Adhyaya 21
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 2155 Verses

द्वन्द्वयुद्धवर्णनम् / Description of the Duel-Combats

အဓ್ಯಾಯ ၂၁ တွင် စနတ်ကုမာရက သီဝ၏ ဂဏာတပ်မှူးကြီးများ—နန္ဒီ (နန္ဒီဣශ්ဝရ), ဘൃင်္ဂိန်/«ဣဘမုခ» (ဆင်မျက်နှာရှိ ဂဏာ), နှင့် သဏ္မုခ (ကာရ္တိကေယ) ကို မြင်သည့်အခါ အဆုရာတို့၏ တုံ့ပြန်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဒါနဝတို့သည် ဒေါသထွက်ကာ တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲ (ဒွန္ဒွယုဒ္ဓ) သို့ စနစ်တကျ ဝင်ရောက်ကြသည်။ နိရှုမ္ဘသည် သဏ္မုခကို ရည်မှန်း၍ မော်ရယာန (ပျားကောင်) ၏ နှလုံးသို့ မြားငါးစင်းဖြင့် ထိုးကာ မော်ရယာနကို မေ့လျော့ကျစေသည်။ ကာရ္တိကေယက ပြန်လည်တုံ့ပြန်၍ နိရှုမ္ဘ၏ ရထားနှင့် မြင်းများကို ထိုးဖောက်ကာ ထက်မြက်သော မြားဖြင့် နိရှုမ္ဘကို ထိခိုက်စေပြီး စစ်ရူးသံဖြင့် ဟစ်ကြွေးသည်။ နိရှုမ္ဘက ပြန်ထိုးကာ ကာရ္တိကေယက သက္တိ (လှံ) ကို လှမ်းယူချိန်တွင် မိမိလှံဖြင့် လျင်မြန်စွာ ချိုးလှဲသည်။ တပြိုင်နက်တည်း နန္ဒီဣශ්ဝရနှင့် ကာလနေးမိတို့၏ ဒွန္ဒွတိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်ပွားပြီး နန္ဒီက ရထား၏ အရေးကြီးအစိတ်အပိုင်းများ (မြင်း၊ ကေတု/အလံ၊ ရထား၊ ရထားမောင်း) ကို ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးသဖြင့် ကာလနေးမိ ဒေါသထွက်ကာ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် နန္ဒီ၏ လေးကို ဖြတ်တောက်သည်။ ဤအခန်းသည် ယုទ្ធနည်းတိုးမြှင့်မှု၊ စစ်ကိရိယာများကို သင်္ကေတအဖြစ် မသန်စွမ်းစေခြင်းနှင့် ဒဏ်ရာကြားမှ သူရဲကောင်းစိတ်ဓာတ်ကို ထင်ဟပ်ကာ နောက်လာမည့် ပြန်လှန်မှုများနှင့် သာသနာတော်အမိန့်တရား ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नन्दीभमुखषण्मुखान् । अमर्षादभ्यधावंत द्वंद्वयुद्धाय दानवाः

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ရှိဝ၏ ဂဏာတပ်ခေါင်းဆောင်များ—နန္ဒီ၊ ဘೃင်ဂီ၊ နှင့် မျက်နှာခြောက်ပါးရှိသော သဏ္မုခ—တို့ကို မြင်လျှင် ဒာနဝတို့သည် ဒေါသပြင်းထန်၍ တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲ (ဒွန္ဒွယုဒ္ဓ) အတွက် ပြေးလွှားဝင်ရောက်လာကြ၏။

Verse 2

नन्दिनं कालनेमिश्च शुंभो लंबोदरं तथा । निशुंभः षण्मुखं देवमभ्यधावत शंकितः

ကြောက်ရွံ့သံသယဖြစ်သော နိရှုမ္ဘသည် မျက်နှာခြောက်ပါးရှိသော သခင် သဏ္မုခကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်လာ၏။ ရှုမ္ဘနှင့် ကာလနေမိတို့သည် နန္ဒီကို ရင်ဆိုင်တိုးဝင်ကြပြီး လမ္ဘောဒရလည်း ထပ်မံပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်လာ၏။

