
अकम्पनवृत्तान्तः — Akampana Reports Janasthana; Ravana Plans Sita’s Abduction
अरण्यकाण्ड
ဤသရဂ၌ သတင်းမှ ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ အလျင်အမြန် ရွေ့လျားသွားသည်။ အကမ္ပနသည် ဇနသ္ထာနမှ ထွက်ပြေးကာ လင်္ကာသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ရာဝဏအား ရာක්ෂသတပ်များ ပျက်စီးသွားခြင်း၊ ခရနှင့် ဒူရှဏ သေဆုံးခြင်းတို့ကို တင်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရာမ၏ စစ်ဘက်အာနုဘော်သည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်၍ မြှားများမှာ ရွှေရောင်အတောင်ပါသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ငါးခေါင်းမြွေကဲ့သို့ ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ရာဝဏသည် အစတွင် ဒေါသထွက်၍ မယုံကြည်ဘဲ မေးခွန်းများဖြင့် တုန့်ပြန်ကာ နောက်မှ အသေးစိတ်ကို ထပ်မံတောင်းဆိုသည်။ အကမ္ပနသည် ရာမ၏ ပရက္ခမကို ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ အလွန်အကျွံဖော်ပြချက်များဖြင့် တိုးမြှင့်ကာ မြစ်ရေ၊ လေ၊ သမုဒ္ဒရာကိုတောင် တားဆီးနိုင်ခြင်း၊ ကောင်းကင်နှင့် ကြယ်များကို လှုပ်ခတ်စေနိုင်ခြင်း၊ လောကကို ဖျက်ဆီးပြီး ပြန်လည်ဖန်ဆင်းနိုင်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် “ဥပာယ” တစ်ရပ်အဖြစ် စီတာသည် ရာမ၏ အားနည်းချက်ဖြစ်သဖြင့် စီတာကို ခွဲထုတ်နိုင်လျှင် ရာမ၏ သန္နိဋ္ဌာန် ပျက်နိုင်ကြောင်း အကြံပေးသည်။ ရာဝဏသည် ထိုအကြံကို လက်ခံကာ မိုးလင်းချိန်တွင် လုပ်ဆောင်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီး နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ရထားဖြင့် မာရီချာထံ သွားရောက်တိုင်ပင်သည်။ မာရီချာ၏ အာရှရမ်၌ ဧည့်ဝတ်ပြုမှု ပြုလုပ်ကြသည်။ ရာဝဏသည် စီတာကို ခိုးယူရန် အကူအညီတောင်းသော်လည်း မာရီချာက ရာမကို ရန်စခြင်းသည် ကိုယ်တိုင်သေမင်းကို ခေါ်ယူခြင်းနှင့် တူကြောင်း သတ္တဝါနှင့် စစ်မြေပြင်ဆိုင်ရာ ဥပမာများဖြင့် ရှည်လျားစွာ သတိပေးသည်။ သရဂ၏ အဆုံးတွင် ရာဝဏသည် ယာယီအားဖြင့် လင်္ကာသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားပြီး စီတာခိုးယူရေး အကြံအစည်ကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စေသည်။
Verse 1
त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः।प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत्।।3.31.1।।
ထို့နောက် အကမ္ပနသည် ဇနသ္ထာနမှ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာ၍ လင်္ကာသို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ရောက်ကာ ရာဝဏအား ဤစကားများကို လျှောက်တင်하였다။
Verse 2
जनस्थानस्थिता राजन्राक्षसा बहवो हताः।खरश्च निहतस्सङ्ख्ये कथञ्चिदहमागतः।।3.31.2।।
အရှင်မင်းကြီး၊ ဇနသ္ထာန၌ နေထိုင်သော ရက္ခသများ အများအပြား သတ်ဖြတ်ခံရပြီး ခရာလည်း စစ်မြေပြင်၌ ကျဆုံးသွားပါပြီ။ ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ခက်ခဲစွာ မတော်တဆလွတ်မြောက်၍ ဒီကို ရောက်လာခဲ့ပါသည်။
Verse 3
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्ध स्संरक्तलोचनः।अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव चक्षुषा।।3.31.3।।
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဒသဂ္ရီဝ ရာဝဏသည် ဒေါသထွက်၍ မျက်လုံးနီရဲလာကာ အကမ္ပနကို ဤစကားကို ပြော၏—မျက်စိကြည့်တစ်ချက်ဖြင့်ပင် မီးလောင်စေသကဲ့သို့။
Verse 4
केन रम्यं जनस्थानं हतं मम परासुना।को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं चाधिगमिष्यति।।3.31.4।।
