Adhyaya 13
Patala KhandaAdhyaya 1367 Verses

Adhyaya 13

Śatrughna’s Entry into Ahicchatrā (Temptation of Sumada and the Goddess’s Boon)

သေရှာက ဝတ်စျာယနကို ပြောကြားသည်မှာ၊ ဘုရင် စုမဒ၏ တပသ်အာနုဘော်ကြောင့် ကာမဒေဝ၏ အဖွဲ့မှ အပ္စရာများ (ရမ္ဘာ၊ တိလောတ္တမာ၊ ဂ္ဃရတാചီ စသည်) လာရောက်၍ နန္ဒနဥယျာဉ်၏ ပျော်ရွှင်မှု၊ ကောင်းကင်လောက၏ ဆုလာဘ်တို့ဖြင့် တပသ်ကို ချိုးဖောက်စေလိုကြသည်။ စုမဒသည် ဤအရာကို အနှောင့်အယှက်ဟု သိမြင်ကာ “သေးငယ်၍ မသေချာသော” သုဝဏ္ဏ/ကောင်းကင်ဆုကို ပယ်ချပြီး လောကမိခင် အမ္ဗိကာအပေါ် ဘက္တိကိုသာ တည်ကြည်စေသည်။ ကာမ၏ မြားများနှင့် အပ္စရာတို့၏ လှည့်စားနည်းများသည် သူ့ကို မလှုပ်ရှားစေနိုင်၊ အိန္ဒြာတောင် မအောင်မြင်၍ ဝန်ဆောင်စိတ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက် အမ္ဗိကာ/မဟာဒေဝီသည် တောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ဉာဏ်၊ မာယာနှင့် လောကကို ထိန်းတည်သော အင်အားဟု ချီးမွမ်းသည့် စတုတိကို လက်ခံသည်။ ဒေဝီက ဗရပေးရာတွင် စုမဒသည် မိမိနိုင်ငံကို ပြန်လည်ရရှိခြင်းနှင့်အတူ ဘက္တိတည်မြဲခြင်း၊ မောက္ခကို တောင်းခံသည်။ ဤဗရသည် ရာမ၏ အရှွမေဓယဇ္ဈနှင့် ဆက်စပ်ပြီး၊ မြင်းကို ကာကွယ်လာသော သတ္တရုဃနသည် အဟိစ္ဆတ္တရာသို့ ရောက်လာမည်၊ စုမဒသည် မိမိနိုင်ငံကို လွှဲအပ်မည်ဟု မျှော်မှန်းတော်မူသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သတ္တရုဃန၏ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုမှုနှင့် စုမဒ၏ ရာမကိစ္စအပေါ် အပြည့်အဝ အပ်နှံမှုကို ဖော်ပြထားသည်။

Shlokas

Verse 1

शेष उवाच । इति वाक्यं समाकर्ण्य सुमदस्य तपोनिधेः । जगदुः कामसेनास्तं रंभाद्यप्सरसो मुदा

ရှေṣက ပြောသည်—တပဿာ၏ သိုက်တော်ဖြစ်သော စုမဒ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ကာမဒေဝ၏ စစ်တပ်ဝင် ရမ္ဘာတို့ကဲ့သို့ အပ္စရာမိန်းမများသည် ဝမ်းမြောက်စွာ သူ့ကို ခေါ်ဆိုပြောကြား하였다။

Verse 2

त्वत्तपोभिर्वयं कांत प्राप्ताः सर्ववरांगनाः । तासां यौवनसर्वस्वं भुंक्ष्व त्यज तपःफलम्

အချစ်တော်၊ သင်၏တပဿာကြောင့် ကျွန်မတို့—အလှအပနှင့် ဂုဏ်သတ္တိအပြည့်စုံသော မိန်းမများ—သင်ထံသို့ ရောက်လာကြပြီ။ ကျွန်မတို့၏ ယောဝန၏ အနှစ်သာရအားလုံးကို ခံစား၍ တပဿာ၏ အကျိုးကို စွန့်လွှတ်ပါ။

Verse 3

इयं घृताची सुभगा चंपकाभशरीरभृत् । कर्पूरगंधललितं भुनक्तु त्वन्मुखामृतम्

ကံကောင်းသော ဂ္ဃృతာချီသည်—ချမ္ပကပန်းကဲ့သို့ တောက်ပသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူ—ကာပူရ်အနံ့ဖြင့် မွှေးမြ၍ လှပနူးညံ့သော သင်၏ မုခအမృతကို သောက်သုံးပါစေ။

Verse 4

एतां महाभाग सुशोभिविभ्रमां । मनोहरांगीं घनपीनसत्कुचाम् । कांतोपभुंक्ष्वाशु निजोग्रपुण्यतः । प्राप्तां पुनस्त्वं त्यज दुःखजातम्

အို မဟာကံကောင်းသူ၊ အလှတင့်တယ်၍ လှုပ်ရှားသွင်ပြင်စုံလင်၊ ကိုယ်အင်္ဂါလှပ၍ ရင်သားပြည့်ဝတင်းရင်းသော ဤချစ်သူမကို—သင်၏ ပြင်းထန်သော ကုသိုလ်အာနုဘော်ကြောင့် ရရှိလာသူကို—အမြန် ခံစားပါ; ထို့နောက် ပေါ်ထွန်းလာသော ဒုက္ခကို ထပ်မံ စွန့်ပစ်ပါ။

