Adhyaya 33
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 3363 Verses

शिवशिवयोर्जगत्पितृमातृत्व-प्रतिपादनं तथा मेनायाः विमोहः (Śiva–Śivā as Cosmic Father and Mother; Menā’s Delusion and the Sages’ Intervention)

အဓ್ಯಾಯ ၃၃ တွင် ရှင်တော်များက ဟိမာလယကို သမီးကို သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံ ပေးအပ်ရန် တိုက်တွန်းကြပြီး၊ ရှီဝသည် လောကဖခင် (jagatpitā)၊ ရှီဝါ (ဒေဝီ) သည် လောကမိခင် (jaganmātā) ဖြစ်သဖြင့် ဤမင်္ဂလာသည် လူမှုရေးသာမက အတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ရှိကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ထိုကာလ၌ ဟိမာလယ၏ မွေးဖွားမှုသည် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံ (sārthaka) လာပြီး ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားမည်ဟု ရှင်တော်များက ကတိပြုကြသည်။ ဘြဟ္မာက ဟိမာလယ၏ ပြန်ကြားချက်ကို ရှင်းပြရာတွင်၊ ယခင်က ဂိရိရှ၏ အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီစွာ သဘောတူခဲ့သော်လည်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝဘက်သို့ လှည့်နေသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက ရှီဝအပေါ် ဆန့်ကျင်သည့် စကားများ ပြော၍ အမြင်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် မေနာသည် ဉာဏ်ပျက် (jñānabhraṣṭā) ဖြစ်ကာ၊ ဘိက္ခု-ယောဂီန်ပုံစံဖြင့် ပေါ်လာသော ရုဒြကို မင်္ဂလာမပြုလိုဘဲ ကೋಪာဂါရသို့ ဝင်ကာ အတင်းအကျပ် တင်းမာနေသည်။ ဟိမာလယလည်း မဟေရှ၏ “တောင်းစားသူ” ပုံစံသို့ သမီးကို မပေးချင်သဖြင့် မောဟဝင်ကာ ရှင်တော်များရှေ့တွင် တိတ်ဆိတ်နေသည်။ ထို့နောက် စပ္တရိရှီတို့က ဤရှုပ်ထွေးမှုသည် ရှီဝ၏ မာယာကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ချီးမွမ်းကာ၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် အိမ်ထောင်ရေးသမာဓိကြောင့် နာမည်ကြီးသော အရုန္ဓတီကို မေနာနှင့် ပါရဝတီထံ အမြန်သွားစေ၍ မှန်ကန်သော နားလည်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ သတ်မှတ်ထားသော သမဂ္ဂသို့ အဖြစ်အပျက်များကို ပြန်လှည့်စေဟု တာဝန်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । जगत्पिता शिवः प्रोक्तो जगन्माता शिवा मता । तस्माद्देया त्वया कन्या शंकराय महात्मने

ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်– «ရှီဝသည် ကမ္ဘာလောက၏ အဖဟု ကြေညာထားပြီး၊ ရှီဝါသည် ကမ္ဘာလောက၏ အမိဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် သင်၏သမီးကို မဟာသတ္တဝါ သင်္ကရာ (Śaṅkara) ထံသို့ မင်္ဂလာပေးအပ်သင့်သည်»။

Verse 2

एवं कृत्वा हिमगिरे सार्थकं ते भवेज्जनुः । जगद्गुरोर्गुरुस्त्वं हि भविष्यसि न संशयः

ဟိမာလယ၏ သမီးရေ၊ ဤသို့ပြုလျှင် သင်၏မွေးဖွားခြင်းသည် အမှန်တကယ် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံလိမ့်မည်။ အမှန်ပင် သင်သည် ကမ္ဘာ့ဂုရု (ရှီဝ) ၏ ဂုရု ဖြစ်လာမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 3

ब्रह्मोवाच । एवं वचनमाकर्ण्य सप्तर्षीणां मुनीश्वर । प्रणम्य तान्करौ बद्ध्वा गिरिराजोऽब्रवीदिदम्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်– အို မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ခုနစ်ရိရှီတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် တောင်တန်းတို့၏ အရှင်သည် သူတို့အား ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ဤသို့ ပြောလေ၏။

Verse 4

हिमालय उवाच । सप्तर्षयो महाभागा भवद्भिर्यदुदीरितम् । तत्प्रमाणीकृतं मे हि पुरैव गिरिशेच्छया

ဟိမာလယက ပြော၏ — «ကံကောင်းမြတ်သော သတ္တရ္ဓိ မုနိတို့၊ သင်တို့ ပြောကြားသမျှကို ငါသည် အရင်ကတည်းက ဂိရိရှ (ရှီဝ) ၏ အလိုတော်အတိုင်း အာဏာရှိသော အထောက်အထားဟူ၍ လက်ခံထားပြီးသား ဖြစ်၏»။

Verse 5

इदानीमेक आगत्य विप्रो वैष्णवधर्मवान् । शिवमुद्दिश्य सुप्रीत्या विपरीतं वचोऽब्रवीत्

