Adhyaya 35
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 3562 Verses

अनरण्यसुता–पिप्पलादचरितम् / The Episode of Anaraṇya’s Daughter and Sage Pippalāda

ဤအခန်းသည် အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ဆက်လက်တိုးတက်သည်။ နာရဒသည် အနရဏ္ယာဇာတ်လမ်းတွင် သမီးကို လက်ထပ်ပေးပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးဆက်ကို ဗြဟ္မာထံ မေးမြန်းသည်။ ဗြဟ္မာက တောင်ရှင် ဂိရိဝရ/ရှိုင်လေရှက ဝသိဋ္ဌကို လေးစားစွာ မေးမြန်းပြီး အနရဏ္ယာဇာတ်၏ အံ့ဖွယ်အဆုံးသတ်နှင့် ပိပ္ပလာဒကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိပြီးနောက် သမီးက ဘာလုပ်သနည်းဟု မေးကြောင်း ပြောသည်။ ဝသိဋ္ဌက ပိပ္ပလာဒကို အသက်ကြီး၍ သာသနာကျင့်သုံးသော တပသီ၊ ကာမလိုလားမှုမရှိသူဟု ဖော်ပြပြီး တောအာရှရမ်တွင် သူမနှင့်အတူ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဇနီးသည် လက္ခမီက နာရာယဏကို ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ ကိုယ်၊ စိတ်၊ စကားဖြင့် အလွန်သဒ္ဓါဖြင့် ပြုစုသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မစမ်းသပ်မှု စတင်သည်—သူမသည် စွဝဏ္ဏဒီမြစ်တွင် ရေချိုးရန် သွားစဉ် ဓမ္မသည် မာယာဖြင့် တန်ဆာဆင်လှပသော နွားရုပ်အဖြစ် ပေါ်လာကာ ရသီ၏ ဇနီး၏ အတွင်းစိတ်ဘောကို စမ်းသပ်ရန် ဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । अनरण्यस्य चरितं सुतादानसमन्वितम् । श्रुत्वा गिरिवरस्तात किं चकार च तद्वद

နာရဒက ပြော၏—အို ချစ်ခင်ရသူ၊ သားပေးအပ်ခြင်းနှင့်အတူ အနရဏ്യ၏ အကြောင်းအရာကို ကြားနာပြီးနောက် တောင်တို့အထွဋ်အမြတ် ဟိမာလယသည် ထို့နောက် ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း။ ထိုအကြောင်းကို ပြောပြပါ။

Verse 2

ब्रह्मोवाच । अनरण्यस्य चरितं कन्यादानसमन्वितम् । श्रुत्वा पप्रच्छ शैलेशो वसिष्ठं साञ्जलिः पुनः

ဗြဟ္မာက ပြော၏—သမီးပေးအပ်သည့် မင်္ဂလာပွဲနှင့်အတူ အနရဏ്യ၏ အကြောင်းအရာကို ကြားနာပြီးနောက် တောင်မင်း ဆိုင်လေရှ (Śaileśa) သည် လက်အုပ်ချီ၍ ဝသိဋ္ဌကို ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။

Verse 3

शैलेश उवाच । वसिष्ठ मुनिशार्दूल ब्रह्मपुत्र कृपानिधे । अनरण्यचरित्रन्ते कथितं परमाद्भुतम्

ရှိုင်လေရှက ပြော၏ — «အို ဝသိဋ္ဌ၊ မုနိတို့အတွင်း ကျားတော်၊ ဗြဟ္မာ၏ သားတော်၊ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာ၊ သင်သည် အနရဏ္ယ၏ အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဇာတ်ကြောင်းကို ငါ့အား ပြောပြပြီးပြီ»။

Verse 4

अनरण्यसुता यस्मात् पिप्पलादं मुनिं पतिम् । सम्प्राप्य किमकार्षीत्सा तच्चरित्रं मुदावहम्

အနရဏ္ယ၏ သမီးသည် မုနိ ပိပ္ပလာဒကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိပြီးနောက်၊ ထို့နောက် မည်သို့ ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ပျော်ရွှင်မှု ပေးသော မင်္ဂလာဇာတ်ကြောင်းကို (ယခု) ပြောကြပါစို့။

Verse 5

वसि । पिप्पलादो मुनिवरो वयसा जर्जरोधिकः । गत्वा निजाश्रमं नार्याऽनरण्यसुतया तया

«အို ဝသိ၊ မုနိအထူးမြတ် ပိပ္ပလာဒသည် အသက်အရွယ်ကြောင့် အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍၊ အနရဏ္ယ၏ သမီးဖြစ်သော ထိုမိန်းမနှင့်အတူ မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ သွားလေ၏»။

