गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ता विभुना तेन निश्चयं परमं गताः । सन्नद्धास्तु तदा तत्र जग्मुश्च शिवमन्दिरम्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်တော်၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ခံယူပြီးနောက်၊ သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ ရောက်ကြ၏။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ပင် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ကာ ရှိဝ၏ ဘုရားကျောင်းသို့ သွားကြ၏။

Verse 2

गणेशोऽपि तथा दृष्ट्वा ह्यायातान्गणसत्तमान् । युद्धाऽऽटोपं विधायैव स्थितांश्चैवाब्रवीदिदम्

ဂဏေရှာလည်း ထိုအခါ ရှိဝ၏ ဂဏများအနက် အထူးမြတ်သူတို့ ရောက်လာသည်ကို မြင်၍ ချက်ချင်း စစ်ရေးအဆင်သင့်ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ကာ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်လျက် သူတို့အား ဤစကားကို ပြော၏။

Verse 3

गणेश उवाच । आयांतु गणपास्सर्वे शिवाज्ञाप रिपालकाः । अहमेकश्च बालश्च शिवाज्ञापरिपालकः

ဂဏေရှာက ပြောသည်—“ရှိဝ၏ အမိန့်ကို စောင့်ရှောက်သူ ဂဏများအားလုံး လာကြပါစေ။ ငါတစ်ယောက်တည်းက ကလေးသာဖြစ်သော်လည်း ရှိဝ၏ အမိန့်ကို စောင့်ရှောက်သူပင် ဖြစ်သည်။”

Verse 4

तथापि पश्यतां देवी पार्वती सूनुजं बलम् । शिवश्च स्वगणानां तु बलं पश्यतु वै पुनः

သို့သော်လည်း ဒေဝီ ပါရဝတီသည် မိမိသား၏ အင်အားကို မြင်ပါစေ။ ထို့နောက် သီဝသည်လည်း မိမိ၏ ဂဏာများ၏ အင်အားကို ထပ်မံမြင်ပါစေ။

Verse 5

बलवद्बालयुद्धं च भवानीशिव पक्षयोः । भवद्भिश्च कृतं युद्धं पूर्वं युद्धविशारदैः

ဘဝာနီဘက်နှင့် သီဝဘက်တို့အကြား ပြင်းထန်သော်လည်း ကလေးဆန်သည့် တိုက်ပွဲတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ အမှန်တကယ်ပင် စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော သင်တို့ကိုယ်တိုင်လည်း ယခင်က ထိုသို့သော စစ်ကို တိုက်ခဲ့ဖူးကြသည်။

Verse 6

मया पूर्वं कृतं नैव बालोस्मि क्रियतेऽधुना । तथापि भवतां लज्जा गिरिजाशिवयोरिह

“ယခင်က ဤအရာကို မလုပ်ခဲ့ဖူးပါ။ ကျွန်ုပ်သည် ကလေးသာဖြစ်၍ ယခုမှသာ လုပ်နေပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကိစ္စတွင် ဂိရိဇာနှင့် သီဝ၏ ရှေ့၌ သင်တို့သည် အရှက်အကြောက်နှင့် သင့်တင့်သော ထိန်းသိမ်းမှု ရှိသင့်သည်။”

Verse 7

ममैवं तु भवेन्नैव वैपरीत्यं भविष्यति । ममैव भवतां लज्जा गिरिजाशिवयोरिह

“ကျွန်ုပ်ပြောသကဲ့သို့ပင် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည်—ပြောင်းပြန်မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဤနေရာတွင် ဂိရိဇာနှင့် သီဝနှင့်ဆိုင်သော ကိစ္စ၌ မသင့်တင့်မှုကြောင့် အရှက်သည် ကျွန်ုပ်တစ်ဦးတည်းပေါ်သို့သာ ကျရောက်မည်၊ သင်တို့ပေါ်သို့ မဟုတ်ပါ။”

Verse 8

एवं ज्ञात्वा च कर्त्तव्यः समरश्च गणेश्वराः । भवद्भिस्स्वामिनं दृष्ट्वा मया च मातरं तदा

ဤသို့ သိရှိပြီးနောက်၊ အို ဂဏေရှ္ဝရတို့၊ ယခု စစ်ပွဲကို စတင်ဆောင်ရွက်ကြလော့။ သင်တို့သည် မိမိတို့၏ သခင်ကို မြင်တွေ့ပြီးပြီ၊ ထိုအချိန်၌ ငါလည်း မဟာမိခင်ကို မြင်တွေ့ခဲ့၏။

Verse 9

क्रियते कीदृशं युद्धं भवितव्यं भवत्विति । तस्य वै वारणे कोऽपि न समर्थस्त्रिलोकके

“ဘယ်လိုစစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲရမလဲ။ ကံကြမ္မာက သတ်မှတ်ထားသမျှ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာပါစေ” ဟု ဆုံးဖြတ်လျက်၊ ထိုအဖြစ်အပျက်ကို သုံးလောကလုံးတွင် မည်သူမျှ တားဆီးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့။