Verse 5

मामप्यनर्घ्याभरणोपशोभितां । मंदारमालापरिशोभिवक्षसम् । नानारताख्यानविचारचंचुरां । दृढं यथा स्यात्परिरंभणं कुरु

အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အလှဆင်တန်ဆာများဖြင့် တင့်တယ်လှပ၍ မန္ဒာရပန်းမော်လီဖြင့် ရင်ဘတ်တင့်တယ်ကာ၊ ချစ်ကഥာမျိုးစုံကို စဉ်းစားသဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော ငါကိုလည်း—အောင့်အင်းခိုင်မာစွာ ပွေ့ဖက်ပေးပါ။

Verse 6

पिबामृतं मामकवक्त्रनिर्गतं । विमानमारुह्य वरं मया सह । सुमेरुशृंगं बहुपुण्यसेवितं । संप्राप्य भोगं कुरु सत्तपः फलम्

ငါ့နှုတ်မှ ထွက်လာသော အမရတကို သောက်ပါ။ ထို့နောက် ငါနှင့်အတူ အထူးမြတ်သော ဝိမာနပေါ် တက်စီး၍၊ ပုဏ္ဏဝန်များစွာ၏ ဆည်းကပ်မှုကြောင့် ပူဇော်ခံရသော စုမေရုတောင်ထိပ်သို့ ရောက်ပါစေ။ ထိုနေရာ၌ သုခကို ခံစားပါ—သင်၏ စစ်မှန်သော တပသ၏ အကျိုးဖူးပွင့်ပါစေ။

Verse 7

तिलोत्तमा यौवनरूपशोभिता । गृह्णातु ते मूर्धनि तापवारणम् । सुचामरौ संततधारयांकितौ । गंगाप्रवाहाविव सुंदरोत्तम

အလှအပအထွတ်အထိပ်ရှိသူရေ—ယောဝနနှင့် ရုပ်ရည်၏ တင့်တယ်မှုဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော တိလိုတ္တမာက သင်၏ ခေါင်းပေါ်၌ အပူကို တားဆီးပေးမည့် အရာကို တင်ပေးပါစေ။ ထို့ပြင် အဆက်မပြတ် လှုပ်ရှားသည့် အမှတ်အသားရှိသော လှပသည့် ချာမရပန်ကာများက ဂင်္ဂါမြစ်ရေစီးကဲ့သို့ သင်ကို အေးမြစေပါစေ။

Verse 8

शृणुष्व भोः कामकथां मनोहरां । पिबामृतं देवगणादिवांछितम् । उद्यानमासाद्य च नंदनाभिधं । वरांगनाभिर्विहरं कुरु प्रभो

အရှင်ရေ—စိတ်ကို ဆွဲဆောင်သော ကာမကഥာကို နားထောင်ပါ။ ဒေဝဂဏများတောင် လိုလားတောင့်တသော အမရတကို သောက်ပါ။ ထို့နောက် “နန္ဒန” ဟု ခေါ်သော ဥယျာဉ်သို့ ရောက်ပြီး၊ အရှင်ဘုရား—လှပသော အမျိုးသမီးများနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ ပျော်ရွှင်စွာ လှည့်လည်ကစားပါ။

Verse 9

इत्युक्तमाकर्ण्य महामतिर्नृपो । विचारयामास कुतो ह्युपस्थिताः । मया सुसृष्टास्तपसा सुरांगनाः । प्रत्यूह एवात्र विधेयमेष किम्

ဤစကားကို ကြားသိပြီး မဟာပညာရှိသော မင်းကြီးသည် စဉ်းစားလေ၏—“ဤဒေဝအင်္ဂနာများသည် ဘယ်ကနေ ရောက်လာကြသနည်း။ ငါ၏ တပသကြောင့်ပင် ကောင်းမွန်စွာ ဖန်ဆင်းပေါ်ပေါက်လာကြသည်—ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ ဘာလုပ်သင့်သနည်း။ ဤသည် တပသကို ဖျက်ဆီးရန် ပို့လာသော အတားအဆီး (ပရတျူဟ) မဟုတ်လား?”

Verse 10

इति चिंतातुरो राजा स्वांते संचिंतयन्सुधीः । जगाद मतिमान्वीरः सुमदो देवताङ्गनाः

ဤသို့ စိုးရိမ်ပူပန်၍ စိတ်အတွင်း၌ အလေးအနက် စဉ်းစားနေသော ပညာရှိမင်းသည် မိန့်တော်မူ၏။ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော သူရဲကောင်း မင်းဆုမဒာသည် ကောင်းကင်နတ်သမီးများအား ခေါ်ဆိုမိန့်ကြား하였다။

Verse 11

यूयं तु ममचित्तस्था जगन्मातृस्वरूपकाः । मया संचिंत्यते या हि सापि त्वद्रूपिणी मता

သို့သော် သင်တို့သည် ကျွန်ုပ်၏စိတ်ထဲ၌ တည်ရှိ၍ စကြဝဠာမိခင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ကျွန်ုပ် စဉ်းစားသမျှ အရာတိုင်းသည်လည်း သင်တို့၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တူဟု ယူဆကြသည်။

Verse 12

इदं तुच्छं स्वर्गसुखं त्वयोक्तं सविकल्पकम् । मत्स्वामिनी मया भक्त्या सेविता दास्यते वरम्