Verse 6

उवास तत्र सुप्रीत्या तपस्वी नातिलम्पटः । तत्रारण्ये गिरिवर स नित्यं निजधर्मकृत्

အို တောင်တော်အမြတ်၊ သူသည် ထိုနေရာ၌ ဝမ်းမြောက်စွာ နေထိုင်လေ၏—တပသီ၊ ကာမအာရုံ၌ မလွန်လွန်ကျူးကျူး မမက်မောသူ။ ထိုတောအတွင်း၌ သူသည် နေ့စဉ် မိမိ၏ ဓမ္မတာဝန်ကို အမြဲတမ်း တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 7

अथानरण्यकन्या सा सिषेवे भक्तितो मुनिम् । कर्मणा मनसा वाचा लक्ष्मीनारायणं यथा

ထို့နောက် ထိုတောကန်ယာသည် မုနိကို ဘက္တိဖြင့် ဆောင်ရွက်ကာ—လုပ်ရပ်ဖြင့်၊ စိတ်ဖြင့်၊ နှုတ်ဖြင့်—လက္ခ္မီသည် နာရာယဏကို ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်လေ၏။

Verse 8

एकदा स्वर्णदीं स्नातुं गच्छन्तीं सुस्मितां च ताम् । ददर्श पथि धर्मश्च मायया वृषरूपधृक्

တစ်ခါတစ်ရံ သူမသည် နူးညံ့စွာ ပြုံးလျက် စွဝဏ္ဏဒီ မြစ်၌ ရေချိုးရန် သွားရာတွင်၊ လမ်းပေါ်၌ ဓမ္မသည် မာယာတန်ခိုးဖြင့် နွားရုပ်ကို ဆောင်ယူကာ သူမကို မြင်တွေ့၏။

Verse 9

चारुरत्नरथस्थश्च नानालं कारभूषितः । नवीनयौवनश्श्रीमान्कामदेवसभप्रभः

သူသည် ရတနာတင်ဆင်ထားသော အလွန်တင့်တယ်သည့် ရထားပေါ်၌ စီးနင်းကာ အလှဆင်ပစ္စည်း မျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ နုပျိုသစ်လွင်သော ယောဝန၌ တောက်ပလင်းလက်၍ ကာမဒေဝ၏ စည်းဝေးရာ၌ ထင်ရှားသကဲ့သို့ ရောင်ပြန်တော်မူ၏။

Verse 10

दृष्ट्वा तां सुन्दरीं पद्मामुवाच स वृषो विभुः । विज्ञातुं भावमन्तःस्थं तस्याश्च मुनियोषितः

လှပသော ပဒ္မာကို မြင်သော် အင်အားကြီးသော နန္ဒိန်—အရာအားလုံးကို အုပ်စိုးနိုင်သူ—က စကားဆို၏။ မုနိ၏ ဇနီးဖြစ်သော ထိုမိန်းမ၏ နှလုံးအတွင်း လျှို့ဝှက်နေသော ခံစားချက်ကို သိလိုသောကြောင့်ပင်။

Verse 11

धर्म उवाच । अयि सुन्दरि लक्ष्मीर्वै राजयोग्ये मनोहरे । अतीव यौवनस्थे च कामिनि स्थिरयौवने

ဓမ္မက ပြော၏—“အို လှပသူရေ၊ လက္ခမီကဲ့သို့သော မိန်းမမြတ်၊ မိဖုရားဖြစ်ရန် ထိုက်တန်၍ စိတ်ကိုဖမ်းစားလှ၏။ အို ချစ်သူရေ၊ ယောဝနအပြည့်၌ တည်၍ မလျော့မယုတ်သော ယောဝနကို ပိုင်ဆိုင်သူရေ။”

Verse 12

जरातुरस्य वृद्धस्य पिप्पलादस्य वै मुनेः । सत्यं वदामि तन्वंगि समीपे नैव राजसे

“အမှန်တကယ် ပြောပါ၏၊ ကိုယ်လက်သိမ်မွေ့သူရေ—အိုမင်း၍ နာမကျန်းသော မုနိ ပိပ္ပလာဒ၏ အနီး၌ သင်သည် မင်းသဘင်၏ တောက်ပမှုဖြင့် မထင်ရှားပါ။”

Verse 13

विप्रं तपस्सु निरतं निर्घृणं मरणोन्मुखम् । त्वक्त्वा मां पश्य राजेन्द्रं रतिशूरं स्मरातुरम्

«ကျွန်မကိုဘေးဖယ်ထား၍ မင်းကြီး၊ ထိုဗြာဟ္မဏကိုကြည့်ပါ—တပဿာ၌မြဲမြံစွာနစ်မြုပ်၍ ကြင်နာမှုမရှိ၊ သေမင်းကိုမျက်နှာမူနေသူ။ ကြည့်ရှုပါ—ရတိ၌သူရဲကောင်း၊ ကာမဆန္ဒကြောင့်ပူလောင်နာကျင်သူ»။

Verse 14

प्राप्नोति सुन्दरी पुण्यात्सौन्दर्य्यं पूर्वजन्मनः । सफलं तद्भवेत्सर्वं रसिकालिंगनेन च