Verse 3

निशुंभः कार्तिकेयस्य मयूरं पंचभिश्शरैः । हृदि विव्याध वेगेन मूर्छितस्स पपात ह

နိရှုမ္ဘသည် လျင်မြန်စွာ မြားငါးစင်းဖြင့် ကာရ္တိကေယ၏ မယူးရ (ဒေါင်း) ကို နှလုံး၌ ထိုးဖောက်လေ၏။ ထိုစီးနင်းတော်သည် မူးမေ့၍ လဲကျသွား၏။

Verse 4

ततः शक्तिधरः क्रुद्धो बाणैः पंचभिरेव च । विव्याध स्यंदने तस्य हयान्यन्तारमेव च

ထို့နောက် သက္တိဓရ (လှံကိုင်တော်) သည် ဒေါသထွက်၍ မြားငါးစင်းသာဖြင့် သူ၏ စစ်ရထားနှင့် ရထားဆွဲမြင်းတို့၏ အတွင်းအရေးကြီးရာကို ထိုးဖောက်လေ၏။

Verse 5

शरेणान्येन तीक्ष्णेन निशुंभं देववैरिणम् । जघान तरसा वीरो जगर्ज रणदुर्मदः

ထို့နောက် စစ်မူးမော်လျက်ရှိသော သူရဲကောင်းသည် ထက်မြက်သော အခြားမြားတစ်စင်းဖြင့် နတ်တို့၏ ရန်သူ နိရှုမ္ဘကို လျင်မြန်စွာ ထိုးခတ်၍ စစ်ဟုန်းဖြင့် ဟိန်းဟောက်လေ၏။

Verse 6

असुरोऽपि निशुंभाख्यो महावीरोऽतिवीर्यवान् । जघान कार्तिकेयं तं गर्जंतं स्वेषुणा रणे

အဆုရ နိရှုမ္ဘဟု အမည်ရသော အလွန်အင်အားကြီး မဟာသူရဲကောင်းသည် စစ်မြေပြင်၌ ဟိန်းဟောက်နေသော ကာရ္တိကေယကို မိမိ၏ မြားဖြင့် တိုက်ခတ်လေ၏။

Verse 7

ततश्शक्तिं कार्तिकेयो यावजग्राह रोषतः । तावन्निशुंभो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्

ထို့နောက် ကာရ္တိကေယသည် ဒေါသဖြင့် ထိုလှံ (သက္တိ) ကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်သော်လည်း၊ ထိုခဏတည်းမှာပင် နိရှုမ္ဘသည် လျင်မြန်စွာ မိမိ၏ လှံဖြင့် သူ့ကို လဲကျစေ하였다။

Verse 8

एवं बभूव तत्रैव कार्तिकेयनिशुंभयोः । आहवो हि महान्व्यास वीरशब्दं प्रगर्जतोः

ဤသို့ဖြစ်၍ မဟာဗျာသရေ၊ ထိုနေရာတည်းမှာပင် ကာရ္တိကေယနှင့် နိရှုမ္ဘတို့အကြား မဟာစစ်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ နှစ်ဦးစလုံး သူရဲကောင်းသံကို ဟိန်းဟောက်ကြ၏။

Verse 9

ततो नन्दीश्वरो बाणैः कालनेमिमविध्यत । सप्तभिश्च हयान्केतुं रथं सारथिमाच्छिनत्

ထို့နောက် နန္ဒီဈွဝရသည် မြားများဖြင့် ကာလနေမိကို ထိုးနှက်၏။ ထို့ပြင် မြားခုနစ်စင်းဖြင့် မြင်းများ၊ အလံတော်၊ ရထားနှင့် ရထားမောင်းကို ဖြတ်ချလိုက်၏။

Verse 10

कालनेमिश्च संकुद्धो धनुश्चिच्छेद नंदिनः । स्वशरासननिर्मुक्तैर्महातीक्ष्णैश्शिलीमुखैः

ကာလနေမိသည် ဒေါသထန်၍ မိမိ၏ လေးကြိုးမှ ထက်မြက်သော သံထိပ်မြားများကို လွှတ်ကာ နန္ဒိန်၏ လေးကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။