ထိုအခါ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရောက်လာ၏။ သူသည် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဓမ္မကို လိုက်နာသူဖြစ်ပြီး၊ ရှီဝကို ရည်ညွှန်းကာ ချစ်ခင်သကဲ့သို့ ပြောဆိုသော်လည်း သစ္စာနှင့် သဒ္ဓါကို ဆန့်ကျင်သော စကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 6

तदारभ्य शिवामाता ज्ञानभ्रष्टा बभूव ह । सुताविवाहं रुद्रेण योगिना तेन नेच्छति

ထိုအချိန်မှစ၍ သီဝ၏မိခင်သည် မှန်ကန်သောဉာဏ်အမြင် ပျောက်ကွယ်သွား၍ ထို့ကြောင့် တပသယောဂီ ရုဒြာနှင့် သမီး၏မင်္ဂလာကို မလိုလားတော့하였다။

Verse 7

कोपागारमगात्सा हि सुतप्ता मलिनाम्बरा । कृत्वा महाहठं विप्रा बोध्यमानापिऽनाबुधत्

အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ အတွင်းစိတ်ပူလောင်နာကျင်၍ အဝတ်အစားညစ်ညမ်းဝတ်ဆင်ထားသော သူမသည် ဒေါသခန်းသို့ ဝင်သွား하였다။ ကြီးမားသော အတင်းအကျပ်အကြံကို ခိုင်မာစွာယူ၍ အကြံပေးနေသော်လည်း မနားထောင်ခဲ့။

Verse 9

अहं च ज्ञानविभ्रष्टो जातोहं सत्यमीर्य्यते । दातुं सुतां महेशाय नेच्छामि भिक्षुरूपिणे । ब्रह्मोवाचैत्युक्त्वा शैलराजस्तु शिवमायाविमोहितः । तूष्णीं बभूव तत्रस्थो मुनीनां मध्यतो मुने

«ငါလည်း ဉာဏ်ခွဲခြားမှု မရှင်းလင်းတော့သူ ဖြစ်လာပြီ—ဤသည် အမှန်ပင်။ ဘိက္ခူရုပ်ဖြင့်ရှိနေသော မဟေရှာအား ငါ့သမီးကို မပေးလို» ဟုဆို၏။ ဘြဟ္မာက ပြောသည်—ထိုသို့ပြောပြီးနောက် သီဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်သွားသော တောင်ဘုရင်သည် မုနိတို့အလယ်၌ ရပ်တည်ကာ၊ အို မုနိ၊ တိတ်ဆိတ်နေ하였다။

Verse 10

सर्वे सप्तर्षयस्ते हि शिवमायां प्रशस्य वै । प्रेषयामासुरथ तां मेनकां प्रत्यरुन्धतीम्

အမှန်တကယ်ပင် ထို စပ့်တဿိတို့အားလုံးသည် သီဝ၏ မာယာ၏ အံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ထို့နောက် မေနကာကို အရုန္ဓတီထံသို့ စာတမ်းနှင့်အတူ သွားစေ하였다။

Verse 11

अथ पत्युस्समादाय निदेशं ज्ञानदा हि सा । जगामारुन्धती तूर्णं यत्र मेना च पार्वती

ထို့နောက် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ပေးသနားသူ အရုန္ဓတီသည် ခင်ပွန်း၏ ညွှန်ကြားချက်ကို လက်ခံယူပြီး၊ မေနာနှင့် ပါဝတီ ရှိရာသို့ အလျင်အမြန် သွားလေ၏။

Verse 12

गत्वा ददर्श मेनां तां शयानां शोकमूर्च्छिताम् । उवाच मधुरं साध्वी सावधाना हितं वचः

သွားရောက်ပြီးနောက် မေနာကို ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် မူးမေ့လဲလျောင်းနေသည်ကို တွေ့မြင်၏။ ထိုသီလရှင်မသည် သာယာနူးညံ့စွာ၊ သတိထားကာ မေနာ၏ အကျိုးအတွက် ကောင်းသောစကားကို ပြောလေ၏။

Verse 13

अरुन्धत्युवाच । उत्तिष्ठ मेनके साध्वि त्वद्गृहेऽहमरुन्धती । आगता मुनयश्चापि सप्तायाताः कृपालवः

အရုန္ဓတီက ပြောသည်– «သီလရှိသော မေနကာရေ၊ ထပါ။ ငါ အရုန္ဓတီသည် သင်၏ အိမ်သို့ ရောက်လာပြီ။ ရသီတို့လည်း ရောက်လာကြပြီ—ကရုဏာပြည့်ဝသော ခုနစ်ပါးလည်း ဒီကို ရောက်လာသည်»။

Verse 14

ब्रह्मोवाच । अरुन्धतीस्वरं श्रुत्वा शीघ्रमुत्थाय मेनका । उवाच शिरसा नत्वा तां पद्मामिव तेजसा