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्येवं भर्त्सितास्ते तु दंडभूषितबाहवः । विविधान्यायुधान्येवं धृत्वा ते च समाययुः

ဗြဟ္မာက ပြောတော်မူသည်—ဤသို့ ဆူပူပြစ်တင်ခံရပြီးနောက်၊ ဒဏ္ဍာဖြင့် အလှဆင်ထားသော လက်မောင်းရှိသည့် စစ်သူရဲများသည် အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ အဆင်သင့်ဖြင့် စုဝေးလာကြ၏။

Verse 11

घर्षयन्तस्तथा दंतान् हुंकृत्य च पुनःपुनः । पश्य पश्य ब्रुवंतश्च गणास्ते समुपागताः

သွားကို ကြိတ်ကာ “ဟုṃ” ဟု ကြမ်းတမ်းစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဟုန်းဟုန်းမြည်သံထုတ်ပြီး “ကြည့်! ကြည့်!” ဟု အကြိမ်ကြိမ် အော်ဟစ်လျက်၊ ရှိဝ၏ ဂဏာများသည် သင့်ရှေ့သို့ အလျင်အမြန် ရောက်လာကြ၏။

Verse 12

नंदी प्रथममागत्य धृत्वा पादं व्यकर्षयत् । धावन्भृंगी द्वितीयं च पादं धृत्वा गणस्य च

နန္ဒီသည် အရင်ဆုံး ရောက်လာ၍ ခြေကို ဆုပ်ကိုင်ကာ နောက်သို့ ဆွဲယူ하였다။ ထို့နောက် ဘ္ရင်ဂီသည် ပြေးလာ၍ ထိုဂဏ၏ ဒုတိယခြေကိုလည်း ဆုပ်ကိုင်하였다။

Verse 13

यावत्पादे विकर्षन्तौ तावद्धस्तेन वै गणः । आहत्य हस्तयोस्ताभ्यामुत्क्षिप्तौ पादकौ स्वयम्

သူတို့က ခြေထောက်များကို ဆွဲနေသမျှအချိန်တွင် ဂဏ (ဂဏေရှ) သည် လက်ဖြင့် ထိုးနှက်하였다။ ထိုလက်များကို ထိခိုက်စေပြီးနောက် သူကိုယ်တိုင် ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို မြှောက်ကာ ပစ်ချလိုက်သည်။

Verse 14

अथ देवीसुतो वीरस्सगृह्य परिघं बृहत् । द्वारस्थितो गणपतिः सर्वानापोथयत्तदा

ထို့နောက် နတ်ဘုရားမ၏ ရဲရင့်သောသားတော် ဂဏပတိသည် ကြီးမားသော သံတုတ်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ တံခါးဝတွင် ရပ်လျက်၊ ထိုအချိန်တွင် သူတို့အားလုံးကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်၍ နှိမ်နင်းခဲ့လေသည်။

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि० रुद्रसंहितायां च कुमारखण्डे गणेशयुद्धवर्णनं नाम पञ्चदशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိသျှီဝ မဟာပုရာဏ၊ ဒုတိယပိုင်း၊ ရုဒြသံဟိတာ အတွင်းရှိ ကုမာရခဏ္ဍ၌ “ဂဏေရှပါဝင်သော စစ်ပွဲအကြောင်း ဖော်ပြချက်” ဟု အမည်ရသော တစ်ဆယ့်ငါးကြိမ်မြောက် အခန်း ပြီးဆုံးလေသည်။

Verse 16

केषांचिजानुनी तत्र केषांचित्स्कंधकास्तथा । सम्मुखे चागता ये वै ते सर्वे हृदये हताः

ထိုနေရာတွင် အချို့မှာ ဒူးများ ရိုက်ချခံရပြီး အချို့မှာ ပခုံးများ ထပ်တူပင် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် (တိုက်ခိုက်မှုကို) ရင်ဆိုင်ရန် ရှေ့သို့ ထွက်လာသူများ—သူတို့အားလုံးသည် နှလုံးသားနေရာတွင် အပြင်းအထန် အရိုက်ခံခဲ့ရသည်။

Verse 17

केचिच्च पतिताभूमौ केचिच्च विदिशो गताः । केषांचिच्चरणौ छिन्नौ केचिच्छर्वान्तिकं गताः

အချို့သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြ၏၊ အချို့သည် အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ပြေးကြ၏။ အချို့၏ ခြေထောက်များ ဖြတ်တောက်ခံရ၏၊ အချို့သည် သရဝ (သီဝ) ဘုရား၏ အနီးတော်သို့ ရောက်သွားကြ၏—အဆုံးသတ်၍ တော်အနီးသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းပင်။

Verse 18

तेषां मध्ये तु कश्चिद्वै संग्रामे सम्मुखो न हि । सिंहं दृष्ट्वा यथा यांति मृगाश्चैव दिशो दश

သူတို့အတွင်း၌ စစ်ပွဲကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်တည်သူ တစ်ယောက်မျှ မရှိ။ သမင်တို့သည် ခြင်္သေ့ကို မြင်လျှင် ဒသဒိသသို့ ထွက်ပြေးသကဲ့သို့ သူတို့လည်း ကြောက်ရွံ့ကာ ပျံ့နှံ့သွားကြ၏။