Verse 11

अथ नन्दीश्वरो वीरः कालनेमिं महासुरम् । तमपास्य च शूलेन वक्षस्यभ्यहनद्दृढम्

ထို့နောက် သူရဲကောင်း နန္ဒီးရှ္ဝရသည် မဟာအဆုရ ကာလနေမိကို ရှောင်ကာ သုံးခွားလှံဖြင့် ရင်ဘတ်ကို တင်းကျပ်စွာ ထိုးနှက်လိုက်သည်။

Verse 12

स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः । अद्रेः शिखरमुत्पाट्य नन्दिनं समताडयत्

သုံးခွားလှံကြောင့် နှလုံးကွဲထိခိုက်ပြီး မြင်းများနှင့် ရထားမောင်းသူလည်း သေဆုံးသော်လည်း၊ သူသည် တောင်ထိပ်တစ်ခုကို ဆွဲထုတ်ကာ နန္ဒိန်ကို ထိုအရာဖြင့် ထိုးနှက်လိုက်သည်။

Verse 13

अथ शुंभो गणेशश्च रथमूषक वाहनौ । युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्

ထို့နောက် သုမ္ဘနှင့် ဂဏေရှ—တစ်ဦးက ရထားစီး၍ တစ်ဦးက မူဆကာ (ကြွက်) ဝါဟနာစီးကာ—စစ်တိုက်ကြပြီး မြားအစုအဝေးများဖြင့် အပြန်အလှန် ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးနှက်ကြ၏။

Verse 14

गणेशस्तु तदा शुंभं हृदि विव्याध पत्रिणा । सारथिं च त्रिभिर्बाणैः पातयामास भूतले

ထိုအခါ ဂဏေရှသည် အမွှေးပါသော မြားတစ်စင်းဖြင့် သုမ္ဘ၏ နှလုံးကို ထိုးဖောက်၍၊ ထို့ပြင် မြားသုံးစင်းဖြင့် ရထားမောင်းကို မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျစေ၏။

Verse 15

ततोऽतिक्रुद्धश्शुंभोऽपि बाणदृष्ट्या गणाधिपम् । मूषकं च त्रिभिर्विद्ध्वा ननाद जलदस्वनः

ထို့နောက် သုမ္ဘသည် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ကာ မြားမြင်ကွင်းကို ဂဏာဓိပ (ဂဏများ၏ အရှင်) ထံသို့ တည်စေပြီး၊ မူဆကာဝါဟနာကို မြားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးဖောက်ကာ မိုးတိမ်မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်လေ၏။

Verse 16

मूषकश्शरभिन्नाङ्गश्चचाल दृढवेदनः । लम्बोदरश्च पतितः पदातिरभवत्स हि

မြားထိုးဖောက်ခံရသော မူဆကာ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများ ပျက်စီးကာ ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကြောင့် ယိမ်းယိုင်လှုပ်ရှား၏။ လမ္ဗောဒရလည်း ကျသွားပြီး၊ အမှန်တကယ် ဝါဟနာမရှိသဖြင့် ခြေလျင်စစ်သားကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 17

ततो लम्बोदरश्शुंभं हत्वा परशुना हृदि । अपातयत्तदा भूमौ मूषकं चारुरोह सः

ထို့နောက် လမ္ဗောဒရသည် ပရရှု (ပုဆိန်) ဖြင့် သုမ္ဘ၏ နှလုံးကို ခွဲထိုးကာ လဲကျစေ၏။ ထိုခဏ၌ သူ့ကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ပစ်ချပြီး မူဆကာဝါဟနာပေါ်သို့ ပြန်တက်စီးလေ၏။

Verse 18

समरायोद्यतश्चाभूत्पुनर्गजमुखो विभुः । प्रहस्य जघ्नतुः क्रोधात्तोत्रेणैव महाद्विपम्

ထပ်မံ၍ ဆင်မျက်နှာရှိသော အရှင်ကြီးသည် စစ်ပွဲအတွက် ပြန်လည် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် ရယ်မောလျက် ဒေါသဖြင့် မဟာဆင်ကို တိုထ္ရ (ဆင်မောင်းတံ) တစ်ချောင်းတည်းဖြင့်ပင် ထိုးနှက်၍ လဲကျစေ၏။

