
သနတ်ကုမာရက နာရဒအား dīkṣā ကို အပြစ်ပျက်စီးစေ၍ အတွင်းဘက်သို့ သာသနာတော်ဆန်သော ဦးတည်ချက်ပေးကာ မန္တရအား အာနိသင်ပေးသော အစပြုဝင်ရိုးတော်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြောကြားသည်။ “မန္တရ” ကို manana (စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း) နှင့် trāṇa (ကာကွယ်ခြင်း) မှ ဆင်းသက်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ မန္တရများကို ဘာသာရေး-ဘာသာဗေဒ အမှတ်အသားများ (မ/ဖ/န ပုဒ်ဆုံး၊ namo-anta၊ mantra နှင့် vidyā တို့၏ အုပ်စိုးသတ္တိ ပုရుష/သတ္တိ) နှင့် အာဂ္နေယ/ဆောမယ စီးကြောင်းများအလိုက် ခွဲခြားကာ piṅgalā နှင့် ဘယ်ဘက်နာဒီရှိ ပရာဏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်စပ်ပြသည်။ မန္တရ စဉ်ဆက်/ပေါင်းစည်းနည်း၊ japa ပြုရာ အခြေအနေများ၊ huṃ/phaṭ ဖြင့် ကర్మကာဏ္ဍ အားတိုးနည်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အဓိကမှာ mantra-doṣa များ (ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အသံထွက်၊ အက္ခရာရေတွက်) ကို chinna, dagdha, bhīta, aśuddha, nirbīja, sthāna-bhraṣṭa စသည်ဖြင့် ကျယ်ပြန့်စွာ စာရင်းပြုကာ siddhi ကို တားဆီးပြီး အကျင့်ရှင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် yoni-mudrā/āsana ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ japa ပြုခြင်းနှင့် ācārya–śiṣya တို့၏ သီလ၊ ပူဇော်ပွဲ၊ သင်ကြားရေး အရည်အချင်းများကို တင်းကျပ်စွာ သတ်မှတ်ကာ ပြုပြင်နည်းကို ဦးတည်ပေးသည်။
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ जीवस्य पाशौघच्छेदनायेष्टसिद्धिदम् । दीक्षाविधिं प्रवक्ष्यामि मन्त्रसामर्थ्यदायकम् ॥ १ ॥
သနတ်ကုမာရက ဆို၏။ ယခု ဂျီဝ၏ ချည်နှောင်မှုအစုအဝေးကို ဖြတ်တောက်ရန်နှင့် လိုအင်ဆန္ဒတို့ကို ပြည့်စုံစေရန် မန္တရတို့၏ အာနုဘော်ကို ပေးစွမ်းသော ဒိက္ခာဗిధိ (အပ်နှံပွဲ) ကို ငါ ရှင်းလင်းမည်။
Verse 2
दिव्यं भावं यतो दद्यात्क्षिणुयाद्दुरितानि च । अतो दीक्षेति सा प्रोक्ता सर्वागमविशारदैः ॥ २ ॥
မြင့်မြတ်သော အတွင်းစိတ်အနေအထားကို ပေးအပ်ကာ အပြစ်ဒုက္ခတို့ကိုလည်း ဖျက်ဆီးနိုင်သဖြင့်၊ အာဂမအားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သူတို့က ထိုအရာကို «ဒိက္ခာ (dīkṣā)» ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 3
मननं सर्ववेदित्वं त्राणं संखार्यनुग्रहः । मननात्त्राणधर्मत्त्वान्मंत्र इत्यभिधीयते ॥ ३ ॥
