Sarga 69

Verse 1

कृत्वैवमुदकं तस्मै प्रस्थितौ रामलक्ष्मणौ।अवेक्षन्तौ वने सीतां पश्चिमां जग्मतुर्दिशम्।।।।

ထိုသူအတွက် ရေတర్పဏကို ထိုသို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ရာမနှင့် လက္ခမဏတို့သည် ထွက်ခွာကြလေ၏။ တောအတွင်း စီတာကို လှည့်လည်ကြည့်ရှု၍ ရှာဖွေနေစဉ် အနောက်ဘက်သို့ ချီတက်သွားကြသည်။

Verse 2

तौ दिशं दक्षिणां गत्वा शरचापासिधारिणौ।अविप्रहतमैक्ष्वाकौ पन्थानं प्रतिपेदतुः।।।।

မြား၊ လေးနှင့် ဓားကို ကိုင်ဆောင်လျက် အိက္ရှဝါကူ မင်းသားနှစ်ပါးသည် တောင်ဘက်သို့ သွားကာ လူမနင်းသေးသည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။

Verse 3

गुल्मैर्वृक्षैश्च बहुभिर्लताभिश्च प्रवेष्टितम्।आवृतं सर्वतो दुर्गं गहनं घोरदर्शनम्।।।।

ထိုနေရာသည် ချုံပင်များ၊ သစ်ပင်များနှင့် လျားပင်များစွာဖြင့် ပတ်လည်ရစ်ပတ်နေ၍၊ အရပ်ရပ်မှ ဖုံးလွှမ်းကာ ဝင်ရောက်ရန်ခက်ခဲ၊ ထူထပ်ပြီး မြင်ရသော် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှ၏။

Verse 4

व्यतिक्रम्य तु वेगेन व्यालसिंहनिषेवितम्।सुभीमं तन्महारण्यं व्यतियातौ महाबलौ।।।।

အင်အားကြီးသော ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် အလျင်အမြန် တိုးဝင်သွားကာ မြွေများနှင့် ခြင်္သေ့များ နေထိုင်လေ့ရှိသော ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာတောကြီးကို ဖြတ်ကျော်သွားကြသည်။

Verse 5

ततः परं जनस्थानातत्रिक्रोशं गम्य राघवौ।क्रौञ्चारण्यं विविशतुर्गहनं तौ महौजसौ।।।।

ထို့နောက် ရာဃဝ မောင်နှစ်ပါးသည် ဇနသ္ထာနမှ ထွက်ခွာ၍ သုံးကရိုးသ (krośa) ခရီးသွားပြီးနောက် ထူထပ်နက်ရှိုင်းသော ကရောဉ္စ တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်ကြသည်—နှစ်ပါးလုံး အင်အားတော်ကြီးလှ၏။

Verse 6

नानामेघघनप्रख्यं प्रहृष्टमिव सर्वतः।नानापक्षिगणैर्युक्तं नानाव्यालमृगैर्युतम्।।।।दिदृक्षमाणौ वैदेहीं तद्वनं तौ विचिक्यतुः।तत्र तत्रावतिष्ठन्तौ सीताहरणकर्शितौ।।।।

ထိုတောအုပ်သည် မိုးတိမ်ထူထပ်အစုအဝေးမျိုးစုံကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ အရပ်ရပ်တွင် ပျော်ရွှင်သကဲ့သို့ မြင်ရသည်။ အမျိုးမျိုးသော ငှက်အုပ်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော မြွေများ၊ တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။ ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) ကို မြင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် မောင်နှစ်ပါးသည် ထိုတောကို လှည့်လည်ရှာဖွေကြပြီး၊ စီတာအပဟာရကြောင့် စိတ်နာကျင်ကာ နေရာနေရာတွင် ရပ်နားကြသည်။

Verse 7

नानामेघघनप्रख्यं प्रहृष्टमिव सर्वतः।नानापक्षिगणैर्युक्तं नानाव्यालमृगैर्युतम्।।3.69.6।।दिदृक्षमाणौ वैदेहीं तद्वनं तौ विचिक्यतुः।तत्र तत्रावतिष्ठन्तौ सीताहरणकर्शितौ।।3.69.7।।

ထိုတောအုပ်သည် မိုးတိမ်ထူထပ်သကဲ့သို့ မြင်ရပြီး အရပ်ရပ်တွင် ပျော်ရွှင်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အမျိုးမျိုးသော ငှက်များ၊ မြွေများနှင့် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။ စီတာကို လုယူသွားခြင်းကြောင့် နာကျင်ပူပန်နေသော၊ ဝိုင်ဒေဟီကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းပြသော မောင်နှစ်ပါးသည် ထိုတောကို စေ့စေ့စပ်စပ် ရှာဖွေကြပြီး နေရာနေရာတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ရပ်နားကြသည်။