သင်တို့ပြောသော ကောင်းကင်ဘုံ၏ သာယာမှုသည် သေးငယ်၍ မသေချာမတည်ငြိမ်ပါ။ ကျွန်ုပ်၏ အရှင်မ (သခင်မ) ကို ကျွန်ုပ် ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ဝန်ဆောင်ခဲ့သဖြင့်၊ သူမသည် ကျွန်ုပ်အား ဆုတောင်းအပေး (ဝရ) ကို ပေးတော်မူလိမ့်မည်။

Verse 13

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । शत्रुघ्नाहिच्छत्रापुरीप्रवेशोनाम त्रयोदशोऽध्यायः

ဤသို့ သရီးပဒ္မပုရာဏ၌ ပာတာလခဏ္ဍအတွင်း၊ ရှေရှနှင့် ဝါတ္စျာယနတို့၏ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှု၌၊ သရီးရာမ၏ အရှွမေဓ ကထာတွင်၊ “ရှတ်ရုဃ္ဏ၏ အဟိစ္ဆတ်ရာမြို့သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း” ဟူသော ဆယ့်သုံးမြောက် အခန်းသည် ဤနေရာတွင် ပြီးဆုံး၏။

Verse 14

किं नंदनं किं तु गिरिः कनकेन सुमण्डितः । किं सुधा स्वल्पपुण्येन प्राप्या दानवदुःखदा

နန္ဒနဥယျာဉ်ဟူသည် အဘယ်နည်း၊ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော တောင်ဟူသည် အဘယ်နည်း။ အနည်းငယ်သော ကုသိုလ်ဖြင့် ရနိုင်သော စုဓာ (အမရတ) ဟူသည် အဘယ်နည်း—နောက်ဆုံးတွင် ဒာနဝတို့အတွက် ဒုက္ခကိုသာ ပေးလျှင်?

Verse 15

इति वाक्यं समाकर्ण्य कामस्तु विविधैः शरैः । प्राहरन्नरदेवस्य कर्तुं किंचिन्न वै प्रभुः

ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ကာမဒေဝသည် မျိုးစုံသော မြားများဖြင့် နရဒေဝ မင်းကို ပစ်ခတ်လေ၏; သို့ရာတွင် မင်းအား အရာတစ်စုံတစ်ရာကို လုပ်စေဖို့ အမှန်တကယ် အာဏာမရှိခဲ့။

Verse 16

कटाक्षैर्नूपुरारावैः परिरंभैर्विलोकनैः । न तस्य चित्तं विभ्रांतं कर्तुं शक्ता वरांगनाः

မျက်စောင်းထိုးကြည့်ခြင်း၊ ခြေကွင်းသံမြည်ခြင်း၊ ဖက်တွယ်ပွေ့ဖက်ခြင်းနှင့် ဆွဲဆောင်သော မျက်နှာမူကြည့်ခြင်းတို့ဖြင့်ပင် လှပသော မိန်းမများသည် မင်း၏စိတ်ကို မလှုပ်ရှားစေနိုင်ခဲ့။

Verse 17

गत्वा यथागतं शक्रं जगदुर्धीरधीर्नृपः । तच्छ्रुत्वा मघवा भीतः सेवामारभतात्मनः

ရှကရ (အိန္ဒြာ) ကို လာသကဲ့သို့ ပြန်သွားစေပြီးနောက်၊ သတ္တိတည်ငြိမ်၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာသော မင်းသည် ထိုသို့ မိန့်တော်မူ၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် မဃဝါ (အိန္ဒြာ) ကြောက်ရွံ့ကာ ကိုယ်တိုင်စိတ်လိုလက်ရ စေဝါပြုရန် စတင်လေ၏။

Verse 18

अथ निश्चितमालोक्य पादपद्मे स्वकेंऽबिका । जितेंद्रियं महाराजं प्रत्यक्षाभूत्सुतोषिता

ထို့နောက် အမ္ဗိကာသည် အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားသော မဟာရာဇာက မိမိ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်၌ ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစွာ အားကိုးတည်နေသည်ကို မြင်သဖြင့်၊ အလွန်နှစ်သက်ကာ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။

Verse 19

पंचास्यपृष्ठललिता पाशांकुशधरावरा । धनुर्बाणधरा माता जगत्पावनपावनी

မိခင်တော်—မျက်နှာငါးပါးရှိသော ရှိဝ၏ ကျောပေါ်၌ လှပသိမ်မွေ့စွာ တင့်တယ်၍—ပာရှ်နှင့် အင်ကူရှ်ကို ကိုင်ဆောင်သော မင်္ဂလာအထူးတော်မူသည့် မာတာ၊ ဓနုနှင့် မြားကိုလည်း ကိုင်ဆောင်ကာ၊ လောကကို သန့်စင်ပေးသော အမြဲသန့်စင်ပေးရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 20

तां वीक्ष्य मातरं धीमान्सूर्यकोटिसमप्रभाम् । धनुर्बाणसृणीपाशान्दधानां हर्षमाप्तवान्

မိခင်တော်ကို မြင်လိုက်သော်—နေတစ်ကောဋိများ၏ တောက်ပမှုနှင့်တူသော အလင်းရောင်ဖြင့် ထွန်းလင်း၍ လေး၊ မြား၊ ပုဆိန်နှင့် ကြိုးပတ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသဖြင့်—ပညာရှိသူသည် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။