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ အရုန္ဓတီ၏အသံကိုကြားသော် မေနကာသည် ချက်ချင်းထ၍ ထိုမိခင်ကို ဦးခေါင်းချကန်တော့ကာ၊ တေဇောဖြင့် ကြာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပသောသူမအား စကားဆို၏။

Verse 15

मेनोवाच । अहोद्य किमिदं पुण्यमस्माकं पुण्यजन्मनाम् । वधूर्जगद्विधेः पत्नी वसिष्ठस्यागतेह वै

မေနာက ပြောသည်။ “အို! ယနေ့ ဓမ္မကောင်းမြတ်သော မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ကျွန်ုပ်တို့ထံသို့ ဘာသော ပုဏ္ဏကံကြီးမားမှု ရောက်လာပါသနည်း။ စကြဝဠာကို စီမံတော်မူသော အရှင်၏ ဇနီးဖြစ်သည့် သတို့သမီးသည် ဝသိဋ္ဌနှင့်အတူ အမှန်တကယ် ဤနေရာသို့ ရောက်လာပြီ” ဟု။

Verse 16

किमर्थमागता देवि तन्मे ब्रूहि विशेषतः । अहं दासीसमा ते हि ससुता करुणां कुरु

အို ဒေဝီမယ်တော်၊ အဘယ်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကြွလာသနည်း။ အထူးသဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ကြားပါ။ ကျွန်မသည် သားနှင့်အတူ မယ်တော်၏ အမှုထမ်းမကဲ့သို့ ဖြစ်ပါ၏၊ ကျေးဇူးကရုဏာ ပြုပါ။

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मेनकां साध्वी बोधयित्वा च तां बहु । तथागता च सुप्रीत्या सास्ते यत्रर्षयोऽपि ते

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သီလဝတီ (ပါရဝတီ) သည် မေနကာကို အလွန်အကျွံ သင်ကြားနားလည်စေ하였다။ ထို့နောက် အလွန်ပျော်ရွှင်လျက် ထိုဋ္ဌာနသို့ သွားရာ၌ သင်တို့၏ ရှင်ရသီများလည်း နေထိုင်နေကြ၏။

Verse 18

अथ शैलेश्वरं ते च बोधयामासुरादरात् । स्मृत्वा शिवपदद्वन्द्वं सर्वे वाक्यविशारदाः

ထို့နောက် သူတို့သည် လေးစားသဒ္ဓာဖြင့် ရှိုင်လေရှ္ဝရကို သတိပေးနှိုးဆော်ကြသည်။ စကားပြောကျွမ်းကျင်သူတို့အားလုံးသည် ရှိဝ၏ သန့်ရှင်းသော စကားနှစ်လုံးကို သတိရလျက် သူ့အား မိန့်ဆိုကြ၏။

Verse 19

ऋषय ऊचुः । शैलेन्द्र श्रूयतां वाक्यमस्माकं शुभकारणम् । शिवाय पार्वतीं देहि संहर्त्तुः श्वशुरो भव

ရသီတို့က ဆိုကြသည်– အို တောင်တန်း၏ အရှင်၊ မင်္ဂလာဖြစ်စေသော ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားကို နားထောင်ပါ။ ပါရဝတီကို ရှိဝအား လက်ထပ်ပေးပါ၊ ဖျက်ဆီးရှင် (သံဟာရ္တာ) ၏ ယောက္ခမဖြစ်ပါစေ။

Verse 20

अयाचितारं सर्वेशं प्रार्थयामास यत्नतः । तारकस्य विनाशाय ब्रह्मासम्बंधकर्म्मणि

သူသည် အလွန်ကြိုးစားအားထုတ်၍ မည်သူမျှ မတောင်းဆိုရသည့် အရှင်အပေါင်း၏ အရှင်ထံ ဆုတောင်းလေ၏။ ဗြဟ္မာ၏ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်နှင့် ဆက်စပ်သည့် ကိစ္စအဖြစ် တာရကကို ဖျက်ဆီးရန် ဆန္ဒပြုလေ၏။

Verse 21

नोत्सुको दारसंयोगे शंकरो योगिनां वरः । विधेः प्रार्थनया देवस्तव कन्यां ग्रहीष्यति

ယောဂီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သင်္ကရသည် အိမ်ထောင်ရေးပေါင်းစည်းမှုကို မလွန်စွာ မက်မောသူ မဟုတ်။ သို့ရာတွင် ဗိဓာတာ (ဗြဟ္မာ) ၏ ဆုတောင်းမေတ္တာတောင်းဆိုမှုကြောင့် ထိုဘုရားသခင်သည် သင်၏ သမီးကို မင်္ဂလာဖြင့် လက်ခံမည်။

Verse 22

दुहितुस्ते तपस्तप्तं प्रतिज्ञानं चकार सा । हेतुद्वयेन योगीन्द्रो विवाहं च करिष्यति

သင်၏ သမီးသည် တပသ်ကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး ခိုင်မာသော ကတိသစ္စာကိုလည်း ပြုခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းနှစ်ရပ်ကြောင့် ယောဂီတို့၏ အရှင် (ရှီဝ) သည် မင်္ဂလာကို အမှန်တကယ် လက်ခံမည်။

