Adhyaya 44
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 44102 Verses

मेनायाः क्रोध-विलापः — Menā’s Lament and Reproach (to the Sage)

အဓ್ಯಾಯ ၄၄ တွင် ဘြဟ္မာသည် ဟိမဝန္တ၏ ဇနီး၊ ပါဝတီ၏ မိခင် မေနာသည် ခဏတစ်ဖြုတ် စိတ်တည်ငြိမ်လာသော်လည်း ချက်ချင်းပင် စိတ်လှုပ်ရှားပြင်းထန်ကာ ငိုကြွေးဝမ်းနည်းပြီး နောက်တစ်ဖန် အကြံပေးခဲ့သော ရှင်ရသီကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြစ်တင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မေနာသည် ပါဝတီ၏ ရှီဝနှင့် လက်ထပ်မည့် ကံကြမ္မာအကြောင်း ယခင်က အာမခံချက်များ၏ အဆုံးသတ်ကို မယုံကြည်နိုင်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များကို လှည့်စားမှု သို့မဟုတ် ရလဒ်ပြောင်းပြန်ဖြစ်မှုဟု ထင်မြင်သည်။ ပါဝတီ၏ ပြင်းထန်သော တပသကို “နာကျင်သော အသီး” ဟု ခေါ်ကာ မိသားစုဂုဏ်သိက္ခာနှင့် တည်ငြိမ်မှု ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်၍ အားကိုးရာမရှိသကဲ့သို့ အမျက်ထွက်သည်။ ထို့နောက် သမီးအပေါ်သို့ ခါးသီးသော ဥပမာများ—ရွှေကို မှန်ကွက်နှင့် လဲခြင်း၊ စန္ဒကူးကို စွန့်ပြီး ရွံ့ကို ယူခြင်း၊ ဟင်္သာကို လွှတ်ပြီး ကော်ကို ဖမ်းခြင်း—တို့ဖြင့် တန်ဖိုးပြောင်းပြန်နှင့် ဝမ်းနည်းဖွယ် ရွေးချယ်မှုကို ဖော်ညွှန်းသည်။ အခန်း၏ အဓိကလမ်းကြောင်းမှာ မိခင်၏ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် လူမှုရေးစိုးရိမ်မှုကို ရှီဝ–ပါဝတီ ပေါင်းစည်းခြင်း၏ သာသနာတော်ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ယှဉ်ပြကာ နောက်ပိုင်းတွင် လူ့မြင်ကွင်းကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်က ပြင်ဆင်ပေးမည့် အဆုံးသတ်သို့ ဦးတည်စေသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । संज्ञां लब्धा ततस्सा च मेना शैलप्रिया सती । विललापातिसंक्षुब्धा तिरस्कारमथाकरोत्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် တောင်ကိုချစ်မြတ်နိုးသော သီလဝတီ မေနာသည် သတိပြန်လည်ရလာ၏။ အလွန်တုန်လှုပ်၍ ငိုကြွေးကာ နောက်တစ်ဖန် အပြစ်တင်စကားကို ထုတ်ဖော်하였다။

Verse 2

तत्र तावत्स्वपुत्रांश्च निनिन्द खलिता मुहुः । प्रथमं सा ततः पुत्री कथयामास दुर्वचः

အဲဒီနေရာတွင် စိတ်လှုပ်ရှားကာ မငြိမ်မသက်ဖြစ်၍ သူမသည် မိမိသားများကို မကြာခဏ အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့လေ၏။ ထို့နောက် အရင်ဆုံး အဲဒီသမီးက ကြမ်းတမ်း၍ မသင့်လျော်သော စကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 3

मेनोवाच । मुने पुरा त्वया प्रोक्तं वरिष्यति शिवा शिवम् । पश्चाद्धिमवतः कृत्यं पूजार्थं विनिवेशितम्

မေနာက ပြောသည်— «အို မုနိ၊ အတိတ်ကာလတွင် သင်က ‘ရှီဝါ (ပါဝတီ) သည် ရှီဝကို မိမိ၏ အရှင်အဖြစ် ရွေးချယ်မည်’ ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဟိမဝတ်၏ တာဝန်—ပူဇာအတွက် လိုအပ်သမျှကို စီစဉ်တင်ဆက်ခြင်း—ကို သင့်လျော်စွာ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်»။

Verse 4

ततो दृष्टं फलं सत्यं विपरीतमनर्थकम् । मुनेऽधमाहं दुर्बुद्धे सर्वथा वञ्चिता त्वया

ထို့နောက် အမှန်တကယ်သော အကျိုးရလဒ်ကို မြင်ရသည်—တကယ်ပင် ပြောင်းပြန်ဖြစ်၍ အလုံးစုံ ပျက်စီးစေသောအရာ။ အို မုနိ၊ ငါကဲ့သို့ အနိမ့်ကျသော မိန်းမကို သင်က အကုန်လုံး လှည့်ဖြားခဲ့ပြီ၊ အို မကောင်းသောစိတ်ရှိသူ။

Verse 5

पुनस्तया तपस्तप्तं दुष्करं मुनिभिश्च यत् । तस्य लब्धं फलं ह्येतत्पश्यतां दुःखदायकम्

နောက်တစ်ဖန် သူမသည် မုနိတို့တောင် ခက်ခဲလှသည့် ပြင်းထန်သော တပသ္ယာကို ပြန်လည်ကျင့်သုံး하였다။ သို့သော် ထိုတပသ္ယာ၏ အကျိုးသည် မြင်သူတို့အတွက် ဝမ်းနည်းဒုက္ခကို ဖြစ်စေသော အရာဖြစ်လာ하였다။

Verse 6

किं करोमि क्व गच्छामि को मे दुःखं व्यपोहताम् । कुलादिकं विनष्टं मे विहितं जीवितं मम

«ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ။ ဘယ်ကို သွားရမလဲ။ ငါ့ဒုက္ခကို ဘယ်သူ ဖယ်ရှားပေးမလဲ။ ငါ့မိသားစုနှင့် ဆက်စပ်သမျှ အရာအားလုံး ပျက်စီးသွားပြီ။ အခု ငါ့အသက်တောင် ဒုက္ခခံရန် ချမှတ်ထားသော ကံကြမ္မာလို ဖြစ်နေပြီ»။

Verse 7

क्व गता ऋषयो दिव्याः श्मश्रूणि त्रोटयाम्यहम् । तपस्विनी च या पत्नी सा धूर्ता स्वयमागता

«ဒိဗ္ဗ ရှိများ ဘယ်သွားကြသလဲ။ စိတ်လှုပ်ရှားလွန်း၍ ငါ့မုတ်ဆိတ်ကို ဆွဲဖြုတ်ပစ်မည်။ ထို့ပြင် တကယ့်တပသ္စဝိနီဖြစ်သော မယားက—အကြံကောက်သူမ—ကိုယ်တိုင် ဒီကို ရောက်လာပြီ!»

Verse 8

केषाञ्चैवापराधेन सर्वं नष्टं ममाधुना । इत्युक्त्वा वीक्ष्य च सुतामुवाच वचनं कटु

«လူအချို့၏ ပြစ်မှုကြောင့် ငါ့အရာအားလုံး ယခု ပျက်စီးသွားပြီ!» ဟုဆိုကာ သမီးကိုကြည့်ပြီး စကားခက်ထန်စွာ ပြောလေသည်။

Verse 9

किं कृतं ते सुते दुष्टे कर्म दुःखकरं मम । हेम दत्त्वा त्वयानीतः काचो वै दुष्टया स्वयम्

«မကောင်းသောသမီးရေ၊ ငါ့ကိုနာကျင်စေသော အမှုကို မင်းဘာလုပ်ခဲ့သနည်း။ ရွှေကိုပေးပြီးမှ မင်းက ဖန်တုံးသာ ပြန်ယူလာခဲ့သည်—အမှန်တကယ် မင်း၏ကောက်ကွေ့သောစိတ်ကြောင့်ပင်»။