ကျွန်ုပ်၏ ရမဏီယ ဇနသ္ထာနကို မည်သူက ဖျက်ဆီးလိုက်သနည်း—ကျွန်ုပ်၏ အသက်သည် ရန်သူ၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီ။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက် သုံးလောကအနှံ့ မည်သူက မရဏမှ လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းကို ရနိုင်မည်နည်း။
Verse 5
न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम्।प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन न विष्णुना।।3.31.5।।
ငါ၏မနှစ်သက်မှုကို ဖြစ်စေပြီးနောက် မည်သူမျှ ချမ်းသာသုခကို မရနိုင်—မဃဝတ် (အိန္ဒြာ) မဟုတ်၊ ဝိုင်ශ්ရဝဏ (ကူဘေရ) မဟုတ်၊ ယမမင်း မဟုတ်၊ သို့တည်းမဟုတ် ဗိෂ္ဏုတော်တိုင်ပင် မဟုတ်။
Verse 6
कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम्।मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे।।3.31.6।।
ငါသည် ကာလ၏ကာလ ဖြစ်၏; မီးကိုတောင် မီးဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ငါက လောင်ကျွမ်းစေနိုင်၏။ သေမင်းကိုပင် သေခြင်း၏ဓမ္မတရားအောက်သို့ ချည်နှောင်စေနိုင်၏။
Verse 7
दहेयमपि सङ्कृद्धस्तेजसाऽदित्यपावकौ।वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमहमुत्सहे।।3.31.7।।
ငါသည် ဒေါသထကြွလာလျှင် ငါ၏တေဇောဖြင့် နေမင်းနှင့် မီးကိုတောင် လောင်ကျွမ်းစေနိုင်၏။ ထို့ပြင် အင်အားတစ်ခုတည်းဖြင့် လေ၏အရှိန်အဟုန်ကိုလည်း ချက်ချင်းတားဆီးနိုင်၏။
Verse 8
तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः।भयात्सन्दिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम्।।3.31.8।।
ဒသဂ္ရီဝ အလွန်ဒေါသထွက်နေသည်ကို မြင်၍ အကမ္ပနသည် လက်အုပ်ချီကာ ကြောက်ရွံ့၍ အသံတုန်ယင် မတည်မငြိမ်ဖြင့် ရာဝဏထံ အကာအကွယ်ကို တောင်းပန်၏။
Verse 9
दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः।स विस्रब्धोऽब्रवीद्वाक्यमसन्दिग्धमकम्पनः।।3.31.9।।
ရက္ခသတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ဒသဂ္ရီဝသည် သူ့အား အကာအကွယ်ပေး၏။ ထို့နောက် အကမ္ပနသည် စိတ်ချမ်းသာသွားကာ မลังမလဲဘဲ ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပြောဆိုလေ၏။
Verse 10
पुत्रो दशरथस्यास्ति सिंहसंहननो युवा।रामो नाम वृषस्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः।।3.31.10।।
ဒသရထမင်းကြီး၌ လူငယ်သားတော်တစ်ပါးရှိ၍ နာမတော်မှာ ရာမ ဖြစ်သည်—ကိုယ်ခန္ဓာသည် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ခိုင်မာ၍ ပခုံးသည် နွားထီးကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်းကာ လက်မောင်းကြီးများသည် ဝိုင်းဝန်း၍ ရှည်လျားသည်။
Verse 11
वीरः पृथुयशाश्श्रीमानतुल्यबलविक्रमः।हतं तेन जनस्थानं खरश्च सह दूषणः।।3.31.11।।
သူသည် ကမ္ဘာကျော်ဂုဏ်သတင်းပျံ့နှံ့သော ဝီရသူရဲကောင်းဖြစ်၍ တင့်တယ်မြတ်နိုးကာ အနှိုင်းမဲ့ အင်အားနှင့် ဝီရကမ္မကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ သူ၏လက်ဖြင့် ဇနသ္ထာန ပျက်စီးခဲ့ပြီး ခရလည်း ဒူෂဏနှင့်အတူ သေဆုံးခဲ့သည်။
Verse 12
अकम्पनवच श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः।नागेन्द्र इव निश्वस्य वचनं चेदमब्रवीत्।।3.31.12।।
အကမ္ပန၏စကားကို ကြားသော် ရာဝဏ—ရက္ခသတို့၏ အဓိပတိ—သည် နဂါးမင်းကဲ့သို့ သက်ပြင်းရှည်ချကာ ထို့နောက် ဤစကားကို မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 13
स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामस्सर्वामरैस्सह।उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन।।3.31.13।।
အကမ္ပနရေ၊ ငါ့အား ပြောလော့—ရာမသည် အိန္ဒြာနှင့် ပေါင်းစည်း၍ နတ်အပေါင်းတို့နှင့်အတူ ဇနသ္ထာနသို့ ရောက်လာခဲ့သလော?