Verse 21

शिरसा बहुशो नत्वा मातरं भक्तिभाविताम् । हसंतीं निजदेहेषु स्पृशंतीं पाणिना मुहुः

သူတို့သည် ဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝသော မိခင်တော်အား ခေါင်းချ၍ အကြိမ်ကြိမ် ပူဇော်နမസ്കာရပြုကြ၏။ မိခင်တော်သည် ပြုံးရွှင်နေစဉ်၊ သူတို့သည် လက်ဖြင့် မိမိတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို မကြာခဏ ထိတွေ့ကြ၏။

Verse 22

तुष्टाव भक्त्युत्कलितचित्तवृत्तिर्महामतिः । गद्गदस्वरसंयुक्तः कंटकांगोपशोभितः

မဟာစိတ်ရှိသော ရှင်ရသီသည် ဘက္တိကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားမြင့်တက်ကာ ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ အသံသည် အာရုံခံစားမှုကြောင့် တုန်ယင်၍ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ရောမဉ္စဖြင့် လှပထင်ရှားလာ၏။

Verse 23

जय देवि महादेवि भक्तवृंदैकसेविते । ब्रह्मरुद्रादिदेवेंद्र सेवितांघ्रियुगेऽनघे

အောင်မြင်ပါစေ၊ အို ဒေဝီ၊ အို မဟာဒေဝီ—ဘက္တများ၏ အစုအဝေးကသာ တစ်သီးတစ်ခြား ဝတ်ပြုဆည်းကပ်သောအရှင်မ။ အို အပြစ်ကင်းရှင်းသူ၊ သင်၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ဗြဟ္မာ၊ ရုဒ္ရ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင် အိန္ဒြာ စသည့်သူတို့က ပူဇော်ကြ၏။

Verse 24

मातस्तव कलाविद्धमेतद्भाति चराचरम् । त्वदृते नास्ति सर्वं तन्मातर्भद्रे नमोस्तु ते

အို မိခင်တော်၊ သင်၏ ကလာ-သက္တိဖြင့် ပြည့်နှက်သဖြင့် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးပါဝင်သည့် စကြဝဠာသည် ထွန်းလင်းတောက်ပ၏။ သင်မရှိလျှင် အရာအားလုံး မတည်ရှိ။ အို မင်္ဂလာမိခင်တော်၊ သင်အား နမസ്കာရပါ၏။

Verse 25

मही त्वयाऽधारशक्त्या स्थापिता चलतीह न । सपर्वतवनोद्यान दिग्गजैरुपशोभिता

အို မဟာဒေဝီ၊ သင်၏ ထောက်တည်သော သက္တိတော်ကြောင့် မြေကြီးသည် တည်မြဲစွာ ထူထောင်ထား၍ ဤနေရာ၌ မလှုပ်မရှား။ တောင်တန်း၊ တောအုပ်၊ ဥယျာဉ်တို့ဖြင့် လှပကာ၊ အရပ်လေးမျက်နှာ၏ ဒိဂ္ဂဇ ဆင်ကြီးများကြောင့် ပိုမိုတင့်တယ်၏။

Verse 26

सूर्यस्तपति खे तीक्ष्णैरंशुभिः प्रतपन्महीम् । त्वच्छक्त्या वसुधासंस्थं रसं गृह्णन्विमुंचति

နေမင်းသည် ကောင်းကင်၌ ထက်မြက်သော ရောင်ခြည်များဖြင့် တောက်လောင်ကာ မြေကြီးကို ပူလောင်စေ၏။ သင်၏ သက္တိတော်ကြောင့် မြေပြင်၌ တည်နေသော စိုဓာတ်ကို စုပ်ယူပြီး နောက်တဖန် ပြန်လွှတ်ပေးသည် (မိုးအဖြစ်)။

Verse 27

अंतर्बहिः स्थितो वह्निर्लोकानां प्रकरोतु शम् । त्वत्प्रतापान्महादेवि सुरासुरनमस्कृते

အတွင်း၌လည်း အပြင်၌လည်း တည်နေသော မီးသည် လောကတို့အတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုကို ဖြစ်စေပါစေ။ အို မဟာဒေဝီ၊ ဒေဝနှင့် အသူရတို့က နမස්ကာရပြုသော အရှင်မ၊ သင်၏ ဒိဗ္ဗတေဇောပရတாபကြောင့် မင်္ဂလာဖြစ်ပါစေ။

Verse 28

त्वं विद्या त्वं महामाया विष्णोर्लोकैकपालिनः । स्वशक्त्या सृजसीदं त्वं पालयस्यपि मोहिनि

သင်သည် ဗိဒ္ဓာ (ပညာ) ဖြစ်၏၊ သင်သည် လောကတို့၏ တစ်ဦးတည်းသော ကာကွယ်သူ ဗိෂ္ဏု၏ မဟာမာယာ ဖြစ်၏။ အို မောဟိနီ၊ သင်၏ ကိုယ်ပိုင် သက္တိတော်ဖြင့် ဤစကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းပြီး ထိန်းသိမ်းလည်း သင်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 29

त्वत्तः सर्वे सुराः प्राप्य सिद्धिं सुखमयंति वै । मां पालय कृपानाथे वंदिते भक्तवल्लभे

သင်ထံမှ ဒေဝတို့အားလုံးသည် စိဒ္ဓိကို ရရှိကာ အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်ခြင်းဖြင့် ပြည့်ဝကြ၏။ အို ကရုဏာနာထ၊ အို ဝန္ဒိတ၊ အို ဘက္တဝလ္လဘ—ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်ပါ။