Verse 10

हित्वा तु चन्दनं भूयो लेपितः कर्दमस्त्वया । हंसमुड्डीय काको वै गृहीतो हस्तपञ्जरे

«စန္ဒကူးလိမ်းဆေးကို စွန့်ပြီး မင်းက ထပ်မံ၍ ရွံ့နဲ့ကိုယ်ကိုလိမ်းလိုက်သည်။ ဟင်္သာကိုဖမ်းမည်ဟု ပျံတက်သော်လည်း လက်ခွက်အကျဉ်းထဲတွင် ဖမ်းမိသည်မှာ ကျီးကန်းသာဖြစ်သည်»။

Verse 11

हित्वा ब्रह्मजलं दूरे पीतं कूपोदकं त्वया । सूर्यं हित्वा तु खद्योतो गृहीतो यत्नतस्त्वया

«ဗြဟ္မဇလဟုခေါ်သော အကျယ်အဝန်းရေကို အဝေးသို့ပစ်ချပြီး မင်းက ရေတွင်းရေကိုသာ သောက်လိုက်သည်။ နေမင်းကိုစွန့်ပြီး မီးပိုးကိုပင် အားထုတ်ကာ ဖမ်းယူလိုက်သည်»။

Verse 12

तण्डुलांश्च तथा हित्वा कृतं वै तुषभक्षणम् । प्रक्षिप्याज्यं तथा तैलं कारण्डं भुक्तमादरात्

ဆန်စေ့တောင် စွန့်ပစ်၍ အမှိုက်ခွံ(ဖွဲ)ကိုသာ အစာအဖြစ် စားသုံးလေ၏။ ဂီ(ထောပတ်ဆီ)နှင့် ဆီကို ရောနှောကာ ထိုကြမ်းတမ်းသော အစာကို ရိုသေစွာ သတိထား၍ စားသုံးလေ၏။

Verse 13

सिंहसेवां तथा मुक्त्वा शृगालस्सेवितस्त्वया । ब्रह्मविद्यां तथा मुक्त्वा कुगाथा च श्रुता त्वया

ခြင်္သေ့ကို ဆည်းကပ်ခြင်းကို စွန့်၍ သင်သည် ခွေးအို(ရှဂါလ်)ကိုသာ ဆည်းကပ်ခဲ့သည်။ ဗြဟ္မဗိဒ္ယာ—သန့်ရှင်းသော ဗြဟ္မသိပ္ပံကို စွန့်၍ အောက်တန်းကျ အကျိုးမဲ့ ပုံပြင်များကိုသာ နားထောင်ခဲ့သည်။

Verse 14

गृहे यज्ञविभूतिं हि दूरीकृत्य सुमंगलाम् । गृहीतश्च चिताभस्म त्वया पुत्रि ह्यमंगलम्

အိမ်တွင် ယဇ္ဉာအတွက် သန့်မြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသော ပူဇော်အမှုန်(ဗိဘူတိ)ကို ဝေးကွာစေပြီး၊ သမီးရေ၊ သင်သည် မင်္ဂလာမဲ့သော မီးသင်္ချိုင်း(စိတာ)အမှုန်ကို ယူဆောင်ထားလေ၏။

Verse 15

सर्वान् देववरांस्त्यक्त्वा विष्ण्वादीन्परमेश्वरान् । कृतं त्वया कुबुद्ध्या वै शिवार्थं तप ईदृशम्

ဗိဿနုနှင့် အခြား အမြင့်မြတ်သော ဒေဝတော်များကိုပါ စွန့်ပစ်ပြီး၊ သင်သည် မမှန်ကန်သော အမြင်(ကူဗုဒ္ဓိ)ကြောင့် ရှီဝအတွက် ဤသို့သော တပဿာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 16

धिक्त्वा च तव बुद्धिश्च धिग्रूपं चरितं तव । धिक् चोपदेशकर्त्तारं धिक्सख्यावपि ते तथा

သင်ကိုလည်း အရှက်တင်၏—သင်၏ ဉာဏ်အမြင်ကိုလည်း အရှက်တင်၏။ သင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အကျင့်အကြံကိုလည်း အရှက်တင်၏။ ထိုသို့ အကြံပေးသူကိုလည်း အရှက်တင်၏၊ သင်၏ မိတ်သဟာယကိုပါ အရှက်တင်၏။

Verse 17

आवां च धिक्तथा पुत्री यौ ते जन्मप्रवर्तकौ । धिक्ते नारद बुद्धिञ्च सप्तर्षींश्च सुबुद्धिदान्

“ငါတို့အပေါ်လည်း အရှက်တင်ပါစေ၊ ငါတို့သမီးအပေါ်လည်း အရှက်တင်ပါစေ—သင်၏ မွေးဖွားခြင်းကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေသော ကိရိယာများ ဖြစ်သွားကြသောကြောင့်။ အို နာရဒ (Nārada)၊ သင်၏ အကြံဉာဏ်အပေါ်လည်း အရှက်တင်ပါစေ၊ ကောင်းသော ဉာဏ်ပေးသူများဖြစ်သော်လည်း စပ်တရ္ရှိ (Seven Sages) တို့အပေါ်လည်း အရှက်တင်ပါစေ။”

Verse 18

धिक्कुलं धिक्क्रियादाक्ष्यं सर्वं धिग्यत्कृतं त्वया । गृहन्तु धुक्षितं त्वेतन्मरणं तु ममैव हि

ဤမျိုးရိုးကို အရှက်တင်၏! ဤယဇ်ပူဇာကျွမ်းကျင်မှုကိုလည်း အရှက်တင်၏—သင်ပြုခဲ့သမျှအားလုံးကို အရှက်တင်၏။ မီးတောက်ထွန်းထားသောဤမီးက ဤကိုယ်ကို လောင်ကျွမ်းစေပါစေ; သေခြင်းသည် အမှန်တကယ် ငါတစ်ဦးတည်း၏ အပိုင်ဖြစ်၏။

Verse 19

पार्वतानामयं राजा नायातु निकटे मम । सप्तर्षयस्स्वयं नैव दर्शयन्तु मुखम्मम

«တောင်တန်းတို့၏ ဘုရင်သည် ငါ့အနီးသို့ မလာစေ။ ထို့ပြင် ခုနှစ်ဋ္ဌာနရ္ဓိ (Saptarṣi) တို့ကိုယ်တိုင်ပင် ငါ့မျက်နှာကို မပြစေ»။

Verse 20

साधितं किञ्च सर्वैस्तु मिलित्वा घातितं कुलम् । वन्ध्याहं न कथं जाता गर्भो न गलितः कथम्

«တစ်နည်းနည်းဖြင့် သင်တို့အားလုံး ပေါင်းစည်းကာ ရည်မှန်းချက်ကို ပြီးမြောက်စေပြီး ငါ့မျိုးရိုးကို ချေမှုန်းလိုက်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ငါ ဘာကြောင့် မမွေးမဖြစ် (ဗန္ဓျာ) မဖြစ်သေးသနည်း။ သန္ဓေက ဘာကြောင့် မကျသေးသနည်း»။

Verse 21

अथो न वा मृता चाहं पुत्रिका न मृता कथम् । रक्षसाद्य कथं नो वा भक्षिता गगने पुनः

«မဟုတ်လျှင်—ငါ မသေသေးသလား။ ငါ မသေသေးလျှင် သမီးငယ်သည် ဘာကြောင့် မသေသေးသနည်း။ သို့မဟုတ် ကောင်းကင်ပေါ်၌ ပြန်လည်၍ ရက္ခသ (rākṣasa) စသည့်သူတို့က ငါတို့ကို မစားသောက်သေးသနည်း»။

Verse 22

छेदयामि शिरस्तेऽद्य किं करोमि कलेवरैः । त्यक्त्वा त्वां च कुतो यायां हाहा मे जीवितं हतम्

"ငါသည် ယနေ့ သင်၏ဦးခေါင်းကို ဖြတ်မည်။ ဤခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် ငါဘာလုပ်ရမည်နည်း။ သင့်ကို စွန့်ခွာပြီးနောက် ငါဘယ်ကိုသွားနိုင်မည်နည်း။ အို—ငါ့ဘဝသည် ပျက်စီးလေပြီ။"