Verse 19

कालनेमिर्निशुंभश्च ह्युभौ लंबोदरं शरैः । युगपच्चख्नतुः क्रोधादाशीविषसमैर्द्रुतम्

ထို့နောက် ကာလနေမိနှင့် နိရှုမ္ဘတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဒေါသဖြင့် လံဘောဒရကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြားများဖြင့် လျင်မြန်စွာ ထိုးနှက်ကြ၏။ ထိုမြားတံများသည် အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ သေမင်းဆန်၏။

Verse 20

तं पीड्यमानमालोक्य वीरभद्रो महाबलः । अभ्यधावत वेगेन कोटिभूतयुतस्तथा

သူသည် ပြင်းထန်စွာ ဖိနှိပ်ခံနေရသည်ကို မြင်သဖြင့် မဟာဗလရှိသော ဝီရဘဒ္ဒရသည် အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ရှေ့သို့ ပြေးဝင်သွားကာ ဘူတများ ကုဋိပေါင်းများစွာနှင့်အတူ လိုက်ပါလာ하였다။

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरोपाख्याने विशे षयुद्धवर्णनं नामैकविंशतितमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒ္ဒရသံဟိတာ အတွင်း ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ ဇလန္ဓရ အုပ်ခန်းအကြောင်း “အထူးစစ်ပွဲဖော်ပြချက်” ဟူသော အခန်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၂၁ ပြီးဆုံး၏။

Verse 22

ततः किलकिला शब्दैस्सिंहनादैश्सघर्घरैः । विनादिता डमरुकैः पृथिवी समकंपत

ထို့နောက် ကိလကိလာ အော်ဟစ်သံများ၊ ခြင်္သေ့ဟောက်သံများနှင့် ကြမ်းတမ်းသော ဂဃရသံများကြားတွင်—ဍမရု (ḍamaru) ဒရမ်သံများ တုန်လှုပ်စွာ မြည်ဟည်းနေစဉ်—မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးပင် တုန်ခါလာ하였다။

Verse 23

ततो भूताः प्रधावंतो भक्षयंति स्म दानवान् । उत्पत्य पातयंति स्म ननृतुश्च रणांगणे

ထို့နောက် ဘူတ (bhūta) များသည် ရှေ့သို့ အပြေးအလွှား ဝင်ရောက်ကာ ဒာနဝ (Dānava) များကို စားသောက်လေ၏။ ခုန်တက်ကာ ထပ်ခါထပ်ခါ လဲကျစေပြီး စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင်ပင် ကခုန်ကြလေ၏။

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे व्यासाभूतां नन्दीगुहश्च तौ । उत्थितावाप्तसंज्ञौ हि जगर्जतुरलं रणे

ထိုအချိန်အတွင်း နန္ဒီ (Nandī) နှင့် ဂုဟ (Guha) တို့သည် လဲကျကာ သတိလစ်နေရာမှ သတိပြန်ရလာကြ၏။ ထ၍ စစ်မြေပြင်၌ နှစ်ဦးစလုံး အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဟိန်းဟောက်ကြလေ၏။

Verse 26

स नन्दी कार्तिकेयश्च समायातौ त्वरान्वितौ । जघ्नतुश्च रणे दैत्यान्निरंतरशरव्रजैः । छिन्नैर्भिन्नैर्हतैर्दैत्यैः पतितैर्भक्षितैस्तथा । व्याकुला साभवत्सेना विषण्णवदना तदा

ထို့နောက် နန္ဒီနှင့် ကာရ္တိကေယျာတို့သည် အလျင်အမြန် ရောက်လာကြ၏။ စစ်မြေပြင်၌ မရပ်မနား မြားမိုးဖြင့် ဒာနဝများကို ထိုးခွဲသတ်ဖြတ်ကြ၏။ အဆုရများသည် ဖြတ်တောက်ကွဲပြား၍ သေဆုံးကာ—အချို့ လဲကျ၊ အချို့မှာပင် စားသောက်ခံရသဖြင့်—သူတို့၏တပ်သည် တုန်လှုပ်ရှုပ်ထွေး၍ ထိုအခါ မျက်နှာများလည်း စိတ်ပျက်ညှိုးနွမ်းသွား၏။

Verse 27

एवं नन्दी कार्तिकेयो विकटश्च प्रतापवान् । वीरभद्रो गणाश्चान्ये जगर्जुस्समरेऽधिकम्