Verse 8

ततः पूर्वेण तौ गत्वा त्रिक्रोशं भ्रातरौ तदा।क्रौञ्चारण्यमतिक्रम्य मतङ्गाश्रममन्तरा।।।।दृष्ट्वा तु तद्वनं घोरं बहुभीममृगद्विजम्।ननासत्त्वसमाकीर्णं सर्वं गहनपादपम्।।।।ददृशाते तु तौ तत्र दरीं दशरथात्मजौ।पातालसमगम्भीरां तमसा नित्यसंवृताम्।।।।

ထို့နောက် ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးသည် အရှေ့ဘက်သို့ ကရိုးရှ သုံးခရီး သွားကြ၏။ မတင်္ဂ ရှင်တော်၏ အာရှရမ်အနီးရှိ ကရောင်္ချ တောကို ကျော်လွန်ပြီးနောက်၊ သစ်ပင်ထူထပ်၍ သတ္တဝါမျိုးစုံ ပြည့်နှက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့စုံလင်သော ကြမ်းတမ်းသည့် တောအုပ်ကို မြင်တွေ့ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ ဒဿရထ၏ သားတော်နှစ်ပါးသည် ပာတာလာကဲ့သို့ အလွန်နက်ရှိုင်း၍ အမြဲတမ်း အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေသော ဂူတစ်ခုကို တွေ့မြင်ကြ၏။

Verse 9

ततः पूर्वेण तौ गत्वा त्रिक्रोशं भ्रातरौ तदा।क्रौञ्चारण्यमतिक्रम्य मतङ्गाश्रममन्तरा।।3.69.8।।दृष्ट्वा तु तद्वनं घोरं बहुभीममृगद्विजम्।ननासत्त्वसमाकीर्णं सर्वं गहनपादपम्।।3.69.9।।ददृशाते तु तौ तत्र दरीं दशरथात्मजौ।पातालसमगम्भीरां तमसा नित्यसंवृताम्।।3.69.10।।

ဤပေါင်းစည်းထားသော အမှတ်စဉ်သည် တူညီသော မြင်ကွင်းကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။ ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးသည် အရှေ့ဘက်သို့ ကရိုးရှ သုံးခရီး သွားကာ မတင်္ဂ ရှင်တော်၏ အာရှရမ်အနီးရှိ ကရောင်္ချ တောကို ကျော်လွန်ပြီး၊ သစ်ပင်ထူထပ်၍ သတ္တဝါမျိုးစုံ ပြည့်နှက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့ရှိသော တောအုပ်ကို မြင်ကြသည်။ ထို့နောက် ပာတာလာကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းပြီး အမြဲတမ်း အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေသော ဂူတစ်ခုကို တွေ့မြင်ကြသည်။

Verse 10

ततः पूर्वेण तौ गत्वा त्रिक्रोशं भ्रातरौ तदा।क्रौञ्चारण्यमतिक्रम्य मतङ्गाश्रममन्तरा।।3.69.8।।दृष्ट्वा तु तद्वनं घोरं बहुभीममृगद्विजम्।ननासत्त्वसमाकीर्णं सर्वं गहनपादपम्।।3.69.9।।ददृशाते तु तौ तत्र दरीं दशरथात्मजौ।पातालसमगम्भीरां तमसा नित्यसंवृताम्।।3.69.10।।

ထို့နောက် ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးသည် အရှေ့ဘက်သို့ ကရိုးသုံးကရိုး ခရီးဆက်ကြသည်။ မတင်္ဂ ရှင်ရသီ၏ အာရှရမ်အနီးရှိ ကရောဉ္စ တောကို ကျော်လွန်ပြီးနောက်၊ သစ်ပင်ထူထပ်၍ သတ္တဝါမျိုးစုံဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များဖြင့် စည်ကားသော ကြမ်းတမ်းသည့် တောအုပ်ကို မြင်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ဒသရထ၏ သားတော်တို့သည် အမြဲတမ်း မှောင်မိုက်ခြင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေပြီး ပာတාලလောကကဲ့သို့ အလွန်နက်ရှိုင်းသော ဂူတစ်ခုကို တွေ့မြင်ကြသည်။

Verse 11

आसाद्य तौ नरव्याघ्रौ दर्यास्तस्याविदूरतः।ददृशाते महारूपां राक्षसीं विकृताननाम्।।।।