Verse 19

तथा ते च गणास्सर्वे गताश्चैव सहस्रशः । परावृत्य तथा सोपि सुद्वारि समुपस्थितः

ထိုနည်းတူ ဂဏာတို့အားလုံးသည် ထောင်ချီ၍ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထို့နောက် သူလည်း ပြန်လှည့်ကာ မင်္ဂလာတံခါးအနီးသို့ ရောက်လာ၍ ရပ်တည်၏။

Verse 20

कल्पांतकरणे कालो दृश्यते च भयंकरः । यथा तथैव दृष्टस्स सर्वेषां प्रलयंकरः

ကလ္ပအဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ ကာလ (အချိန်) သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။ မည်သို့မြင်ရစေကာမူ သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ပရလယကို ဖြစ်စေသူ ဖြစ်၏။

Verse 21

एतस्मिन्समये चैव सरमेशसुरेश्वराः । प्रेरिता नारदेनेह देवास्सर्वे समागमन्

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် နတ်တို့၏အရှင်များနှင့် ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့သည် ဤကိစ္စ၌ နာရဒ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် နတ်အားလုံး ထိုနေရာသို့ စုဝေးလာကြ၏။

Verse 22

समब्रुवंस्तदा सर्वे शिव स्य हितकाम्यया । पुरःस्थित्वा शिवं नत्वा ह्याज्ञां देहि प्रभो इति

ထို့နောက် အားလုံးသည် သီဝ၏ အကျိုးချမ်းသာကို လိုလား၍ အရှေ့၌ ရပ်ကာ သီဝကို ဦးချပြီး “အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့အား အမိန့်တော် ပေးသနားပါ” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 23

त्वं परब्रह्म सर्वेशस्सर्वे च तव सेवकाः । सृष्टेः कर्ता सदा भर्ता संहर्ता परमेश्वरः

သင်သည် ပရဗြဟ္မ၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်တော်ဖြစ်၏။ သတ္တဝါအားလုံးသည် အမှန်တကယ် သင်၏ အစေခံများဖြစ်ကြ၏။ သင်သည် စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းရှင်၊ အစဉ်ထိန်းသိမ်းရှင်၊ နှင့် ပြန်လည်သိမ်းယူရှင်—အို ပရမေရှဝရ။

Verse 24

रजस्सत्त्वतमोरूपो लीलया निर्गुणः स्वतः । का लीला रचिता चाद्य तामिदानीं वद प्रभो

အို အရှင်၊ သင်သည် မူလသဘာဝအားဖြင့် နိရ္ဂုဏ (ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်သူ) ဖြစ်သော်လည်း၊ လီလာတော်ဖြင့် ရဇတ်၊ သတ္တဝ၊ တမတ် အရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ခံယူတော်မူ၏။ အစကတည်းက သင်ဖန်တီးထားသော ထိုလီလာသည် အဘယ်နည်း။ ယခု မိန့်ကြားတော်မူပါ၊ အို ပရဘု။

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां मुनिश्रेष्ठ महेश्वरः । गणान् भिन्नांस्तदा दृष्ट्वा तेभ्यस्सर्वं न्यवेदयत्

ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်။ အို မုနိအထူးမြတ်၊ သူတို့၏စကားကို ဤသို့ကြားပြီးနောက် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) သည် ဂဏများကွဲပြားသွားသည်ကို မြင်၍၊ အကြောင်းအရာအားလုံးကို သူတို့အား ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းပြောကြားတော်မူ၏။

Verse 26

अथ सर्वेश्वरस्तत्र शंकरो मुनिसत्तम । विहस्य गिरिजानाथो ब्रह्माणं मामुवाच ह

ထို့နောက် အို မုနိအထူးမြတ်၊ ထိုနေရာ၌ အလုံးစုံ၏ အရှင် ရှင်ကရ (Śaṅkara) သည် ပြုံးရယ်တော်မူ၍၊ ဂိရိဇာ၏ နာထ (ပာရဝတီ၏ ခင်ပွန်း) သည် ငါ ဗြဟ္မာအား မိန့်တော်မူလေ၏။

Verse 27

शिव उवाच । ब्रह्मञ्छृणु मम द्वारि बाल एकस्समास्थितः । महाबलो यष्टिपाणिर्गेहावेशनिवारकः

ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်—«ဟေ ဘြဟ္မာ၊ နားထောင်လော့။ ငါ၏ တံခါးဝ၌ ကလေးတစ်ယောက် တစ်ဦးတည်း ရပ်တည်နေ၏။ အလွန်အားကြီး၍ လက်၌ တုတ်ကိုင်ကာ အိမ်အတွင်း ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားဆီးနေ၏»။

Verse 28

महाप्रहारकर्ताऽसौ मत्पार्षदविघातकः । पराजयः कृतस्तेन मद्गणानां बलादिह

သူသည် အင်အားကြီးသော ထိုးနှက်မှုကို ပြုသူ၊ ငါ၏ပါရိသဒ်တို့ကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်၏။ ဒီနေရာတွင် အင်အားသာဖြင့် ငါ၏ဂဏာတို့ကို ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။