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा पतिता सा च मेना भूमौ विमूर्छिता । व्याकुला शोकरोषाद्यैर्न गता भर्तृसन्निधौ

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်မှာ- ဤသို့ပြောပြီးနောက် မေနာသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျကာ သတိလစ်သွားလေသည်။ သောက၊ ဒေါသ စသည်တို့ဖြင့် စိတ်ပူပန်နေသဖြင့် သူမသည် ခင်ပွန်းထံသို့ မသွားခဲ့ပေ။

Verse 24

हाहाकारो महानासीत्त स्मिन्काले मुनीश्वर । सर्वे समागतास्तत्र क्रमात्तत्सन्निधौ सुराः

အို မုနိတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော အရှင်၊ ထိုအချိန်တွင် ကြီးစွာသော အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် နတ်မင်းအပေါင်းတို့သည် တစ်ပါးပြီးတစ်ပါး ထိုနေရာသို့ စုရုံးရောက်ရှိလာကြကုန်၏။

Verse 25

पुरा देवमुने चाहमागतस्तु स्वयं तदा । मां दृष्ट्वा त्वं वचस्ता वै प्रावोच ऋषिसत्तम

အရင်က၊ ဒေဝမုနိရေ၊ ထိုအခါ ငါကိုယ်တိုင် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ငါကိုမြင်သောအခါ သင်သည် စကားဖြင့် ငါ့အား မိန့်ကြားခဲ့၏၊ အရှင် ရှိသီတို့အထက်မြတ်သူ။

Verse 26

नारद उवाच । यथार्थं सुंदरं रूपं ना ज्ञातं ते शिवस्य वै । लीलयेदं धृतं रूपं न यथार्थं शिवेन च

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်– «အမှန်တကယ် သင်သည် ရှိဝ၏ အလွန်လှပသော အစစ်အမှန်ရূপကို မသိသေး။ ဤရূপသည် ရှိဝက လီလာ—ဘုရားသခင်၏ ကစားပွဲ—အဖြစ် ယာယီဆောင်ထားခြင်းသာဖြစ်၍၊ အဆုံးစွန်သော အမှန်တရား မဟုတ်»။

Verse 27

तस्मात्क्रोधं परित्यज्य स्वस्था भव पतिव्रते । कार्य्यं कुरु हठं त्यक्त्वा शिवां देहि शिवाय च

ထို့ကြောင့် ဒေါသကို စွန့်လွှတ်၍ စိတ်တည်ငြိမ်နေပါ၊ သစ္စာရှိသော ဇနီးမယားရေ။ လုပ်သင့်သော အမှုကို ရိုင်းရင်းခိုင်မာမှုကို စွန့်ကာ ဆောင်ရွက်ပါ; ထို့ပြင် မင်္ဂလာရှိသော «သီဝါ»—ကောင်းချီးအလှူကို—သီဝဘုရားထံလည်း ဆက်ကပ်ပါ။

Verse 28

ब्रह्मोवाच । तदाकर्ण्य वचस्ते सा मेना त्वां वाक्यमब्रवीत् । उत्तिष्ठेतो गच्छ दूरं दुष्टाधमवरो भवान्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ သင်၏စကားကို ကြားပြီးနောက် မေနာသည် သင့်အား ဤသို့ဆို၏— «ထပါ၊ ဝေးဝေးသို့ သွားပါ။ သင်သည် အောက်တန်းကျ—ဆိုးယုတ်၍ မထိုက်တန်သူ ဖြစ်သည်»။

Verse 29

इत्युक्ते तु तया देव इन्द्राद्याः सकलाः क्रमात् । समागत्य च दिक्पाला वचनं चेदमब्रुवन्

ထိုသို့ သူမ ပြောပြီးနောက် အင်ဒြာတို့ အပါအဝင် ဒေဝတော်အားလုံးသည် အစဉ်အလာအတိုင်း လာရောက်ကြပြီး၊ အရပ်လေးမျက်နှာကို စောင့်ရှောက်သော ဒိက္ပာလများလည်း စုဝေးကာ ဤစကားကို ပြောကြ၏။

Verse 30

देवा ऊचुः । हे मेने पितृकन्ये हि शृण्वस्मद्वचनम्मुदा । अयं वै परमः साक्षाच्छिवः परसुखावहः

ဒေဝတော်များက ပြောကြသည်—“အို မေနာ၊ ပိတೃတို့၏ သမီးရေ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားကို ဝမ်းမြောက်စွာ နားထောင်ပါ။ ဤသူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အရှင်—တကယ်တမ်း ထင်ရှားပေါ်လွင်သော ရှိဝတော်မူ၍ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒကို ပေးသနားတော်မူသူ ဖြစ်၏။”

Verse 31

कृपया च भवत्पुत्र्यास्तपो दृष्ट्वातिदुस्सहम् । दर्शनं दत्तवाञ्छम्भुर्वरं सद्भक्तवत्सलः

သနားကြင်နာတော်မူ၍ သင်၏ သမီး ပြုလုပ်သော အလွန်ခက်ခဲသော တပသကို မြင်တော်မူသဖြင့်၊ စစ်မှန်သော ဘက္တတို့ကို အမြဲချစ်ခင်တော်မူသော သမ္ဘုသည် မိမိ၏ ဒေဝဒർശနကို ပေးတော်မူကာ ကောင်းချီးတစ်ပါးကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူ၏။

Verse 32

ब्रह्मोवाच । अथोवाच सुरान्मेना विलप्याति मुहुर्मुहुः । न देया तु मया कन्या गिरिशायोग्ररूपिणे

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်— ထို့နောက် ဒေဝမိခင် မေနာသည် မကြာခဏ ငိုကြွေးလျက် ထပ်တလဲလဲ ပြောဆို하였다— “ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော ဂိရိရှ (သီဝ) ထံသို့ ငါ့သမီးကို မပေးသင့်။”

Verse 33

किमर्थन्तु भवन्तश्च सर्वे देवाः प्रपञ्चिताः । रूपमस्याः परन्नाम व्यर्थीकर्तुं समुद्यतः

အဘယ်အကြောင်းကြောင့် သင်တို့ နတ်တော်အားလုံး ဤနေရာသို့ ထင်ရှားစွာ လှုပ်ရှားဆူညံ၍ ရောက်လာကြသနည်း—ဤဒေဝီ၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော အလှတရားနှင့် အမှန်တကယ်သော နာမဂုဏ်ကို အလဟသ ဖြစ်စေလိုကြသလော။

Verse 34

इत्युक्ते च तया तत्र ऋषयस्सप्त एव हि । ऊचुस्ते वच आगत्य वसिष्ठाद्या मुनीश्वर

ထိုသို့ သူမက ထိုနေရာ၌ ပြောဆိုပြီးနောက်၊ ဗသိဋ္ဌတို့မှ စ၍ မုနိရှင်ကြီးများဖြစ်သော ရှင်တော်ခုနစ်ပါးသည် အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာကာ မိမိတို့၏ စကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 35

सप्तर्षयः ऊचुः । कार्य्यं साधयितुम्प्राप्ताः पितृकन्ये गिरिप्रिये । विरुद्धं चात्र उक्तार्थे कथम्मन्यामहे वयम्

ရှင်တော်ခုနစ်ပါးက ပြောကြားသည်—“အဖ၏ချစ်သမီး၊ တောင်၏ချစ်သူမိဖုရားရေ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် တာဝန်ကို ပြီးမြောက်စေရန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြပါသည်။ သို့သော် သင်ပြောသောအရာသည် ဤကိစ္စ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ နားလည်ရမည်နည်း?”