ထိုသဒ္ဓါကာရိယ၏ကုသိုလ်ကြောင့် အလှတရားရှိသောမိန်းမသည် အတိတ်ဘဝမှရရှိထားသည့် အလှအပကို ပြန်လည်ရရှိပြီး၊ အချစ်ကိုနားလည်သည့် ချစ်သူ၏ ချစ်ခင်ပွေ့ဖက်ခြင်းဖြင့် အရာအားလုံး ပြည့်စုံအောင်မြင်လာသည်။

Verse 15

सहस्रसुन्दरीकान्तं कामशास्त्रविशारदम् । किंकरं कुरु मां कान्ते सम्परित्यज्य तं पतिम्

«ချစ်သူရေ၊ ထိုခင်ပွန်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး ကျွန်မကို သင်၏အမှုထမ်းအဖြစ် ပြုပါ—အလှတရားတစ်ထောင်၏ချစ်ခင်ခံရသူ၊ ကာမသတ္တရပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူကို»။

Verse 16

निर्जने कानने रम्ये शैले शैले नदीतटे । विहरस्व मया सार्द्धं जन्मेदं सफलं कुरु

တိတ်ဆိတ်လှပသော တောအုပ်ထဲ၌၊ တောင်တန်းတောင်စောင်းများပေါ်နှင့် မြစ်ကမ်းနားတလျှောက်၊ ငါနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာလှည့်လည်ပါ။ ဤဘဝကို အကျိုးသီးပွင့်အောင် ပြုပါ။

Verse 17

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्तवन्तं सा स्वरथादवरुह्य च । ग्रहीतुमुत्सुकं हस्ते तमुवाच पतिव्रता

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ပတိဗြတားဖြစ်သော ထိုဇနီးသည် မိမိ၏ရထားမှ ဆင်းလာကာ၊ သူ၏လက်ကိုကိုင်ယူလိုစိတ်ပြင်းပြ၍ သူ့အား စကားဆို하였다။

Verse 18

पद्मो वाच । गच्छ दूरं गच्छ दूरं पापिष्ठस्त्वं नराधिप । मां चेत्पश्यसि कामेन सद्यो नष्टो भविष्यसि

ပဒ္မက ပြောသည်။ «ဝေးဝေးသွား၊ ဝေးဝေးသွားပါ၊ အို မင်းကြီး။ သင်သည် အပြစ်အကြီးဆုံးသူ ဖြစ်၏။ ကာမတဏှာဖြင့် ငါ့ကို ကြည့်မိလျှင် ချက်ချင်း ပျက်စီးလိမ့်မည်»။

Verse 19

पिप्पलादं मुनि श्रेष्ठं तपसा पूतविग्रहम् । त्यक्त्वा कथं भजेयं त्वां स्त्रीजितं रतिलम्पटम्

«တပသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတိုင်ပင် သန့်စင်သွားသော မုနိအမြတ် ပိပ္ပလာဒကို စွန့်ပစ်ပြီး၊ မိန်းမတစ်ယောက်ကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍ ကာမရသာကို လိုလားလွန်ကဲသော သင်ကို ငါ ဘယ်လို ကိုးကွယ်နိုင်မည်နည်း»။

Verse 20

स्त्रीजितस्पर्शमात्रेण सर्वं पुण्यं प्रणश्यति । स्त्रीजितः परपापी च तद्दर्शनमघावहम्

မိန်းမအပေါ် ကာမတဏှာကြောင့် အနိုင်ယူခံရသူ၏ ထိတွေ့မှုသာဖြင့် စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်အားလုံး ပျက်စီးသွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသူသည် အခြားသူတို့အပေါ် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်သားဖြစ်လာပြီး၊ သူ့ကို မြင်ရခြင်းတောင် အပြစ်ကို ဆောင်လာသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 21

सत्क्रियो ह्यशुचिर्नित्यं स पुमान् यः स्त्रिया जितः । निन्दन्ति पितरो देवा मान वास्सकलाश्च तम्

အပြင်ပန်းအားဖြင့် သင့်တော်သော ကုသိုလ်ကိစ္စများကို လုပ်ဆောင်နေသော်လည်း မိန်းမကြောင့် အနိုင်ယူခံရသော ထိုယောက်ျားသည် အကျင့်အကြံ၌ အမြဲမသန့်ရှင်းနေသည်။ ပိတೃများ၊ ဒေဝများနှင့် လူအပေါင်းတို့က သူ့ကို ရှုတ်ချကြသည်။

Verse 22

तस्य किं ज्ञान सुतपो जपहोमप्रपूजनैः । विद्यया दानतः किम्वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

မိန်းမအပေါ် အလွန်ကပ်လျက် စိတ်ကို ခိုးယူခံရသူအတွက် ဉာဏ်ပညာ၊ ပြင်းထန်သော တပသ၊ ဂျပ၊ ဟိုးမ၊ နှင့် အလှဆင်ပူဇော်မှုတို့က ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ ပညာသင်ယူခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းတို့လည်း ကာမမောဟကြောင့် အတွင်းသတိပျောက်ကွယ်သွားလျှင် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။

