည့် အာဏာသည် သီဝ၏ ဂဏအင်အားနှင့် ဓမ္မ၏ မလွဲမသွေမှုရှေ့တွင် ကျဆုံးကြောင်းကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । गतस्ततो मत्तगजेन्द्रगामी पीत्वा सुरां घूर्णितलोचनश्च । महानुभावो बहुसैन्ययुक्तः प्रचंडवीरो वरवीरयायी

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်။ ထို့နောက် သူသည် မူးယစ်နေသော ဆင်မင်းကြီးကဲ့သို့ လှုပ်ရှားကာ ထွက်ခွာသွား၏။ အရက်သောက်ပြီး မျက်လုံးများ လှည့်လည်မတည်ငြိမ်။ အင်အားကြီးမားသူ၊ စစ်တပ်အများနှင့်အတူ လိုက်ပါလာကာ ရက်စက်ပြင်းထန်သော သူရဲကောင်း—အကောင်းဆုံးသူရဲကောင်းများနှင့် စစ်ပွဲရှာ၍ ချီတက်သူ ဖြစ်၏။

Verse 2

ददर्श दैत्यः स्मरबाणविद्धो गुहां ततो वीरकरुद्धमार्गाम् । स्निग्धं यथा वीक्ष्य पतंगसंज्ञः दशाप्रदीपं च कृमिर्ह्युपेत्य

ထို့နောက် ကာမဒေဝ၏ မြားထိုးနှက်ခံရသော ဒေယ့်တျာသည် သူရဲကောင်းတစ်ဦးက လမ်းပိတ်ထားသော ဂူတစ်လုံးကို မြင်တွေ့၏။ မောဟကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရကာ ထိုနေရာသို့ တိုးဝင်သွားသည်မှာ မီးအလင်းကိုမြင်သည့် ပိုးဖလံက မီးတိုင်နားသို့ အလျင်အမြန် ပျံသန်းသကဲ့သို့၊ တောက်ပသော အလင်းသို့ ပိုးကောင်လေး လူးလိမ့်တက်သကဲ့သို့—နောက်ဆုံး ပျက်စီးခြင်းကိုသာ တွေ့ရ၏။

Verse 3

तथा प्रदर्श्याशु पुनः पुनश्च संपीड्यमानोपि स वीरकेण । बभूव कामाग्निसुदग्धदेहोंऽधको महादैत्यपतिः स मूढः

ထို့ကြောင့် သူရဲကောင်းတစ်ဦးက ထပ်ခါထပ်ခါ ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်နေသော်လည်း မောဟဖြစ်သော ဒေယ့်တျာမင်း အန္ဓကသည် မကြာခင် ကာမ၏ မီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 4

पाषाणवृक्षाशनितोयवह्निभुजंगशस्त्रास्त्रविभीषिकाभिः । संपीडितोऽसौ न पुनः प्रपीड्यः पृष्टश्च कस्त्वं समुपागतोसि

ကျောက်တုံး၊ သစ်ပင်၊ မိုးကြိုး၊ ရေလွှမ်းမိုးမှု၊ မီး၊ မြွေများ၊ လက်နက်နှင့် မြားမောင်းတို့၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ်များဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရသော်လည်း သူသည် အလွန်ဖိနှိပ်ခံရကာလည်း ထပ်မံချေမှုန်း၍ မရနိုင်ခဲ့။ ထို့နောက် သူက မေး၏—“ဒီကို ရောက်လာသူ သင်သည် ဘယ်သူနည်း?”

Verse 5

निशम्य तद्गां स्वमतं स तस्मै चकार युद्धं स तु वीरकेण । मुहूर्तमाश्चर्यवदप्रमेयं संख्ये जितो वीरतरेण दैत्यः

ထိုစကားကို ကြားသိ၍ မိမိ၏အဓိဋ္ဌာန်နှင့်တကွ သူသည် ရန်သူနှင့် စစ်ပွဲဝင်လေ၏။ ရဲရင့်သော ဝီရကလည်း တိုက်ခိုက်하였다။ ခဏတစ်လောက် စစ်ပွဲသည် အံ့ဩဖွယ် မတိုင်းတာနိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် စစ်မြေပြင်၌ အသူရသည် ပိုမိုရဲရင့်သော ယောဓာကြောင့် အနိုင်ယူခံရလေ၏။

Verse 6

ततस्तु संग्रामशिरो विहाय क्षुत्क्षामकंठस्तृषितो गतोऽभूत् । चूर्णीकृते खड्गवरे च खिन्ने पलायमानो गतविस्मयः सः

ထို့နောက် စစ်တန်းရှေ့ကို စွန့်ခွာ၍ ထွက်ခွာသွားလေ၏—ဆာလောင်မှုကြောင့် လည်ချောင်းခြောက်ကပ်ပြီး ရေငတ်မှုကြောင့် ကိုယ်တစ်လုံးလုံး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လေ၏။ ထို့ပြင် သူ၏ ထက်မြက်သောဓားက ပျက်စီးကြေမွသွား၍ အားကုန်နွမ်းနယ်သဖြင့် သူသည် ထွက်ပြေးသွားကာ မာနနှင့် အံ့ဩမှုတို့လည်း ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။

Verse 7

चक्रुस्तदाजिं सह वीरकेण प्रह्लादमुख्या दितिजप्रधानाः । लज्जांकुशाकृष्टधियो बभूवुस्सुदारुणाः शस्त्रशतैरनेकैः