Verse 30

रक्ष मां सेवकं मातस्त्वदीयचरणारणम् । कुरु मे वांछितां सिद्धिं महापुरुषपूर्वजे

အို မိခင်တော်၊ သင်၏ခြေတော်အောက်၌ ခိုလှုံလာသော သင်၏ကျွန်တော်ကို ကာကွယ်ပါ။ အို မဟာပုရုရှ၏ အဘိုးအမိဘက် မူလမိခင်တော်၊ ကျွန်တော်လိုချင်သော ပြည့်စုံမှုကို ပေးသနားပါ။

Verse 31

सुमतिरुवाच । एवं तुष्टा जगन्माता वृणीष्व वरमुत्तमम् । उवाच भक्तं सुमदं तपसा कृशदेहिनम्

စုမတိက ပြောသည်—“ဤသို့ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသော ကမ္ဘာမိခင်တော်သည် တပဿာကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပိန်ပါးသွားသော မိမိ၏ဘက်တ စုမဒာအား ‘အမြင့်မြတ်ဆုံး အလှူတော်ကို ရွေးချယ်လော့’ ဟု မိန့်တော်မူ၏။”

Verse 32

इत्येतद्वाक्यमाकर्ण्य प्रहृष्टः सुमदो नृपः । वव्रे निजं हृतं राज्यं हतदुर्जनकंटकम्

ထိုစကားကို ကြားသော် ရာဇာ စုမဒာသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်လေ၏။ သူသည် မိမိထံမှ လုယူသွားသော မိမိ၏နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်တောင်းခံခဲ့ပြီး—ယခုအခါ မကောင်းသူတို့၏ ဆူးကန့်ကာမှ ကင်းစင်နေပြီဖြစ်သည်။

Verse 33

महेशीचरणद्वंद्वे भक्तिमव्यभिचारिणीम् । प्रांते मुक्तिं तु संसारवारिधेस्तारिणीं पुनः

မဟာဒေဝီ၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်၌ မလွဲမသွေ မပြောင်းမလဲသော ဘက်တိကို ကျွန်တော်ရပါစေ။ ထို့ပြင် အသက်တာအဆုံး၌လည်း မောက္ခကို ထပ်မံရရှိပါစေ—သံသရာပင်လယ်ကို ကယ်တင်ကာ ကူးမြောက်စေသော အရာဖြစ်၏။

Verse 34

कामाक्षोवाच । राज्यं प्राप्नुहि सुमद सर्वत्रहतकंटकम् । महिलारत्नसंजुष्टपादपद्मद्वयो भव

ကာမာက္ရှာ မိန့်တော်မူသည်—“အို စုမဒာ၊ နေရာတိုင်း၌ ဆူးကန့်ကာ (ရန်သူနှင့် အတားအဆီး) ပျက်စီးပြီးသော နိုင်ငံတော်ကို ရယူလော့။ ရတနာတန်ဖိုးရှိသကဲ့သို့သော မိန်းမတို့က သင်၏ ကြာပန်းသဖွယ် ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုစေသောသူ ဖြစ်လော့။”

Verse 35

ततवैरिपराभूतिर्माभूयात्सुमदाभिध । यदा तु रावणं हत्वा रघुनाथो महायशाः

သုမဒါဟု အမည်ရသူရေ၊ ရန်သူတို့လက်မှ ထပ်မံအရှက်ခွဲခြင်း မဖြစ်ပါစေနှင့်။ အကြောင်းမူ ရဂုဝంశ၏ မဟာကီर्तिရှိသော ရဃုနာထ သခင်သည် ရာဝဏကို သတ်ပြီးနောက်…

Verse 36

करिष्यत्यश्वमेधं हि सर्वसंभारशोभितम् । तस्य भ्राता महावीरः शत्रुघ्नः परवीरहा

သူသည် အမှန်တကယ် အရှွမေဓ ယဇ္ဈကို ဆောင်ရွက်မည်၊ လိုအပ်သည့် အစီအစဉ်အပြည့်အစုံဖြင့် တင့်တယ်လှပမည်။ သူ၏ညီ မဟာဗီရ သတ္တရုဃန၊ ရန်သူဗီရတို့ကို သတ်ဖြတ်သူ (အဲဒီမှာ ရှိမည်)။

Verse 37

पालयन्हयमायास्यत्यत्र वीरादिभिर्वृतः । तस्मै सर्वं समर्प्य त्वं राज्यमृद्धं धनादिकम्

မြင်းကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရင်း သူသည် ဤနေရာသို့ လာမည်၊ ဗီရသူရဲများနှင့် အခြားသူများက ဝန်းရံလျက်။ သင်သည် အရာအားလုံးကို သူ့ထံ အပ်နှံလော့—ချမ်းသာသော နိုင်ငံတော်၊ ငွေကြေးနှင့် အခြားအရာများ။

Verse 38

पालयिष्यसि योधैः स्वैर्धनुर्धारिभिरुद्भटैः । ततः पृथिव्यां सर्वत्र भ्रमिष्यसि महामते

သင်သည် ကိုယ်ပိုင် သတ္တိရှိသော မြားကိုင် စစ်သည်များ၏ ကာကွယ်မှုဖြင့် အုပ်ချုပ်မည်။ ထို့နောက် အကြံဉာဏ်ကြီးသူရေ၊ သင်သည် ကမ္ဘာမြေပေါ် အနှံ့အပြား လှည့်လည်မည်။

Verse 39

ततो रामं नमस्कृत्य ब्रह्मेंद्रेशादिसेवितम् । मुक्तिं प्राप्स्यसि दुष्प्रापां योगिभिर्यमसाधनैः

ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာနှင့် အခြားသော ဒေဝအရှင်များက ပူဇော်ဝန်ဆောင်ကြသော သီရိရာမကို ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၍၊ သင်သည် တပဿနှင့် နိယမတို့ကို ခက်ခဲစွာ ကျင့်သုံးသော ယောဂီများအတွက်တောင် ရခဲလှသည့် မောက္ခကို ရရှိမည်။

Verse 40

तावत्कालमिहस्थास्ये यावद्रामहयागमः । पश्चात्त्वां तु समुद्धृत्य गंतास्मि परमं पदम्

ဤနေရာ၌ သီရိရာမ၏ အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဉ ပွဲတော် ဆက်လက်ကျင်းပနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ငါသည် ဤနေရာ၌ပင် နေမည်။ ထို့နောက် သင့်ကို မြှောက်တင်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရမပဒ သို့ ခေါ်ဆောင်သွားမည်။

Verse 41

इत्युक्त्वांतर्दधे देवी सुरासुरनमस्कृता । सुमदोऽप्यहिच्छत्रायां शत्रून्हत्वा नृपोऽभवत्

ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ နတ်များနှင့် အသူရများကပါ နမස්ကာရပြုကြသည့် ဒေဝီသည် အန္တရာဓာန်၍ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့ပြင် စုမဒသည်လည်း အဟိစ္ဆတ္ရာ၌ ရန်သူတို့ကို သတ်နှိမ်ပြီးနောက် မင်းဖြစ်လာ하였다။

Verse 42

एष राजा समर्थोऽपि बलवाहनसंयुतः । न ग्रहीष्यति ते वाहं महामायासुशिक्षितः

ဤမင်းသည် စွမ်းရည်ပြည့်ဝ၍ အင်အားနှင့် ယာဉ်ပို့ဆောင်မှုတို့ပါရှိသော်လည်း မဟာမာယာ၏ လမ်းစဉ်၌ ကောင်းစွာ လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသောကြောင့် သင့်၏ စီးနင်းယာဉ်ကို မသိမ်းယူလိမ့်မည်။

Verse 43

श्रुत्वा प्राप्तं पुरी पार्श्वे हयमेधहयोत्तमम् । त्वां च सर्वैर्महाराजैः सेवितांघ्रिं महामतिम्

အශ්ဝမေဓ၏ အကောင်းဆုံး မြင်းသည် မြို့အနီးသို့ ရောက်လာကြောင်းကို ကြားသိပြီး၊ အကြံဉာဏ်ကြီးမြတ်သူရေ၊ မင်းကြီးများအားလုံးက သင်၏ ခြေတော်ကို ဆည်းကပ်ကြောင်းကိုလည်း ကြားသိသဖြင့် သူတို့သည် နီးကပ်လာကြသည်။

Verse 44

सर्वं दास्यति सर्वज्ञ राजा सुमदनामधृक् । अधुनातन्महाराज रामचंद्र प्रतापतः

အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသူရေ၊ စုမဒအမည်ရှိ မင်းသည် ယခု အားလုံးကို ပေးလှူမည်၊ မဟာမင်းကြီးရေ—ဤအရာအားလုံးသည် သီရိရာမချန္ဒြ၏ တေဇောဓာတ်နှင့် ပရတாபကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 45

शेष उवाच । इति वृत्तं समाकर्ण्य सुमदस्य महायशाः । साधुसाध्विति चोवाच जहर्ष मतिमान्बली

ရှေရှာက မိန့်တော်မူသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို ကြားသိပြီးနောက် စုမဒ၏ မဟာဂုဏ်သတင်းရှိသူက “သာဓု၊ သာဓု” ဟု ဆိုကာ ဉာဏ်ရှိ၍ အင်အားကြီးသူလည်း ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြစ်လေ၏။

Verse 46

अहिच्छत्रापतिः सर्वैः स्वगणैः परिवारितः । सभायां सुखमास्ते यो बहुराजन्यसेवितः

အဟိစ္ဆတ်ရ၏ အရှင်သည် မိမိ၏ အမှုထမ်းအဖွဲ့အစည်းအားလုံးက ဝိုင်းရံလျက် စည်းဝေးခန်းမတွင် သက်သာစွာ ထိုင်နေပြီး မင်းမတ်များနှင့် ရာဇဝန်များ အများအပြားက ဆောင်ရွက်ပူဇော်ကြသည်။

Verse 47

ब्राह्मणा वेदविदुषो वैश्या धनसमृद्धयः । राजानं पर्युपासंते सुमदंशो भयान्वितम्

ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဘြာဟ္မဏများနှင့် ငွေကြေးစည်းစိမ်ပြည့်စုံသော ဝိုင်ရှျယများသည် မင်းကို ဝိုင်းဝန်းအမှုထမ်းကြသော်လည်း စုမဒမျိုးနွယ် ရာဇာသည် မူးယစ်မှု၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကာ ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

Verse 48

वेदविद्याविनोदेन न्यायिनो ब्राह्मणा वराः । आशीर्वदंति तं भूपं सर्वलोकैकरक्षकम्

ဝေဒပညာ၏ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဓမ္မတရားအညီ တရားမျှတမှု၌ ရမဏဖြစ်သော တရားသမာဓိရှိသည့် မြတ်သော ဘြာဟ္မဏများက ထိုဘုရင်အား အာရှီဝါဒ ပေးကြ၏—သူသည် လောကအားလုံး၏ တစ်ဦးတည်းသော ကာကွယ်ရှင်ဖြစ်၏။