ဂူအနီးသို့ ရောက်သောအခါ ကျားကဲ့သို့ သတ္တိရှိသည့် သူရဲကောင်းနှစ်ပါးသည် ထိုဂူမှ မဝေးသောနေရာတွင် ကိုယ်ထည်အလွန်ကြီးမား၍ မျက်နှာပုံပျက်ဆိုးရွားသည့် ရက္ခသီမတစ်ယောက်ကို တွေ့မြင်ကြသည်။

Verse 12

भयदामल्पसत्त्वानां बीभत्सां रौद्रदर्शनाम्।लम्बोदरीं तीक्ष्णदंष्ट्रां करालीं परुषत्वचम्।।।।भक्षयन्तीं मृगान्भीमान्विकटां मुक्तमूर्धजाम्।प्रैक्षेतां तौ ततस्तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।।।

ထို့နောက် ညီအစ်ကို ရာမနှင့် လက္ခမဏတို့သည် ထိုနေရာ၌ ကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသီမတစ်ယောက်ကို မြင်ကြသည်—စိတ်အားနည်းသူတို့အတွက် ကြောက်ရွံ့စရာ၊ မြင်ရသည်မှာ အလွန်အမင်း အမုန်းတရားဖွယ်နှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်; ဝမ်းဗိုက်ကြီး၍ အသားအရေကြမ်းတမ်း၊ သွားစွယ်ထက်မြက်၊ မျက်နှာကြောက်မက်ဖွယ်၊ ဆံပင်လွတ်လပ်ကျဲကျဲဖြစ်ကာ ကြောက်စရာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို ကိုက်ဖြတ်စားသောက်နေသည်။

Verse 13

भयदामल्पसत्त्वानां बीभत्सां रौद्रदर्शनाम्।लम्बोदरीं तीक्ष्णदंष्ट्रां करालीं परुषत्वचम्।।3.69.12।।भक्षयन्तीं मृगान्भीमान्विकटां मुक्तमूर्धजाम्।प्रैक्षेतां तौ ततस्तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।3.69.13।।

ထို့နောက် ညီအစ်ကို ရာမနှင့် လက္ခမဏတို့သည် ထိုနေရာ၌ ကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသီမတစ်ယောက်ကို မြင်ကြသည်—စိတ်အားနည်းသူတို့အတွက် ကြောက်ရွံ့စရာ၊ မြင်ရသည်မှာ အလွန်အမင်း အမုန်းတရားဖွယ်နှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်; ဝမ်းဗိုက်ကြီး၍ အသားအရေကြမ်းတမ်း၊ သွားစွယ်ထက်မြက်၊ မျက်နှာကြောက်မက်ဖွယ်၊ ဆံပင်လွတ်လပ်ကျဲကျဲဖြစ်ကာ ကြောက်စရာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို ကိုက်ဖြတ်စားသောက်နေသည်။

Verse 14

सा समासाद्य तौ वीरौ व्रजन्तं भ्रातुरग्रतः।एहि रंस्यावहेत्युक्त्वा समालम्बत लक्ष्मणम्।।।।

ထိုရက္ခသီမသည် သူရဲကောင်းနှစ်ပါးအနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာပြီး၊ အစ်ကို၏ရှေ့တွင် လက္ခမဏက လျှောက်နေစဉ် “လာပါ၊ ငါနှင့်အတူ ပျော်ပါးကြစို့” ဟုဆိုကာ လက္ခမဏကို ဖက်တွယ်ဖမ်းဆီးလိုက်သည်။

Verse 15

उवाच चैनं वचनं सौमित्रिमुपगूह्य सा।अहं त्वयोमुखी नाम लब्धा ते त्वमसि प्रियः।।।।नाथ पर्वतकूटेषु नदीनां पुलिनेषु च।आयुश्शेषमिमं वीर त्वं मया सह रंस्यसे।।।।

လက်ခဏကို ဖက်လျက် သူမက ပြောဆိုလေသည် - “ငါ့နာမည်က အယောမုခီ ပါ။ မင်းကို ငါပိုင်ဆိုင်ရပြီ၊ မင်းက ငါ့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရသူပါ။ အို အရှင်သခင်၊ အို သူရဲကောင်း၊ တောင်ထိပ်တွေနဲ့ မြစ်ကမ်းပါးတွေမှာ မင်းရဲ့လက်ကျန်ဘဝကို ငါနဲ့အတူ ပျော်ရွှင်စွာ ကုန်ဆုံးရလိမ့်မယ်။”

Verse 16

उवाच चैनं वचनं सौमित्रिमुपगूह्य सा।अहं त्वयोमुखी नाम लब्धा ते त्वमसि प्रियः।।3.69.15।।नाथ पर्वतकूटेषु नदीनां पुलिनेषु च।आयुश्शेषमिमं वीर त्वं मया सह रंस्यसे।।3.69.16।।

ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းတတ်သော လက်ခဏသည် အလွန်အမျက်ထွက်၍ ဓားကိုဆွဲထုတ်ကာ သူမ၏ နား၊ နှာခေါင်းနှင့် ရင်သားတို့ကို ဖြတ်တောက်လိုက်လေသည်။

Verse 17

एवमुक्तस्तु कुपितः खड्गमुद्धृत्य लक्ष्मणः।कर्णनासास्तनं तस्या निचकर्तारिसूदनः।।।।

ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းတတ်သော လက်ခဏသည် အလွန်အမျက်ထွက်၍ ဓားကိုဆွဲထုတ်ကာ သူမ၏ နား၊ နှာခေါင်းနှင့် ရင်သားတို့ကို ဖြတ်တောက်လိုက်လေသည်။

Verse 18

कर्णनासे निकृत्ते तु विस्वरं सा विनद्य च।यथागतं प्रदुद्राव राक्षसी भीमदर्शना।।।।

နားနှင့် နှာခေါင်းတို့ ပြတ်တောက်သွားသောအခါ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ထိုဘီလူးမသည် အသံပျက်ဖြင့် အော်ဟစ်ငိုကြွေးကာ သူမလာရာလမ်းအတိုင်း ပြန်ပြေးလေသည်။

Verse 19

तस्यां गतायां गहनं व्रजन्तौ वनमोजसा।आसेदतुरमित्रघ्नौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।।।

သူမ ထွက်သွားပြီးနောက် ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းတတ်သော ညီနောင်နှစ်ပါးဖြစ်သည့် ရာမနှင့် လက်ခဏတို့သည် သစ်တောနက်ထဲသို့ သတ္တိရှိရှိ ဆက်လက် ဝင်ရောက်သွားကြသည်။

Verse 20

लक्ष्मणस्तु महातेजास्सत्त्ववान् शीलवान् शुचिः।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं भ्रातरं दीप्ततेजसम्।।।।

ထို့နောက် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသော၊ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်သော၊ အကျင့်သီလကောင်းမွန်ပြီး စင်ကြယ်သော လက်ခဏသည် လက်အုပ်ချီလျက် တောက်ပသော ဘုန်းရောင်ရှိသည့် နောင်တော်အား လျှောက်ထားလေသည်။

Verse 21

स्पन्दते च दृढं बाहुरुद्विग्नमिव मे मनः।प्रायशश्चाप्यनिष्टानि निमित्तान्युपलक्षये।।।।

ကျွန်ုပ်၏လက်မောင်းသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်ခါနေပြီး စိတ်သည်လည်း မအေးမသာ ဖြစ်သကဲ့သို့ လှုပ်ရှားနေ၏။ ထို့ပြင် အနိဋ္ဌနိမိတ်များကို မကြာခဏ တွေ့မြင်ရ၍ အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 22

तस्मात्सज्जीभवार्य त्वं कुरुष्व वचनं हितम्।ममैव हि निमित्तानि सद्यश्शंसन्ति सम्भ्रमम्।।।।

ထို့ကြောင့် အရှင်မြတ်၊ အသင့်ပြင်ဆင်၍ ကျွန်ုပ်၏ အကျိုးပြုသော အကြံပြုချက်ကို လိုက်နာတော်မူပါ။ အကြောင်းမူကား ကျွန်ုပ်မြင်ရသော နိမိတ်များသည် ယခုတင်ပင် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုနှင့် အန္တရာယ်ကို ကြေညာနေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 23

एष वञ्चुलको नाम पक्षी परमदारुणः।आवयोर्विजयं युद्धे शंसन्निव विनर्दति।।।।

ဤငှက်သည် “ဝဉ္စူလက” ဟု အမည်ရ၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏။ ၎င်းသည် အသံကျယ်စွာ အော်ဟစ်ကာ စစ်ပွဲ၌ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦး၏ အောင်ပွဲကို ကြေညာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 24

तयोरन्वेषतोरेवं सर्वं तद्वनमोजसा।संजज्ञे विपुलः शब्दो प्रभञ्जन्निव तद्वनम्।।।।

သူတို့နှစ်ဦးသည် အားအင်ပြည့်စုံစွာဖြင့် တောအနှံ့ကို ရှာဖွေနေစဉ်၊ ရုတ်တရက် ကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်ကြီးမားသော အသံတစ်ခု ပေါ်ထွက်လာ၍ ထိုတောကို ခွဲဖျက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 25