Verse 14
रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः।आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः।।3.31.14।।
ရာဝဏ၏ ထပ်မံမေးမြန်းသောစကားကို ကြားသော် အကမ္ပနသည် မဟာသတ္တဝါ ရာမ၏ အင်အားနှင့် ရဲရင့်သတ္တိပြုလုပ်ရပ်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြ하였다။
Verse 15
रामो नाम महातेजा श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम्।दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः पुरन्दरसमो युधि।।3.31.15।।
သူ၏နာမသည် ရာမ—တေဇောဓာတ်ကြီးမား၍ မုန်တိုင်းသကဲ့သို့တောက်ပသူ၊ မြားပစ်သူအပေါင်းတို့တွင် အထွတ်အထိပ်; ဒေဝအာஸ္တရတို့၏ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံ၍ စစ်မြေပြင်၌ အိန္ဒြာနှင့်တူညီသူဖြစ်သည်။
Verse 16
तस्यानुरूपो बलवान्रक्ताक्षो दन्दुभिस्वनः।कनीयान्लक्ष्मणो नाम भ्राता शशिनिभाननः।।3.31.16।।
သူနှင့်သင့်တော်သကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဌာန်တူညီသော အငယ်ညီတော်မှာ လက္ခမဏ နာမဖြစ်၍ အင်အားကြီး၊ မျက်လုံးနီ၊ ဒဏ္ဍုဘီသံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသောအသံရှိပြီး လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသောမျက်နှာရှိသည်။
Verse 17
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा।श्रीमान्राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम्।।3.31.17।।
သူနှင့်ပေါင်းစည်းလျက်ရှိသော ရာမမင်းမြတ်—သီရိမင်္ဂလာပြည့်ဝ၍ မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သည် မီးနှင့်လေ ပေါင်းစည်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏လက်ဖြင့် ဇနသ္ထာနကို လုံးဝချိုးဖျက်ပစ်하였다။
Verse 18
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा।शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्रिणः।।3.31.18।।सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान्।
အဲဒီနေရာ၌ ဒေဝတော်များ မလာကြ—ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလိုတော့။ ရာမက ပစ်လွှတ်သော တောင်ပံပါမြားများသည် ရွှေရောင်အမွှေးတောင်ရှိ၍ ခေါင်းငါးလုံးမြွေကြီးများအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ရက္ခသတို့ကို ကိုက်စားလျက်ရှိ하였다။
Verse 19
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्शिताः।3.31.19।।तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्।इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ।।3.31.20।।
ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်နေသော ရက္ခသတို့သည် ဘယ်ဘက်ဘယ်ဘက်သို့ ပြေးလွှားသော်လည်း ထိုဘက်တိုင်း၌ မျက်နှာချင်းဆိုင် ရှေ့တန်းတွင် ရာမသာ ရပ်တည်နေသည်ကိုသာ မြင်ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ကင်းရှင်းသော အရှင်၊ သင်၏ ဇနသ္ထာနကို သူက ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
Verse 20
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्शिताः।3.31.19।।तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्।इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ।।3.31.20।।
အကမ္ပန၏ စကားကို ကြားသော် ရာဝဏက “ငါသည် ဇနသ္ထာနသို့ သွား၍ လက္ခမဏနှင့်အတူ ရာမကို သတ်မည်” ဟု ပြော하였다။
Verse 21
अकम्पनवचश्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्।जनस्थानं गमिष्यामि हन्तुं रामं सलक्ष्मणम्।।3.31.21।।