စဉ်းစားဆင်ခြင်ရန် (manana) သင့်တော်ပြီး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း (trāṇa) သဘောရှိသဖြင့် «မန္တရ (mantra)» ဟု ခေါ်သည်။ ဆင်ခြင်ခြင်းအားဖြင့် ဝေဒအားလုံးကို သိမြင်စေကာ၊ ကာကွယ်နိုင်သော အာနုဘော်ကြောင့် လေ့ကျင့်သူအပေါ် ကရုဏာအနုဂ्रहကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 4
स्त्रीपुंनपुंसकात्मानस्ते मंत्रास्तु त्रिधा मताः । स्त्रीमंत्रास्तु द्विठांताः स्युः पुंमंत्रा हुंफडंतकाः ॥ ४ ॥
မန္တရတို့ကို သဘောသဘာဝအရ မိန်းမ၊ ယောက်ျား၊ အလယ်တန်း (နပုংসက) ဟူ၍ သုံးမျိုးဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ မိန်းမမန္တရများသည် ṭha နှစ်လုံးဖြင့် အဆုံးသတ်ကြပြီး၊ ယောက်ျားမန္တရများသည် «huṃ» နှင့် «phaḍ» ဖြင့် အဆုံးသတ်ကြသည်။
Verse 5
क्लीबाश्चैव नमोंऽताः स्युर्मंन्त्राणां जातयः स्मृताः । पुंदैवतास्तु मन्त्रा स्युर्विद्याः स्त्रीदैवता मताः ॥ ५ ॥
မန္တရများတွင် «ဇာတိ» (အမျိုးအစား) မျိုးစုံရှိသည်ဟု ရိုးရာက မှတ်ယူကြသည်။ အချို့သည် အလယ်တန်း (klība) ဖြစ်ပြီး၊ အချို့သည် «namo» ဟူသော ဂုဏ်ပြုစကားဖြင့် အဆုံးသတ်သော (namo-anta) များဖြစ်သည်။ မန္တရများ၏ အဓိပတိဒေဝတာများကို ယောက်ျားဒေဝတာဟု ယူဆကြပြီး၊ «ဝိဒ္ယာ» များ၏ အဓိပတိအင်အားကို မိန်းမဒေဝတာဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 6
षट् क्रमसु प्रशस्तास्ते मनवस्त्रिविधाः पुनः । तारांत्यरेफः स्वाहास्तु तत्राग्नेयाः समीरिताः ॥ ६ ॥
အခမ်းအနားအစဉ်အလာ ခြောက်မျိုး (krama) အတွင်း၌ ထိုမန္တရ/မနု-ဖော်မြူလာများကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ထို့ပြင် ထိုတို့ကို သုံးမျိုးဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထိုအကြောင်းအရာတွင် မီးနှင့်ဆိုင်သော အာဂ္နေယ (Agneya) များဟူသည် «tārā», «antya», «repha», «svāhā» ဟူ၍ ကြေညာထားသည်။
Verse 7
सौम्यास्तु भृगुपीयूषबीजढ्याः कथिता मुने । अग्नीषोमात्मका ह्येवं मंत्रा ज्ञेया मनीषिभिः ॥ ७ ॥
အို မုနိရေ၊ «ဆောမ்ய» မန္တရများကို ဘೃဂု၏ ဘီဇအက္ခရာနှင့် အမృతရည်၏ အနှစ်သာရဖြင့် ပြည့်ဝကြောင်း ဟောပြောခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ဤမန္တရများကို အဂ္နိနှင့် ဆိုမ တို့၏ သဘာဝပေါင်းစည်းမှုဟု သိမြင်ရမည်။
Verse 8
बोधमायांति चाग्नेयाः श्वसने पिंगलाश्रिते । सौम्याश्चैव प्रबुध्यंते वामे वहति मारुतेः ॥ ८ ॥