Verse 29

ब्रह्मन् त्वयैव गंतव्यं प्रसाद्योऽयं महाबलः । यथा ब्रह्मन्नयः स्याद्वै तथा कार्यं त्वया विधे

အို ဘြဟ္မန်၊ သင်ကိုယ်တိုင် သွား၍ ဤမဟာအင်အားရှင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ရယူရမည်။ အို ဘြဟ္မန်၊ အို ဗိဓိ (ဖန်ဆင်းရှင်)၊ သဟဇာတနှင့် မှန်ကန်သော လမ်းညွှန်မှု တည်မြဲစေရန် သင်က ထိုသို့ ဆောင်ရွက်လော့။

Verse 30

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य प्रभोर्वाक्यमज्ञात्वाऽज्ञानमोहितः । तदीयनिकटं तात सर्वैरृषिवरैरयाम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ “သခင်တော်၏စကားကို ထိုသို့ကြားပြီးနောက်၊ မသိမှုကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ မနားလည်နိုင်သေးသော်လည်း၊ ချစ်သားရေ၊ ငါသည် အထွတ်အထိပ် ရှိသည့် ရှိသမျှ ရှင်ရသီတို့နှင့်အတူ ထိုအရှင်၏ အနီးသို့ ချဉ်းကပ်သွားခဲ့သည်။”

Verse 31

समायान्तं च मां दृष्ट्वा स गणेशो महाबली । क्रोधं कृत्वा समभ्येत्य मम श्मश्रूण्यवाकिरत्

ကျွန်ုပ်လာနေသည်ကို မြင်သော် အင်အားကြီးမားသော ဂဏေရှသည် ဒေါသထွက်ကာ ကျွန်ုပ်ထံသို့ လာရောက်ပြီး ကျွန်ုပ်၏ မုတ်ဆိတ်/နှုတ်ခမ်းမွှေးကို ဆွဲနှုတ်၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ ဖြန့်ကျဲချလိုက်သည်။

Verse 32

क्षम्यतां क्षम्यतां देव न युद्धार्थं समागतः । ब्राह्मणोहमनुग्राह्यः शांतिकर्तानुपद्रवः

«ခွင့်လွှတ်ပါ၊ ခွင့်လွှတ်ပါ၊ အရှင်ဘုရား။ စစ်ပွဲအတွက် မလာပါ။ ကျွန်ုပ်သည် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်၍ ကရုဏာတော် ခံယူသင့်သူ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပြုစေသူ၊ အန္တရာယ်မဖြစ်စေသူ ဖြစ်ပါသည်»။

Verse 33

इत्येवं ब्रुवति ब्रह्मंस्तावत्परिघमाददे । स गणेशो महावीरो बालोऽबालपराक्रमः

ဗြဟ္မာ (Brahmā) သည် ထိုသို့ ပြောဆိုနေစဉ်၊ ဂဏေရှ (Gaṇeśa) မဟာဝီရသည် ချက်ချင်းပင် သံတုတ်ကြီးတစ်လက်ကို ဆွဲယူလိုက်၏။ ကလေးဖြစ်သော်လည်း သာမန်လူတို့ထက် ကျော်လွန်သော အင်အားနှင့် သတ္တိဗလရှိ၏။

Verse 34

गृहीतपरिघं दृष्ट्वा तं गणेशं महाबलम् । पलायनपरो यातस्त्वहं द्रुततरं तदा

သံတုတ်ကြီးကို ကိုင်ထားသော အင်အားကြီး ဂဏေရှ (Gaṇeśa) ကို မြင်လျှင်၊ ငါသည် ထိုအခါ ပြေးလွှားရန်သာ အာရုံစိုက်ကာ ပိုမိုမြန်မြန် ထွက်ပြေးသွား၏။

Verse 35

यात यात ब्रुवंतस्ते परिघेन हतास्तदा । स्वयं च पतिताः केचित्केचित्तेन निपातिताः

သူတို့က “သွား၊ သွား” ဟု အော်ဟစ်နေစဉ်၊ ထိုအခါ သံတုတ်ဖြင့် ထိုးနှက်ခံကာ လဲကျသွားကြ၏။ အချို့က ကိုယ်တိုင်လဲကျပြီး၊ အချို့က ထိုထိုးနှက်မှုကြောင့် ပြုတ်ကျသွားကြ၏။

Verse 36

केचिच्च शिवसामीप्यं गत्वा तत्क्षणमात्रतः । शिवं विज्ञापयांचक्रुस्तद्वृत्तां तमशेषतः

သူတို့ထဲမှ အချို့သည် သခင်ရှီဝ၏ အနီးကပ်တော်မူရာသို့ ချက်ချင်းဝင်ရောက်ကာ ခဏတစ်လောက်အတွင်း ဖြစ်ပွားသမျှ အကြောင်းအရာအားလုံးကို သခင်ရှီဝထံ ပြည့်စုံစွာ လျှောက်တင်ကြ၏။