Verse 23

ब्रह्मोवाच । ऋषीणां वचनं श्रुत्वा प्रहस्य स हिमालयः । उवाच किञ्चिद्भीतस्तु परं विनयपूर्वकम्

ဗြဟ္မာက ဆိုသည်— ရှင်တို့၏ စကားကို ကြားသော် ဟိမာလယသည် ပြုံးရယ်လေ၏။ သို့သော် အနည်းငယ် ကြောက်ရွံ့နေသဖြင့် အလွန်အမင်း ယဉ်ကျေးနှိမ့်ချစွာ ပြောဆိုလေ၏။

Verse 24

हिमालय उवाच । शिवस्य राजसामग्रीं न हि पश्यामि काञ्चन । कञ्चिदाश्रयमैश्वर्यं कं वा स्वजनबान्धवम्

ဟိမာလယက ပြောသည်။ «ရှီဝ၌ မင်းရဲ့အလှဆင်ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မမြင်ရ။ လောကီအာဏာအတွက် အားကိုးရာ ထိုင်ခုံမရှိ၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေ အစုအဝေးလည်း မရှိ» ဟု။

Verse 25

नेच्छाम्यति विनिर्लिप्तयोगिने स्वां सुतामहम् । यूयं वेदविधातुश्च पुत्रा वदत निश्चितम्

«အလွန်အမင်း မကပ်လှုပ်မရှားသော ယောဂီထံသို့ ငါ့သမီးကို မပေးလို။ သင်တို့သည် ငါ့သားများ—ဝေဒဓမ္မလမ်းစဉ်ကို စီမံသတ်မှတ်သူများ—အဘယ်သို့ ပြုရမည်ကို တိတိကျကျ ပြောကြလော့»။

Verse 26

वरायाननुरूपाय पिता कन्यां ददाति चेत् । कामान्मोहाद्भयाल्लोभात्स नष्टो नरकं यजेत्

ဖခင်တစ်ဦးက သမီးကို သူမနှင့် မသင့်တော်သော သတို့သားထံ—လိုချင်တပ်မက်မှု၊ မောဟ၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ သို့မဟုတ် လောဘကြောင့်—ပေးအပ်လျှင်၊ သူသည် ဓမ္မအားဖြင့် ပျက်စီးကာ နရကသို့ ကျရောက်မည်။

Verse 27

न हि दास्याम्यहं कन्यामिच्छया शूलपाणये । यद्विधानं भवेद्योग्यमृषयस्त द्विधीयताम्

“ငါသည် ကိုယ့်စိတ်ကြိုက်ဖြင့်သာ သမီးကို ရှူလပာဏိ (ရှီဝ) ထံ မပေးမည်။ အို ရှင်မုနိတို့၊ သာသနာတော်၏ ဥပဒေတော်အတိုင်း သင့်လျော်မှန်ကန်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းရှိသမျှကို သတ်မှတ်၍ တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ကြပါစေ။”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य हिमागस्य मुनीश्वर । प्रत्युवाच वसिष्ठस्तं तेषां वाक्यविशारद

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—အို မုနိရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ဟိမာလယ၏ စကားကို ဤသို့ ကြားပြီးနောက်၊ သူတို့အကြား စကားအသုံးအနှုန်း၌ ကျွမ်းကျင်သော ဝသိဋ္ဌသည် ထိုသူအား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 29

वसिष्ठ उवाच । शृणु शैलेश मद्वाक्यं सर्वथा ते हितावहम् । धर्माविरुद्धं सत्यश्च परत्रेह मुदावहम्

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်။ «အို တောင်ရှင်ဘုရား၊ ငါ၏စကားကို နားထောင်လော့။ အလုံးစုံသည် သင်၏အကျိုးအတွက် ဖြစ်၏။ ဓမ္မနှင့် မဆန့်ကျင်၊ သစ္စာတရားဖြစ်၍ ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ပါ ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ပေး၏»။

Verse 30

वचनं त्रिविधं शैल लौकिके वैदिकेऽपि च । सर्वं जानाति शास्त्रज्ञो निर्मलज्ञानचक्षुषा

အို တောင်ဖွားသူ၊ စကားသည် သုံးမျိုးရှိ၏—လောကသုံးနှင့် ဝေဒသုံး၌လည်း ထိုအတိုင်း။ သာသနာကျမ်းကို သိမြင်သူသည် မလွဲမသွေ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်မျက်စိဖြင့် အလုံးစုံကို သိ၏။

Verse 31

असत्यमहितं पश्चात्सांप्रतं श्रुतिसुन्दरम् । सुबुद्धिर्वक्ति शत्रुर्हि हितं नैव कदाचन

မမှန်ကန်၍ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောစကားကို နောက်မှ လက်ရှိမှာ နားဝင်ချိုမြိန်သကဲ့သို့ ပြောနိုင်သည်။ သို့သော် ရန်သူသည် ဉာဏ်ရှိသော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ သင့်အကျိုးရှိရာကို အမှန်တကယ် မပြောတတ်။