ထို့နောက် ပရဟ္လာဒ ဦးဆောင်သော ဒာနဝ အကြီးအကဲများသည် ဝီရကနှင့်အတူ စစ်ပွဲဝင်ကြလေ၏။ အရှက်တရား၏ ချွန်တံဖြင့် ထိုးနှိုးသကဲ့သို့ သူတို့၏စိတ်သည် ကြမ်းတမ်းရက်စက်လာပြီး၊ မရေတွက်နိုင်သော လက်နက်ရာချီဖြင့် စစ်မြေပြင်၌ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာကြလေ၏။

Verse 8

विरोचनस्तत्र चकार युद्धं बलिश्च बाणश्च सहस्रबाहुः । भजिः कुजंभस्त्वथ शंबरश्च वृत्रादयश्चाप्यथ वीर्यवंतः

ထိုနေရာ၌ ဝိရောစနသည် စစ်ပွဲဝင်လေ၏။ ထို့ပြင် ဘလိနှင့် လက်တစ်ထောင်ရှိသော ဘာဏ၊ ဘျဇိ၊ ကုဇမ္ဘ၊ သမ္ဘရတို့လည်းကောင်း၊ ဝෘတြနှင့် အခြားသူရဲကောင်းများ—ဗလနှင့် သတ္တိပြည့်ဝသူများ—လည်း တိုက်ခိုက်ကြလေ၏။

Verse 9

ते युद्ध्यमाना विजिताः समंताद्द्विधाकृता वै गणवीरकेण । शेषे हतानां बहुदानवानामुक्तं जयत्येव हि सिद्धसंघैः

သူတို့ တိုက်ခိုက်နေစဉ်ပင် အရပ်ရပ်မှ အနိုင်ယူခံရ၍ ဂဏဝီရက၏ သူရဲကောင်းလက်ဖြင့် နှစ်ပိုင်းခွဲခံရသည်။ ဒာနဝများ များစွာ သေဆုံးပြီး ကျန်ရစ်သူ အနည်းငယ်သာ ရှိသည့်အခါ စိဒ္ဓအဖွဲ့များက «အောင်ပွဲ! အောင်ပွဲတကယ်ပင်!» ဟု ကြွေးကြော်하였다။

Verse 10

भेरुंडजानाभिनयप्रवृत्ते मेदोवसामांससुपूयमध्ये । क्रव्यादसंघातसमाकुले तु भयंकरे शोणितकर्दमे तु

ထိုနေရာ၌ ကြောက်မက်ဖွယ်သတ္တဝါများနှင့် အလောင်းစားတိရစ္ဆာန်များ အလုပ်များစွာကစားနေကြ၍—အဆီ၊ ဆီပြန်၊ အသားနှင့် အညစ်အကြေးပုပ်ပွားအလယ်တွင်—အသားစားအုပ်စုများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ စစ်မြေပြင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ သွေးရွံ့ကန်တစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 11

भग्नैस्तु दैत्यैर्भगवान् पिनाकी व्रतं महापाशुपतं सुघोरम् । प्रियेः मया यत्कृतपूर्वमासीद्दाक्षायणीं प्राह सुसांत्वयित्वा

ဒိုင်တျာတို့ ပျက်စီးကာ ချိုးဖောက်ခံရသည့်အခါ၊ ပင်နာကီ ဘုရားရှင် (ရှီဝ) သည် ဒက္ရှာယဏီ (စတီ) ကို နူးညံ့စွာ သက်သာပေး၍၊ သူမအတွက် ယခင်က ဆောင်ရွက်ခဲ့သော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် မဟာပါရှုပတ ဝရတကို ပြောကြားတော်မူ၏။

Verse 12

शिव उवाच । तस्माद्बलं यन्मम तत्प्रणष्टं मर्त्यैरमर्त्यस्य यतः प्रपातः । पुण्यक्षयाही ग्रह एव जातो दिवानिशं देवि तव प्रसंगात्

ရှီဝ မိန့်တော်မူသည်—ထို့ကြောင့် ငါ၏ အင်အားသည် လျော့နည်းသွားပြီ၊ မသေမပျက်သူသည် လူသားတို့ကြောင့် ကျဆင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာသကဲ့သို့။ ဒေဝီရေ၊ သင်နှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ကုသိုလ်ကုန်ခန်းခြင်း၏ မြွေကဲ့သို့သော «ဂြဟ» သည် အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာကာ ငါ့ကို နေ့ညမပြတ် နှိပ်စက်နေ၏။

Verse 13

उत्पाद्य दिव्यं परमाद्भुतं तु पुनर्वरं घोरतरं च गत्वा । तस्माद्व्रतं घोरतरं चरामि सुनिर्भयः सुन्दरि वै विशोका

အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ဒေဝတန်ခိုးရှိ အမြင့်မြတ်သော အကျိုးတရားကို ဖန်တီးပြီးနောက်၊ ထပ်မံ၍ ပိုမိုကြမ်းတမ်းသည့် အရာသို့ သွားရောက်ကာ၊ ထို့ကြောင့် ငါသည် ပိုမိုကြောက်မက်ဖွယ်သော ဝရတကို ဆောင်ရွက်မည်—ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိ၊ အလှတရားရှိသူမ၊ အမှန်တကယ် ဝမ်းနည်းမှုကင်းစင်လျက်။