အကမ္ပန၏ စကားကို ကြားသော် ရာဝဏက “ငါသည် ဇနသ္ထာနသို့ သွား၍ လက္ခမဏနှင့်အတူ ရာမကို သတ်မည်” ဟု ပြော하였다။
Verse 22
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः।शृणु राजन्यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम्।।3.31.22।।
ရာဝဏက ထိုသို့ ပြောသောအခါ အကမ္ပနက “အရှင်မင်းကြီး၊ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှနှင့် ရာမ၏ အင်အား၊ သတ္တိဗီရိယကို နားထောင်ပါ” ဟု ပြန်လည်ပြော하였다။
Verse 23
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः।आपगायास्सुपूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः।।3.31.23।।
ဂုဏ်သတင်းကြီးမားသော ရာမသည် ဒေါသထွက်လာသော် မတားဆီးနိုင် မအနိုင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်လာသည်။ သူ၏ မြားတံများဖြင့် ရေပြည့်လျှံ၍ အရှိန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းသော မြစ်၏ လှိုင်းအားကိုပင် တားဆီးနိုင်သည်။
Verse 24
सतारग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्।असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम्।।3.31.24।।
တန်ခိုးတော်မြတ်သော ရာမဘုရားသည် ကြယ်များ၊ ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်စုများနှင့်တကွ ကောင်းကင်ကိုပင် ချိုးချနိုင်ပြီး၊ မြေကြီးသည် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ နစ်မြုပ်လျှင်လည်း ပြန်လည် မြှောက်တင်ကာ ကယ်တင်နိုင်တော်မူသည်။
Verse 25
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद्विभुः।वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः।।3.31.25।।
အာနုဘော်ကြီးသော အရှင်သည် သမုဒ္ဒရာ၏ ကန့်သတ်ကို ချိုးဖောက်လျှင် လောကများကိုပင် ရေလွှမ်းမိုးစေနိုင်ပြီး၊ မြားတော်များဖြင့် သမုဒ္ဒရာ၏ လှိုင်းလုံးအရှိန်ကို—သို့မဟုတ် လေ၏အရှိန်ကိုပင်—တားဆီးနိုင်တော်မူသည်။
Verse 26
संहृत्य वा पुनर्लोकान्विक्रमेण महायशाः।शक्तस्सपुरुषव्याघ्रः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः।।3.31.26।।
ဂုဏ်သတင်းကြီးမားသော လူတို့အကြား ကျားတော်ဖြစ်သည့် ရာမဘုရားသည် သတ္တိဗလဖြင့် လောကများကို စုစည်းကာ ပျက်သုဉ်းစေနိုင်သကဲ့သို့၊ သတ္တဝါများကိုလည်း ထပ်မံ ဖန်ဆင်းနိုင်တော်မူသည်။
Verse 27
न हि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं त्वया युधि।रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव।।3.31.27।।
အို ဒသဂ္ရီဝ! စစ်ပွဲ၌ သင်သည် ရာမဘုရားကို မည်သို့မျှ မအနိုင်ယူနိုင်၊ ရက္ခသတို့၏ လောကတစ်လောကလုံးပင် ပေါင်းစည်းလာသော်လည်း မနိုင်ကြ၊ အပြစ်သားတို့ မိုးကောင်းကင်ဘုံကို မရောက်နိုင်သကဲ့သို့ပင်။
Verse 28
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि।अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाश्शृणु।।3.31.28।।
သူ့ကို နတ်တို့နှင့် အသူရတို့ အားလုံးပေါင်း၍ပင် သတ်နိုင်မည်ဟု ငါမထင်။ သို့သော် သူ့ကို ဖျက်ဆီးရန် အကြံအမည်တစ်ခုရှိသည်—ငါ့စကားတစ်ခွန်းကို စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် နားထောင်လော့။
Verse 29
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा।श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता।।3.31.29।।
ဤလောက၌ သူ၏ အမြတ်ဆုံး မဟာမယားမှာ “စီတာ” ဟူသော နာမရှိ၍ ခါးသေးသွယ်၊ အမဲရောင်တောက်ပ၊ ကိုယ်အင်္ဂါအချိုးအစားညီ—ရတနာအလှဆင်ထားသော မိန်းမတို့အနက် ရတနာတစ်ပါးပင် ဖြစ်၏။