Verse 23

मातरं मां स्त्रियो भावं कृत्वा येन ब्रवीषि ह । भविष्यति क्षयस्तेन कालेन मम शापतः

“မင်းက ငါကို မိန်းမအဖြစ်သဘောထားကာ ‘အမေ’ ဟု ခေါ်ပြောခဲ့သဖြင့်၊ ငါ၏ ကျိန်စာကြောင့် အချိန်တန်လျှင် မင်းသည် ကျဆင်းပျက်စီးမှုကို တွေ့ရလိမ့်မည်။”

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । श्रुत्वा धर्मस्सतीशापं नृप मूर्तिं विहाय च । धृत्वा स्वमूर्तिं देवेशः कम्पमान उवाच सः

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်– “အို မင်းကြီး၊ သတီ၏ ဓမ္မအပေါ် ကျိန်စာကို ကြားပြီးနောက်၊ နတ်တို့၏ အရှင်သည် ယူဆောင်ထားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို စွန့်လွှတ်하였다။ ထို့နောက် မိမိ၏ အမှန်ရုပ်ကို ပြန်လည်ခံယူကာ တုန်လှုပ်နေသဖြင့် ထိုသို့ ပြောဆို하였다။”

Verse 25

धर्म उवाच । मातर्जानीहि मां धर्मं ज्ञानिनाञ्च गुरो र्गुरुम् । परस्त्रीमातृबुद्धिश्च कुव्वर्न्तं सततं सति

ဓမ္မက မိန့်တော်မူသည်။ «အမေ၊ ငါ့ကို ဓမ္မဟု သိမှတ်လော့—ပညာရှိတို့၏ ဆရာ၊ ဆရာတို့၏ ဆရာတော်ပင် ဖြစ်၏။ အကျင့်သီလရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါသည် အခြားသူ၏ ဇနီးကို မိခင်ကဲ့သို့ မြင်သည့် စိတ်ထား၌ အမြဲတည်၏»။

Verse 26

अहं तवान्तरं ज्ञातुमागतस्तव सन्निधिम् । तवाहञ्च मनो जाने तथापि विधिनोदितः

ငါသည် သင်၏အတွင်းရှိရာကို သိလို၍ သင်၏ရှေ့တော်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။ သင်၏စိတ်ကိုလည်း ငါသိပြီးသားပင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ကံကြမ္မာ၏ အမိန့်နှင့် သာသနာတော်၏ စည်းကမ်းကြောင့် ငါသည် ပြောဆို၍ မေးမြန်းရ၏။

Verse 27

कृतं मे दमनं साध्वि न विरुद्धं यथोचितम् । शास्तिः समुत्पथस्थानामीश्वरेण विनिर्मिता

အကျင့်သီလရှိသော မိန်းမရေ၊ သင်က ငါ့ကို ထိန်းချုပ်တားဆီးခဲ့ခြင်းသည် မသင့်လျော်ခြင်းမဟုတ်၊ သင့်တော်ရာနှင့် မဆန့်ကျင်ပါ။ လမ်းလွဲနေသူတို့အတွက် အပြစ်ပေးခြင်းကို အရှင်ဣश्वरက ကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ထားတော်မူ၏။

Verse 28

स्वयं प्रदाता सर्वेभ्यः सुखदुःखवरान्क्षमः । सम्पदं विपदं यो हि नमस्तस्मै शिवाय हि

သခင်ရှီဝအား နမောတော်—အရှင်သည် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ကိုယ်တိုင် ပေးကမ်းသူဖြစ်၍၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့ကိုပင် ကောင်းချီးအဖြစ် ပေးနိုင်သူ၊ စည်းစိမ်နှင့် အပျက်အယွင်းကိုလည်း အမှန်တကယ် ချမှတ်ပေးသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 29

शत्रुं मित्रं सम्विधातुं प्रीतिञ्च कलहं क्षमः । स्रष्टुं नष्टुं च यस्सृष्टिं नमस्तस्मै शिवाय हि

သခင်ရှီဝအား နမောတော်—ရန်သူကို မိတ်ဆွေဖြစ်စေနိုင်သူ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ပဋိပက္ခကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သူ၊ စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းနိုင်သကဲ့သို့ ဖျက်သိမ်းလည်း နိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင်အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 30

येन शुक्लीकृतं क्षीरं जले शैत्यं कृतम्पुरा । दाहीकृतो हुता शश्च नमस्तस्मै शिवाय हि

သခင်ရှီဝအား နမောတော်—အရှင်ကြောင့် နို့သည် ဖြူစင်လာခဲ့ပြီး၊ ရေသည် ရှေးကာလကတည်းက အေးမြမှုကို ရရှိခဲ့ကာ၊ ယဇ်မီး ဟုတာရှ (Hutāśa) သည် လောင်ကျွမ်းအင်အားဖြင့် တောက်လောင်စေခြင်း ခံရ၏။