Verse 14

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं महात्मा उपाद्य घोषं शनकैश्चकार । स तत्र गत्वा व्रतमुग्रदीप्तो गतो वनं पुण्यतमं सुघोरम्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်— ထိုမဟာသတ္တဝါသည် ဤစကားကို ပြောပြီးနောက် သန့်ရှင်းသော ကြေညာသံကို တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်လေ၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာသို့ သွားရာ၌ သူ၏ ဝ్రတ (သစ္စာကတိ) သည် ပြင်းထန်သော တပဿယာဖြင့် တောက်လောင်နေပြီး၊ အလွန်ပင် သန့်ရှင်းသော်လည်း ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်သွားလေ၏။

Verse 15

चर्तुं हि शक्यं तु सुरासुरैर्यत्र तादृशं वर्षसहस्रमात्रम् । सा पार्वती मंदरपर्वतस्था प्रतीक्ष्यमाणागमनं भवस्य

ထိုနေရာ၌ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ပင် တစ်ထောင်နှစ်မျှသာ နေထိုင်လှုပ်ရှားနိုင်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ မန္ဒရတောင်ပေါ်၌ နေထိုင်သော ပါရဝတီသည် ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ရောက်လာခြင်းကို စောင့်မျှော်နေ၏။

Verse 16

पतिव्रता शीलगुणोपपन्ना एकाकिनी नित्यमथो विभीता । गुहांतरे दुःखपरा बभूव संरक्षिता सा सुतवीरकेण

သူမသည် ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်ကြည်၍ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံသော ပတိဗ္ရတာ ဖြစ်သည်။ တစ်ယောက်တည်း နေကာ အမြဲကြောက်ရွံ့နေပြီး ဂူအတွင်း၌ ဒုက္ခဝမ်းနည်းမှုကြီးစွာ ခံစားရသော်လည်း ရဲရင့်သော လူငယ် စုတဝီရကာက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။

Verse 17

ततस्स दैत्यो वरदानमत्तस्तैर्योधमुख्यैस्सहितो गुहां ताम् । विभिन्नधैर्यः पुनराजगाम शिलीमुखैर्मारसमुद्भवैश्च

ထို့နောက် ပေးအပ်သော वरदान ကြောင့် မူးယစ်နေသော ဒေဝ်တျာသည် မိမိ၏ စစ်သူရဲကောင်းအကြီးအကဲများနှင့်အတူ ထိုဂူသို့ ထပ်မံပြန်လာ하였다။ မြားများနှင့် မာရ၏ အာဏာမှ ပေါက်ဖွားသော အရာများကြောင့် သူ၏ သတ္တိသည် ချိုးဖျက်ခံရလေ၏။

Verse 18

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं हित्वा तदा भोजनपाननिद्राः । रात्रिं दिवं पंचशतानि पंच क्रुद्धस्स सैन्यैस्सह वीरकेण

ထိုနေရာတွင် သူသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် စစ်ပွဲကြီးကို ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး ထိုအခါ အစာအဟာရ၊ သောက်ရေ၊ အိပ်စက်ခြင်းတို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဒေါသထွက်လျက် မိမိစစ်တပ်များနှင့်အတူ၊ သူရဲကောင်း ဝီရကာနှင့်အတူ ငါးရာငါးရက် ညနေ့ ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Verse 19

खड्गैस्सकुंतैस्सह भिंदिपालर्गदाभुशुंडीभिरथो प्रकांडैः । शिलीमुखैरर्द्धशशीभिरुग्रैर्वितस्तिभिः कूर्ममुखैर्ज्वलद्भिः

ဓားများနှင့် လှံများ၊ ဘိန္ဒိပါလ ဂျာဗလင်များ၊ ဂဒါနှင့် လေးလံသော တုတ်များ၊ ထူထဲသော မြားတံများဖြင့်လည်းကောင်း; စူးရှသော မြားများ၊ ကြမ်းတမ်းသော လဝက်ခေါင်းပစ်လက်နက်များ၊ ဝိတස්တိ လက်နက်များနှင့် မီးလောင်တောက်ပသော လိပ်ပါးစပ်ပုံ ပစ်လက်နက်များဖြင့်လည်းကောင်း—စစ်ပွဲ၏ အလှုပ်အရှားအတွင်း တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 20

नाराचमुख्यै निशितैश्च शूलैः परश्वधैस्तोमरमुद्गरैश्च । खड्गैर्गुडैः पर्वतपादपैश्च दिव्यैरथास्त्रैररपि दैत्यसंघैः

ဒೈတျတပ်စုများလည်း ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ ပစ်လက်နက်များနှင့် ရထားစစ်လက်နက်များဖြင့် တိုက်ခိုက်လာကြ၏—အလွန်စူးရှသော နာရာချ များ၊ သုံးခွ သံလျက်၊ ပုဆိန်၊ တိုမာရ လှံများနှင့် မုဒ္ဂရ တုတ်မောင်းများကို သုံးကာ၊ ထို့ပြင် ဓားများ၊ လေးလံသော တုတ်များနှင့် တောင်တန်းကဲ့သို့သော ကျောက်တုံးကြီးများကိုပါ ဆွဲထုတ်၍ လက်နက်အဖြစ် သုံးကြ၏။

Verse 21

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् । तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात्

ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီးကွဲပြားနေသော ဒီဓိတိသည် အပြည့်အဝ ပိတ်ထားသော ဂူတံခါးဝ၌ လဲကျသွား၏။ ဒိုင်တျများ၏ အင်အားကြီး လက်မောင်းများက ပစ်ချသော လက်နက်များကြောင့် ထိခိုက်ကာ ဂူဝင်ပေါက်၌ မူးလဲပြီး နောက်တစ်ဖန် သတိလစ်နေခဲ့၏။

Verse 22

आच्छादितं वीरकमस्त्रजालैर्दैत्यैश्च सर्वैस्तु मुहूर्तमात्रम् । अपावृतं कर्तुमशक्यमासीन्निरीक्ष्य देवी दितिजान् सुघोरान्

ခဏမျှအတွင်း၌ သူရဲကောင်းသည် ဒိတိ၏သားအဆုရာတို့၏ လက်နက်ကွန်ယက်ထူထပ်စွာဖြင့် အပြည့်အဝဖုံးလွှမ်းခံရ၏။ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဒိတိဇာတို့ကို မြင်သော ဒေဝီသည် ထိုဖုံးလွှမ်းမှုကို ဖယ်ရှားရန် မဖြစ်နိုင်ဟု သိမြင်၏။

Verse 23

भयेन सस्मार पितामहं तु देवी सखीभिस्सहिता च विष्णुम् । सैन्यं च मद्वीरवरस्य सर्वं सस्मारयामास गुहांतरस्था

ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ဒေဝီသည် မိတ်သဟာယများနှင့်အတူ ဂူအတွင်းနေစဉ် ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) နှင့် ဗိဿနုကို သတိရအောက်မေ့၏။ ထို့ပြင် သူရဲကောင်းအထက်မြတ်၏ စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံးကို ကူညီရန် ခေါ်ယူစေ၏။

Verse 24

ब्रह्मा तया संस्मृतमात्र एव स्त्रीरूपधारी भगवांश्च विष्णुः । इन्द्रश्च सर्वेः सह सैन्यकैश्च स्त्रीरूपमास्थाय समागतास्ते

သူမက သူတို့ကို သတိရမိသည့် ခဏတစ်ခဏပင် ဘြဟ္မာသည် ရောက်လာ၏။ ထို့ပြင် ဘဂဝန် ဗိဿဏုလည်း မိန်းမရုပ်ကို ဆောင်ယူကာ ရောက်လာ၏။ အင်ဒြာလည်း မိမိ၏ စစ်တပ်အားလုံးနှင့်အတူ မိန်းမရုပ်ကို ယူ၍ ထိုနေရာသို့ လာရောက်ကြ၏။

Verse 25

भूत्वा स्त्रियस्ते विविशुस्तदानीं मुनीन्द्रसंघाश्च महानुभावाः । सिद्धाश्च नागास्त्वथ गुह्यकाश्च गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्याः

သူတို့သည် မိန်းမရုပ်ဖြစ်ကာ ထိုခဏတည်းက ဝင်ရောက်ကြ၏—အာနုဘဝကြီးမားသော မုနိအင်ဒြာတို့၏ အစုအဝေးများနှင့်အတူ၊ စိဒ္ဓများ၊ နာဂများ၊ ဂုဟျကများလည်း ပါဝင်၍ တောင်မင်း၏ သမီး (ပါရဝတီ) ၏ အတွင်းဂူသို့ ဝင်ကြ၏။

Verse 26

यस्मात्सुराज्य सनसंस्थितानामंतः पुरे संगमनं विरुद्धम् । ततस्सहस्राणि नितंबिनीनामनंतसंख्यान्यपि दर्शयंत्यः

မြတ်သော ရာဇစည်းကမ်း၌ တည်မြဲနေသူတို့အတွက် အတွင်းနန်းတော်၌ ဆုံစည်းခြင်းသည် တားမြစ်ထားသဖြင့်၊ ထိုအခါ နိတံဘင်နီ မိန်းမများ အထောင်ပေါင်းများစွာ—ရေတွက်မကုန်နိုင်လောက်အောင်—မိမိတို့ကိုယ်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသကာ ရှေ့သို့ ထွက်လာကြ၏။

Verse 27

रूपाणि दिव्यानि महाद्भुतानि गौर्ये गुहायां तु सवीरकार्यैः । स्त्रियः प्रहृष्टा गिरिराजकन्या गुहांतरं पर्वतराजपुत्र्या

ဂေါရီ၏ဂူအတွင်း၌ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော သာသနာတော်ဆန်သည့် ဒေဝီယရုပ်ပုံများ ပေါ်ထွန်း၍ သူရဲကောင်းမှုဆိုင်ရာ အလုပ်များကို ပြီးမြောက်စေ하였다။ စိတ်ရွှင်လန်းသော မိန်းမများသည် တောင်မင်း၏သမီး ပါရဝတီနှင့်အတူ ဂူ၏အတွင်းခန်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်하였다။

Verse 28

स्त्रीभिस्सहस्रैश्च शतैरनेकैर्नेदुश्च कल्पांतरमेघघोषाः । भेर्य्यश्च संग्रामजयप्रदास्तु ध्मातास्सुशंखाः सुनितम्बिनीभिः