Verse 30
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा नापि दानवी।तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषीषु कुतो भवेत्।।3.31.30।।
ဒေဝီမဟုတ်၊ ဂန္ဓဗ္ဗနာရီမဟုတ်၊ အပ္စရာမဟုတ်၊ ဒါနဝီမဟုတ်—မည်သူမျှ သူမနှင့် မတူညီနိုင်။ ထို့ကြောင့် လူမိန်းမတို့အနက် ဘယ်သူက သူမကို ယှဉ်နိုင်မည်နည်း။
Verse 31
तस्यापहर भार्यांत्वं प्रमथ्य तु महावने।सीतया रहितः कामी रामो हास्यति जीवितम्।।3.31.31।।
မဟာတောကြီးအတွင်း၌ သူ၏ မယားကို အင်အားဖြင့် လုယူသွားလော့။ စီတာမရှိတော့လျှင် ကာမတဏှာဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ရာမသည် အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်လိမ့်မည်။
Verse 32
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः।चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह।।3.31.32।।
ရက္ခသတို့၏ အရှင် ရာဝဏသည် ထိုစကားကို နှစ်သက်လက်ခံ၏။ ထို့နောက် လက်မောင်းခွန်အားကြီးသောသူသည် စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး အကမ္ပနအား မိန့်တော်မူ၏။
Verse 33
बाढं काल्यं गमिष्यामि ह्येकस्सारथिना सह।आनयिष्यामि वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम्।।3.31.33।।
အမှန်တကယ်—မနက်ဖြန် မိုးလင်းစောစော—ငါသည် ရထားမောင်းနှင့်အတူ တစ်ယောက်တည်း ထွက်ခွာမည်။ ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ဝိုင်ဒေဟီကို ဤမဟာမြို့တော်သို့ ခေါ်ဆောင်လာမည်။
Verse 34
अथैवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः।रथेनादित्यवर्णेन दिशस्सर्वाः प्रकाशयन्।।3.31.34।।
ထိုသို့ မိန့်ပြီးနောက် ရာဝဏသည် မြည်းများဖြင့် ဆွဲထားသော ရထားဖြင့် ထွက်ခွာသွား၏။ ရထားသည် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ သွားရာလမ်းတလျှောက် အရပ်အနှံ့ကို ထွန်းလင်းစေ၏။
Verse 35
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्।सञ्चार्यमाणश्शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव।।3.31.35।।
ရက္ခသမင်း၏ ထိုရထားကြီးသည် ကြယ်လမ်းကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းကင်လမ်းပေါ်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာကာ မိုးတိမ်အတွင်းရှိ လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလှ၏။
Verse 36
स मारीचाश्रमं प्राप्य ताटकेयमुपागमत्।मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः।।3.31.36।।
သူသည် မာရီချ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လျှင် တာဋကေယ (မာရီချ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။ မာရီချသည် မင်းကို လူမဟုတ်သော အစားအစာများ—ကိုက်စားရသောအရာနှင့် စားသောက်ရသောအရာများ—ဖြင့် ပူဇော်ဧည့်ခံ၏။
Verse 37
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च।अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत्।।3.31.37।।
ထို့နောက် သူသည် ကိုယ်တိုင်ပင် အာသနနှင့် ရေဖြင့် ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အဓိပ္ပါယ်အလေးအနက်ပါသော စကားဖြင့် မာရီချာက ပြောကြား하였다။
Verse 38
कच्चित्सुकुशलं राजन्लोकानां राक्षसेश्वर।आशङ्के नाथ जाने त्वं यतस्तूर्णमिहागतः।।3.31.38।।
အို မင်းကြီး၊ ရာක්ෂသတို့၏ အရှင်၊ ပြည်သူတို့ အားလုံး ကောင်းကျိုးချမ်းသာရှိပါသလား။ သို့သော် အို နာထ၊ အရှင်သည် အလွန်အမြန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာသဖြင့် အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိမည်ဟု ကျွန်ုပ် စိုးရိမ်မိပါသည်။