Verse 31

प्रकृतिर्निर्मिता येन तप्त्वाति महदादितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्या नमस्तस्मै शिवाय हि

မင်္ဂလာရှိသော သခင်ရှီဝအား နမောတော်—အရှင်ကြောင့် ပရကృతိ (မူလသဘာဝ) ကို ဖန်ဆင်းထားပြီး၊ တပဿ၏ မဟာအပူအရှိန်နောက်တွင် မဟတ် (Mahat) စသည့် သဘောတရားများ ပေါ်ထွန်းလာသည်; ထို့ပြင် အရှင်ထံမှပင် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ မဟေရှ နှင့် အခြား သာသနာတော်တန်ခိုးများ ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 32

ब्रह्मोवाचः । इत्युक्त्वा पुरतस्तस्यास्तस्थौ धर्मो जगद्गुरुः । किञ्चिन्नोवाच चकितस्तत्पातिव्रत्य तोषितः

ဘြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ လောက၏ ဆရာတော်ဖြစ်သော ဓမ္မသည် သူမ၏ရှေ့တွင် ရပ်တည်နေ၏။ သူမ၏ မယိမ်းယိုင်သော ပတိဗြတ (ခင်ပွန်းသစ္စာ) ကြောင့် အံ့အားသင့်၍ ကျေနပ်သဖြင့် ထပ်မံ မည်သည့်စကားမျှ မပြောတော့ချေ။

Verse 33

पद्मापि नृपकन्या सा पिप्पलादप्रिसा तदा । साध्वी तं धर्ममाज्ञाय विस्मितोवाच पर्वत

ထို့နောက် ပိပ္ပလာဒ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သီလသမာဓိရှိသော မင်းသမီး ပဒ္မာသည် ဓမ္မလမ်းစဉ်ကို နားလည်သိမြင်၍ အံ့ဩသွားကာ၊ ပರ್ವတသည် အံ့အားသင့်စွာ ပြောဆို하였다။

Verse 34

पद्मोवाच । त्वमेव धर्म सर्वेषां साक्षी निखिलकर्मणाम् । कथं मनो मे विज्ञातुं विडम्बयसि मां विभो

ပဒ္မာက ပြောသည်—“သင်တော်မူသည်သာ ဓမ္မဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းသက်သေ၊ လုပ်ရပ်အားလုံးကို မြင်သိသော အရှင်ဖြစ်သည်။ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်ကြီး၊ ကျွန်မ၏ စိတ်ကို မသိသကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ကာ အဘယ်ကြောင့် ကျွန်မကို စနောက်သနည်း?”

Verse 35

यत्तत्सर्वं कृतं ब्रह्मन् नापराधो बभूव मे । त्वञ्च शप्तो मयाऽज्ञानात्स्त्रीस्वभा वाद्वृथा वृष

“အို ဘြဟ္မာ၊ ဖြစ်ပျက်သမျှအရာအားလုံးတွင် ကျွန်မဘက်မှ အပြစ်မရှိပါ။ ထို့ပြင် မသိမြင်မှုကြောင့် မိန်းမသဘာဝအလျင်အမြန်စိတ်ဖြင့် အကြောင်းမဲ့စွာ သင်ကို ကျွန်မက ကျိန်စာတင်ခဲ့သည်—နွားတံဆိပ်တော်ဆောင် အရှင်ကြီးရေ။”

Verse 36

का व्यवस्था भवेत्तस्य चिन्तयामीति साम्प्रतम् । चित्ते स्फुरतु सा बुद्धिर्यया शं संल्लभामि वै

“သူ့ထံသို့ ရောက်စေမည့် စည်းကမ်းကျင့်စဉ်သည် မည်သို့နည်း—ယခု ကျွန်မ စဉ်းစားနေသည်။ သုတေသနဉာဏ်အလင်းသည် ကျွန်မနှလုံးထဲတွင် တောက်ပစေပါစေ၊ ထိုဉာဏ်ကြောင့် မင်္ဂလာပေးရှင် သီဝကို အမှန်တကယ် ရောက်ရှိနိုင်ပါစေ။”

Verse 37

आकाशोसौ दिशस्सर्वा यदि नश्यन्तु वायवः । तथापि साध्वीशापस्तु न नश्यति कदाचन

ကောင်းကင်တောင် ပျက်စီးသွားစေကာ၊ အရပ်ဒిశားအားလုံးနှင့် လေများပါ ပျောက်ကွယ်သွားစေကာလည်း၊ သီလသမာဓိရှိသော သာဓုမိန်းမ၏ ကျိန်စာသည် မည်သည့်အခါမျှ မပျက်စီးနိုင်။

Verse 38

सत्ये पूर्णश्चतुष्पादः पौर्ण मास्यां यथा शशी । विराजसे देवराज सर्वकालं दिवानिशम्

သတ္တယုဂ၌ သင်သည် လေးပါဒ်ပြည့်စုံ၍ တည်ကြည်ခိုင်မာသည်၊ လပြည့်ည၌ လကဲ့သို့။ အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်သည် နေ့ညမရွေး အစဉ်အမြဲ တောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 39