ထို့နောက် မိန်းမထောင်ပေါင်းများနှင့် ရာပေါင်းများစွာတို့နှင့်အတူ ကာလအဆုံး မိုးတိမ်မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သံများ ပဲ့တင်ထွက်လာ하였다။ စစ်အောင်မြင်မှု ပေးသော စစ်ဒရမ်များကို တီးခတ်ကြပြီး၊ ကောင်းမြတ်သော သင်္ခါများကို ခါးပြည့်ဝသော မိန်းမများက ဖ吹၍ အောင်ပွဲသံကို မြှင့်တင်ကာ၊ သီဝ၏ အာဏာတော်အောက်၌ ဓမ္မတပ်ဖွဲ့များ ရှေ့တိုးလာ하였다။

Verse 29

मूर्छां विहायाद्भुत चंडवीर्यस्स वीरको वै पुरतः स्थितस्तु । प्रगृह्य शस्त्राणि महारथानां तैरेव शस्त्रैर्दितिजं जघान

မူးဝေမှုကို ပယ်ဖျက်ပြီးနောက်၊ အံ့ဖွယ်ကောင်း၍ ကြမ်းတမ်းသည့် အင်အားရှိသော ဝီရကသည် ရှေ့တန်းတွင် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်하였다။ မဟာရထများ၏ လက်နက်များကို ဆုပ်ကိုင်ကာ ထိုလက်နက်များပင်ဖြင့် ဒါနဝကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်하였다။

Verse 30

ब्राह्मी ततो दंड करा विरुद्धा गौरी तदा क्रोधपरीतचेताः । नारायणी शंखगदासुचक्रधनुर्द्धरा पूरितबाहुदंडा

ထို့နောက် ဘြာဟ္မီသည် တုတ်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် ရန်သူကို ဆန့်ကျင်၍ ရပ်တည်하였다။ ထိုအခါ ဂေါရီသည် ဒေါသဖြင့် စိတ်နှလုံး ပြည့်နှက်ကာ နာရာယဏီအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ သင်္ခ၊ ဂဒါ၊ ခဓား၊ စက္ကရ၊ လေးကို ကိုင်ဆောင်ပြီး စစ်ပွဲအတွက် လက်မောင်းတန်ခိုးကို ပြည့်စုံစွာ တင်ထား하였다။

Verse 31

विनिर्ययौ लांगलदण्डहस्ता व्योमालका कांचनतुल्यवर्णा । धारासहस्राकुलमुग्रवेगं बैडौजसी वज्रकरा तदानीम्

ထို့နောက် သူမသည် ရှေ့သို့ တိုးထွက်လာ၍ လယ်ထွန်တံ (လောင်းဂလဒဏ္ဍ) ကို လက်တွင် ကိုင်ထားပြီး ကောင်းကင်တံခါးကဲ့သို့ မာလာကို ဆင်မြန်းကာ အရောင်သည် ရွှေတောက်ပသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။ ထိုခဏတည်းကပင် အင်အားကြီးသော ဘိုင်ဒေါဇစီသည် လက်တွင် ဝဇ္ဇရကို ကိုင်လျက် မိုးရေစီးကြောင်း ထောင်ပေါင်းများကြားတွင် ကြမ်းတမ်းသော အရှိန်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်လာ하였다။

Verse 32

सहस्रनेत्रा युधि सुस्थिरा च सदुर्जया दैत्यशतैरधृष्या । वैश्वानरी शक्तिरसौम्यवक्त्रा याम्या च दंडोद्यतपाणिरुग्रा

ထိုစစ်ပွဲတွင် “သဟသ္ရနေထရာ” ဟုခေါ်သော သက္တိသည် စစ်မြေ၌ တည်ငြိမ်ခိုင်မာ၍ မလှုပ်မယှက် ရပ်တည်နေ၏။ ဒါနဝများ ရာချီဖြင့်ပင် မအနိုင်ယူနိုင်အောင် အလွန်ခက်ခဲ၍ မရှုံးနိုင်သူ ဖြစ်၏။ ထိုနေရာတွင် မျက်နှာကျပ်ကျပ် မပြုံးမရွှင်သော “ဝိုင်ရှ္ဝာနရီ” သက္တိလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် ယမ၏ဦးတည်ရာ “ယာမ်ယာ” သက္တိသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ဒဏ္ဍတံကို မြှောက်ကိုင်ထားကာ—အားလုံးသည် စစ်တွင် သခင်ရှီဝ၏ မအနိုင်ယူနိုင်သော အင်အားကို ထင်ဟပ်ပြသကြ၏။

Verse 33

सुतीक्ष्णखङ्गोद्यतपाणिरूपा समाययौ नैरृति घोरचापा । तोयालिका वारणपाशहस्ता विनिर्गता युद्धमभीप्समाना

နೈရృతိ သက္တိသည် ရောက်လာ၍ လက်ထဲတွင် အလွန်စူးရှသော ဓားကို မြှောက်ကိုင်ထားကာ ကြောက်မက်ဖွယ် လေးတံလည်း ဆောင်ထား၏။ ထို့နောက် တိုယာလိကာ သက္တိလည်း ထွက်ပေါ်လာ၍ လက်ထဲတွင် ဆင်ချည်ကြိုးကို ကိုင်ထားကာ စစ်ပွဲကို လိုလားတောင့်တနေ၏။