ထို့ကြောင့် နန္ဒီ၊ ကာရ္တိကေယျာ၊ အင်အားကြီး ဝိကဋ၊ ဝီရဘဒ္ဒရ နှင့် အခြား ဂဏများသည် စစ်မြေပြင်၌ ပို၍တောင် ဟိန်းဟောက်ကြ၏—သီဝ၏ တပ်ဖွဲ့တို့၏ ကြမ်းတမ်းကာကွယ်သော အာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေကာ ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းရန် ရွေ့လျားကြသည်။

Verse 28

निशुंभशुंभौ सेनान्यौ सिन्धुपुत्रस्य तौ तथा । कालनेमिर्महादैत्योऽसुराश्चान्ये पराजिताः

စင်ဓု၏သား၏ စစ်ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးဖြစ်သော နိရှုမ္ဘနှင့် ရှုမ္ဘတို့လည်း ထိုနည်းတူ ရှုံးနိမ့်ကြ၏။ ထို့ပြင် မဟာဒာနဝ ကာလနေမိနှင့် အခြားအဆုရများလည်း အနိုင်ယူခံရကြ၏။

Verse 29

प्रविध्वस्तां ततस्सेनां दृष्ट्वा सागरनन्दनः । रथेनातिपताकेन गणानभिययौ बली

ထိုတပ်ဖွဲ့ကို အပြတ်အတောက် ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်လျှင် စာဂရ၏သား အင်အားကြီးသူသည် အလွန်မြင့်မားသော အလံတိုင်ပါသော ရထားကိုစီး၍ ရှိဝ၏ ဂဏများကို တိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်လာ၏။

Verse 30

ततः पराजिता दैत्या अप्यभूवन्महोत्सवाः । जगर्जुरधिकं व्यास समरायोद्यतास्तदा

ထို့နောက် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း ဒೈတျများသည် မဟာပွဲတော်ကျင်းပသကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြ၏။ ဗျာသရေ၊ ထိုအချိန်၌ စစ်ပွဲအတွက် ထပ်မံပြင်ဆင်ကာ ပိုမိုကျယ်လောင်စွာ ဟိန်းဟောက်ကြ၏။

Verse 31

सर्वे रुद्रगणाश्चापि जगर्जुर्जयशालिनः । नन्दिकार्तिकदंत्यास्यवीरभद्रादिका मुने

အောင်ပွဲအာမခံသော တောက်ပမှုဖြင့် ရုဒ္ဒရဂဏ အားလုံးက ဟိန်းဟောက်ကြ၏—အို မုနိ—နန္ဒိန်၊ ကာရ္တိက၊ ဒန္တျာသျ၊ ဝီရဘဒ္ဒရ နှင့် အခြားတို့။

Verse 32

हस्त्यश्वरथसंह्रादश्शंखभेरीरवस्तथा । अभवत्सिंहनादश्च सेनयोरुभयोस्तथा

ထို့နောက် ဆင်၊ မြင်း၊ ရထားတို့၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဆူညံသံနှင့်အတူ သင်္ခါနှင့် ဘေရီတို့၏ သံလည်း ထွက်ပေါ်လာ၏။ စစ်တပ်နှစ်ဖက်လုံးမှလည်း စင်္ဟနာဒ်ကဲ့သို့ စစ်ဟိန်းသံများ ပဲ့တင်ထပ်လေ၏။

Verse 33

जलंधरशरव्रातैर्नीहारपटलैरिव । द्यावापृथिव्योराच्छन्नमंतरं समपद्यत

ဇလန္ဓရ၏ မြားတန်းများသည် ထူထဲသော မြူအလွှာများကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးအကြားရှိ အာကာသတစ်လျှောက်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းကာ မမြင်သာအောင် လုပ်သွား၏။

Verse 34

शैलादिं पंचभिर्विद्ध्वा गणेशं पंचभिश्शरैः । वीरभद्रं च विंशत्या ननाद जलदस्वनः

မိုးတိမ်မိုးရွာ၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သံရှိသော ထိုသူရဲကောင်းသည် စိုင်လာဒီကို မြားငါးစင်းဖြင့် ထိုးဖောက်၍၊ ဂဏေရှကိုလည်း မြားငါးစင်းဖြင့် ထိုးဖောက်ကာ၊ ဝီရဘဒ္ဒရကို မြားနှစ်ဆယ်ဖြင့် ထိုးဖောက်ပြီး စစ်မြေပြင်၌ ဟိန်းဟောက်အော်မြည်လေ၏။