Verse 32

आदावप्रीतिजनकं परिणामे सुखावहम् । दयालुर्धमशीलो हि बोधयत्येव बांधवः

စစ်မှန်သော ဆွေမျိုး—ကရုဏာရှိ၍ ဓမ္မ၌ တည်သူ—အစတွင် မနှစ်သက်စေသော စကားကို ပြောနိုင်သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ကောင်းကျိုးနှင့် ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် အမြဲ သတိပေး၍ မှန်ကန်သောလမ်းသို့ နိုးကြားစေသည်။

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे गिरिसांत्वनोनाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် မြတ်စွာသော ရှီဝ မဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒြသံဟိတာ၌ တတိယပိုင်း ပါရဝတီခဏ္ဍအတွင်း «ဂိရိသာံတွနာ» (တောင်၏ နှစ်သိမ့်ခြင်း) ဟူသော အခန်း သုံးဆယ့်သုံး ပြီးဆုံး၏။

Verse 34

एवञ्च त्रिविधं शैल नीतिशास्त्रोदितं वचः । कथ्यतां त्रिषु मध्ये किं ब्रुवे वाक्यं त्वदीप्सितम्

ဤသို့ဖြင့် အို တောင်ရေ၊ အကျင့်သိက္ခာဗေဒ (နီတိရှာစတြ) တွင် ဆိုထားသော ဤစကားသည် သုံးမျိုးရှိ၏။ ထိုသုံးမျိုးအနက် မည်သည့်လမ်းကို သင်လိုလားသနည်း။ သင်အလိုရှိသကဲ့သို့ ငါ မည်သို့သောစကားကို ပြောရမည်နည်း။

Verse 35

ब्राह्मसम्पद्विहीनश्च शंकरस्त्रिदशेश्वरः । तत्त्वज्ञानसमुद्रेषु सन्निमग्नैकमानसः

လောကီ ဘြာဟ္မဏ စည်းစိမ်နှင့် လူမှုဂုဏ်သိက္ခာ မရှိသော်လည်း၊ သုံးဆယ်သုံးပါး နတ်တို့၏ အရှင် သင်္ကရသည် စိတ်တစ်စိတ်တည်း မလှုပ်မယှက်ဖြင့် တတ္တဝဇ္ဈာန အမှန်တရား၏ ပင်လယ်ထဲ၌ လုံးဝ နစ်မြုပ်နေ၏။

Verse 36

ज्ञानानन्दस्येश्वरस्य ब्राह्मवस्तुषु का स्पृहा । गृही ददाति स्वसुतां राज्यसम्पत्तिशालिने

သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်၏ အာနန္ဒသဘောတရားဖြစ်သော အရှင်ဘုရားသည် လောကီပစ္စည်းတို့ကို မည်သို့လိုလားမည်နည်း။ သို့ရာတွင် အိမ်ထောင်ရှင်သည် မိမိသမီးကို မင်းအာဏာနှင့် စည်းစိမ်ပြည့်စုံသူထံ လက်ထပ်ပေးတတ်သည်။

Verse 37

कन्यकां दुःखिने दत्त्वा कन्याघाती भवेत्पिता । को वेद शंकरो दुःखी कुबेरो यस्य किंकरः

ဒုက္ခဆင်းရဲ၍ အားနည်းသူထံ သမီးကိုပေးလျှင် ဖခင်သည် သမီးကိုသတ်သူကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ကုဗေရသည်တောင် သူ၏အမှုထမ်းဖြစ်နေသော်၊ ရှင်ကရာကို “ကံမကောင်း” ဟု မည်သူဆိုနိုင်မည်နည်း။

Verse 38

भ्रूभङ्गलीलया सृष्टिं स्रष्टुं हर्त्तुं क्षमो हि सः । निर्गुणः परमात्मा च परेशः प्रकृतेः परः

မျက်ခုံးလှုပ်ကစားသည့် လီလာတစ်ချက်သာဖြင့်ပင် သူသည် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းနိုင်သကဲ့သို့ ဖျက်သိမ်းနိုင်လည်းသည်။ သူသည် ဂုဏ်လက္ခဏာမဲ့သော အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်၊ ပရမေရှဝရဖြစ်၍ ပရကృతိကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။

Verse 39

यस्य च त्रिविधा मूर्त्तिर्विधा तुस्सृष्टिकर्मणि । सृष्टिस्थित्यन्तजननी ब्रह्मविष्णुहराभिधा

ဖန်ဆင်းရေးကိစ္စအတွက် တည်ထားသော သူ၏ရုပ်သဘောသည် သုံးမျိုးရှိ၏။ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အဆုံးသတ်ခြင်းတို့ကို မွေးဖွားစေသော အင်အားသည် “ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ဟရ” ဟူသော နာမများဖြင့် သိကြ၏။

Verse 40

ब्रह्मा च ब्रह्मलोकस्थो विष्णुः क्षीरोदवासकृत् । हरः कैलासनिलयः सर्वाः शिवविभूतयः