संवेष्टितमिवात्यर्थं गगनं मातरिश्वना।वनस्य तस्य शब्दोऽभूद्दिवमापूरयन्निव।।।।

လေတိုးသံကြောင့် မိုးကောင်းကင်သည် တင်းကျပ်စွာ ပတ်လည်ခံထားသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ ထိုတော၏ ဟုန်းဟုန်းမြည်သံသည် ကောင်းကင်တစ်လျှောက် ပြည့်နှက်သကဲ့သို့ မြင့်တက်လာ၏။

Verse 26

तं शब्दं काङ्क्षमाणस्तु रामः कक्षे सहानुजः।ददर्श सुमहाकायं राक्षसं विपुलोदरम्।।।।

ထိုအသံ၏ အရင်းအမြစ်ကို ရှာလိုက်သောအခါ၊ ရာမသည် အငယ်ညီနှင့်အတူ ကိုယ်ထည်အလွန်ကြီးမား၍ ဝမ်းဗိုက်ကျယ်လှသော ရက္ခသတစ်ကောင်ကို မြင်တွေ့၏။

Verse 27

आसेदतुस्ततस्तत्र तावुभौ प्रमुखे स्थितम्।विवृद्धमशिरोग्रीवं कबन्धमुदरे मुखम्।।।।

ထို့နောက် သူတို့နှစ်ဦးသည် နီးကပ်သွားကြ၍ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် ရပ်နေသော ကဗန္ဓကို မြင်ကြ၏—အလွန်ကြီးမား၍ ခေါင်းနှင့်လည်ပင်းမရှိ၊ မျက်နှာသည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း၌ တည်ရှိ၏။

Verse 28

रोमभिर्निचितैस्तीक्ष्णैर्महागिरिमिवोछ्रितम्।नीलमेघनिभं रौद्रं मेघस्तनितनिस्वनम्।।।।

ထက်မြက်သော အမွှေးအတောင်ထူထပ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထား၍ မဟာတောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ မြင့်မားလှ၏—ကြမ်းတမ်းရက်စက်၍ အပြာမဲမိုးတိမ်ကဲ့သို့ မှောင်မိုက်ကာ၊ အသံသည် မိုးကြိုးဟုန်းသံကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 29

अग्निज्वालानिकाशेन ललाटस्थेन दीप्यता।महापक्ष्मेण पिङ्गेन विपुलेनायतेन च।।।।एकेनोरसि घोरेण नयनेनाशुदर्शिना।महादंष्ट्रोपपन्नं तल्लेलिहानं महामुखम्।।।।

သူသည် မီးလျှံကဲ့သို့ တောက်ပစွာ လင်းလက်နေ၏။ နဖူးပေါ်တွင်လည်း တောက်ပမှုရှိပြီး၊ မျက်တောင်ကြီးထူ၍ အဝါညိုရောင်၊ ကျယ်ဝန်းရှည်လျားသော မျက်စိတစ်လုံးတည်းကို ရင်ဘတ်အလယ်၌ တပ်ဆင်ထားကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ မြင်နိုင်စွမ်းလျင်မြန်၏။ ပါးစပ်ကြီးမား၍ သွားစွယ်ကြီးများပါဝင်သဖြင့် ဗိုက်ဆာလှ၍ အမြဲတမ်း လျှာဖြင့် လိမ်းလျက်နေ၏။

Verse 30

अग्निज्वालानिकाशेन ललाटस्थेन दीप्यता।महापक्ष्मेण पिङ्गेन विपुलेनायतेन च।।3.69.29।।एकेनोरसि घोरेण नयनेनाशुदर्शिना।महादंष्ट्रोपपन्नं तल्लेलिहानं महामुखम्।।3.69.30।।

သူ၏ ရင်ဘတ်အလယ်၌ ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်စိတစ်လုံးတည်း တပ်ဆင်ထား၍ မြင်နိုင်စွမ်းလျင်မြန်၏။ ပါးစပ်ကျယ်ကြီးတွင် သွားစွယ်ကြီးများရှိသဖြင့် သူသည် အမြဲတမ်း နှုတ်ခမ်းကို လျှာဖြင့် လိမ်းလျက်နေကာ မြင်ရသော် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏။

Verse 31

भक्षयन्तं महाघोरानृक्षसिंहमृगद्विपान्।घोरौ भुजौ विकुर्वाणमुभौ योजनमायतौ।।।।

သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ခြင်္သေ့၊ ဝက်ဝံ၊ သမင်နှင့် ဆင်တို့ကို လုယူစားသောက်နေပြီး၊ ကြောက်မက်ဖွယ် လက်မောင်းနှစ်ဖက်ကိုလည်း လှုပ်ခတ်ကာ—တစ်ဖက်စီ ယောဇနတစ်ခုအထိ ရှည်လျားစွာ ဆန့်ထုတ်ထား၏။