Verse 39
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः।ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद्वाक्यकोविदः।।3.31.39।।
မာရီချာက ထိုသို့ လျှောက်တင်သဖြင့် တေဇာတောက်ပသော၊ စကားပြောရာတွင် ကျွမ်းကျင်သည့် ရာဝဏသည် ထို့နောက် ဤစကားများဖြင့် ပြန်လည်ဆို하였다။
Verse 40
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकर्मणा।जनस्थानमवध्य तत्सर्वं युधि निपातितम्।।3.31.40।।तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे।
အို ချစ်သူ၊ ခက်ခဲသော ကိစ္စများ၌ပင် မလျော့မနားသော ရာမသည် ကျွန်ုပ်၏ ကာကွယ်သူများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ‘မဖျက်ဆီးနိုင်’ ဟု ဆိုကြသော ဇနသ္ထာနသည် စစ်ပွဲတွင် အလုံးစုံ လဲကျသွားပြီ။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဇနီးကို ခိုးယူရာတွင် ကျွန်ုပ်၏ အကြံပေးအဖြစ် ကူညီပါ။
Verse 41
राक्षसेन्द्रवचश्श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत्।।3.31.41।।आख्याता केन सीता सा मित्ररूपेण शत्रुणा।त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः।।3.31.42।।
ရက္ခသဘုရင်၏စကားကို ကြားသော် မာရီချာက ပြန်လည်ဆိုသည်—“စီတာမယ်တော်အကြောင်းကို သင့်ထံသို့ မည်သူက သတင်းပေးသနည်း၊ မိတ်ဆွေသဏ္ဌာန်ဆောင်ထားသော ရန်သူမဟုတ်လော။ အို ရက္ခသတို့အနက် ကျားသဖွယ်သောသူ၊ သင်က ကရုဏာပေးမြတ်နိုးထားသူသည် မည်သူက မပျော်ရွှင်မည်နည်း—သင့်ကို အန္တရာယ်ပြုလိုသူ မဟုတ်လျှင်”
Verse 42
राक्षसेन्द्रवचश्श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत्।।3.31.41।।आख्याता केन सीता सा मित्ररूपेण शत्रुणा।त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः।।3.31.42।।
မိတ်ဆွေသဏ္ဌာန်ဆောင်ထားသော ရန်သူဖြစ်၍ စီတာမယ်တော်အကြောင်းကို သင့်ထံသို့ မည်သူက သတင်းပေးသနည်း။ အို ရက္ခသတို့အနက် ကျားသဖွယ်သောသူ၊ သင်က ကရုဏာပေးမြတ်နိုးထားသူသည် သင့်အပေါ် မပျော်ရွှင်မည်နည်း။
Verse 43
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे।रक्षोलोकस्य सर्वस्य कश्शृङ्गं छेत्तुमिच्छति।।3.31.43।।
ငါ့အား တိတိကျကျ ပြောပါ—“စီတာမယ်တော်ကို ဒီမှာ ခေါ်လာ” ဟု သင့်ကို မည်သူက ဆိုသနည်း။ တိုက်ရိုက်ပြောလော့။ ရက္ခသမျိုးတစ်မျိုးလုံး၏ အထွတ်အထိပ်ကို ဖြတ်တောက်လိုသူ မည်သူနည်း။
Verse 44
प्रोत्साहयति कश्च त्वां स च शत्रुरसंशयः।अशीविषमुखाद्दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया।।3.31.44।।
သင့်ကို လှုံ့ဆော်အားပေးနေသူ မည်သူမဆို—သူသည် သင့်ရန်သူဖြစ်သည် မသံသယရှိ။ သူက သင့်အား အဆိပ်ပြင်းမြွေ၏ ပါးစပ်ထဲမှ အစွယ်ကို ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားစေလိုသည်။
Verse 45
कर्मणा केन केनासि कापथं प्रतिपादितः।सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि।।3.31.45।।
မည်သူ၏ အပြုအမူကြောင့် သင်သည် ဤပျက်စီးရာလမ်းသို့ ဦးတည်လာရသနည်း။ အို မင်းကြီး၊ သင် အေးချမ်းစွာ အိပ်ပျော်နေစဉ် သင့်ခေါင်းကို မည်သူက ထိုးနှက်သနည်း။
Verse 46
विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त स्तेजोमदस्संस्थितदोर्विषाणः।उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः स संयुगे राघवगन्धहस्ती।।3.31.46।।