Verse 49

एतस्मिन्समये कश्चिदागत्य नृपतिं जगौ । स्वामिन्न जाने कस्यास्ति हयः पत्रधरोंऽतिके

ထိုအချိန်တွင် လူတစ်ယောက် လာရောက်ကာ နရပတိကို လျှောက်တင်သည်။ “အရှင်၊ ဤမြင်းသည် မည်သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်ကို မသိပါ; သို့သော် အနီးတွင်ရှိပြီး စာတမ်း(ရေးသားသတင်း) ကို သယ်ဆောင်လာပါသည်။”

Verse 50

तच्छ्रुत्वा सेवकं श्रेष्ठं प्रेषयामास सत्वरः । जानीहि कस्य राज्ञोऽयमश्वो मम पुरांतिके

ထိုသတင်းကိုကြားသော် ချက်ချင်း အကောင်းဆုံးအမှုထမ်းကို စေလွှတ်၍ “ငါ့မြို့အနီးရှိ ဤမြင်းသည် မည်သည့်ဘုရင်၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်ကို စုံစမ်းသိလာ” ဟုမိန့်တော်မူ၏။

Verse 51

गत्वाथ सेवकस्तत्र ज्ञात्वा वृत्तांतमादितः । निवेदयामास नृपं महाराजन्यसेवितम्

ထို့နောက် အမှုထမ်းသည် ထိုနေရာသို့သွား၍ အစမှစ၍ ဖြစ်ရပ်အလုံးစုံကို သိရှိပြီး၊ မဟာမင်းသားအမတ်ကြီးများ ဝန်းရံနေသော ဘုရင်ထံသို့ တင်ပြလေ၏။

Verse 52

स श्रुत्वा रघुनाथस्य हयं नित्यमनुस्मरन् । आज्ञापयामास जनं सर्वं राजाविशारदः

ထိုအကြောင်းကိုကြားသော် အုပ်ချုပ်ရေး၌ ကျွမ်းကျင်သော ဘုရင်သည် ရဃုနာထ၏ မြင်းကို နေ့စဉ်သတိရလျက် လူထုအပေါင်းတို့အား အမိန့်တော်ထုတ်လေ၏။

Verse 53

लोका मदीयाः सर्वे ये धनधान्यसमाकुलाः । तोरणादीनि गेहेषु मंगलानि सृजंत्विह

ငါ၏လူထုအားလုံး၊ ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံပေါများသူတို့သည် ဤနေရာ၌ မိမိတို့အိမ်များတွင် တိုရဏာတံခါးအလှဆင်ခြင်း စသည့် မင်္ဂလာအမှတ်အသားများကို ပြုလုပ်ကြစေ။

Verse 54

कन्याः सहस्रशो रम्याः सर्वाभरणभूषिताः । गजोपरिसमारूढा यांतु शत्रुघ्नसंमुखम्

အလှတရားပြည့်ဝသော မိန်းကလေးများ ထောင်ချီ၊ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာအလုံးစုံ ဝတ်ဆင်လျက်၊ ဆင်ပေါ်တက်စီးကာ သတ္တရုဃ္ဏ၏ ရှေ့တော်သို့ သွားရောက်ရပ်တည်ကြစေ။

Verse 55

इत्यादिसर्वमाज्ञाप्य ययौ राजा स्वयं ततः । पुत्रपौत्रमहिष्यादिपरिवारसमावृतः

ဤသို့ လိုအပ်သမျှ အမိန့်တော်တို့ကို ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်၊ မင်းကြီးသည် ကိုယ်တိုင် ထွက်ခွာတော်မူ၏။ သားတော်များ၊ မြေးတော်များ၊ မဟေသီများ စသည့် မိသားစုအဖွဲ့အပါအဝင် အနီးကပ်အပါအဝင်တို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်။

Verse 56

शत्रुघ्नः सुमहामात्यैः सुभटैः पुष्कलादिभिः । संयुतो भूपतिं वीरं ददर्श सुमदाभिधम्

ရှတရုဃ္နသည် မဟာအမတ်ကြီးများနှင့် ပုရှ္ကလ စသည့် သတ္တိရှင် စစ်သူရဲကောင်းများနှင့်အတူ၊ “စုမဒါ” ဟူသော အမည်ရှိ သတ္တိပြည့် မင်းကြီးကို တွေ့မြင်တော်မူ၏။

Verse 57

हस्तिभिः सादिसंयुक्तैः पत्तिभिः परतापनैः । वाजिभिर्भूषितैर्वीरैः संयुतं वीरशोभितम्

ထိုတပ်ဖွဲ့သည် စီးသူပါသော ဆင်တပ်များ၊ ရန်သူကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖိနှိပ်နိုင်သော ခြေလျင်တပ်များ၊ နှင့် အလှဆင်ထားသော မြင်းတပ်များဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ သူရဲကောင်းများဖြင့် တင့်တယ်လှပနေ၏။

Verse 58

अथागत्य महाराजः शत्रुघ्नं नतवान्मुदा । धन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि सत्कृतं च कृतं वपुः