Verse 37

तथाविधांश्च तान् दृष्ट्वा तद्वृत्तांतं निशम्य सः । अपारमादधे कोपं हरो लीलाविशारदः

သူတို့ကို ထိုသို့သော အခြေအနေဖြင့် မြင်ရပြီး ဖြစ်ပွားသမျှ အကြောင်းအရာကို အပြည့်အဝ ကြားသိသော်၊ လီလာတော်၌ ကျွမ်းကျင်သော ဟရ (သခင်ရှီဝ) သည် အဆုံးမရှိသော ဒေါသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရ၏။

Verse 38

इंद्रादिकान्देवगणान् षण्मुखप्रवरान् गणान् । भूतप्रेतपिशाचांश्च सर्वानादेशयत्तदा

ထိုအခါ သူသည် အားလုံးကို အမိန့်ပေး၏—အိန္ဒြာမှ စသော နတ်အဖွဲ့များကိုလည်းကောင်း၊ ခြောက်မျက်နှာရှိသော သဏ္မုခ ဦးဆောင်သည့် ဂဏအဖွဲ့အထွတ်အမြတ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဘူတ၊ ပရေတ၊ ပိသာချာ အားလုံးကိုလည်းကောင်း။

Verse 39

ते सर्वे च यथायोग्यं गतास्ते सर्वतो दिशम् । तं गणं हंतुकामा हि शिवाज्ञाता उदायुधाः

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် သင့်လျော်သကဲ့သို့ အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ခွာကြ၍—လက်နက်ကိုင်ဆောင်ကာ သီဝ၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် လှုပ်ရှားလျက်—ထိုဂဏကို သတ်လိုသော ဆန္ဒပြင်းပြကြ၏။

Verse 40

यस्य यस्यायुधं यच्च तत्तत्सर्वं विशेषतः । तद्गणेशोपरि बलात्समागत्य विमोचितम्

မည်သူ၏ လက်နက်ဖြစ်စေ—တစ်ခုချင်းစီ အထူးသဖြင့်—အားဖြင့် ဂဏေရှထံသို့ ဆွဲယူခံရပြီး၊ သူ့ထံရောက်သော် လက်နက်တို့သည် ကျသွားကာ အာနိသင်ပျက်၍ မသုံးနိုင်တော့ကြ၏။

Verse 41

हाहाकारो महानासीत्त्रैलोक्ये सचराचरे । त्रिलोकस्था जनास्सर्वे संशयं परमं गताः

လှုပ်ရှားသမျှ မလှုပ်ရှားသမျှ အပါအဝင် သုံးလောကလုံးတွင် ကြောက်လန့်အော်ဟစ်သံကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ သုံးလောက၌ နေထိုင်သော သတ္တဝါအားလုံးသည် အလွန်အမင်း သံသယနှင့် မသေချာမှုထဲသို့ ကျရောက်ကြ၏။

Verse 42

न यातं ब्रह्मणोऽप्यायुर्ब्रह्मांड क्षयमेति हि । अकाले च तथा नूनं शिवेच्छावशतः स्वयम्

ဗြဟ္မာ၏ သတ်မှတ်ထားသော အသက်ကာလပင် မကုန်သေးဘဲ၊ စကြဝဠာဥ (ဗြဟ္မာဏ္ဍ) လည်း ပျက်သုဉ်းချိန်သို့ မရောက်သေး။ သို့ရာတွင် ကာလမတိုင်မီ၊ အချိန်မဟုတ်သေးဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသည်—အမှန်တကယ် သီဝ၏ အထက်မြတ်သော အလိုတော်ကြောင့်သာ ဖြစ်၏။

Verse 43

ते सर्वे चागतास्तत्र षण्मुखाद्याश्च ये पुनः । देवा व्यर्थायुधा जाता आश्चर्यं परमं गताः

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြပြီး၊ Ṣaṇmukha နှင့် အခြားသူတို့လည်း ပါဝင်လာကြသည်။ ဒေဝတားတို့၏ လက်နက်များသည် အကျိုးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား၍၊ အလွန်အံ့ဩခြင်းကြီးစွာဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရကြ၏။

Verse 44

एतस्मिन्नन्तरे देवी जगदम्बा विबोधना । ज्ञात्वा तच्चरितं सर्वमपारं क्रोधमादधे

ထိုအချိန်အတွင်း ဒေဝီ—လောကမိခင် Jagadambā သည် အမြဲနိုးကြား၍ ခွဲခြားသိမြင်သူဖြစ်ကာ—ထိုအပြုအမူ၏ အစဉ်အလာအားလုံးကို သိမြင်ပြီးနောက် မတိုင်းတာနိုင်သော ဒေါသကြီးကို ခံယူလေ၏။

Verse 45

शक्तिद्वयं तदा तत्र तया देव्या मुनीश्वर । निर्मितं स्वगणस्यैव सर्वसाहाय्यहेतवे

အို မုနိတို့အထက်မြတ်သူ၊ ထိုအခါ ထိုနေရာ၌ ဒေဝီသည် မိမိ၏ ဂဏ (အဖွဲ့အပါအဝင်) အတွက် အကူအညီအမျိုးမျိုး ပေးနိုင်ရန် အင်အားနှစ်ပါးကို ဖန်ဆင်းလေ၏။