Verse 36

ब्रह्मोवाच । अयं वै परमो लाभो दर्शनं शंकरस्य यत् । दानपात्रं स ते भूत्वागतस्तव च मंदिरम्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—“အမှန်တကယ် အမြင့်ဆုံးသော အကျိုးလက်ခံမှုမှာ ရှင်ကရ (Śaṅkara) ၏ ဒർശနကို ရရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သင်၏ ဒါနကို လက်ခံထိုက်သူအဖြစ် ဖြစ်လာ၍ သူသည် ယခု သင်၏ မန္ဒိရသို့ပါ ရောက်လာပြီ။”

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तैस्ततो मेना मुनिवाक्यं मृषाकरोत् । प्रत्युवाच च रुष्टा सा तानृषीञ्ज्ञानदुर्बला

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—သူတို့က ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် မေနာသည် ရှိသီတို့၏ စကားကို မမှန်ကန်ဟု ပယ်ချခဲ့၏။ ထို့နောက် အမျက်ထွက်၍ အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စွမ်း နည်းပါးသဖြင့် ထိုရိရှီတို့အား ပြန်လည်ဖြေကြားလေ၏။

Verse 38

मेनोवाच । शस्त्राद्यैर्घातयिष्येहं न हास्ये शंकरायताम् । दूरं गच्छत सर्वे हि नागन्तव्यं मदन्तिके

မေနာက ဆိုသည်မှာ- "ဤနေရာတွင် ငါသည် လက်နက်စသည်တို့ဖြင့် သင့်ကို တိုက်ခိုက်မည်။ သင်သည် ရှံကရ (Shankara) ထံသို့ သွားခွင့်မပြုနိုင်။ အားလုံး ဝေးဝေးသို့ သွားကြလော့။ ငါ့အနီးသို့ မလာကြနှင့်။"

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विररामाशु सा विलप्यातिविह्वला । हाहाकारो महानासीत्तत्र तद्वृत्ततो मुने

ဗြဟ္မာက ဆိုသည်မှာ- ဤသို့ပြောပြီးနောက် သူမသည် ချက်ချင်းပင် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ပြင်းထန်သော ဝေဒနာဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရကာ သူမသည် ငိုကြွေးမြည်တမ်းလေသည်။ အို မဟာရုသီ၊ ထိုအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ထိုနေရာတွင် ကြီးစွာသော ငိုကြွေးသံများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

Verse 40

ततो हिमालयस्तत्राजगामातिसमाकुलः । ताञ्च बोधयितुं प्रीत्या प्राह तत्त्वञ्च दर्शयन्

ထို့နောက် ဟိမဝန္တာသည် အလွန်တုန်လှုပ်ချောက်ချားစွာဖြင့် ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိလာ၏။ သူမ၏ နားလည်မှုကို မေတ္တာဖြင့် နိုးကြားစေလိုသဖြင့်၊ သူသည် သူမအား စကားပြောဆိုခဲ့သည်—တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ထိုအခြေအနေ၏ နောက်ကွယ်မှ စစ်မှန်သော အမှန်တရား (tattva) ကို ညွှန်ပြခဲ့သည်။

Verse 41

हिमालय उवाच । शृणु मेने वचो मेऽद्य विकलाऽसि कथम्प्रिये । के के समागता गेहं कथं चैतान्विनिन्दसि

ဟိမဝန္တာက ဆိုသည်မှာ- "အို ချစ်လှစွာသော မေနာ၊ ယနေ့ ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ။ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ စိတ်ဆင်းရဲနေရသနည်း။ ငါတို့အိမ်သို့ မည်သူတို့ ရောက်လာကြသနည်း၊ သင်သည် အဘယ်ကြောင့် သူတို့ကို ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချနေသနည်း။"

Verse 42

शंकरं त्वं च जानासि रूपं दृष्ट्वासि विह्वला । विकटं तस्य शंभोस्तु नानारूपाभिधस्य हि

သင်သည် သင်္ကရာ (Śaṅkara) ကို အမှန်တကယ် သိနေသော်လည်း ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်လျှင် စိတ်လှုပ်ရှား၍ မောဟိုက်သွားသည်။ အမည်အမျိုးမျိုး၊ ရုပ်ပုံအမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားသော သမ္ဘု (Śambhu) ထိုဘုရား၌ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပြီး ကြောက်မက်ဖွယ်သော အင်အားကြီးသဏ္ဌာန်လည်း ရှိသည်။

Verse 43

स शंकरो मया ज्ञातस्सर्वेषां प्रतिपालकः । पूज्यानां पूज्य एवासौ कर्तानुग्रहनिग्रहान्

သင်္ကရာ (Śaṅkara) သည် အားလုံးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသော အရှင်ဖြစ်ကြောင်း ငါ သိမြင်လာပြီ။ ပူဇော်ထိုက်သူတို့အနက်၌ပင် ပူဇော်ထိုက်ဆုံးသော အရှင်တစ်ပါးတည်းဖြစ်ပြီး သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာကောင်းချီးပေးခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်တားဆီးခြင်း (ဒဏ်ခတ်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်သူလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 44

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वती खण्डे मेनाप्रबोधवर्णनो नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် မြတ်စွာသော Śrī Śiva Mahāpurāṇa ၏ ဒုတိယပိုင်း Rudrasaṃhitā အတွင်း တတိယအခန်းကဏ္ဍ Pārvatīkhaṇḍa တွင် «မေနာ၏ နိုးကြားသိမြင်ခြင်း (သင်ကြားပေးခြင်း) ဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၄၄ သည် အဆုံးသတ်၏။

Verse 45

यद्वै द्वारगतश्शंभुः पुरा विकटरूपधृक् । नानालीलाञ्च कृतवाञ्चेतयामि च तामिमाम्

ငါသည် ထိုလုပ်ရပ်ကို သတိရမိသည်—အတိတ်ကာလ၌ သမ္ဘု (Śambhu) သည် တံခါးဝသို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ကာ ရောက်လာပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ လီလာအမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်—ဘက်တော်၏ ကရုဏာကို ဖုံးကွယ်ကာ နောက်တဖန် भक्त အပေါ် ထင်ရှားစေခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 46

तन्माहात्म्यं परं दृष्ट्वा कन्यां दातुं त्वया मया । अंगीकृतं तदा देवि तत्प्रमाणं कुरु प्रिये

ထိုအမြင့်မြတ်သော မဟာဂုဏ်ကို မြင်တွေ့ပြီးနောက်၊ အို ဒေဝီ၊ သင်နှင့်အတူ ငါက ထိုကညာကို လက်ထပ်ပေးရန် အချိန်นั้นကတည်းက လက်ခံခဲ့သည်။ အို ချစ်သူ၊ ယခု ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတည်ပြု၍ အာဏာရှိသော သဘောတူညီချက်အဖြစ် ပြုလုပ်ပါ။

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सोऽद्रिनाथो हि विरराम ततो मुने । तदाकर्ण्य शिवामाता मेनोवाच हिमालयम्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ အို မုနိ၊ တောင်၏အရှင် ဟိမာလယသည် ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ရှိဝါ၏မိခင် မေနာသည် ဟိမာလယကို ပြန်လည်ပြောဆို하였다။

Verse 48

मेनोवाच । मद्वचः श्रूयतां नाथ तथा कर्तुं त्वमर्हसि । गृहीत्वा तनुजां चैनां बद्ध्वा कण्ठे तु पार्वतीम्

မေနာက ပြောသည်။ “အို အရှင်၊ ကျွန်မ၏စကားကို နားထောင်ပါ၊ ထိုအတိုင်း ပြုလုပ်ရန် သင်သည် သင့်လျော်ပါသည်။ ဤသမီးကို ယူ၍ ပါဝတီကို သင်၏လည်ပင်းပေါ်တွင် ပန်းကုံးကဲ့သို့ ဆင်မြန်းပါ (လက်ခံ၍ လက်ထပ်ပါ)။”

Verse 49

अधः पातय निःशंकं दास्ये तां न हराय हि । तथैनामथवा नाथ गत्वा वै सागरे सुताम्

“မသံသယဘဲ အောက်သို့ ပစ်ချလိုက်ပါ; ဟရာ (ရှိဝါ) ထံသို့ ငါ မပေးမည်။ သို့မဟုတ် အို အရှင်၊ ပင်လယ်သို့ သွား၍ သူမကို ပင်လယ်၏သမီးအဖြစ် ပေးအပ်ပါ။”

Verse 50

निमज्जय दयां त्यक्त्वा ततोऽद्रीश सुखी भव । यदि दास्यसि पुत्री त्वं रुद्राय विकटात्मने । तर्हि त्यक्ष्याम्यहं स्वामिन्निश्चयेन कलेवरम्