ထို့နောက် မဟာမင်းကြီးသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၍ ဝမ်းမြောက်စွာ ရှတရုဃ္နအား ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြုကာ ဆိုတော်မူသည်— “ကျွန်ုပ်သည် ကံကောင်းသူ၊ တာဝန်ပြီးစီးသူ ဖြစ်၏။ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အမှန်တကယ် ဂုဏ်ပြုခံရပြီ။”

Verse 59

इदं राज्यं गृहाणाशु महाराजोपशोभितम् । महामाणिक्यमुक्तादि महाधनसुपूरितम्

ဤနိုင်ငံတော်ကို ချက်ချင်း လက်ခံတော်မူပါ—မဟာမင်းကြီးအတွက် သင့်တော်၍ တင့်တယ်လှပသော—မဟာရတနာ မဏိကျပ်၊ ပုလဲ စသည့် အလွန်ကြီးမားသော ဓနဥစ္စာဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

Verse 60

स्वामिंश्चिरं प्रतीक्षेऽहं हयस्यागमनं प्रति । कामाक्षाकथितं पूर्वं जातं संप्रति तत्तथा

အရှင်ဘုရား၊ ဟယာ၏ ရောက်လာခြင်းကို ကျွန်ုပ်သည် ကြာမြင့်စွာ စောင့်မျှော်နေခဲ့ပါသည်။ ကာမက္ရှာက အရင်က မိန့်ကြားခဲ့သမျှသည် ယခု အတိအကျ ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာပါပြီ။

Verse 61

विलोकय पुरं मह्यं कृतार्थान्कुरु मानवान् । पावयास्मत्कुलं सर्वं रामानुज महीपते

အို မဟာမင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်၏ မြို့တော်ကို ကြည့်ရှုတော်မူပါ။ ဤလူသားတို့ကို အလိုတော်ပြည့်စုံသူများ ဖြစ်စေတော်မူပါ။ ရာမ၏ ညီတော်၊ မြေကြီး၏ အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့ မျိုးရိုးတစ်လျှောက်လုံးကို သန့်စင်ပေးတော်မူပါ။

Verse 62

इत्युक्त्वारोहयामास कुंजरं चंद्रसुप्रभम् । पुष्कलं च महावीरं तथा स्वयमथारुहत्

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် “စန္ဒရသုပရဘ” ဟုအမည်ရသော ဆင်ပေါ်သို့ တက်စေ하였다။ ထို့ပြင် မဟာသူရဲကောင်း ပုရှ္ကလကိုလည်း ထိုဆင်ပေါ်သို့ တက်စေပြီး၊ နောက်ဆုံး သူကိုယ်တိုင်လည်း တက်လိုက်သည်။

Verse 63

भेरीपणवतूर्याणां वीणादीनां स्वनस्तदा । व्याप्नोति स्म महाराज सुमदेन प्रणोदितः

ထို့နောက် မဟာမင်းကြီး၊ စုမဒ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဘေရီ၊ ပဏဝ၊ တူရိယ၊ ဝီဏာ စသည့် တူရိယာများ၏ သံမြည်သံကောင်းသည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွား하였다။

Verse 64

कन्याः समागत्य महानरेंद्रं । शत्रुघ्नमिंद्रादिकसेवितांघ्रिम् । करिस्थिता मौक्तिकवृंदसंघै । र्वर्धापयामासुरिनप्रयुक्ताः

ထို့နောက် မိန်းကလေးများသည် မဟာဘုရင် ရှတ္တရုဃ္ဏ ထံသို့ ချဉ်းကပ်လာကြသည်—အင်ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပင် ခြေတော်ကို ရိုသေဝတ်ပြုကြသော အရှင်—ထို့ပြင် ဆင်ပေါ်၌ ထိုင်လျက်၊ အိန (နေမင်း) ၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် မုတိကာပုလဲအစုအဝေးများကို တင်ဆက်ကာ ဂုဏ်တော်ကို တိုးပွားစေ하였다။

Verse 65

शनैःशनैः समागत्य पुरीमध्ये जनैर्मुदा । वर्धापितो गृहं प्राप तोरणादिकभूषितम्

သူသည် တဖြည်းဖြည်း မြို့အလယ်သို့ ရောက်လာရာ၊ လူထုတို့က ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ လိုက်ပါပို့ဆောင်ကြသည်။ ထို့နောက် တိုရဏာတံခါးနှင့် မင်္ဂလာအလှဆင်များဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထားသော မိမိအိမ်သို့ ရောက်လေ၏။

Verse 66

हयरत्नेन संयुक्तस्तथा वीरैः सुशोभितः । राज्ञा पुरस्कृतो राजा शत्रुघ्नः प्राप मंदिरम्

မြင်းရတနာနှင့် ပေါင်းစည်းကာ၊ သူရဲကောင်းများ၏ တင့်တယ်သော အဖော်အပါဖြင့် တောက်ပလှပသည့်—ဘုရင်က မိမိမတိုင်မီကတည်းက ဂုဏ်ပြုထားသော—မဟာရာဇာ သတ္တရုဃနသည် နန်းတော်သို့ ရောက်လေ၏။

Verse 67

अर्घादिभिः पूजयित्वा रघुनाथानुजं तदा । सर्वं समर्पयामास रामचंद्राय धीमते

ထို့နောက် ရဃုနာထ၏ အနုဇကို အရ္ဃျ (arghya) စသည့် ပူဇော်ပဏ္ဏာများဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ အရာအားလုံးကို ပညာရှိ ရာမချန္ဒြာထံသို့ အပြည့်အဝ ဆက်ကပ်အပ်နှံလေ၏။