Verse 46

एका प्रचंडरूपं च धृत्वातिष्ठन्महामुने । श्यामपर्वतसंकांशं विस्तीर्य मुखगह्वरम्

အို မဟာမုနိ၊ ထိုနှစ်ပါးအနက် တစ်ပါးသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူကာ တည်ကြည်စွာ ရပ်နေ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အပြာမဲတောင်တန်းကဲ့သို့ မည်းမှောင်၍ ပါးစပ်အတွင်း ဂူကြီးကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်လှန်လေ၏။

Verse 47

एका विद्युत्स्वरूपा च बहुहस्तसमन्विता । भयंकरा महादेवी दुष्टदंडविधायिनी

သူမသည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း မိုးကြိုးလျှပ်စီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ လက်များစွာ ပါရှိသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်ရည်ရှိသော မဟာဒေဝီသည် မကောင်းသူတို့အား ဒဏ်ခတ်ပေးသူ ဖြစ်လေ၏။

Verse 48

आयुधानि च सर्वाणि मोचितानि सुरैर्गणैः । गृहीत्वा स्वमुखे तानि ताभ्यां शीघ्रं च चिक्षिपे

ဒေဝဂဏာတို့ ပစ်လွှတ်ခဲ့သော လက်နက်အားလုံးကို သူက ဖယ်ရှားကာ၊ ထိုလက်နက်များကို ဆုပ်ကိုင်၍ မိမိ၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ဆွဲယူပြီးနောက်၊ သူတို့ထံသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန်ပစ်ချလိုက်သည်။

Verse 49

देवायुधं न दृश्येत परिघः परितः पुनः । एवं ताभ्यां कृतं तत्र चरितं परमाद्भुतम्

ထိုနေရာ၌ ဒေဝလက်နက်တစ်စုံတစ်ရာ မမြင်ရတော့ဘဲ၊ သံတုတ် (ပရိဃ) သာ ပတ်လည်တွင် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ဝဲနေ၏။ ထိုသို့ အဲဒီနေရာတွင် သူတို့နှစ်ဦး ပြုလုပ်သည့် လုပ်ရပ်သည် အလွန်အံ့ဖွယ်ကောင်းလှ၏။

Verse 50

एको बालोऽखिलं सैन्यं लोडयामास दुस्तरम् । यथा गिरिवरेणैव लोडितस्सागरः पुरा

ကလေးတစ်ယောက်တည်းက မရှုံးနိုင်လောက်အောင် ခက်ခဲသော စစ်တပ်အလုံးစုံကို ဖိနှိပ်လွှမ်းမိုးသွား၏။ အတိတ်ကာလ၌ တောင်ကြီးတစ်လုံးကြောင့် သမုဒ္ဒရာကို လှုပ်နှိုးကာ မွှေထုတ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင်။

Verse 51

एकेन निहतास्सर्वे शक्राद्या निर्जरास्तथा । शंकरस्य गणाश्चैव व्याकुलाः अभवंस्तदा

တစ်ဦးတည်းသောသူကြောင့် အင်ဒြာမှစ၍ မသေမရှင် နတ်တော်တို့အားလုံး ထိုးနှက်၍ လဲကျကုန်၏။ ထိုအခါ ရှင်ကရာ၏ ဂဏာများပင် အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရှုပ်ထွေးသွားကြ၏။

Verse 52

अथ सर्वे मिलित्वा ते निश्श्वस्य च मुहुर्मुहुः । परस्परं समूचुस्ते तत्प्रहारसमाकुलाः

ထို့နောက် သူတို့အားလုံး စုဝေးကြပြီး အသက်ရှူသံကြီးကို မကြာခဏ ထုတ်ကာ ထိုးနှက်ခံရမှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားပူပန်လျက် အချင်းချင်း ပြောဆိုကြ၏။

Verse 53

देवगणा ऊचुः । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं न ज्ञायंते दिशो दश । परिघं भ्रामयत्येष सव्यापसव्यमेव च

ဒေဝဂဏတို့က ဆိုကြသည်– «ဘာလုပ်ရမလဲ၊ ဘယ်ကိုသွားရမလဲ။ ဒిశတစ်ဆယ်ကို မခွဲမသိနိုင်တော့ပြီ။ ဤအင်အားသည် သံတုတ်ကို လှည့်ပတ်ခတ်နေသည်—တစ်ခါ ဘယ်ဘက်သို့၊ တစ်ခါ ညာဘက်သို့—အရာအားလုံးကို ရှုပ်ထွေးစေသည်»။

Verse 54

ब्रह्मोवाच । एतत्कालेऽप्सरश्रेष्ठाः पुष्पचन्दनपाणयः । ऋषयश्च त्वदाद्या हि येऽतियुद्धेतिलालसाः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ပန်းနှင့် စန္ဒကူးလိမ်းဆေးကို လက်တွင်ကိုင်ဆောင်သော အပ္ဆရာမင်းသမီးတို့ အထူးမြတ်ဆုံးများ ရောက်လာကြ၏။ ထို့ပြင် သင်မှစ၍ မဟာစစ်ပွဲကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းပြသော ရှင်ရသီတို့လည်း လာရောက်ကြ၏။