အသက်ရှူလေသည် ပင်္ဂလာ နာဍီလမ်းကြောင်း၌ စီးသွားသောအခါ အဂ္နేయ (မီးသဘော) စီးကြောင်းများ နိုးထလာသည်။ လေ (ပရာဏ) သည် ဘယ်ဘက်၌ စီးသွားသောအခါ ဆောမ்ய (လမင်းသဘော၊ နူးညံ့) စီးကြောင်းများလည်း နိုးကြားလာသည်။
Verse 9
सर्वे मंत्राः प्रबुध्यंते वायौ नाडिद्वयाश्रिते । स्वापकाले तु मन्त्रस्य जपोऽनर्थफलप्रदः ॥ ९ ॥
ပရာဏလေသည် နာဍီနှစ်ကြောင်း၌ တည်နေသောအခါ မန္တရအားလုံး အပြည့်အဝ နိုးကြား၍ အကျိုးသက်ရောက်သည်။ သို့သော် အိပ်စက်ချိန်၌ မန္တရကို ဂျပ်ခြင်းသည် အနတ္ထ သို့မဟုတ် အဓိပ္ပါယ်မဲ့သော အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။
Verse 10
प्रत्येकं मन्त्रमुञ्चार्य नाव्यानां तान्समुञ्चरेत् । अनुलोमे बिंदुयुक्तान्विलोमे सर्गसंयुतान् ॥ १० ॥
မန္တရတစ်ပုဒ်ချင်းစီကို သီးသန့် အသံထွက်ပြီးနောက်၊ ထိုမန္တရများကို ပေါင်းစည်း၍ ဆက်လက်ရွတ်ဆိုရမည်။ ရှေ့သို့ အစဉ်အတိုင်း ရွတ်ဆိုရာတွင် ဘိန္ဒု/အနုස්ဝါရ ပါစေ၍၊ ပြန်လှန်အစဉ်တွင် စရ္ဂ (ဝိသರ್ಗ) ဖြင့် ယှဉ်တွဲ၍ ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 11
जप्तो यदि स वै देवं प्रबुद्धः क्षिप्रसिद्धिदः । अनया मालया जप्तो दुष्टमन्त्रोऽपि सिद्ध्यति ॥ ११ ॥
ဂျပ်ဖြင့် ထိုဒေဝတাকে ဖိတ်ခေါ်လျှင် မန္တရသည် အာနုဘော်ဖြင့် နိုးကြားကာ အောင်မြင်မှုကို လျင်မြန်စွာ ပေးတတ်သည်။ ထိုမလာ (ပုတီး) ဖြင့် ဂျပ်လျှင် မကောင်းမွန်သော မန္တရတောင်မှ စိဒ္ဓိ ရနိုင်သည်။
Verse 12
क्रूरे कर्माणि चाग्नेयाः सौम्याः सौम्य फलप्रदाः । शांतज्ञानेतिरौद्रेयशांतिजाति समन्वितः ॥ १२ ॥
ကြမ်းတမ်းသော ကర్మကိရိယာတို့သည် အဂ္နိအမျိုးအစား ဖြစ်၍၊ နူးညံ့သော ကိရိယာတို့သည် နူးညံ့သော အကျိုးကို ပေးသည်။ ထို့ပြင် «ရှာန္တ» (ငြိမ်းချမ်း) နှင့် «ဉာဏ» (အသိပညာ) ဟူ၍လည်း ခွဲကာ၊ «ရော်ဒြ» (ဒေါသပြင်း) နှင့် «ရှာန္တိ» (သက်သာစေ) အမျိုးအစားများနှင့်လည်း ဆက်နွယ်သည်။
Verse 13
शांतोऽपि रौद्रतामेति हुंफट्पल्लवयोजनात् । छिन्नादिदोषयुक्तास्ते नैव रक्षंति साधकम् ॥ १३ ॥
«ရှာန္တ» ဟုခေါ်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကိရိယာတောင် «ဟုမ်» နှင့် «ဖတ်» သံလုံးများကို ပေါင်းထည့်လျှင် ရော်ဒြသဘောသို့ ပြောင်းသွားသည်။ ထို့ပြင် ဖြတ်တောက်ခြင်းစသည့် ချို့ယွင်းချက်ပါသော မန္တရများသည် সাধကကို လုံးဝ မကာကွယ်နိုင်။
Verse 14
छिन्नो रुद्धः शक्तिहीनस्ततश्चैव पराङ्मुखः । कर्महीनो नेत्रहीनः कीलितः स्तंभितस्तथा ॥ १४ ॥
သူသည် ဖြတ်တောက်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ တားဆီးခံရကာ အင်အားမဲ့သွားသည်၊ ထို့နောက် မျက်နှာလွှဲသွားသည်။ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိ၊ မြင်နိုင်စွမ်းမရှိဘဲ ချိတ်ကပ်ခံရပြီး လှုပ်ရှားမရအောင် တည်ငြိမ်စေခံရသည်။