Verse 35

कार्तिकेयस्ततो दैत्यं शक्त्या विव्याध सत्वरम् । जलंधरं महावीरो रुद्रपुत्रो ननाद च

ထို့နောက် ရုဒ္ဒရ၏ သားတော် မဟာသူရဲကောင်း ကာတ္တိကေယျသည် အလျင်အမြန် သက္တိလှံဖြင့် ဒိုင်တျ ဇလန္ဓရကို ထိုးဖောက်၍ သူရဲကောင်းတစ်ပါးကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်အော်မြည်လေ၏။

Verse 36

स पूर्णनयनो दैत्यः शक्तिनिर्भिन्नदेहकः । पपात भूमौ त्वरितमुदतिष्ठन्महाबलः

ထို ဒေယတျာသည် မျက်စိကျယ်ပြန့်၍ လှံတံဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ ထိုးဖောက်ခံရကာ မြေပြင်သို့ လျင်မြန်စွာ လဲကျသော်လည်း၊ မဟာအားရှိသဖြင့် ချက်ချင်း ပြန်ထလာ၏။

Verse 37

ततः क्रोधपरीतात्मा कार्तिकेयं जलंधरः । गदया ताडयामास हृदये दैत्यपुंगवः

ထို့နောက် အမျက်ဒေါသဖြင့် စိတ်လွှမ်းမိုးနေသော ဒေမုန်တို့၏ အထွဋ်အမြတ် ဇလန္ဓရသည် ကာရ္တိကေယကို ဂဒါဖြင့် နှလုံးအနီး၌ ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 38

गदाप्रभावं सफलं दर्शयन्शंकरात्मजः । विधिदत्तवराद्व्यास स तूर्णं भूतलेऽपतत्

အို ဗျာသာ၊ သင်္ကရ (ရှီဝ) ၏ သားတော်သည် ဂဒါ၏ အာနုဘော် အမှန်တကယ် အကျိုးသက်ရောက်ကြောင်း ပြသကာ ချက်ချင်း မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏—ဗိဓာတာ (ဗြဟ္မာ) ပေးအပ်သော ဝရဒာန်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 39

तथैव नंदी ह्यपतद्भूतले गदया हतः । महावीरोऽपि रिपुहा किंचिद्व्याकुलमानसः

ထိုနည်းတူပင် နန္ဒီသည် ဂဒါဖြင့် ထိုးနှိမ်ခံရ၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။ မဟာသူရဲကောင်း၊ ရန်သူသတ်သူ ဖြစ်သော်လည်း ခဏတာ စိတ်အနည်းငယ် လှုပ်ရှားကာ မတည်မငြိမ် ဖြစ်သွားသည်။

Verse 40

ततो गणेश्वरः क्रुद्धस्स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । संप्राप्यातिबलो दैत्य गदां परशुनाच्छिनत्

ထို့နောက် ဂဏေရှ్వరသည် ဒေါသထွက်ကာ ရှီဝဘုရား၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရ၏။ အလွန်အမင်း အင်အားပြည့်ဝလာပြီး ဒೈత్యထံ ချဉ်းကပ်ကာ မိမိ၏ ပရရှု (ပုဆိန်) ဖြင့် ဒဲယ့်တ၏ ဂဒါကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။

Verse 41

वीरभद्रस्त्रिभिर्बाणैर्हृदि विव्याध दानवम् । सप्तभिश्च हयान्केतुं धनुश्छत्रं च चिच्छिदे

ဝီရဘဒ္ရသည် မြားသုံးစင်းဖြင့် ဒာနဝ၏ နှလုံးကို ထိုးဖောက်၏။ ထို့ပြင် မြားခုနစ်စင်းဖြင့် မြင်းများ၊ တံခွန်၊ လေးနှင့် ထီး (ချတ်တရ) ကို ဖြတ်တောက်ပစ်လိုက်သည်။

Verse 42

ततोऽतिक्रुद्धो दैत्येन्द्रश्शक्तिमुद्यम्य दारुणाम् । गणेशं पातयामास रथमन्यं समारुहत्