Verse 55

ते सर्वे च समाजग्मुर्युद्धसंदर्शनाय वै । पूरितो व्योम सन्मार्गस्तैस्तदा मुनिसत्तम

ထိုသူတို့အားလုံးသည် စစ်ပွဲကို မြင်ကြည့်ရန် အမှန်တကယ် စုဝေးလာကြ၏။ အို မုနိအမြတ်ဆုံး၊ ထိုအခါ ကောင်းမြတ်သော ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းများနှင့် မိုးကောင်းကင်တစ်လျှောက်လုံးကို သူတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။

Verse 56

तास्ते दृष्ट्वा रणं तं वै महाविस्मयमागताः । ईदृशं परमं युद्धं न दृष्टं चैकदापि हि

ထိုစစ်ပွဲကို မြင်ကြသောအခါ သူတို့သည် အလွန်အံ့ဩသွားကြ၏။ အကြောင်းမူကား ဤသို့ အမြင့်မြတ်၍ ထူးကဲသော စစ်ပွဲကို တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မမြင်ဖူးကြသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 57

पृथिवी कंपिता तत्र समुद्रसहिता तदा । पर्वताः पतिताश्चैव चक्रुः संग्रामसंभवम्

ထိုနေရာ၌ ထိုအခါ မြေကြီးသည် သမုဒ္ဒရာများနှင့်အတူ တုန်လှုပ်သွား၏။ တောင်တန်းများလည်း ပြိုကျကာ စစ်ပွဲမှ ပေါ်ပေါက်သော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် အုတ်အော်သံကြီး ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 58

द्यौर्ग्रहर्क्षगणैर्घूर्ण्णा सर्वे व्याकुलतां गताः । देवाः पलायितास्सर्वे गणाश्च सकलास्तदा

ဂြိုဟ်နှင့် နက္ခတ်အစုတို့ လှည့်ဝဲလှုပ်ရှားသဖြင့် ကောင်းကင်သည် အလွန်အမင်း ရုန်းကန်လှုပ်ရှား၍ အားလုံး စိတ်လှုပ်ရှားကာ ဒုက္ခရောက်ကြ၏။ ထိုအခါ နတ်ဘုရားအားလုံးလည်း ထွက်ပြေးကြပြီး ဂဏများလည်း အကုန်လုံး ထွက်ပြေးကြ၏။

Verse 59

केवलं षण्मुखस्तत्र नापलायत विक्रमी । महावीरस्तदा सर्वानावार्य पुरतः स्थितः

ထိုနေရာ၌ သတ္တိကြီးသော ခြောက်မျက်နှာရှင် (Ṣaṇmukha) တစ်ပါးတည်းသာ မထွက်ပြေးခဲ့။ ထိုမဟာသူရဲကောင်းသည် အားလုံးကို တားဆီးကာ ရှေ့တန်းအလယ်၌ ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်ခဲ့၏။

Verse 60

शक्तिद्वयेन तद्युद्धे सर्वे च निष्फलीकृताः । सर्वास्त्राणि निकृत्तानि संक्षिप्तान्यमरैर्गणैः

ထိုစစ်ပွဲ၌ နတ်သမီးအင်အားနှစ်ပါးကြောင့် သူတို့အားလုံး အကျိုးမရှိအောင် ဖြစ်သွား하였다။ အမရတို့၏ အဖွဲ့အစုများက သူတို့၏ အာஸ္တရများအားလုံးကို ဖြတ်တောက်၍ ချုံ့ကန့်လိုက်하였다။

Verse 61

येऽव स्थिताश्च ते सर्वे शिवस्यांतिकमागताः । देवाः पलायितास्सर्वे गणाश्च सकलास्तदा

ထိုအခါ ကျန်ရှိနေသူတို့အားလုံးသည် သီဝဘုရား၏ အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာ하였다။ သို့သော် နတ်တို့အားလုံး ထွက်ပြေးကြပြီး၊ ဂဏာတို့လည်း အားလုံး ထိုအချိန်၌ပင် ထွက်ပြေးကြ하였다။

Verse 62

ते सर्वे मिलिताश्चैव मुहुर्नत्वा शिवं तदा । अब्रुवन्वचनं क्षिप्रं कोऽयं गणवरः प्रभो

ထို့နောက် သူတို့အားလုံး စုဝေးကြ၍ သီဝရှင်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွတ်ပူဇော်ကာ အလျင်အမြန် ပြောကြသည်— «အရှင်၊ ဤဂဏာတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဂဏဝရသည် မည်သူနည်း?»