Verse 32

कराभ्यां विविधान्गृह्यऋक्षान्पक्षिगणान्मृगान्।आकर्षन्तं विकर्षन्तमनेकान्मृगयूथपान्।।।।स्थितमावृत्य पन्थानं तयोर्भ्रात्रोः प्रपन्नयोः।

သူသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဝက်ဝံမျိုးစုံ၊ ငှက်အုပ်များနှင့် သမင်တို့ကို ဖမ်းဆုပ်ကာ၊ တချို့ကို ကိုယ့်ဘက်သို့ ဆွဲယူပြီး တချို့ကို အဝေးသို့ ပစ်လွှတ်သကဲ့သို့ လှန်ထုတ်၍၊ တိရစ္ဆာန်အုပ်ခေါင်းဆောင်များစွာကိုလည်း ဆွဲငင်နေ၏။ ထိုနေရာတွင် ရပ်တည်ကာ ထိုလမ်းမှ ရောက်လာသော ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး၏ လမ်းကြောင်းကို တားဆီးပိတ်ပင်လိုက်၏။

Verse 33

अथ तौ समभिक्रम्य क्रोशमात्रे ददर्शतुः।।।।महान्तं दारुणं भीमं कबन्धं भुजसंवृम्।कबन्धमिव संस्थानादतिघोरप्रदर्शनम्।।।।

ထို့နောက် သူတို့နှစ်ပါးသည် ခရိုးရှာတစ်ခရိုးရှာခန့် ရှေ့တိုးသွားရာတွင် ကဗန္ဓကို မြင်တွေ့ကြ၏—အလွန်ကြီးမား၍ ရက်စက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ကိုယ်တုံးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသကဲ့သို့ လက်မောင်းကြီးများဖြင့် အာကာသကို ဝိုင်းပတ်ဖုံးလွှမ်းထားကာ အလွန်အမင်း ကြောက်လန့်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြသနေ၏။

Verse 34

अथ तौ समभिक्रम्य क्रोशमात्रे ददर्शतुः।।3.69.33।।महान्तं दारुणं भीमं कबन्धं भुजसंवृम्।कबन्धमिव संस्थानादतिघोरप्रदर्शनम्।।3.69.34।।

ထို့နောက် ခရိုးရှာတစ်ခရိုးရှာခန့် ရှေ့တိုးသွားပြီးနောက် သူတို့နှစ်ပါးသည် ကဗန္ဓကို မြင်ကြ၏—အလွန်ကြီးမား၍ ရက်စက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည်; ကိုယ်တုံးပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး လက်မောင်းနှစ်ဖက်ဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်လေဟာနယ်ကို ချုပ်ကိုင်ဝိုင်းပတ်ထားကာ အလွန်ကြောက်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရည်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသနေ၏။

Verse 35

स महाबाहुरत्यर्थं प्रसार्य विपुलौ भुजौ।जग्राह सहितावेव राघवौ पीडयन्बलात्।।।।

လက်မောင်းရှည်သော ကဗန္ဓသည် လက်မောင်းကြီးနှစ်ဖက်ကို အလွန်အမင်း ဖြန့်ချီကာ ရာဃဝနှစ်ပါးကို တပြိုင်နက်တည်း ဖမ်းဆီး၍ အင်အားကြီးစွာဖြင့် ဖိနှိပ်ကာ ချေမွနေ၏။

Verse 36

खड्गिनौ दृढधन्वानौ तिग्मतेजोवपुर्धरौ।भ्रातरौ विवशं प्राप्तौ कृष्यमाणौ महाबलौ।।।।

သူတို့သည် အင်အားကြီးမားသော ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးဖြစ်၍ ဓားကိုင်သူများ၊ သံလွင်ခိုင်သော လေးကိုင်သူများ၊ တောက်ပသော တေဇောအလင်းရောင်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာထင်ရှားသူများ ဖြစ်သော်လည်း ဆွဲငင်ခံရကာ အကူအညီမဲ့သွားကြ၏။

Verse 37

तत्र धैर्येण शूरस्तु राघवो नैव विव्यथे।बाल्यादनाश्रयत्वाच्च लक्ष्मणस्त्वतिविव्यथे।।।।उवाच स विषण्णस्सन्राघवं राघवानुजः।

ထိုနေရာတွင် သူရဲကောင်း ရာဃဝ (ရာမ) သည် သတ္တိတည်ကြည်မှုကြောင့် အလျှင်အမြန် မလှုပ်ရှားမတုန်လှုပ်ခဲ့။ သို့သော် လက္ခမဏသည် ငယ်ရွယ်မှုနှင့် အားကိုးရာမရှိသကဲ့သို့ ခံစားရမှုကြောင့် အလွန်စိတ်ပူပန်သွား၏။ ထို့နောက် ရာမ၏ ညီတော်သည် စိတ်ညစ်ညူးလျက် ရာဃဝအား ပြောဆိုလေ၏။