Verse 34

प्रचंडवातप्रभवा च देवी क्षुधावपुस्त्वंकुशपाणि रेव । कल्पान्तवह्निप्रतिमां गदां च पाणौ गृहीत्वा धनदोद्भवा च

ထို့နောက် ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဒေဝီသည် “ဆာလောင်ခြင်း” ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားလာ၍ လက်တွင် အင်ကူရှ (goad) ကို ကိုင်ဆောင်၏။ ရေဝတီနှင့် ဓနဒ (ကူဘေရ) မှ ပေါက်ဖွားသော ဒေဝီတို့လည်း ကလ္ပအဆုံး မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်လောင်သော ဂဒါ (mace) ကို လက်တွင် ဆုပ်ကိုင်ကာ စစ်မြေသို့ တိုးဝင်လာကြ၏။

Verse 35

याक्षेश्वरी तीक्ष्णमुखा विरूपा नखायुधा नागभयंकरी च । एतास्तथान्याश्शतशो हि देव्यः सुनिर्गताः संकुलयुद्धभूमिम्

ယက္ခေဿဝရီ၊ တီက္ခဏမုခာ၊ ဝိရူပါ၊ နခာယုဓာ၊ နာဂဘယင်ကရီ တို့နှင့် အခြား ဒေဝီများ ရာချီတို့လည်း အားအပြည့်ဖြင့် ထွက်ပေါ်လာကာ လူအုပ်ထူထပ်သော စစ်မြေပြင်သို့ လှိုင်းတံပိုးကဲ့သို့ တိုးဝင်လာကြ၏။

Verse 36

दृष्ट्वा च तत्सैन्यमनंतपारं विवर्णवर्णाश्च सुविस्मिताश्च । समाकुलास्संचकिताभयाद्वै देव्यो बभूबुर्हृददीनसत्त्वाः

ထိုစစ်တပ်ကို မြင်သောအခါ—အဆုံးမရှိ အတိုင်းအတာမမီသော အလွန်ကြီးမားသည့်တပ်—ဒေဝီတို့သည် အရောင်ဖျော့သွား၍ အလွန်အံ့ဩကာ အတွင်းစိတ်လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်ကြ၏။ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ ထိတ်လန့်ကာ နှလုံးသား၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် သတ္တိကို ဆုံးရှုံးသွားကြ၏။

Verse 37

चक्रुस्समाधाय मनस्समस्तास्ता देववध्वो विधिशक्तिमुख्याः । सुसंमत त्वेन गिरीशपुत्र्याः सेनापतिर्वीरसुघोरवीर्यः

ထို့နောက် ဖန်ဆင်းရှင်၏ သက္တိများကို ဦးစီးသည့် နတ်မိန်းမများအားလုံးသည် စိတ်ကို စုစည်းကာ နက်ရှိုင်းသော သမာဓိ၌ တည်ကြသည်။ ဂိရိရှ၏ သမီး (ပါဝတီ) ၏ အပြည့်အဝ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိဗလရှိသော သူရဲကောင်း စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်ကို ခန့်အပ်하였다။

Verse 38

चक्रुर्महायुद्धमभूतपूर्वं निधाय बुद्धौ दितिजाः प्रधानाः । निवर्तनं मृत्युमथात्मनश्च नारीभिरन्ये वरदानसत्त्वाः

ဒိတိ၏ သားတော်များဖြစ်သော ဒါနဝ စစ်သူရဲကောင်းအဓိကများသည် စိတ်၌ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တည်မြဲစေကာ မကြုံဖူးသည့် မဟာစစ်ကို ဆင်နွှဲကြသည်။ အခြားသူများလည်း—ကောင်းချီးပေးသည့် အင်အားရှိသူများ—မိမိတို့၏ မိန်းမများနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်ကာ စစ်မြေမှ ပြန်လှည့်မည် သို့မဟုတ် မိမိသေခြင်းကို ရင်ဆိုင်မည်ဟု စိတ်ထားကြသည်။

Verse 39

अत्यद्भुतं तत्र चकार युद्धं गौरी तदानीं सहिता सखीभिः । कृत्वा रणे चाद्भुतबुद्धिशौण्डं सेनापतिं वीरकघोरवीर्यम्

ထိုနေရာ၌ ထိုအချိန်တွင် ဂေါရီ (Gaurī) သည် မိမိ၏အဖော်မိန်းကလေးများနှင့်အတူ အလွန်အံ့ဖွယ်သော စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲ하였다။ ထို့ပြင် တိုက်ခိုက်ရာတွင် ကြောက်မက်ဖွယ်သူရဲကောင်းမှုကြောင့် နာမည်ကြီးသော စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဝီရက (Vīraka) ကို အံ့ဖွယ်သော မဟာဗျူဟာဉာဏ်ဖြင့် ရင်ဆိုင်စေ하였다။

Verse 40

हिरण्यनेत्रात्मज एव भूपश्चक्रे महाव्यूहमरं सुकर्मा । संभाव्य विष्णुं च निरीक्ष्य याम्यां सुदारुणं तद्गिलनामधेयम्