ဗြဟ္မာသည် ဗြဟ္မလောက၌ နေထိုင်၏၊ ဗိဿဏုသည် နို့ပင်လယ်၌ အိမ်တည်၏၊ ဟရ (ရှီဝ) သည် ကိုင်လာသတောင်၌ နေ၏—သို့ရာတွင် ဤအိမ်ရာနှင့် အာနုဘော်အားလုံးသည် အမှန်တကယ် ရှိဝ၏ အထွဋ်အမြတ် ဗိဘူတိ၏ ပေါ်ထွန်းမှုများပင် ဖြစ်သည်။

Verse 41

धत्ते च त्रिविधा मूर्ती प्रकृतिः शिवसम्भवा । अंशेन लीलया सृष्टौ कलया बहुधा अपि

ရှီဝမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ပရကృతိသည် သုံးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်၏။ ဖန်ဆင်းခြင်း၌ သူမသည် လီလာဖြင့် အংশတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် ပေါ်လွင်လာသကဲ့သို့၊ ကလာ (အင်အားအဆင့်များ) အားဖြင့်လည်း မျိုးစုံစွာ ထင်ရှားလာသည်။

Verse 42

मुखोद्भवा स्वयं वाणी वागधिष्ठातृदेवता । वक्षःस्थलोद्भवा लक्ष्मीस्सर्वसम्पत्स्वरूपिणी

သူ၏ ပါးစပ်မှ ဝါဏီကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာ၍—စကား၏ အဓိဋ္ဌာတೃ ဒေဝီ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သူ၏ ရင်ဘတ်မှ လက္ခ္မီ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အလုံးစုံသော စည်းစိမ်နှင့် မင်္ဂလာ၏ သဘာဝတည်းဟူသောသူ ဖြစ်သည်။

Verse 43

शिवा तेजस्सु देवानामाविर्भावं चकार सा । निहत्य दानवान्सर्वान्देवेभ्यश्च श्रियं ददौ

ရှီဝါ (ပါရဝတီ) သည် ဒေဝတို့၏ တေဇဿ (တောက်ပမှု) အတွင်း၌ တောက်ပသော အင်အားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူတို့အလယ်၌ ထင်ရှား하였다။ ထို့နောက် ဒာနဝတို့အားလုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ဒေဝတို့အား သရီး—စည်းစိမ်နှင့် မင်္ဂလာ—ကို ပေးသနား하였다။

Verse 44

प्राप कल्पान्तरे जन्म जठरे दक्ष योषितः । नाम्ना सती हरं प्राप दक्षस्तस्मै ददौ च ताम्

ကာလပတ်လည်တစ်ခါ (ကလ္ပအခြားတစ်ခါ) တွင် သူမသည် ဒက္ခ၏ ဇနီး၏ ဝမ်း၌ မွေးဖွားလာ၏။ “သတီ” ဟူသော နာမဖြင့် ခေါ်ကြပြီး ဟရ (ရှီဝ) သခင်ထံ ရောက်ရှိကာ ဒက္ခသည် သူမကို သခင်ထံ မင်္ဂလာဖြင့် ပေးအပ်하였다။

Verse 45

देहं तत्याज योगेन श्रुत्वा सा भर्तृनिन्दनम् । साद्य त्वत्तस्तु मेनायां जज्ञे जठरतश्शिवा

မိမိ၏ သခင်ကို စော်ကားပြောဆိုခြင်းကို ကြားသော် ထိုမိန်းမသည် ယောဂအာနုဘော်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ခဲ့၏။ ထို့နောက် အမှန်တကယ် သင်မှပင် ထိုစိဝါသည် မေနာ၏ ဝမ်းအတွင်း၌ ချက်ချင်း ပြန်လည်မွေးဖွားလာ၏။

Verse 46

शिवा शिवस्य पत्नीयं शैल जन्मनिजन्मनि । कल्पेकल्पे बुद्धिरूपा ज्ञानिनां जननी परा

သူမသည် «ရှီဝါ» ဖြစ်၍ ရှီဝ၏ မဟာမယ်တော်—တောင်၏ သမီးအဖြစ် ဘဝတစ်ဘဝ ထပ်မံမွေးဖွားလျက်ရှိသည်။ ကလ္ပတိုင်းတွင် သူမသည် ဗုဒ္ဓိအမြင့်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် ပညာရှိတို့၏ အမြတ်မိခင် ဖြစ်ကာ လွတ်မြောက်ရေး ဉာဏ်သို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 47

जायते स्म सदा सिद्धा सिद्धिदा सिद्धिरूपिणी । सत्या अस्थि चिताभस्म भक्त्या धत्ते हरस्स्वयम्

သူမသည် အမြဲတမ်း «စိဒ္ဓာ» အဖြစ် မွေးဖွား၍ စိဒ္ဓိပေးသူ၊ စိဒ္ဓိ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော် ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်ပင်—ဟရ (ရှီဝ) ကိုယ်တော်တိုင်သည် ဘက္တိကြောင့် စိတားမီးခိုးပြာနှင့် အရိုးပြာ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မကို ဆောင်ယူတော်မူသည်။