Verse 15
दग्धः स्रस्तश्च भीतश्च मलिनश्च तिरस्कृतः । भेदितश्च सुषुप्तश्च मदोन्मत्तश्च मूर्च्छितः ॥ १५ ॥
«လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့၊ အားလျော့သကဲ့သို့၊ ကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့၊ အညစ်အကြေးတင်သကဲ့သို့၊ အရှက်ခွဲခံရသကဲ့သို့၊ ထိုးဖောက်ဒဏ်ရာရသကဲ့သို့၊ အိပ်ပျော်သကဲ့သို့၊ မူးယစ်ရူးသွပ်သကဲ့သို့၊ မူးမေ့သကဲ့သို့» ဟူသော အခြေအနေများကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 16
हतवीर्यो भ्रांतसंज्ञः प्रध्वस्तो बालकस्तथा । कुमारोऽथ युवा प्रौढो वृद्धो निस्त्रिंशकस्तथा ॥ १६ ॥
သူကို «အားမာန်ပျောက်၊ သတိအာရုံရှုပ်ထွေး၊ ပျက်စီးသွားသူ» ဟုဆိုပြီး၊ ထို့နောက် ကလေး၊ ထို့နောက် လူငယ်၊ ထို့နောက် အရွယ်ရောက်သူ၊ ထို့နောက် အိုမင်းသူ ဟုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် «ဓားအိမ်မှ ထုတ်ထားသကဲ့သို့ အကာအကွယ်မဲ့ ထင်ရှားသူ» ဟုလည်း ဆိုသည်။
Verse 17
निर्बीजः सिद्विहीनश्च मंदः कूटो निरंशकः । सत्त्वहीनः केकरश्च बीजहीनश्च धूमितः ॥ १७ ॥
(ထိုသို့သောအရာသည်) မျိုးစေ့မရှိ၊ ပြည့်စုံသောအောင်မြင်မှုကင်းမဲ့၊ မထက်မြက်၊ ကောက်ကွေ့၊ အစိတ်အပိုင်းမပြည့်စုံ၊ သတ္တဝါဓာတ်/အသက်အားကင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်ယွင်း၊ ထပ်မံ၍ မျိုးစေ့မရှိ၊ မီးခိုးစွဲ၍ မှောင်မိုက်နေသည်။
Verse 18
आलिंगितो मोहितश्च क्षुधार्तश्चातिदीप्तकः । अंगहीनोऽतिक्रुद्धश्चातिक्रूरो व्रीडितस्तथा ॥ १८ ॥
တစ်ဦးသည် ဖက်တွယ်တင်းကျပ်စွာ ချုပ်ကိုင်ခံရခြင်း၊ မောဟဖြစ်ခြင်း၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်ခြင်း၊ အလွန်အကျွံ လောင်ကျွမ်း/လှုပ်ရှားခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့အတူ ကိုယ်အင်္ဂါချို့တဲ့ခြင်း၊ အလွန်ဒေါသထွက်ခြင်း၊ အလွန်ရက်စက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အရှက်အကြောက်လွှမ်းမိုးခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 19
प्रशांतमानसः स्थानभ्रष्टश्च विकलस्तथा । अतिवृद्धोऽतिनिःस्नेहः पीडितश्च तथा पुनः ॥ १९ ॥
စိတ်သည် ငြိမ်သက်၍ မထက်မြက်သွားသူ၊ မိမိသင့်လျော်ရာ အဆင့်မှ လွဲချော်သူ၊ အားနည်းချို့ယွင်းသူ၊ အလွန်အိုမင်းသူ၊ ချစ်ခင်နွေးထွေးမှု အလွန်ကင်းမဲ့သူ၊ ထပ်မံ၍ ဒုက္ခပိန်ပန်းခံရသူ—ဤသူတို့ကို အားနည်းယုတ်ညံ့သော အခြေအနေများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 20