Verse 63

पुरा चैव श्रुतं युद्धमिदानीं बहुधा पुनः । दृश्यते न श्रुतं दृष्टमीदृशं तु कदाचन

«ရှေးကလည်း စစ်ပွဲများကို ကြားဖူးခဲ့ကြ၏၊ ယခုလည်း အမျိုးမျိုးသောနည်းဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ကြားနေရ၏။ သို့သော် မြင်ဖူးသမျှ၊ ကြားဖူးသမျှအနက် ဤသို့သော စစ်ပွဲကို မည်သည့်အခါမှ မမြင်မကြားဖူး»

Verse 64

किंचिद्विचार्यतां देव त्वन्यथा न जयो भवेत् । त्वमेव रक्षकस्स्वामिन्ब्रह्मांडस्य न संशयः

«အို ဒေဝါ၊ အနည်းငယ် စဉ်းစားတော်မူပါ—မဟုတ်လျှင် အောင်ပွဲ မရနိုင်ပါ။ အရှင်တော်တစ်ပါးတည်းသာ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ ကာကွယ်ရှင် ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိပါ»

Verse 65

ब्रह्मोवाच । इत्येवं तद्वचः श्रुत्वा रुद्रः परमकोपनः । कोपं कृत्वा च तत्रैव जगाम स्वगणैस्सह

ဗြဟ္မာက ပြောသည်— ထိုစကားများကို ကြားသော် ရုဒြာသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အမျက်ဖြင့် တော်တော်လေး ဒေါသထွက်လေ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် အမျက်ကို မီးထိုးကာ မိမိ၏ ဂဏာများနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 66

देवसैन्यं च तत्सर्वं विष्णुना चक्रिणा सह । समुत्सवं महत्कृत्वा शिवस्यानुजगाम ह

ထို့နောက် စကြာကိုင် ဗိဿနုနှင့်အတူ ဒေဝတပ်တော် အားလုံးသည် မဟာပွဲတော်ကြီးကို ကျင်းပပြီးနောက် သီဝရှင်၏ နောက်သို့ လိုက်သွားကြလေ၏။

Verse 67

एतस्मिन्नंतरे भक्त्या नमस्कृत्य महेश्वरम् । अब्रवीन्नारद त्वं वै देवदेवं कृतांजलिः

ထိုအချိန်၌ နာရဒသည် ဘက္တိဖြင့် မဟာဣශ්ဝရ (မဟာဒေဝ) ကို ဦးချ၍ နမസ്കာရပြုကာ၊ လက်အုပ်ချီ၍ ဒေဝတို့၏ ဒေဝကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 68

नारद उवाच । देवदेव महादेव शृणु मद्वचनं विभो । त्वमेव सर्वगस्स्वामी नानालीलाविशारदः

နာရဒက ဆိုသည်—“ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟာဒေဝ၊ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်တော်မူသော သခင်ဗိဘို၊ ကျွန်ုပ်၏စကားကို နားထောင်ပါ။ သင်တော်မူတော်တည်းသာ အရာရာသို့ ရောက်နိုင်သော အရှင်၊ မျိုးစုံသော လီလာတော်တို့၌ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံတော်မူ၏။”

Verse 69

त्वया कृत्वा महालीलां गणगर्वोऽपहारितः । अस्मै दत्त्वा बलं भूरि देवगर्वश्च शंकर

အို ရှင်ကရ၊ သင်တော်မူသော မဟာလီလာတော်ကြောင့် ဂဏတို့၏ ဂర్వကို ချိုးဖျက်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် သူ့အား အင်အားအလွန်များစွာ ပေးတော်မူခြင်းဖြင့် ဒေဝတို့၏ ဂర్వကိုလည်း တားဆီးတော်မူ၏။

Verse 70

दर्शितं भुवने नाथ स्वमेव बलमद्भुतम् । स्वतंत्रेण त्वया शंभो सर्वगर्वप्रहारिणा

အို နာထဘုရား၊ လောကတို့အပေါ် မိမိ၏ အံ့ဩဖွယ် အင်အားကို သင်ပြတော်မူပြီ။ အို သမ္ဘု၊ အပြည့်အဝ လွတ်လပ်သော အာဏာတော်ဖြင့်—မာနအလုံးစုံကို ချိုးဖျက်သူဖြစ်သော သင်—ထိုအရာကို ထင်ရှားစေတော်မူ၏။

Verse 71

इदानीं न कुरुष्वेश तां लीलां भक्तवत्सलः । स्वगणानमरांश्चापि सुसन्मान्याभिवर्द्धय

အို အရှင်၊ ယခုအခါ ထိုလီလာ (ဘုရားကစား) ကို မပြုတော်မူပါနှင့်။ ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်၊ မိမိ၏ ဂဏများနှင့် အမရဒေဝတို့ကိုလည်း သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုလေးစားမှုဖြင့် ချီးမြှောက်ကာ သူတို့၏ ကောင်းကျိုးနှင့် စည်ပင်တိုးတက်မှုကို တိုးပွားစေတော်မူပါ။

Verse 72

न खेलयेदानीं जहि ब्रह्मपदप्रद । इत्युक्त्वा नारद त्वं वै ह्यंतर्द्धानं गतस्तदा

“မကစားမနေတော့—ဗြဟ္မာအဆင့်ပေးသူအို၊ သူ့ကို ချေမှုန်းလော့။” ဟု နာရဒ ပြောပြီးနောက် ထိုခဏ၌ပင် မျက်စိမမြင်အောင် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။