त्वञ्च नष्टो भवसि चेत्सृष्टिनाशो भवेत्तदा । इति कर्तव्यतामूढा वृथापि च वदाम्यहम्

သင် ပျက်စီးသွားမည်ဆိုလျှင် ဖန်ဆင်းထားသော လောကစနစ်၏ ပျက်လဲမှု ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။ «ဘာကို လုပ်ရမလဲ» ဟူသော အတွေးကြောင့် မောဟဖြစ်၍ အကျိုးမရှိသော်လည်း ငါ ပြောဆို၏။

Verse 40

पादक्षयश्च भविता त्रेतायां च सुरोत्तम । पादोपरे द्वापरे च तृतीयोऽपि कलौ विभो

အို ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ တ్రေတယုဂ၌ ဓမ္မ၏ တစ်ပါဒ် လျော့နည်းမည်။ ဒွာပရယုဂ၌ နောက်တစ်ပါဒ် ပျောက်ဆုံးမည်၊ ကလိယုဂ၌လည်း အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ တတိယပါဒ်တောင် ကျဆင်းမည်။

Verse 41

कलिशेषेऽखिलाश्छिन्ना भविष्यन्ति तवांघ्रयः । पुनस्सत्ये समायाते परिपूर्णो भविष्यसि

ကလိယုဂ၏ အဆုံး၌ သင်၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အားလုံး ဖြတ်တောက်ခံရလိမ့်မည်။ သို့သော် သတ္တယုဂ ပြန်လည်ရောက်လာသောအခါ သင်သည် ထပ်မံ ပြည့်စုံကောင်းမွန်လာလိမ့်မည်။

Verse 42

सत्ये सर्वव्यापकस्त्वं तदन्येषु च कु त्रचित् । युगव्यवस्थया स त्वं भविष्यसि तथा तथा

«သတ္တယုဂ (Satya-yuga) တွင် သင်သည် အရာအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေသူ ဖြစ်၏။ သို့သော် အခြားယုဂများတွင် သင်ကို အချို့သောပုံစံအထူးဖြင့်သာ မြင်တွေ့ရ၏။ ယုဂစနစ်အလိုက် သင်သည် ထိုထိုသို့ သင့်လျော်ရာပုံစံဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာမည်»

Verse 43

इत्येवं वचनं सत्यं ममास्तु सुखदं तव । याम्यहं पतिसेवायै गच्छ त्वं स्वगृहं विभो

«ဤသို့ဖြစ်ပါစေ—ဤစကားတို့သည် အမှန်တရားဖြစ်ပါစေ။ သင်အတွက် မင်္ဂလာနှင့် ချမ်းသာပေးစေပါစေ။ ယခု ငါသည် ခင်ပွန်းကို ဆောင်ရွက်ဝတ်ပြုရန် သွားမည်; အို အင်အားကြီးသူ (vibho)၊ သင်သည် ကိုယ့်အိမ်သို့ ပြန်သွားလော့»

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्यास्सन्तुष्टोभूद्वृषस्स वै । तदेवंवादिनीं साध्वीमुवाच विधिनन्दन

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူ၏။ သူမ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် နွားရုပ်ဖြစ်သော ဓမ္မသည် အလွန်နှစ်သက်တော်မူ၏။ ထို့နောက် စီမံခန့်ခွဲသူ၏သား (ဗြဟ္မာ) သည် ထိုသို့ပြောသော သီလရှင်မကို တုံ့ပြန်၍ မိန့်ကြား၏။

Verse 45

धर्म उवाच । धन्यासि पतिभक्तासि स्वस्ति तेस्तु पतिव्रते । वरं गृहाण त्वत्स्वामी त्वत्परित्राणकारणात्

ဓမ္မက မိန့်တော်မူ၏။ “သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ ခင်ပွန်းကို သစ္စာရှိသူ ဖြစ်၏။ အို ပတိဗြတေ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ သင်၏ အရှင်ခင်ပွန်းသည် သင်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသဖြင့် ကောင်းချီးတစ်ပါးကို လက်ခံလော့။”

Verse 46

युवा भवतु ते भर्ता रतिशूरश्च धार्मिकः । रूपवान् गुणवान्वाग्मी संततस्थिरयौवनः

“သင်၏ခင်ပွန်းသည် အမြဲတမ်း လူငယ်နုပျိုပါစေ—ချစ်ခြင်း၌ ရဲရင့်၍ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်ပါစေ။ ရုပ်ရည်လှပ၍ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံ၊ စကားပြောချိုသာကောင်းမွန်ကာ မပြတ်မလျော့သော နုပျိုမှုကို ပိုင်ဆိုင်ပါစေ။”