Verse 48

अतस्त्वं स्वेच्छया कन्यां देहि भद्रां हराय च । अथवा सा स्वयं कान्तस्थाने यास्यत्यदास्यसि

ထို့ကြောင့် သင်၏ စိတ်ဆန္ဒအတိုင်း မင်္ဂလာရှိသော သမီးကညာကို ဟရ (ရှီဝ) ထံ ပေးအပ်ပါ။ မဟုတ်လျှင် သူမသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ချစ်သူ၏ နေရာသို့ သွားလိမ့်မည်; ထိုအခါ သင်လည်း ပေးအပ်ရမည်သာ။

Verse 49

कृत्वा प्रतिज्ञां देवेशो दृष्ट्वा क्लेशमसंख्यकम् । दुहितुस्ते तपःस्थानमाजगाम द्विजात्मकः

ဆုံးဖြတ်ချက်တော်ကို ချမှတ်ပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်သည် သမီး၏ မရေတွက်နိုင်သော ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်၍၊ သူမ တပဿာကျင့်ရာ နေရာသို့ «ဒွိဇ» ဘရဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ရောက်လာတော်မူသည်။

Verse 50

तामाश्वास्य वरं दत्त्वा जगाम निजमन्दिरम् । तत्प्रार्थनावशाच्छम्भुर्ययाचे त्वां शिवां गिरे

သူမကို သက်သာစေ၍ ကောင်းချီးတစ်ပါး ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ မိမိ၏ မန္ဒိရသို့ ပြန်သွား၏။ ထို့နောက် သူမ၏ အလွန်ရိုးသားသော ဆုတောင်းပန်ကြားမှုကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသော သမ္ဘူသည် သင်ကို ရှာဖွေတောင်းဆို၏—အို မင်္ဂလာရှိသော ရှီဝါ၊ တောင်၏ သမီးတော်။

Verse 51

अंगीकृतं युवाभ्यां तच्छिवभक्तिरतात्मना । विपरीतमतिर्जाता वद कस्माद्गिरीश्वर

အို ဂိရီဣရှ္ဝရ၊ သင်သည် ရှိဝဘက္တိ၌ စိတ်နှလုံးတည်၍ ထိုအရာကို လက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဘယ်ကြောင့် ဆန့်ကျင်သော အလိုတရား ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ အကြောင်းရင်းကို ပြောပါ။

Verse 52

तद्गत्वा प्रभुणा देव प्रार्थितेन त्वदन्तिकम् । प्रस्थापिता वयं शीघ्रं ह्यृषयस्साप्यरुन्धती

“အို ဒေဝ၊ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် သခင်ဘုရားက အလွန်တောင်းပန်၍ ကျွန်ုပ်တို့ကို သင်၏အနီးသို့ ချက်ချင်း စေလွှတ်တော်မူ၏—ကျွန်ုပ်တို့ ရှိသီတို့နှင့် အရုန္ဓတီလည်း ပါ၏။”

Verse 53

शिक्षयामो वयं त्वा हि दत्त्वा रुद्राय पार्वतीम् । एवंकृते महानन्दो भविष्यति गिरे तव

“အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်ကို သင်ကြားမည်—ပါရ္ဝတီကို ရုဒ္ရအား ပေးလော့။ ထိုသို့ ပြုလျှင် အို တောင်တော်၊ သင်၌ မဟာအာနန္ဒ ပေါ်ထွန်းလိမ့်မည်။”

Verse 54

शिवां शिवाय शैलेन्द्र स्वेच्छया चेन्न दास्यसि । भविता तद्विवाहोऽत्र भवितव्यबलेन हि

အို တောင်တော်အရှင် (ရှೈလೇಂದ್ರ)၊ သင်သည် မိမိဆန္ဒဖြင့် ရှိဝါ (ပါရ္ဝတီ) ကို ရှိဝအား မပေးလျှင်ပင်၊ ထိုနှစ်ဦး၏ မင်္ဂလာပွဲသည် ဤနေရာ၌ မဖြစ်မနေ ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်—ကံကြမ္မာ၏ မတားဆီးနိုင်သော အင်အားကြောင့်ပင်။

Verse 55

वरं ददौ शिवायै स तपन्त्यै तात शंकरः । नहीश्वरप्रतिज्ञातं विपरीताय कल्पते

အို ချစ်သူရေ၊ တပသ္ယာကျင့်နေသော သီဝာ (ပါဝတီ) အတွက် သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ကောင်းချီးပေးတော်မူ၏။ အရှင်၏ ကတိတော်သည် မည်သို့မျှ ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ မပြောင်းလဲနိုင်။

Verse 56

अहो प्रतिज्ञा दुर्लंघ्या साधूनामीशवर्तिनाम् । सर्वेषां जगतां मध्ये किमीशस्य पुनर्गिरे

အဟော! အရှင်၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် နေထိုင်သော သာဓုတို့၏ ကတိတော်သည် ချိုးဖောက်ရန် အလွန်ခက်၏။ လောကအားလုံးအတွင်း အရှင်ကို ထပ်မံ၍ အခြားသဘောဖြင့် ပြောစေမည့် အင်အား ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။