Verse 38

पश्य मां वीर विवशं राक्षसस्य वशं गतम्।।।।मयैकेन विनिर्युक्तः परिमुञ्चस्व राघव।

အို သူရဲကောင်း၊ ငါ့ကိုကြည့်ပါ။ ငါသည် အားနည်း၍ ရက္ခသ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်နေပြီ။ ငါတစ်ယောက်တည်းကို ပူဇော်သကာအဖြစ် ထားခဲ့၍ သင်ကိုယ်တိုင် လွတ်မြောက်ပါ၊ အို ရာဃဝ။

Verse 39

मां हि भूतबलिं दत्वा पलायस्व यथासुखम्।।।।अधिगन्तासि वैदेहीमचिरेणेति मे मतिः।

အမှန်တကယ်ပင် ငါကို ထိုဘူတအတွက် ပူဇော်သကာအဖြစ် ပေးအပ်ပြီး သင်နှစ်သက်သလို ထွက်ပြေးပါ။ ငါ၏အမြင်အရ မကြာမီ သင်သည် ဝိုင်ဒေဟီကို ပြန်လည်ရရှိလိမ့်မည်။

Verse 40

प्रतिलभ्य च काकुत्स्थ पितृपैतामहीं महीम्।।।।तत्र मां राम राज्यस्थस्स्मर्तुमर्हसि सर्वदा।

အို ကာကုတ်သ္ထဝంశသား၊ ဘိုးဘွားအမွေဆက်မြေကို ပြန်လည်ရရှိ၍ အုပ်ချုပ်ရေး၌ တည်ငြိမ်စွာ တင်မြှောက်နေသောအခါ၊ အို ရာမ၊ ထိုနေရာ၌ ငါ့ကို အမြဲသတိရပါ။

Verse 41

लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु रामस्सौमित्रिमब्रवीत्।।।।मा स्म त्रासं कृथा वीर न हि त्वादृग्विषीदति।

လက္ခမဏ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ရာမသည် စောမိတ္ရီအား မိန့်တော်မူသည်—“အို သူရဲကောင်း၊ ကြောက်ရွံ့မနေပါနှင့်။ သင်ကဲ့သို့သူသည် စိတ်ပျက်အားလျော့ခြင်းသို့ မကျရောက်သင့်ပါ။”

Verse 42

एतस्मिन्नन्तरे क्रूरो भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।।।पप्रच्छ घननिर्घोषः कबन्धो दानवोत्तमः।

ထိုအချိန်တည်းကပင် ဒါနဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အသံသည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ ဂုဏ်ဂုဏ်မြည်သော ကြမ်းတမ်းသည့် ကဗန္ဓာက ရာမနှင့် လက္ခမဏ ညီအစ်ကိုနှစ်ပါးကို မေးမြန်း하였다။

Verse 43

कौ युवां वृषभस्कन्धौ महाखड्गधनुर्धरौ।।।।घोरं देशमिमं प्राप्तौ मम भक्षावुपस्थितौ।

“သင်တို့နှစ်ယောက်က ဘယ်သူတွေလဲ—နွားထီးကဲ့သို့ ပခုံးကျယ်၍ ဓားကြီးနှင့် လေးကို ကိုင်ဆောင်ထားသူများ—ဤကြောက်မက်ဖွယ်ဒေသသို့ ရောက်လာပြီး ယခု ငါ၏အစာအဖြစ် ရပ်တည်နေကြသလား?”

Verse 44

वदतं कार्यमिह वां किमर्थं चागतौ युवाम्।।।।इमं देशमनुप्राप्तौ क्षुधार्तस्येह तिष्ठतः।

“ပြောကြလော့—ဒီမှာ သင်တို့နှစ်ယောက်၏ ကိစ္စအလုပ်က ဘာလဲ၊ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လာကြတာလဲ? သင်တို့က ဒီနေရာကို အချိန်တော်တော်မှန်ကန်စွာ ရောက်လာကြပြီ—ငါက ဒီမှာ ရပ်နေပြီး ဆာလောင်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်နေသူအတွက်ပဲ။”

Verse 45

सबाणचापखड्गौ च तीक्ष्णशृङ्गाविवर्षभौ।।।।ममास्यमनुसम्प्राप्तौ दुर्लभं जीवितं पुनः।

“မြား၊ လေး၊ ဓားတို့ကို ကိုင်ဆောင်၍—ချွန်ထက်သော ချိုရှိသည့် နွားထီးနှစ်ကောင်ကဲ့သို့—သင်တို့က ငါ၏ မေးရိုးအတွင်းသို့ ရောက်လာကြပြီ; ယခုမှစ၍ အသက်ကို ပြန်လည်ရယူရန် ခက်ခဲလိမ့်မည်။”