Verse 47

चिरञ्जीवी स भवतु मार्कण्डेयात्प रश्शुभे । कुबेराद्धनवांश्चैव शक्रादैश्वर्य्यवानपि

အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ မာရ္ကဏ္ဍေယကဲ့သို့ အသက်ရှည်ပါစေ။ ကုဗေရကဲ့သို့ ဥစ္စာဓနပြည့်စုံပါစေ။ ထို့ပြင် ရှကရ (ဣန္ဒြ) ကဲ့သို့ အာဏာပိုင်မှုနှင့် အရှင်သဘောတန်ခိုး ရရှိပါစေ။

Verse 48

शिवभक्तो हरिसमस्सिद्धस्तु कपिलात्परः । बुद्ध्या बृहस्पतिसमस्समत्वेन विधेस्समः

ရှီဝဘုရားကို भक्तိပြုသူသည် ဟရီ (ဗိဿဏု) ကဲ့သို့ စိဒ္ဓိအောင်မြင်လာပြီး ကပိလကိုတောင် ကျော်လွန်နိုင်သည်။ ဉာဏ်ပညာ၌ ဗြဟစပတိကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ စိတ်တည်ငြိမ်ညီမျှမှု၌ ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ) ကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

Verse 49

स्वामिसौभाग्यसंयुक्ता भव त्वं जीवनावधि । तथा च सुभगे देवि त्वं भव स्थिरयौवना

သင်သည် သင့်အရှင်ခင်ပွန်း၏ ကံကောင်းမင်္ဂလာနှင့်အတူ အသက်ဆုံးတိုင်အောင် ရှိနေပါစေ။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီရေ၊ မပျက်မယွင်းသော တည်ငြိမ်သည့် ယောဝနအရွယ်၌ တည်ပါစေ။

Verse 50

माता त्वं दशपुत्राणां गुणिनां चिरजीविनाम् । स्वभर्तुरधिकानां च भविष्यसि न संशयः

သင်သည် သေချာပေါက် သားယောက်ျား ဆယ်ယောက်၏ မိခင် ဖြစ်လာမည်—သူတို့သည် သီလဂုဏ်ပြည့်စုံ၍ အသက်ရှည်ကြမည်—ထို့ပြင် အရည်အချင်း၌ သင့်ခင်ပွန်းကိုတောင် ကျော်လွန်ကြမည်။ ယင်းအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 51

गृहा भवन्तु ते साध्वि सर्वसम्पत्सम न्विताः । प्रकाशमन्तस्सततं कुबेरभवनाधिकाः

အို သီလရှိသော မိန်းမရေ၊ သင့်အိမ်များသည် အစုံအလင်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာဖြင့် ပြည့်စုံပါစေ။ အတွင်းအလင်းရောင်သည် အမြဲတမ်း ထွန်းလင်းနေပါစေ—ကုဗေရ၏ တောက်ပသော မဟာအိမ်တော်များထက်တောင် ပို၍ မြင့်မြတ်ပါစေ။

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्ता सन्तस्थौ धर्मस्स गिरिसत्तम । सा तं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य स्वगृहं ययौ

ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ညွှန်ကြားခံရပြီးနောက် ဓမ္မသည်—အို တောင်မြတ်—တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လေ၏။ ထို့နောက် သူမသည် ထိုသူကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ ဦးချကန်တော့၍ မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 53

धर्मस्तथाशिषो दत्वा जगाम निजमन्दिरम् । प्रशशंस च तां प्रात्या पद्मां संसदि संसदि

ဓမ္မသည် ထိုသို့ ကောင်းချီးပေးပြီးနောက် မိမိ၏ မန္ဒိရသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။ ထို့ပြန်လာသောအခါ အစည်းအဝေးတိုင်း၌ ပဒ္မာကို ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 54

सा रेमे स्वामिना सार्द्धं यूना रहसि सन्ततम् । पश्चाद्बभूवुऽस्सत्पुत्रास्तद्भर्तुरधिका गुणैः

သူမသည် လူငယ်သခင်နှင့်အတူ လျှို့ဝှက်ရာ၌ အစဉ်မပြတ် ပျော်ရွှင်မြူးတူးလေ၏။ ထို့နောက် သားကောင်းမြတ်များ မွေးဖွားလာ၍ သူတို့၏ အဖေထက်ပင် ဂုဏ်သတ္တိများ ပိုမိုပြည့်စုံလေ၏။

Verse 55

बभूव सकला सम्पद्दम्पत्योः सुखवर्द्धिनी । सर्वानन्दवृद्धिकरी परत्रेह च शर्मणे

ဒေဝသမီးဒေဝသခင် မောင်နှံအတွက် စည်းစိမ်အလုံးစုံ ပေါ်ပေါက်လာ၍ သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေ၏။ အပျော်အပါးအလုံးစုံကို ချဲ့ထွင်ပေးကာ ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံး၌ ငြိမ်းချမ်းသာယာမှုကို ပေးလေ၏။