“ကရုဏာကို စွန့်ပစ်၍ (ကျွန်မကို) ဒုက္ခထဲသို့ နစ်မြုပ်စေပြီးနောက်၊ အို တောင်၏အရှင်၊ သင်ပျော်ရွှင်နေပါစေ။ သင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်သဘောရှိသော ရုဒြာထံသို့ သမီးကို ပေးမည်ဆိုလျှင်၊ အို အရှင်၊ ကျွန်မသည် အမှန်တကယ် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်မည်။”

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ते च तदा तत्र वचने मेनया हठान् । उवाच वचनं रम्यं पार्वती स्वयमागता

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ မေနာသည် ထိုနေရာ၌ အတင်းအကျပ် တင်းမာစွာ ပြောပြီးနောက်၊ ပါဝတီမယ်တော်ကိုယ်တိုင် ရှေ့သို့ ထွက်လာကာ နူးညံ့၍ သာယာလှသော စကားကို ပြော하였다။

Verse 52

पार्वत्युवाच । मातस्ते विपरीता हि बुद्धिर्जाताऽशुभावहा । धर्मावलम्बनात्त्वं हि कथन्धर्मं जहासि वै

ပါဝတီမိန့်တော်မူသည်။ အမေ၊ သင်၏အမြင်ဉာဏ်သည် တကယ်ပင် ဆန့်ကျင်သို့ လှည့်သွားကာ မကောင်းသော အကျိုးကို ဆောင်လာသည်။ သင်သည် ဓမ္မကို အားကိုးထားပြီးသားဖြစ်ရာ၊ ဓမ္မကို မည်သို့ စွန့်လွှတ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 53

अयं रुद्रोऽपरस्साक्षात्सर्वप्रभव ईश्वरः । शम्भुस्सुरूपस्सुखदस्सर्वश्रुतिषु वर्णितः

ဤရုဒ္ဒရသည် အထက်မြတ်ဆုံးတော်မူသော အရှင်ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၍ အရာအားလုံး၏ မူလအကြောင်းဖြစ်သော ဣශ්ဝရဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် သမ္ဘု—ရုပ်သဏ္ဌာန်မင်္ဂလာပြည့်စုံ၍ သုခပေးတော်မူသူ၊ သြရုတိ (ဝေဒ) အားလုံးတွင် ချီးမွမ်းဖော်ပြထားတော်မူ၏။

Verse 54

महेशश्शंकरश्चायं सर्वदेवप्रभुस्स्वराट् । नानारूपाभिधो मातर्हरिब्रह्मादिसेवितः

အမေတော်၊ ဤသခင်သည် မဟေရှ—ရှင်ကရာကိုယ်တိုင်—နတ်အားလုံး၏ အရှင်၊ အထွတ်အထိပ် အာဏာရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံ၊ နာမတော်မျိုးစုံဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ဟရီ (ဝိෂ္ဏု)၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားနတ်များကပါ ဆည်းကပ်ပူဇော်ကြလေ၏။

Verse 55

अधिष्ठानं च सर्वेषां कर्ता हर्ता च स प्रभुः । निर्विकारी त्रिदेवेशो ह्यविनाशी सनातनः

သူသည် အရာအားလုံး၏ အခြေခံအထောက်အပံ့ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုသခင်သည် ပြုလုပ်သူလည်းဖြစ်၊ ပြန်လည်သိမ်းယူသူလည်းဖြစ်တော်မူ၏။ မပြောင်းလဲသော၊ သုံးပါးသောနတ်တို့၏ အရှင်၊ မပျက်စီးနိုင်သော အနန္တနှင့် ထာဝရဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 56

यदर्थे देवतास्सर्वा आयाता किंकरीकृताः । द्वारि ते सोत्सवाश्चाद्य किमतोऽन्यत्परं सुखम्

သင်၏အကျိုးအတွက် နတ်ဘုရားအားလုံး လာရောက်၍ အမှုထမ်းများကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယနေ့ သင်၏တံခါးဝ၌ ပွဲတော်အောင်မြင်စွာ ဆင်နွှဲလျက် ရပ်နေကြ၏။ ဤထက်မြင့်သော ပျော်ရွှင်မှု အဘယ်ရှိနိုင်သနည်း။

Verse 57

उत्तिष्ठातः प्रयत्नेन जीवितं सफलं कुरु । देहि मां त्वं शिवायास्मै स्वाश्रमं कुरु सार्थकम्

ကြိုးစားအားထုတ်၍ ထလော့၊ သင်၏အသက်တာကို အကျိုးရှိအောင် ပြုလော့။ ငါ့ကို ထိုသခင် ရှိဝ (Śiva) ထံ ပေးအပ်ပါ၊ ထိုသို့ဖြင့် သင်၏ အာရှရမ (အိမ်ထောင်ဓမ္မ) ကို အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံစေပါ။

Verse 58

देहि मां परमेशाय शंकराय जनन्यहो । स्वीकुरु त्वमिमं मातर्विनयम्मे ब्रवीमि ते

«အမေတော်ရေ၊ ကျွန်မကို ပရမေရှ (ပရမေသ) သင်္ကရထံ ပေးပါ။ အမေတော်ရေ၊ ဤတောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံပါ; ကျွန်မသည် သင့်ထံ၌ နှိမ့်ချစွာ အလျှောက်တင်ပါသည်»။

Verse 59

चेन्न दास्यसि तस्मै मां न वृणेऽन्यमहं वरम् । भागं लभेत्कथं सैंहं शृगालः परवंचकः

«အကယ်၍ အမေတော်က ကျွန်မကို သူ့ထံ မပေးလျှင်၊ ကျွန်မသည် အခြားသော အပေးအယူ (ဝရ) မရွေးပါ။ လှည့်စားတတ်သော မြေခွေး (ကြောင့်) တစ်ကောင်က စင်္ဟာ၏ အပိုင်းအဝေကို မည်သို့ရနိုင်မည်နည်း»။

Verse 60

मनसा वचसा मातः कर्मणा च हरस्त्वयम् । मया वृतो वृतश्चैव यदिच्छसि तथा कुरु

«အမေတော်ရေ၊ စိတ်ဖြင့်လည်း၊ စကားဖြင့်လည်း၊ လုပ်ရပ်ဖြင့်လည်း၊ အမေတော်သည် ဟရ (သီဝ) ကို အမှန်တကယ် ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ ကျွန်မက အမေတော်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သကဲ့သို့ အမေတော်လည်း ကျွန်မကို ရွေးခဲ့ပါ၏—ယခု သင်နှစ်သက်သလို ပြုပါ»။

Verse 61

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य शिवावाक्यं मेना शैलेश्वरप्रिया । सुविलप्य महाक्रुद्धा गृहीत्वा तत्कलेवरम्

ဗြဟ္မာက မိန့်ကြားတော်မူသည်မှာ- သီဝ၏ ဤစကားများကို ကြားရသောအခါ တောင်မင်း၏ ချစ်လှစွာသော ဇနီး မေနာသည် အလွန်တရာ ငိုကြွေးမြည်တမ်းလေသည်။ ထို့နောက် အလွန်အမင်း အမျက်ထွက်ကာ ထိုခန္ဓာကိုယ်ကို မယူလိုက်လေသည်။

Verse 62

मुष्टिभिः कूर्परैश्चैव दन्तान्धर्षयती च सा । ताडयामास तां पुत्रीं विह्वलातिरुषान्विता

လက်သီးများ၊ တံတောင်ဆစ်များဖြင့် ထိုးနှက်ကာ အမျက်ဒေါသဖြင့် သွားများကို ကြိတ်လျက်၊ သူမသည် ထိုသမီးကို ရိုက်နှက်လေသည်— ပြင်းထန်သော အမျက်ဒေါသဖြင့် လွှမ်းမိုးခြင်းကို ခံရလေသည်။

Verse 63

ये तत्र ऋषयस्तात त्वदाद्याश्चापरे मुने । तद्धस्तात्ताम्परिच्छिद्य नित्युर्दूरतरं ततः