Verse 46

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कबन्धस्य दुरात्मनः।।।।उवाच लक्ष्मणं रामो मुखेन परिशुष्यता।

စိတ်ယုတ်မာသော ကဗန္ဓာ၏ စကားကို ကြားသော် ရာမသည်—ပါးစပ်ခြောက်သွေ့လျက်—လက္ခမဏအား ပြော하였다။

Verse 47

कृच्छ्रात् कृच्छ्रतरं प्राप्य दारुणं सत्यविक्रमः।।।।व्यसनं जीवितान्ताय प्राप्तमप्राप्य तां प्रियाम्।

ဒုက္ခခက်ခဲမှုမှ ပိုမိုခက်ခဲသော ဒုက္ခသို့ ကျရောက်လာပြီ၊ သစ္စာတရားဖြင့် ဗီရသတ္တိရှိသူရေ။ ချစ်မြတ်နိုးသူကို မတွေ့မီပင် အသက်ဆုံးရာသို့တိုင် ရောက်စေနိုင်သော ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာဘေးအန္တရာယ်ကို ကြုံတွေ့လာရသည်။

Verse 48

कालस्य सुमहद्वीर्यं सर्वभूतेषु लक्ष्मण।।।।त्वां च मां च नरव्याघ्र व्यसनैः पश्य मोहितौ।

လက္ခမဏာရေ၊ ကာလ (အချိန်) ၏ အင်အားသည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အလွန်ကြီးမားလှသည်။ လူတို့အနက် ကျားကဲ့သို့သောသူရေ—ကြည့်ပါ၊ သင်နှင့် ငါတို့နှစ်ဦးစလုံး ဒုက္ခဘေးများကြောင့် မောဟမိ၍ ဖိနှိပ်ခံနေရသည်။

Verse 49

नातिभारोस्ति कालस्य सर्वभूतेषु लक्ष्मण।।।।शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्राश्च रणाजिरे।कालाभिपन्नास्सीदन्ति यथा वालुकसेतवः।।।।

အို လက္ခမဏာ၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့အပေါ်၌ ကာလ—အချိန်—အတွက် မလွန်ကဲသော အလေးချိန်ဟူ၍ မရှိ။ စစ်မြေပြင်၌ ရဲရင့်သူ၊ အင်အားကြီးသူ၊ လက်နက်ပညာကျွမ်းကျင်သူတို့ပင် ကာလ၏ အာဏာထိခိုက်လာသော် ယိုယွင်းကျဆင်းကြသည်—သဲဖြင့်တည်ဆောက်သော တံတားတန်းကမ်းကဲ့သို့ပင်။

Verse 50

नातिभारोस्ति कालस्य सर्वभूतेषु लक्ष्मण।।3.69.49।।शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्राश्च रणाजिरे।कालाभिपन्नास्सीदन्ति यथा वालुकसेतवः।।3.69.50।।

ဤအမှတ်စဉ်ပုံစံတွင်လည်း တူညီသော သင်ခန်းစာကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ အို လက္ခမဏာ၊ ကာလ—အချိန်—သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို မခက်ခဲဘဲ ဖိနှိပ်နိုင်သည်။ စစ်မြေပြင်၌ ရဲရင့်သူ၊ အင်အားကြီးသူ၊ လက်နက်ပညာကျွမ်းကျင်သူတို့ပင် ကာလ၏ အာဏာရောက်လာသော် သဲတံတားကမ်းကဲ့သို့ ပြိုလဲသွားကြသည်။

Verse 51

इति ब्रुवाणो दृढसत्यविक्रमो महायशा दाशरथिः प्रतापवान्।अवेक्ष्य सौमित्रिमुदग्रपौरुषं स्थिरां तदा स्वां मतिमात्मनाऽकरोत्।।।।

ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ သစ္စာ၌ ခိုင်မာသော ဗီရယုဂ်ရှိ၍ ဂုဏ်သတင်းကြီးမားကာ တန်ခိုးပြင်းထန်သော ဒဿရထ၏ သားတော်သည် မြင့်မြတ်သော သတ္တိရှိသည့် ဆောမိတ္တရီ (လက္ခမဏ) ကို ကြည့်ရှုလျက်၊ ထို့နောက် မိမိ၏ အတွင်းစိတ်အင်အားဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တည်ငြိမ်ခိုင်မာစေကာ ထိုအခါ စိတ်ဓာတ်ကို မလှုပ်မယှက် တည်တံ့စေ하였다။