ထို့နောက် ဟိရဏ္ယနేత్ర (Hiraṇyanetra) ၏သားတော်ဖြစ်သော ဘုရင် စုကမ္မာ (Sukarmā) သည် မဟာစစ်တန်းစီ (ဗျူဟာ) ကို လျင်မြန်စွာ စီမံတည်ဆောက်하였다။ ဗိဿနု (Viṣṇu) ကို သင့်တော်စွာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ တောင်ဘက်ကို စူးစမ်းကြည့်ပြီးနောက် “တဒ္ဂီလ” (Tad-gila) ဟု အမည်ရသော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် စစ်တန်းစီကို ချမှတ်하였다—အရာအားလုံးကို မျိုလောင်သကဲ့သို့။

Verse 41

मुखं करालं विधिसेवयास्य तस्मिन् कृते भगवानाजगाम । कल्पान्तघोरार्कसहस्रकांतिकीर्णञ्च वै कुपितः कृत्ति वासाः

ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) သည် ထိုသို့ပင် ဘုရားကို ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ထိုဘဂဝန်သည် ရောက်လာ하였다—မျက်နှာသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ အရေပြားဝတ်ဆင်သူ ကೃတ္တိဝာသာ (Śiva) သည် အမှန်တကယ် ဒေါသထွက်နေ၏—ကလ္ပအဆုံး၏ ကြောက်မက်ဖွယ် နေတစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်။

Verse 42

गते ततो वर्षसहस्रमात्रे तमागतं प्रेक्ष्य महेश्वरं च । चक्रुर्महायुद्धमतीवमात्रं नार्यः प्रहृष्टास्सह वीरकेण

ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင်ခန့် ကာလကုန်လွန်ပြီးနောက် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ရောက်လာသည်ကို မြင်ကြသော် မိန်းမတို့သည် ဝီရကနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်လျက် ချက်ချင်း အလွန်ကြီးမားသော စစ်ပွဲကို စတင်ကြ၏။

Verse 43

प्रणम्य गौरी गिरिशं च मूर्ध्ना संदर्शयन् भर्तुरतीव शौर्यमम् । गौरी प्रयुद्धं च चकार हृष्टा हरस्ततः पर्वतराजपुत्रीम्

ဂေါရီသည် ဂိရိရှ (ရှီဝ) ကို ခေါင်းချ၍ ပူဇော်ကန်တော့ပြီး၊ မိမိဘုရားသခင်၏ ထူးကဲသော သတ္တိဗလကို ပြသလိုသဖြင့် ဝမ်းမြောက်လျက် စစ်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။ ထို့နောက် ဟရ (ရှီဝ) သည် တောင်ဘုရင်၏ သမီး (ပါရဝတီ) ကို အားပေးနှိုးဆော်하였다။

Verse 44

कंठे गृहीत्वा तु गुहां प्रविष्टो रमासहस्राणि विसर्जितानि । गौरी च सन्मानशतैः प्रपूज्य गुहामुखे वीरकमेव स्थापयन्

လည်ပင်းကို ဆုပ်ကိုင်၍ ဂူထဲသို့ ဝင်ကာ ရတနာအထောင်ပေါင်းများစွာကို စွန့်ပစ်လိုက်၏။ ထို့နောက် ဂေါရီဒေဝီကို ဂုဏ်ပြုအလေးအနက် အမှတ်အသား ရာပေါင်းများစွာဖြင့် ပူဇော်ကာ ဂူဝင်ပေါက်၌ ဗီရကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တင်ထား၏။

Verse 45

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे युद्धप्रारंभदूतसम्वादवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «စစ်ပွဲအစတွင် သံတမန်နှင့် ဆွေးနွေးပွဲ ဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရသော အခန်း (၄၅) သည် သီဝမဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒြသံဟိတာ၏ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ ပြီးဆုံး၏။

Verse 46

तैस्तैः प्रहारैरपि जर्ज रांगस्तस्मिन् रणे देवगणेरितैर्यः । जगाद वाक्यं तु सगर्वमुग्रं प्रविश्य शंभुं प्रणिपत्य मूर्ध्ना

နတ်တော်တို့၏တပ်စုများက တိုက်ပွဲ၌ လှုံ့ဆော်၍ ထိုးနှက်သည့် အကြိမ်ကြိမ်သော ထိုးနှက်ချက်များကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပင် ပျက်စီးကွဲကြေသော်လည်း၊ ထိုသူသည် သမ္ဘူ (ရှီဝ) ရှေ့သို့ ဝင်ရောက်ကာ ခေါင်းကို ငုံ့၍ နမസ്കာရပြုလျက်၊ မာနပြည့်ဝသည့် ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 47

दूत उवाच । संप्रेषितोहं विविशे गुहांतु ह्यषौऽन्धकस्त्वां समुवाच वाक्यम् । नार्या न कार्यं तव किंचिदस्तिविमुच नारीं तरुणीं सुरूपाम्

တမန်က ပြောသည်– “သူက စေလွှတ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ဂူအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ အန္ဓကက သင့်အား ဤစကားကို ဆိုသည်– ‘ဤမိန်းမကို သင့်အတွက် မလိုအပ်ပါ။ အရွယ်နုနယ်၍ လှပသော မိန်းကလေးကို လွှတ်ပေးပါ။’”

Verse 48

प्रायोभवास्तापसस्तज्जुषस्व क्षांतं मया यत्कमनीयमन्तः । मुनिर्विरोधव्य इति प्रचिंत्य न त्वं मुनिस्तापस किं तु शत्रुः