ထို့နောက် ဒೈတျာတို့၏ အရှင်သည် ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် လှံတံကို မြှောက်ကာ ဂဏေရှကို လဲကျစေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် အခြား ရထားတစ်စီးကို တက်စီး하였다။

Verse 43

अभ्यगादथ वेगेन स दैत्येन्द्रो महाबलः । विगणय्य हृदा तं वै वीरभद्रं रुषान्वितः

ထို့နောက် အင်အားကြီးမားသော ဒೈತ್ಯဘုရင်သည် အလွန်မြန်စွာ တိုးဝင်လာ၏။ ဒေါသပြင်းထန်လျက်၊ နှလုံးထဲတွင် ဝီရဘဒ္ဒရကို အရေးမထားဘဲ မထင်မရှားပြု၏။

Verse 44

वीरभद्रं जघानाशु तीक्ष्णेनाशीविषेण तम् । ननाद च महावीरो दैत्यराजो जलंधरः

ထို့နောက် ဒဲတျရာဇာ ဇလန္ဓရသည် မြွေဗိသကဲ့သို့ ထက်မြက်သော လက်နက်ဖြင့် ဝီရဘဒ္ဒရကို ချက်ချင်း ထိုးနှက်၏။ ထိုမဟာသူရဲ ဇလန္ဓရသည်လည်း အော်ဟစ်မြည်ဟည်း၏။

Verse 45

वीरभद्रोऽपि संकुद्धस्सितधारेण चेषुणा । चिच्छेद तच्छरं चैव विव्याध महेषुणा

ဝီရဘဒ္ဒရလည်း ဒေါသထွက်ကာ ထက်မြက်သော မြားဖြင့် ထိုလက်နက်ပစ်ကို ဖြတ်တောက်ချိုးဖျက်၏။ ထို့နောက် အင်အားကြီးသော မြားတံဖြင့် ရန်သူကို ထိုးဖောက်၏။

Verse 46

ततस्तौ सूर्यसंकाशौ युयुधाते परस्परम् । नानाशस्त्रैस्तथास्त्रैश्च चिरं वीरवरोत्तमौ

ထို့နောက် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော သူရဲကောင်းအမြင့်ဆုံး နှစ်ဦးသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ လက်နက်မျိုးစုံနှင့် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ အာஸ္တရများဖြင့်လည်း ထိုးနှက်ကြ၏။

Verse 47

वीरभद्रस्ततस्तस्य हयान्बाणैरपातयत् । धनुश्चिच्छेद रथिनः पताकां चापि वेगतः

ထို့နောက် ဝီရဘဒ္ဒရသည် မြားများဖြင့် သူ၏ မြင်းများကို လဲကျစေ하였다။ လျင်မြန်သော အင်အားဖြင့် ရထားစစ်သည်၏ လေးကိုလည်း ဖြတ်တောက်၍ အလံတော်ကိုပါ ချိုးဖျက်ကာ စစ်မြေ၌ ထိုသူ၏ မာနကို ချိုးနှိမ်လိုက်သည်။

Verse 48

अथो स दैत्यराजो हि पुप्लुवे परिघायुधः । वीरभद्रोपकठं स द्रुतमाप महाबलः

ထို့နောက် ဒೈတျရာဇာသည် သံတုတ် (ပရိဃ) ကို ကိုင်ဆောင်လျက် ရှေ့သို့ ခုန်တက်လာ၏။ အင်အားကြီးမားသောသူသည် ဗီရဘဒြ၏ အနီးသို့ လျင်မြန်စွာ ချဉ်းကပ်လာ၏။

Verse 49

परिघेनातिमहता वीरभद्रं जघान ह । सबलोऽब्धितनयो मूर्ध्नि वीरो जगर्ज च

ထို့နောက် ပင်လယ်မှ မွေးဖွားသော သူရဲကောင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော သံတုတ်ဖြင့် ဗီရဘဒြ၏ ခေါင်းပေါ်ကို ထိုးနှက်လေ၏။ အင်အားပြည့်ဝသော ထိုသူရဲကောင်းသည် ထပ်မံ၍ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်လေ၏။

