Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

भरतस्य धर्मनिश्चयः

Bharata Affirms Lineage-Dharma and Urges Rama’s Coronation

प्रियेण किल दत्तं हि पितृलोकेषु राघव।अक्षय्यं भवतीत्याहुर्भवांश्चैव पितुः प्रियः।।2.101.8।।

priyeṇa kila dattaṃ hi pitṛlokeṣu rāghava | akṣayyaṃ bhavatīty āhur bhavāṃś caiva pituḥ priyaḥ || 2.101.8 ||

အို ရာဃဝ! ပိတೃလောက၌ ချစ်မြတ်နိုးသူက ပူဇော်သည့် အလှူသည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြ၏။ သင်သည်လည်း အဖေတော်၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာသူ ဖြစ်ခဲ့၏။

प्रियेणby/through a dear one (as a dear gift)
प्रियेण:
करण (करणम्/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (neuter), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (singular)
किलindeed, it is said
किल:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपातः (particle), श्रुत्यर्थे/प्रसिद्ध्यर्थे “indeed/it is said”
दत्तम्given, offered
दत्तम्:
कर्म (कर्मपदम्/Object, implied ‘gift’)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; “given/offered”
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle) हेत्वर्थे/निश्चयार्थे “for/indeed”
पितृलोकेषुin the worlds of the ancestors (manes)
पितृलोकेषु:
अधिकरण (अधिकरणम्/Location)
TypeNoun
Rootपितृलोक (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive tatpurusha): पितॄणां लोकाः; पुल्लिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम् (plural)
राघवO Raghava (Rama)
राघव:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
अक्षय्यम्imperishable, inexhaustible
अक्षय्यम्:
कर्म/विधेय (predicate complement to ‘becomes’)
TypeAdjective
Rootअक्षय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (adjective)
भवतिbecomes, is
भवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-निपातः (quotative particle)
आहुःthey say
आहुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
भवान्you
भवान्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; आदरार्थक-प्रयोगः (honorific ‘you’)
and
:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
एवalone, indeed
एव:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
पितुःof (your) father
पितुः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
प्रियःbeloved, dear
प्रियः:
विधेय (predicate of ‘bhavān’)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)

O son of Raghu's race, it is said that whatever is offered by a dear son becomes eternal in the world of manes. You alone are the beloved son of our father.

R
Rama (Rāghava)
D
Daśaratha

FAQs

Offerings made with sincere filial love are held to have enduring spiritual efficacy; dharma is fulfilled through both rite and right intention.

Bharata motivates Rama to perform the ancestral offering by noting its special merit when done by a beloved son.

Rama’s filial belovedness and Bharata’s humility—he acknowledges Rama’s unique place in their father’s heart.