“ချစ်သူရေ၊ အဲဒီနေရာမှာရှိတဲ့ ရှင်ရသီတွေ—မင်းကစပြီး အခြားသူများပါ၊ အို မုနိ—သူ့လက်ထဲကနေ သူမကိုယူကာ မိမိတို့ကာကွယ်မှုအောက်သို့ ခေါ်ဆောင်ပြီးနောက်၊ ထိုနေရာမှ အလွန်ဝေးဝေးသို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်။”

Verse 64

तान्वै तथा विधान्दृष्ट्वा भर्त्सयित्वा पुनः पुनः । उवाच श्रावयन्ती सा दुर्वचो निखिलान्पुनः

သူတို့က မသင့်လျော်သည့်ပုံစံနဲ့ ပြုမူနေကြတာကို မြင်ပြီး၊ သူမက ထပ်ခါထပ်ခါ ဆူပူတားမြစ်하였다။ ထို့နောက် လူအားလုံးကို နားထောင်စေကာ၊ ထိုကြမ်းတမ်းသော စကားများအားလုံးကို ပြန်လည် ပြောကြား하였다။

Verse 65

मेनोवाच । किं मेना हि करिष्येऽहं दुष्टां ग्रहवतीं शिवाम् । दास्याम्यस्यै गरन्तीव्रं कूपे क्षेप्स्यामि वा ध्रुवम्

မေနာက ပြောသည်—“မကောင်းသောစိတ်ထားရှိ၍ အဆိုးသက်ရောက်မှုတစ်ခုက ဖမ်းဆီးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော ဤ ရှီဝါကို ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ။ ငါ သူမကို ပြင်းထန်သော အဆိပ်ပေးမည်၊ သို့မဟုတ် အမှန်တကယ်ပင် ကန်ထဲသို့ ပစ်ချမည်။”

Verse 66

छेत्स्यामि कालीमथवा शस्त्रास्त्रैर्भूरिखण्डशः । निमज्जयिष्ये वा सिन्धौ स्वसुताम्पार्वतीं खलु

«မဟုတ်လျှင် ငါသည် လက်နက်အမျိုးမျိုးဖြင့် ကာလီကို အပိုင်းအစများစွာ ခွဲဖြတ်မည်၊ သို့မဟုတ် ငါ၏သမီး ပါရဝတီကို ပင်လယ်ထဲတွင် တကယ်ပင် မြုပ်နှံမည်»။

Verse 67

अथवा स्वशरीरं हि त्यक्ष्याम्याश्वन्यथा ध्रुवम् । न दास्ये शम्भवे कन्यां दुर्गां विकटरूपिणे

«မဟုတ်လျှင် ငါသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ချက်ချင်း စွန့်ပစ်မည်—ဤသည် မလွဲမသွေ အမှန်တကယ်။ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဒုရ္ဂါ သမီးကို သမ္ဘု (Śambhu) ထံ မပေးမည်»။

Verse 68

वरोऽयं कीदृशो भीमोऽनया लब्धश्च दुष्टया । कारितश्चोपहासो मे गिरेश्चापि कुलस्य हि

«ဤဆိုးယုတ်သော မိန်းမက ရရှိထားသော ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းချီးသည် မည်သို့သော ကောင်းချီးနည်း။ သူမက ကျွန်ုပ်ကို ရယ်စရာဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ ဂိရိရှ (ရှီဝ) ကိုပါ၊ ထို့အပြင် ကျွန်ုပ်တို့ မျိုးရိုးတစ်လျှောက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကိုပါ အပြောင်အပြက်လုပ်လိုက်သည်»။

Verse 69

न माता न पिता भ्राता न बन्धुर्गोत्रजोऽपि हि । नो सुरूपं न चातुर्य्यं न गुहं वास्य किंचन

သူ့တွင် မိခင်မရှိ၊ ဖခင်မရှိ၊ အစ်ကိုမရှိ၊ မျိုးရိုးဆက်စပ်သော ဆွေမျိုးလည်း မရှိ။ ရုပ်ရည်ချောမောမှုမရှိ၊ ဉာဏ်ပညာလိမ္မာမှုမရှိ၊ ထို့ပြင် လျှို့ဝှက်သော ထူးချွန်မှုတစ်စုံတစ်ရာလည်း မရှိချေ။

Verse 70

न वस्त्रं नाप्यलङ्कारास्सहायाः केऽपि तस्य न । वाहनं न शुभं ह्यस्य न वयो न धनन्तथा

သူ့တွင် အဝတ်အစားမရှိ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းလည်း မရှိ။ မိတ်ဖက်အဖော်တစ်ယောက်မျှ မရှိ။ မင်္ဂလာရှိသော ယာဉ်လည်း မရှိ၊ လူငယ်အရွယ်လည်း မရှိ၊ ငွေကြေးဥစ္စာလည်း ထိုနည်းတူ မရှိချေ။

Verse 71

न पावित्र्यं न विद्या च कीदृशः काय आर्तिदः । किं विलोक्य मया पुत्री देयास्मै स्यात्सुमंगला

«သူ၌ သန့်ရှင်းမှုမရှိ၊ ပညာလည်းမရှိ။ ဤဒုက္ခပေးသူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မည်သို့သောအမျိုးအစားနည်း? မည်သည့်ကောင်းမြတ်သည့်အရည်အချင်းကို မြင်၍ ငါ့သမီးကို သူ့အားပေးရမည်နည်း၊ သမီးသည် အမှန်တကယ် မင်္ဂလာရှိစေရန်?»

Verse 72

ब्रह्मोवाच । इत्यादि सुविलप्याथ बहुशो मेनका तदा । रुरोदोच्चैर्मुने सा हि दुःखशोकपरिप्लुता

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူ၏—ဤသို့ပင် မကြာခဏ ငိုကြွေးညည်းတွားပြီးနောက်၊ ထိုအခါ မေနကာသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် ဒုက္ခတို့ဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ၊ အို မုနိ၊ အသံကျယ်စွာ ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 73

अथाहन्द्रुतमागत्याकथयम्मेनकां च ताम् । शिवतत्त्वं च परमं कुज्ञानहरमुत्तमम्

ထို့နောက် သူက “မြန်မြန်လာ၍ မေနကာကိုလည်း ပြောကြားလော့—အမြင့်ဆုံးသော ရှီဝတတ္တဝကို သင်ပေးလော့၊ အမှားသိမြင်မှုနှင့် မသိညာဏ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော အထွတ်အထိပ် သစ္စာတရားကို” ဟု ဆို၏။

Verse 74

ब्रह्मोवाच । श्रोतव्यम्प्रीतितो मेने मदीयं वचनं शुभम् । यस्य श्रवणतः प्रीत्या कुबुद्धिस्ते विनश्यति

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—“မေနေ၊ ငါ၏ မင်္ဂလာရှိသော စကားကို ချစ်မြတ်နိုးသဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်လော့။ ချစ်ခင်ယုံကြည်စွာ ကြားနာသူ၏ မမှန်ကန်သော အမြင်နှင့် မကောင်းသော အကဲဖြတ်မှုတို့ ပျက်စီးသွားမည်။”

Verse 75

शङ्करो जगतः कर्ता भर्ता हर्ता तथैव च । न त्वं जानासि तद्रूपं कथन्दुःखं समीहसे

သင်္ကရသည် လောက၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ထိန်းသိမ်းရှင်၊ ဖျက်သိမ်းရှင်လည်း ဖြစ်၏။ သင်သည် ထိုသခင်၏ အမှန်တကယ်သော သဘောရုပ်ကို မသိသေးလျှင်၊ ဘယ်လိုကြောင့် ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေလိုသနည်း။

Verse 76

अनेकरूपनामा च नाना लीलाकरः प्रभुः । सर्वस्वामी स्वतन्त्रश्च मायाधीशोऽविकल्पकः

အရှင်သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး၊ နာမအမျိုးမျိုးရှိ၍ သာသနာတော်၏ လီလာမျိုးစုံကို ပြုတော်မူ၏။ အရာအားလုံး၏ အုပ်စိုးရှင်၊ လွတ်လပ်တော်မူသူ၊ မာယာ၏ အရှင်၊ ခွဲခြားကန့်သတ်မှုနှင့် ရွေးချယ်မှုတို့မှ ကင်းလွတ်သော တစ်ပါးတည်းသော သီဝဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 77