Verse 50

परिघेनातिमहता भिन्नमूर्द्धा गणाधिपः । वीरभद्रः पपातोर्व्यां मुमोच रुधिरं बहु

အလွန်ကြီးမားသော သံတုတ်ဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် ဂဏာတို့၏ အုပ်စိုးသူ ဗီရဘဒြ၏ ခေါင်းကွဲသွား၏။ သူသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကာ သွေးအများအပြား ယိုစီးလေ၏။

Verse 51

पतितं वीरभद्रं तु दृष्ट्वा रुद्रगणा भयात् । अपागच्छन्रणं हित्वा क्रोशमाना महेश्वरम्

ဗီရဘဒြ လဲကျနေသည်ကို မြင်သော် ရုဒြ၏ ဂဏာတော်များသည် ကြောက်ရွံ့သွားကြ၏။ စစ်မြေပြင်ကို စွန့်ခွာကာ ထွက်ပြေးကြပြီး မဟေရှ్వర (သီဝ) ကို အားကိုးကာ အော်ဟစ်တောင်းပန်ကြ၏။

Verse 52

अथ कोलाहलं श्रुत्वा गणानां चन्द्रशेखरः । निजपार्श्वस्थितान् वीरानपृच्छद्गणसत्तमान्

ထို့နောက် ဂဏာတို့၏ ဆူညံသံကို ကြားသဖြင့် စန္ဒြရှေခရ (ရှီဝဘုရား) သည် မိမိဘေးနားတွင် ရပ်နေသော ဂဏာဗီရသူရဲကောင်း အထက်မြတ်တို့ကို မေးမြန်းတော်မူ၏။

Verse 53

शंकर उवाच । किमर्थं मद्गणानां हि महाकोलाहलोऽभवत् । विचार्यतां महावीराश्शांतिः कार्या मया ध्रुवम्

ရှင်ကရ (Śaṅkara) က မိန့်တော်မူသည်။ «ငါ၏ ဂဏာတို့အကြား၌ အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ ကြီးမားသော ဆူညံမှု ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ အို မဟာသူရဲကောင်းတို့၊ ကောင်းစွာ စဉ်းစားကြလော့။ အမှန်တကယ် ငါသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်စေရမည်»။

Verse 54

यावत्स देवेशो गणान्पप्रच्छ सादरम् । तावद्गणवरास्ते हि समायाताः प्रभुं प्रति

ဒေဝတို့၏ အရှင်သည် ဂဏာတို့ကို လေးစားစွာ မေးမြန်းနေစဉ်၊ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဂဏာတို့အနက် အထူးမြတ်သူများသည် မိမိတို့၏ သခင်ထံသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်လာကြ၏။

Verse 55

तान्दृष्ट्वा विकलान्रुद्रः पप्रच्छ इति कुशलं प्रभुः । यथावत्ते गणा वृत्तं समाचख्युश्च विस्तरात्

သူတို့ကို စိတ်ပင်ပန်း၍ အားနည်းနေသည်ကို မြင်သော ရုဒြ (Rudra) အရှင်သည် သူတို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မေးမြန်းတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဂဏာတို့သည် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အတိအကျ အစဉ်လိုက် အသေးစိတ် ပြောကြားလေ၏။

Verse 56

तच्छ्रुत्वा भगवानुद्रो महालीलाकरः प्रभुः । अभयं दत्तवांस्तेभ्यो महोत्साहं प्रवर्द्धयन्

ထိုအကြောင်းကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဘဂဝန် ရုဒြ (Rudra) — မဟာလီလာကို ပြုလုပ်တော်မူသော အရှင် — သူတို့အား အကြောက်ကင်းခြင်းကို ပေးတော်မူ၍ သူတို့၏ မဟာသတ္တိကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။

Frequently Asked Questions

A sequence of dvaṃdva-yuddhas (single-combats) where Niśumbha engages Ṣaṇmukha/Kārttikeya and Kālanemi engages Nandīśvara, featuring weapon exchanges and the disabling of chariots and mounts.

Purāṇic battle symbolism often targets the ‘supports’ of power—mount, horses, banner, and bow—signifying the dismantling of an opponent’s operative capacity and the collapse of adharmic momentum.

Śiva’s executive agencies: Nandīśvara (gaṇa authority) and Ṣaṇmukha/Kārttikeya (martial śakti), presented as instruments through which Rudra’s order is defended.