Verse 56

शैलेन्द्र कथितं सर्वमितिहासं पुरातनम् । दम्पत्योश्च तयोः प्रीत्या श्रुतं ते परमादरात्

အို ရှೈလೇಂದ್ರ၊ သင်ပြောပြသော ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလုံးစုံကို သင်သည် အလွန်အမင်း ဂုဏ်ပြုလေးစားစွာ နားထောင်ခဲ့လေ၏—အပြန်အလှန် ချစ်ခင်ပျော်ရွှင်သော ဒေဝမောင်နှံ၏ မေတ္တာဖြင့်။

Verse 57

बुद्ध्वा तत्त्वं सुतां देहि पार्वतीमीश्वराय च । कुरुषं त्यज शैलेन्द्र मेनया स्वस्त्रिया सह

တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို နားလည်သိမြင်ပြီးနောက် သင်၏သမီး ပါရဝတီကို အီရှ္ဝရ (သီဝ) ထံ အပ်နှံပေးပါ။ အို တောင်တန်းဘုရင်၊ ဤတင်းမာကြမ်းတမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်၍ မိမိဇနီး မေနာနှင့်အတူ စိတ်ပျော့ပြောင်းကာ သဘောထားပြန်လည်ပါ။

Verse 58

सप्ताहे समतीते तु दुर्लभेति शुभे क्षणे । लग्नाधिपे च लग्नस्थे चन्द्रेस्वत्नयान्विते

တစ်ပတ်ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ ရှားပါး၍ မင်္ဂလာရှိသော အချိန်တစ်ခဏ၌—လဂ္နာဓိပတိသည် လဂ္န၌ တည်နေပြီး၊ လသည် မိမိ၏ သားသမီးနှင့် ပေါင်းစည်းနေသည့်အခါ—ကံကြမ္မာသတ်မှတ်ထားသည့် အဖြစ်အပျက်သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 59

मुदिते रोहिणीयुक्ते विशुद्धे चन्द्रतारके । मार्गमासे चन्द्रवारे सर्वदोषविवर्जिते

လသည် မင်္ဂလာရှိ၍ ရောဟိဏီနှင့် ပေါင်းစည်းနေသောအခါ၊ လတားကာသည် သန့်ရှင်း၍ တောက်ပသောအခါ၊ မာရ္ဂရှီရ္ෂ မာသ၌ တနင်္လာနေ့ဖြစ်သောအခါ—ထိုအချိန်သည် အမင်္ဂလာဒोष အားလုံးကင်းစင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 60

सर्वसद्ग्रहसंसृष्टऽसद्ग्रहदृष्टिवर्जिते । सदपत्यप्रदे जीवे पतिसौभाग्यदायिनि

အို အသက်ရှင်သော ဒေဝီ၊ မင်္ဂလာဂြိုဟ်အာနုဘော် အားလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အမင်္ဂလာဂြိုဟ်၏ အမြင်မှ ကင်းလွတ်သူ—အို ကောင်းမြတ်သော သားသမီးကို ပေးသနားသူ၊ အို ခင်ပွန်း၏ ကံကောင်းခြင်းနှင့် အိမ်ထောင်ရေး မင်္ဂလာကို ပေးသနားသူ။

Verse 61

जगदम्बां जगत्पित्रे मूलप्रकृतिमीश्वरीम् । कन्यां प्रदाय गिरिजां कृती त्वं भव पर्वत

အို တောင်တန်း (ဟိမာလယ)၊ သင်၏ သမီး ဂိရိဇာကို—လောက၏ မိခင်၊ အရှင်မ ဒေဝီ၊ မူလပရကృతိ—လောက၏ ဖခင် (သီဝ) ထံ ပေးအပ်ခြင်းဖြင့်၊ သင်သည် အမှန်တကယ် ကောင်းချီးခံရ၍ အောင်မြင်ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलो वसिष्ठो ज्ञानिसत्तमः । विरराम शिवं स्मृत्वा नानालीलाकरं प्रभुम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် မုနိတို့အကြား ကျားတော်ဟုခေါ်ရသော ဉာဏ်ပညာအမြတ်ဆုံး ဝသိဋ္ဌသည်၊ လီလာတော်အနန္တကို ပြသသော အမြင့်မြတ်သခင် ရှိဝဘုရားကို သတိရလျက် တိတ်ဆိတ်ရပ်နား하였다။

Frequently Asked Questions

A dharma-test narrative begins: Anaraṇya’s daughter, devoted wife of the ascetic Pippalāda, is encountered on the way to bathe at Svarṇadī by Dharma appearing through māyā in bull form to assess her inner disposition.

The episode foregrounds bhāva (inner intention) as the decisive criterion of virtue: outward conduct is validated by inner purity, and divine disguises function as instruments to reveal the subtle truth of character.

Dharma’s māyā-based manifestation as a vṛṣa (bull-form) with splendor and adornment; additionally, the idealized devotional archetype is invoked via the Lakṣmī–Nārāyaṇa comparison.