इति विज्ञाय मेने त्वं शिवान्देहि शिवाय वै । कुहठन्त्यज कुज्ञानं सर्वकार्यविनाशनम्

ဤသို့ သိမြင်ပြီးနောက် သူသည် ဆုံးဖြတ်လေ၏—“သင်သည် သီဝာဖြစ်၏၊ သီဝအတွက် အမှန်တကယ် ကိုယ်ကို ပေးအပ်လော့။ ကောက်ကွေ့သော အတင်းအကျပ်တင်းမာမှုကို စွန့်ပစ်၍ မမှန်ကန်သော ဉာဏ်ကို ပယ်ရှားလော့၊ ထိုသည် ကောင်းမြတ်သော လုပ်ငန်းအားလုံးကို ဖျက်ဆီးတတ်၏”။

Verse 78

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ता सा मया मेना विलपन्ती मुहुर्मुहुः । लज्जां किंचिच्छनैस्त्यक्त्वा मुने मां वाक्यमब्रवीत्

ဗြဟ္မာက ပြော၏—ဤသို့ ငါက ပြောဆိုပြီးနောက် မေနာသည် မကြာခဏ ငိုကြွေးပူဆွေးနေ၏။ ထို့နောက် အို မုနိ၊ အရှက်အကြောက်ကို တဖြည်းဖြည်း ချန်လှပ်ကာ ငါ့အား ဤစကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 79

मेनोवाच । किमर्थन्तु भवान्ब्रह्मन्रूपमस्य महावरम् । व्यर्थीकरोति किमियं हन्यतां न स्वयं शिवा

မေနာက ပြော၏—“အို ဗြဟ္မန်၊ အဘယ်ကြောင့် သင်သည် သူ၏ အလွန်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် မဟာကောင်းချီးကို အလဟဿ ဖြစ်စေသနည်း။ ဤသူမကို အဘယ်ကြောင့် သတ်ရမည်နည်း—ရှီဝါဒေဝီက ကိုယ်တိုင် မသတ်သနည်း?”

Verse 80

न वक्तव्यं च भवता शिवाय प्रतिदीयताम् । न दास्येऽहं शिवायैनां स्वसुताम्प्राणवल्लभाम्

“‘ရှီဝဘုရားထံ ပေးအပ်ပါစေ’ ဟု သင်မပြောသင့်ပင်။ ငါသည် ငါ့သမီးကို—အသက်ကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုးသော သမီးကို—ရှီဝဘုရားထံ မပေးနိုင်ပါ” ဟုဆို၏။

Verse 81

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ते तु तदा सिद्धाः सनकाद्या महामुने । समागत्य महाप्रीत्या वचनं हीदमब्रुवन्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်— «ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ မဟာမုနိရေ၊ စိဒ္ဓတို့—သနကာတို့နှင့် အခြားသူတို့—ဝမ်းမြောက်ကြီးစွာဖြင့် ရှေ့သို့လာကာ ဤစကားတို့ကို ပြောကြ၏»။

Verse 82

सिद्धा ऊचुः । अयम्वै परमस्साक्षाच्छिवः परसुखावहः । कृपया च भवत्पुत्र्यै दर्शनन्दत्तवान्प्रभुः

စိဒ္ဓတို့က ပြောကြသည်— «ဤသည်ပင် အမြင့်ဆုံးသောအရာ၊ မျက်မှောက်ထင်ရှားသော သီဝကိုယ်တော်တိုင် ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးသော အာနန္ဒကို ပေးသနားတော်မူသူ ဖြစ်သည်။ ကရုဏာတော်ကြောင့် သခင်သည် သင်၏သမီးအား သာသနာတော်မြင်ခြင်း (ဒർശန) ကို ပေးတော်မူ၏»။

Verse 83

ब्रह्मोवाच । अथोवाच तु तान्मेना विलप्य च मुहुर्मुहुः । न देया तु मया सम्यग्गिरिशायोग्ररूपिणे

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထို့နောက် မေနာသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ငိုကြွေးလျက် သူတို့အား ပြော하였다—“ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဂိရိရှာအား ငါသည် (သမီးကို) သင့်တော်စွာ မပေးသင့်” ဟု။

Verse 84

किमर्थन्तु भवन्तश्च सर्वे सिद्धाः प्रपञ्चिनः । रूपमस्याः परं नाम व्यर्थीकर्त्तुं समुद्यताः

“ဘာကြောင့်နည်း၊ သင်တို့အားလုံးသည်—အောင်မြင်ပြီးသော စိဒ္ဓာများဖြစ်သော်လည်း လောကရေးရာ၌ ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်သော်လည်း—သူမ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် အမြတ်ဆုံး နာမကို အလဟသ ဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းနေကြသနည်း” ဟု။

Verse 85

इत्युक्ते च तया तत्र मुनेऽहं चकितोऽभवम् । सर्वे विस्मयमापन्ना देवसिद्धर्षिमानवाः

ထိုသို့ သူမပြောသောအခါ၊ အို မုနိ၊ ငါသည် အံ့ဩ၍ တုန်လှုပ်သွား하였다။ နတ်များ၊ စိဒ္ဓာများ၊ ရှိများနှင့် လူသားများ အားလုံးလည်း အံ့သြခြင်းထဲသို့ ကျရောက်하였다။

Verse 86

एतस्मिन्समये तस्या हठं श्रुत्वा दृढं महत् । द्रुतं शिवप्रियो विष्णुस्समागत्याऽब्रवीदिदम्

ထိုအချိန်၌ သူမ၏ ကြီးမား၍ ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြားသိသဖြင့်၊ သီဝဘုရားရှင်၏ ချစ်ခင်တော်မူရာ ဗိဿနုသည် လျင်မြန်စွာ ရောက်လာကာ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 87

विष्णुरुवाच । पितॄणां च प्रिया पुत्री मानसी गुणसंयुता । पत्नी हिमवतस्साक्षाद्ब्रह्मणः कुलमुत्तमम्

ဗိဿနုမိန့်တော်မူသည်— «သူမသည် ပိတೃများ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သမီးဖြစ်၍ စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းကာ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံ၏။ အမှန်တကယ် ဟိမဝန်၏ မဟာမိဖုရားဖြစ်ပြီး၊ ဘြဟ္မာ၏ အထွတ်အမြတ် မျိုးရိုးဝင်လည်း ဖြစ်၏»။

Verse 88

सहायास्तादृशा लोके धन्या ह्यसि वदामि किम् । धर्मस्याधारभूतासि कथं धर्मं जहासि हि

သင်ကဲ့သို့ ကူညီသူသည် လောက၌ ရှားပါး၏—အမှန်တကယ် သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ ထပ်ပြီး ဘာပြောရမည်နည်း။ သင်သည် ဓမ္မ၏ အခြေခံအထောက်အကူပင် ဖြစ်ရာ၊ ဓမ္မကို မည်သို့ စွန့်ပစ်နိုင်သနည်း။

Verse 89

देवैश्च ऋषिभिश्चैव ब्रह्मणा वा मया तथा । विरुद्धं कथ्यते किं नु त्वयैव सुविचार्यताम्

နတ်တို့ဖြစ်စေ၊ ရှင်ရသေ့တို့ဖြစ်စေ၊ ဗြဟ္မာဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ငါဖြစ်စေ—ဤနေရာ၌ ပြောဆိုနေသည်မှာ အမှန်တရားနှင့် သင့်လျော်သော အစီအစဉ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာ ရှိသလော။ သင်ကိုယ်တိုင် သေချာစွာ စဉ်းစားပါလေ။

Verse 90

शिवत्वं न च जानासि निर्गुणस्य गुणस्स हि । विरूपस्स सुरूपो हि सर्वसेव्यस्सतां गतिः