दोषा ह्येते समाख्याता वक्ष्याम्येषां च लक्षणम् । संयुक्तं वा वियुक्तं वा त्रिधा वा स्वरसंयुतम् ॥ २० ॥
ဤအပြစ်အနာအဆာတို့ကို အမှန်တကယ် ရေတွက်ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခု၌ ၎င်းတို့၏ လက္ခဏာခွဲခြားချက်ကို ငါရှင်းပြမည်—ပေါင်းစည်း၍ ဖြစ်သလား၊ ခွဲကွာ၍ ဖြစ်သလား၊ သို့မဟုတ် သရ (svara) အလေးအနက်အသံနှင့် ဆက်နွယ်သော သုံးမျိုးပုံစံဖြစ်သလား ဟူ၍။
Verse 21
मनोर्यस्यादिमध्यांते वह्निबीजं तथोच्यते । चतुर्द्धा पञ्चधा वापि स मन्त्रश्छिन्नसंज्ञकः ॥ २१ ॥
မန်ထရတွင် မီး၏ မျိုးစေ့သံ (vahni-bīja) ကို စာတမ်း၏ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတို့၌ ထားရှိပြီး၊ ထို့နောက် လေးပိုင်း သို့မဟုတ် ငါးပိုင်း ခွဲထားလျှင် ထိုမန်ထရကို «ချင်္န» (ခွဲကွဲ/ပိုင်းဖြတ်) မန်ထရ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 22
मनोर्यस्यादिमध्यांते भूबीजद्वयमुच्यते । स तु रुद्धो मनुज्ञेयो ह्यतिक्लेशेन सिद्धिदः ॥ २२ ॥
အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတွင် ‘bhū’ မျိုးစေ့သံနှစ်လုံး ပါဝင်သော မန္တရကို—စောင့်ထိန်းကာ ထိန်းချုပ်ထားလျှင်—‘မနု’ ဟု သိရမည်။ အလွန်ကြိုးပမ်းမှုဖြင့်သာ စိဒ္ဓိကို ပေးတတ်သည်။
Verse 23
तारवर्मत्रया लक्ष्मीरेवं हीनस्तु यो मनुः । शक्तिहीनः स विज्ञेयश्चिरकालफलप्रदः ॥ २३ ॥
သုံးထပ်ကာကွယ်အဖုံး (tāra-varma) မပြည့်စုံသော မနု-မန္တရသည် အင်အားမရှိဟု သိရမည်။ လက္ရှ္မီ၏ ကရုဏာ-ရှိနေမှုကို မပေးနိုင်ဘဲ အကျိုးရလဒ်သည် အချိန်ရှည်ကြာမှသာ ပေါ်ထွက်သည်။
Verse 24
कामबीजं मुखे मायाह्यंते चैवाङ्कुशं तथा । असौ पराङ्मुखो ज्ञेयो भजतां चिरसिद्धिदः ॥ २४ ॥
ကာမ-ဘီဇာကို မျက်နှာ (အစ) တွင် ထားရမည်။ အဆုံးတွင် မာယာ-ဘီဇာနှင့် ‘အင်ကူရှ’ ကိုလည်း ထည့်ရမည်။ ဤပုံစံကို ‘ပရာအင်မုခ’ (အပြင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ) ဟု သိမှတ်ပါ; ဘုဇနာပြုသူတို့အား ရေရှည်တည်မြဲသော စိဒ္ဓိကို ပေးတတ်သည်။
Verse 25
आदिमध्यावसानेषु सकारो दृश्यते यदि । स मन्त्रो बधिरः प्रोक्तः कष्टेनाल्पफलप्रदः ॥ २५ ॥
မန္တရ၏ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတွင် ‘sa’ သံကို တွေ့ရလျှင် ထိုမန္တရကို ‘နားမကြား’ ဟု ဆိုကြသည်။ အကျိုးသည် နည်းပါးပြီး ခက်ခဲစွာသာ ရရှိသည်။
Verse 26