Verse 57

एको महेन्द्रश्शैलानां पक्षांश्चिच्छेद लीलया । पार्वती लीलया मेरोश्शृङ्गभङ्गं चकार च

ကစားသလိုပင် မဟေန္ဒြာတစ်ပါးတည်းက တောင်တန်းတို့၏ ‘တောင်ပံ’ များကို ဖြတ်တောက်ခဲ့၏။ ထိုနည်းတူ ပါဝတီသည်လည်း မိမိ၏ လီလာအင်အားဖြင့် မေရုတောင်၏ ထိပ်ကိုပင် ချိုးဖျက်ခဲ့သည်။

Verse 58

एकार्थे नहि शैलेश नाश्यास्सर्वा हि सम्पदः । एकं त्यजेत्कुलस्यार्थे श्रुतिरेषा सनातनी

အို တောင်တန်းတို့၏ အရှင်၊ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုတည်း မတည်မြဲလျှင် စည်းစိမ်အကုန် ပျက်စီးတတ်၏။ မိသားစုအကျိုးအတွက် တစ်ခုကိုပင် စွန့်လွှတ်သင့်သည်ဟု ဤသည်မှာ ရှရုတိ၏ ထာဝရသင်ခန်းစာဖြစ်၏။

Verse 59

दत्त्वा विप्राय स्वसुतामनरण्यो नृपेश्वर । ब्राह्मणाद्भयमापन्नो ररक्ष निजसम्पदम्

မင်းအနရဏ္ယာသည် မိမိ၏ သမီးကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ ထိုဗြာဟ္မဏ၏ အာနုဘော်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မိမိ၏ ဥစ္စာပစ္စည်းနှင့် စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့၏။

Verse 60

तमाशु बोधयामासुर्नीतिशास्त्रविदो जनाः । ब्रह्मशापाद्विभीताश्च गुरवो ज्ञातिसत्तमाः

ထို့နောက် နီတိသတ်တရားကျမ်းများကို ကျွမ်းကျင်သော လူတို့သည် သူ့ကို ချက်ချင်း သင်ကြားညွှန်ပြကြသည်။ မိသားစုအတွင်း အမြတ်ဆုံးသော အကြီးအကဲများနှင့် ဆရာတော်များလည်း ဘြဟ္မာ၏ အပစ်ဒဏ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ အလျင်အမြန် အကြံပေးကြသည်။

Verse 61

शैलराज त्वमप्येव सुतां दत्त्वा शिवाय च । रक्ष सर्वान्बंधुवर्गान्वशं कुरु सुरानपि

အို တောင်တန်းတို့၏ ဘုရင်ရေ၊ သင်လည်း သင်၏သမီးကို သီဝအား ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လော့၊ ထို့ပြင် နတ်တို့ကိုပါ သင်၏ ကောင်းချီးအာဏာအောက်သို့ ယူဆောင်လော့။

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वसिष्ठस्य वचनं स प्रह स्य च । पप्रच्छ नृपवार्त्ताश्च हृदयेन विदूयता

ဘြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– ဗသိဋ္ဌ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက် သူသည် ပြုံးလေ၏။ သို့သော် အတွင်းနှလုံး မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသဖြင့် မင်း၏ အခြေအနေနှင့် အရေးကိစ္စများကို ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။

Verse 63

हिमालय उवाच । कस्य वंशोद्भवो ब्रह्मन्ननरण्यो नृपश्चसः । सुतां दत्त्वा स च कथं ररक्षाखिलसम्पदः

ဟိမာလယက မိန့်တော်မူသည်။ «အို ဗြဟ္မဏ၊ အနရဏ္ယ မင်းကြီးသည် မည်သည့် မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားလာသနည်း။ သမီးကို မင်္ဂလာပေးပြီးနောက် သူသည် မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာ အလုံးစုံကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခဲ့သနည်း»

Verse 64

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वसिष्ठस्तु शैलवाक्यं प्रसन्नधीः । प्रोवाच गिरये तस्मै नृपवार्त्ता सुखावहाम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ တောင်၏စကားကို ကြားပြီးနောက် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ ဝမ်းမြောက်သော ဝသိဋ္ဌသည် ထိုတောင်သို့ မင်းအကြောင်း သာယာ၍ ပျော်ရွှင်စေသော သတင်းကို ပြောကြားလေ၏။

Frequently Asked Questions

The sages press Himālaya to offer Pārvatī to Śiva, but a contrary Vaiṣṇava-leaning brāhmaṇa’s words trigger Menā’s and Himālaya’s hesitation; the saptarṣis then dispatch Arundhatī to restore clarity and consent.

It frames the marriage as a metaphysical reunification of the cosmic principles (consciousness and power), making the household act (kanyādāna) a symbol of cosmic order rather than a merely human alliance.

Śiva’s māyā: delusion is portrayed not simply as error but as a divine, pedagogical mechanism that requires discernment and authoritative counsel to resolve.