အို တပသီ၊ သင်သည် အတိအကျ စည်းကမ်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် နေထိုင်သူဖြစ်လျှင် ဤစကားကို လက်ခံလော့။ ငါသည် အတွင်း၌ နာကျင်လှသော ဝေဒနာကို သည်းခံခဲ့၏။ «မုနိကို မဆန့်ကျင်သင့်» ဟု စဉ်းစား၍ ငါသည် ထိန်းချုပ်ခဲ့သော်လည်း သင်သည် မုနိမဟုတ်၊ အို တပသီ—အမှန်တကယ် ရန်သူပင် ဖြစ်၏။

Verse 49

अतीव दैत्येषु महाविरोधी युध्यस्व वेगेन मया प्रमथ्य । नयामि पातालतलानुरूपं यमक्षयं तापस धूर्त हि त्वाम्

«သင်သည် ဒိုင်တျများအတွင်း အလွန်တင်းမာ၍ မာန်ကြီးသော ရန်သူဖြစ်၏—ငါက သင့်ကို ချေမှုန်းပြီးနောက် ချက်ချင်း အရှိန်ဖြင့် တိုက်ခိုက်လော့။ ငါသည် သင့်ကို ပာတာလာနှင့် ကိုက်ညီသော အောက်လောကသို့၊ အမှန်တကယ် ယမ၏ နေရာသို့ပင်၊ လှည့်စားသော တပသီ၊ သင့်ပျက်စီးရာသို့ တွန်းချမည်။»

Verse 50

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचो दूतमुखान्निशम्य कपालमाली तमुवाच कोपात् । ज्वलन्विषादेन महांस्त्रिनेत्रस्सतां गतिर्दुष्टमदप्रहर्ता

စနတ်ကုမာရက ပြောသည်။ သံတမန်၏ ပါးစပ်မှ ထွက်သော ဤစကားများကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ကပာလမာလီ—ခေါင်းခွံပန်းကုံးဆောင်သော အရှင်—သည် ဒေါသဖြင့် သူ့အား မိန့်တော်မူ၏။ သုံးမျက်စိကြီးမြတ်သော အရှင်သည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် တောက်လောင်လျက်၊ သဒ္ဓါရှိသူတို့၏ အားကိုးရာ၊ မကောင်းသူတို့၏ မာန်ကို ချေဖျက်သူဖြစ်၍ ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 51

शिव उवाच । व्यक्तं वचस्ते तदतीव चोग्रं प्रोक्तं हि तत्त्वं त्वरितं प्रयाहि । कुरुष्व युद्धं हि मया प्रसह्य यदि प्रशक्तोसि बलेन हि त्वम्

ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်။ «သင့်စကားသည် ထင်ရှားပြတ်သား၍ အလွန်ကြမ်းတမ်း၏။ အမှန်တရားကို ပြောပြီးပြီ; ယခု ချက်ချင်း ထွက်သွားလော့။ သင်သည် အင်အားဖြင့် တကယ်တမ်း စွမ်းနိုင်သူဖြစ်လျှင် ငါနှင့် အတင်းအကျပ်ပင် စစ်တိုက်လော့။»

Verse 52

यः स्यादशक्तो भुवि तस्य कोर्थो दारैर्धनैर्वा सुमनोहरैश्च । आयांतु दैत्याश्च बलेन मत्ता विचार्यमेवं तु कृतं मयै तत्

မြေပြင်ပေါ်၌ အင်အားမရှိသူအတွက် မယားများ၊ ဥစ္စာဓနများ၊ သို့မဟုတ် စိတ်ကိုလှပစေသော ပျော်ရွှင်မှုများသည် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ ဒိုင်တျများလည်း မိမိတို့၏ အင်အားကြောင့် မာန်တက်မူးယစ်လျက် လာကြစေ။ ဤသို့ စဉ်းစားပြီးနောက် ငါသည် ထိုအတိုင်း ပြုလုပ်ခဲ့၏။

Verse 53

शरीरयात्रापि कुतस्त्वशक्तेः कुर्वन्तु यद्यद्विहितं तु तेषाम् । ममापि यद्यत्करणीयमस्ति तत्तत्त्करिष्यामि न संश योत्र

အင်အားမရှိသူအတွက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းရုံတောင် ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မလဲ။ သူတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များကို သူတို့လုပ်ကြပါစေ။ ငါလည်း လုပ်ရန်ရှိသမျှကို လုပ်မည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । एतद्वचस्तद्विधसोपि तस्माच्छ्रुत्वा हरान्निर्गत एव हृष्टः । प्रागात्ततो गर्जितहुंकृतानि कुर्वंस्ततोदैत्यपतेस्सकाशम्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်— ထိုစကားကို ကြားသော် ထိုသူလည်း ဟရ (ရှီဝ) ထံမှ ထွက်လာပြီး စိတ်ရွှင်လန်း하였다။ ထို့နောက် ဟိန်းဟောက်သံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ဟုန်ကာများကို ထုတ်ကာ ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်ထံသို့ ချီတက်သွား하였다။

Frequently Asked Questions

Sanatkumāra narrates a battle episode in which Śiva’s gaṇa Vīraka defeats Andhaka and then routs prominent daitya leaders allied in the conflict.

It encodes a moral-psychological reading: desire and intoxication pull beings toward self-destruction, while the battlefield’s horrors externalize inner delusion and karmic consequence.

The chapter highlights the gaṇa Vīraka as Śiva’s martial agency, with siddha acclamations underscoring divine sanction and cosmic alignment of the victory.