पञ्चार्णो यदि रेफर्कबिंदुवर्जितविग्रहः । नेत्रहीनस्तु विज्ञेयः क्लेशेनापि न सिद्धिदः ॥ २६ ॥
ငါးပုဒ်သံပါ မန္တရပုံစံကို ‘repha’ (r) မပါ၊ ‘arka’ (ra) မပါ၊ bindu (နှာသံအမှတ်) မပါအောင် ပြုလုပ်ထားလျှင် ‘မျက်စိမရှိ’ ဟု သိရမည်။ အလွန်ကြိုးပမ်းသော်လည်း စိဒ္ဓိ မပေးနိုင်။
Verse 27
आदिमध्यावसानेषु हंसः प्रासादवाग्भवौ । हंसेंदुर्वा सकारो वा फकारो वर्म वा पुन ॥ २७ ॥
သတ်မှတ်ထားသော မန္တရ၏ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတို့တွင် ဘီဇ “ဟံသ” ကို ထည့်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် “ပရာသာဒ” နှင့် “ဝါဂ္ဘဝ” ကို သုံးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် “ဟံသ–အိန္ဒု” သို့မဟုတ် “သ” သို့မဟုတ် “ဖ” သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရေးဘီဇ “ဝර්မ” ကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။
Verse 28
माप्रा नमामि च पदं नास्ति यस्मिन्स कीलितः । एवं मध्ये द्वयं मूर्ध्नि यस्मिन्नस्त्रलकारकौ ॥ २८ ॥
“မာပရာ” နှင့် “နမာမိ” ဟူသော စကားလုံးတို့တွင် ‘ကီလိတ’ (တံခွန်တင်၍ မရွှေ့နိုင်သကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားသော) အက္ခရာ မရှိ။ ထို့ကြောင့် အလယ်တွင် နှစ်ခုရှိပြီး၊ ခေါင်းပိုင်းတွင် လကာရ (နည်းပညာဆိုင်ရာ အညွှန်းအမှတ်) အဖြစ် လုပ်ဆောင်သော အက္ခရာများ ရှိသည်။
Verse 29
न विद्येते स मंत्रस्तु स्तंभितः सिद्धिरोधकृत् । अग्निः पवनसंयुक्तो मनोर्यस्य तु मूर्द्धनि ॥ २९ ॥
ထိုမန္တရသည် အမှန်တကယ် ‘ရှိနေသည်’ ဟု မဆိုနိုင်၊ အတားအဆီးဖြစ်ကာ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ပိတ်ဆို့စေသည်။ ခေါင်းထဲ၌ မီး (အတွင်းအပူ) သည် လေ (အသက်ရှူ) နှင့် ပေါင်းစည်းနေသူအတွက် စိတ်သည် ထိတ်လန့်၍ တားဆီးခံရသည်။
Verse 30
स सार्णो दृश्यते यस्तु स मंत्रो दग्धसंज्ञकः । अस्रं द्वाभ्यां त्रिभिः षड्भिरष्टाभिर्दृश्यतेऽक्षरेः ॥ ३० ॥
‘သာရဏ’ (နှာသံ/ဝိသဂ္ဂသဏ္ဍာန် သို့မဟုတ် ပေါင်းထည့်သံအမှတ်) ကို တွေ့ရသော မန္တရကို “ဒဂ္ဓ” (လောင်ကျွမ်း၍ ချို့ယွင်းသော) မန္တရဟု ခေါ်သည်။ “အသရ” ဟု ခေါ်သော မန္တရပုံသဏ္ဍာန်သည် အက္ခရာ ၂၊ ၃၊ ၆ သို့မဟုတ် ၈ လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသောအခါ တွေ့ရသည်။
Verse 31
त्रस्तः स मंत्रो विज्ञेयो मुखे तारविवर्जितः । हकारः शक्तिरथवा भीतो मंत्रः स एव हि ॥ ३१ ॥