သင်သည် “ရှီဝတ്വ” အခြေအနေကို အမှန်တကယ် မသိသေး။ သူသည် နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်အလွန်ကျော်) ဖြစ်သော်လည်း ဂုဏ်အားလုံး၏ အခြေခံမြေပြင်ပင် ဖြစ်၏။ လောကမျက်စိအတွက် အရုပ်မဲ့ သို့မဟုတ် ထူးဆန်းသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အနှစ်သာရ၌ အလွန်အမင်း လှပတင့်တယ်၏။ သူသည် အားလုံးက ပူဇော်ရာ ဖြစ်ပြီး သီလဝါဒင်တို့၏ အားကိုးရာနှင့် နောက်ဆုံးပန်းတိုင် ဖြစ်၏။

Verse 91

तेनैव निर्मिता देवी मूलप्रकृतिरीश्वरी । तत्पार्श्वे च तदा तेन निर्मितः पुरुषोत्तमः

ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်းကပင် မူလသဘာဝ မူလပရကృతి (Mūla‑Prakṛti) ဖြစ်သော အီရှွရီ ဒေဝီကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေတော်မူ၏။ ထို့နောက် သူမ၏ဘေး၌ပင် ထိုအရှင်က ပုရုရှိုတ္တမ (Puruṣottama) အမြင့်မြတ်သော ပုရုရှကို ထင်ရှားစေတော်မူ၏။

Verse 92

ताभ्यां चाहं तथा ब्रह्मा ततश्च गुणरूपतः । अवतीर्य स्वयं रुद्रो लोकानां हितकारकः

ထိုနှစ်ပါးသော မူလသဘောတရားတို့မှ ငါနှင့် ဘြဟ္မာတို့ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ ထို့နောက် ဂုဏ (guṇa) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူ၍ ရုဒ္ရသည် ကိုယ်တိုင် ဆင်းသက်တော်မူကာ လောကတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

Verse 93

ततो वेदास्तथा देवा यत्किंचिद्दृश्यते जगत् । स्थावरं जंगमं चैव तत्सर्वं शकरादभूत्

ထို့နောက် ဝေဒများနှင့် ဒေဝတားတို့အပါအဝင် လောက၌ မြင်ရသမျှ—မရွေ့မလျားသောအရာနှင့် ရွေ့လျားသောအရာတို့—အားလုံးသည် သင်္ကရ (ရှင်သီဝ) ထံမှ ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။

Verse 94

तद्रूपम्वर्णितं केन ज्ञायते केन वा पुनः । मया च ब्रह्मणा यस्य ह्यतो लब्धश्च नैव हि

ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အမှန်တကယ် ဖော်ပြနိုင်သူ မည်သူနည်း၊ ထိုကို ပြည့်စုံစွာ သိနိုင်သူ မည်သူနည်း။ ငါ—ဗြဟ္မာတော်—ပင်လျှင် ထိုသခင်၏ တတ္တဝါကို အပြည့်အဝ မရောက်မီ မရနိုင်ခဲ့ပါ။

Verse 95

आब्रह्मस्तम्बपर्यंतं यत्किञ्चिद्दृश्यते जगत् । तत्सर्वं च शिवं विद्धि नात्र कार्या विचारणा

ဗြဟ္မာတော်မှ စ၍ မြက်တစ်စင်းအထိ မြင်ရသမျှ ဤလောကကြီးအားလုံးကို သီဝတော်တစ်ပါးတည်းဟု သိမှတ်လော့။ ဤနေရာတွင် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလိုပါ။

Verse 96

स एवेदृक्सुरूपेणावतीर्णो निजलीलया । शिवातपः प्रभावाद्धि तव द्वारि समागतः

ထိုသခင်တော်ကိုယ်တိုင်ပင် အလှတရားပြည့်ဝသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် မိမိ၏ လီလာတော်ကြောင့် ဆင်းသက်လာသည်။ သီဝတပဿ၏ အာနုဘော်ကြောင့်ပင် သင်၏ တံခါးဝသို့ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 97

तस्मात्त्वं हिमवत्पत्नि दुःखं मुञ्च शिवम्भज । भविष्यति महानन्दः क्लेशो यास्यति संक्षयम्

ထို့ကြောင့် ဟိမဝန်၏ မဟာမိဖုရားရေ၊ ဝမ်းနည်းမှုကို စွန့်လွှတ်၍ သီဝတော်ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်လော့။ မဟာအာနန္ဒသည် မုချ ပေါ်ထွန်းမည်၊ ဒုက္ခကလေးရှများလည်း အဆုံးတိုင် ပျောက်ကွယ်သွားမည်။

Verse 98

ब्रह्मोवाच एवम्प्रबोधितायास्तु मेनकाया अभून्मुने । तस्यास्तु कोमलं किंचिन्मनो विष्णुप्रबोधितम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– “အို မုနိ၊ ဤသို့ သင်ကြားပေးပြီးနောက် မေနကာသည် လက်ခံနိုင်လာ၏။ သူမ၏ နူးညံ့သော နှလုံးသားသည် အတွင်းမှ ပျော့ပျောင်းလာကာ၊ ဗိဿနု၏ အကြံဉာဏ်ကြောင့် အနည်းငယ် နိုးကြားလာ၏။”

Verse 99

परं हठं न तत्याज कन्यान्दातुं हराय न । स्वीचकार तदा मेना शिवमायाविमोहि ता

သို့သော် သူမသည် ဟရာ(သီဝ) ထံသို့ သမီးကို ပေးအပ်ရန် မိမိ၏ တင်းမာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့။ ထို့နောက် သီဝ၏ သာသနာတော် မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်သွားသော မေနာသည် သဘောတူညီခဲ့၏။

Verse 100

उवाच च हरिं मेना किञ्चिद्बुद्ध्वा गिरिप्रिया । श्रुत्वा विष्णुवचो रम्यं गिरिजाजननी हि सा

ထို့နောက် ဟိမလယ၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ မေနာ၊ ဂိရိဇာ၏ မိခင်ဖြစ်သူသည် ဗိဿနု၏ ချိုမြိန်သော စကားကို ကြားပြီးနောက် အနည်းငယ် နားလည်လာကာ ဟရီထံသို့ ပြောဆို၏။

Verse 101

यदि रम्यतनुस्स स्यात्तदा देया मया सुता । नान्यथा कोटिशो यत्नैर्वच्मि सत्यन्दृढं वचः

«သူသည် အမှန်တကယ် လှပ၍ သင့်တော်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိလျှင် ငါ၏သမီးကို ငါက မင်္ဂလာပေးမည်။ မဟုတ်လျှင် မည်မျှပင် ကောဋိပေါင်းများစွာ ကြိုးစားကြပါစေ မပေးနိုင်။ ဤစကားကို ငါသည် တည်ကြည်သော သစ္စာ၊ ခိုင်မာသော ဝရတဖြင့် ပြော၏»။

Verse 102

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा वचनं मेना तूष्णीमास दृढव्रता । शिवेच्छाप्रेरिता धन्या तथा याखिलमोहिनी

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— «ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ခိုင်မာသောဝရတရှိသည့် မေနာသည် တိတ်ဆိတ်နေ하였다။ သီဝ၏ အလိုတော်က လှုံ့ဆော်သဖြင့် သူမသည် အလွန်ကောင်းချီးခံရသူ ဖြစ်ပြီး၊ အားလုံးကို မောဟဖြစ်စေ၍ စွဲမက်စေနိုင်သူအဖြစ် ရှိနေ하였다»။

Frequently Asked Questions

Menā’s emotional outburst and reproach after Pārvatī’s austerities and the unfolding marriage-destiny narrative; she challenges earlier assurances about Śiva and interprets events as a disastrous reversal.

The chapter dramatizes the gap between worldly valuation (honor, security, immediate outcomes) and the purāṇic claim that tapas and divine union can appear ‘painful’ before revealing their higher telos—testing attachment and social fear.

Not a theophany-driven chapter in the sample; the ‘manifestations’ are rhetorical and ethical: Śakti’s path (Pārvatī’s tapas) versus household perception (Menā’s grief), expressed through emblematic metaphors of value inversion.