အို ရာဝဏ၊ စစ်မြေပြင်၏ ဆင်တော်ကြီးဖြစ်သော ရာဃဝကို ဤနေရာ၌ ရင်ဆိုင်ရန် မသင့်တော်။ သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးသည် သူ၏ အင်အားကြီးသော နှာမောင်းကဲ့သို့၊ တောက်ပသော သတ္တိတန်ခိုးသည် မုဿ်ရည်ကဲ့သို့၊ ခိုင်မာသော လက်မောင်းနှစ်ဖက်သည် ဆင်စွယ်ကဲ့သို့ စစ်အတွက် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်နေသည်။
Verse 47
असौ रणान्तः स्थितिसंधिवालो विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः।सुप्तस्त्वया बोधयितुं न युक्तः शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः।।3.31.47।।
သူသည် စစ်မြေပြင်၌ နရ-သိင်္ဟာကဲ့သို့ ဖြစ်၍ လိမ္မာကောက်ကျစ်သော ရက္ခသ ‘သမင်’ များကို သတ်ဖြတ်သူ ဖြစ်သည်။ အို ရာဝဏ၊ အိပ်ပျော်နေသူကို သင်က သွား၍ နိုးထရန် မသင့်တော်—သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မြားများဖြင့် ပြည့်နှက်၍၊ သူ၏ သွားစွယ်များသည် ထက်မြက်သော ဓားကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 48
चापापहारे भुजवेगपङ्के शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे।न रामपातालमुखेऽतिघोरे प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम्।।3.31.48।।
အို ရက္ခသဘုရင်၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ပာတာလ မျက်နှာပေါက်ကဲ့သို့သော ရာမထံသို့ ခုန်ဝင်ခြင်းသည် မသင့်တော်။ ထိုနေရာ၌ စစ်ရေကြီးသည် မဟာမုန်တိုင်းကဲ့သို့ လှိုင်းထန်၍၊ လက်မောင်းအင်အားသည် လှိုင်းဝဲအညစ်အကြေးကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ မြားတန်းများသည် လှိုင်းစဉ်မပြတ်ကဲ့သို့ ဆက်တိုက်ဖြစ်နေသည်။
Verse 49
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ।त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं रामस्सभार्यो रमतां वनेषु।।3.31.49।।
အို လင်္ကာအရှင်၊ ရက္ခသတို့၏ အကြီးအကဲ၊ သနားကြင်နာ၍ စိတ်ငြိမ်သက်ပါလော့; စိတ်ပျော်ရွှင်စွာ လင်္ကာသို့ ပြန်သွားခြင်းသည် ကောင်းမြတ်၏။ သင်သည် မိမိ၏ ဇနီးများနှင့် အမြဲပျော်ရွှင်လော့; ရာမသည်လည်း ဇနီးတော်နှင့်အတူ တောအုပ်များ၌ ပျော်ရွှင်ပါစေ။
Verse 50
एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः।न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम्।।3.31.50।।
မာရီချ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက် ခေါင်းဆယ်လုံးရှိသော ရာဝဏသည် ပြန်လှည့်လာ၏။ သူသည် လင်္ကာမြို့သို့ ပြန်သွားကာ မိမိ၏ အထူးမြတ်ဆုံး မဟာအိမ်တော်သို့ ဝင်ရောက်하였다။
The pivotal action is the deliberate shift from direct combat to an indirect strategy: Akampana frames Sītā as the “upāya” for defeating Rāma, introducing a morally fraught plan (abduction) that replaces battlefield contest with coercion and deception.
The dialogue contrasts hubris with prudent counsel: Rāvaṇa’s self-magnifying claims of invincibility are countered by descriptions of a dharmic warrior’s overwhelming capability, while Mārīca’s warnings emphasize that power without discernment (viveka) leads to self-destruction.
Key mapped locations are Janasthāna (the contested forest stronghold), Laṅkā (the rākṣasa capital and decision center), and Mārīca’s āśrama (a counsel-and-plot node). The chariot’s sky-route (nakṣatra-patha) functions as a poetic marker of rākṣasa mobility and imperial reach.