မန္တရကို ‘ကြောက်ရွံ့သော’ ဟု သိရသည်မှာ၊ ပါးစပ်ဖြင့် ရွတ်ဆိုရာတွင် တာရ (ပရဏဝ “အိုမ်”) မပါဘဲ ရွတ်ဆိုသည့်အခါ ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ “ဟ” သည် ၎င်း၏ သက္တိ ဖြစ်ပြီး၊ တာရမပါဘဲ ထုတ်ဆိုသော မန္တရကိုပင် ‘ကြောက်သော’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 32
मनोर्यस्यादिमध्यांते स्यान्मकारचतुष्टयम् । मलिनस्तु स विज्ञेयो ह्यतिक्लेशेन सिद्धिदः ॥ ३२ ॥
အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတို့တွင် «မ» အက္ခရာ လေးကြိမ် ပါဝင်သော မန္တရကို «မသန့်ရှင်းသော» ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုမန်တရသည် အလွန်အမင်း ပင်ပန်းခက်ခဲမှုဖြင့်သာ စိဒ္ဓိကို ပေးတတ်သည်။
Verse 33
दार्णो यस्य मनोर्मध्ये मूर्ध्नि क्रोधयुगं तथा । अस्त्रं चास्ति स मंत्रस्तु तिरस्कृत उदीरितः ॥ ३३ ॥
အလယ်တွင် «ဒာရဏ» သရအက္ခရာ ပါဝင်ပြီး၊ ခေါင်းပိုင်းတွင် «က్రောဓ» သရအက္ခရာ နှစ်လုံး (အတွဲ) ရှိကာ၊ ထို့ပြင် «အஸ္တရ» ဖော်မြူလာပါသည့် မန္တရကို «တိရஸ္ကృత» (တားဆီး/နှင်ထုတ်) မန္တရဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 34
म्योद्वयं हृदयं शीर्षे वषड्वौषट्कमध्यमः । यस्य स्याद्भेदितो मंत्रस्त्याज्यः क्लिष्टफलप्रदः ॥ ३४ ॥
အဆုံးတွင် «မျို» သရအက္ခရာ နှစ်လုံးထားပြီး၊ ခေါင်းတွင် «ဟృဒယ» (နှလုံးဘီဇ) ကိုထားကာ၊ အလယ်တွင် «ဝஷတ်/ဝေါෂတ်» ကို ထည့်သွင်းထားလျှင်—ထိုမန်တရသည် စီစဉ်ပျက်ကွက်၍ ချိုးဖောက်နေသဖြင့် စွန့်ပစ်သင့်သည်။ အကျိုးသည်လည်း အခက်အခဲနှင့် ပူပန်မှုသာ ပေးတတ်သည်။
Verse 35
त्र्यक्षरो हंसहीनो यः सुषुप्तः कीर्तितस्तु सः । विद्या वाप्यथवा मंत्रो भवेत्सप्तदशाक्षरः ॥ ३५ ॥
သရအက္ခရာ သုံးလုံးသာရှိပြီး «ဟံသ» (ဂူဋ) မပါသောအရာကို စုသုပ္တိ—အိပ်နက်အခြေအနေဟု ကြေညာထားသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်သော ဝိဒ္ယာ သို့မဟုတ် မန္တရသည် သရအက္ခရာ ၁၇ လုံးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 36
षट्कारपंचकादिर्यो मदोन्मत्तस्तु स स्मृतः । यस्य मध्ये स्थितं चास्रं स मंत्रो मूर्च्छितः स्मृतः ॥ ३६ ॥
အစတွင် «ෂට්ကာရ» နှင့် «ပဉ္စက» အသံအစုဖြင့် စတင်သော မန္တရကို «မဒೋન્મတ္တ»—မူးယစ်၍ မတည်ငြိမ်သကဲ့သို့ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် အလယ်တွင် ကြမ်းတမ်း၍ ဖြတ်တောက်သည့် အသံ (အသြ) ကို ထားသော မန္တရကို «မူර්ଛිත»—အားတိတ်၍ မှိန်သွားသကဲ့သို့ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 37
विरामस्थानगं चास्रं हतवीर्यः स उच्यते । मंत्रस्यादौ च मध्ये च मूर्ध्नि चास्रचतुष्टयम् ॥ ३७ ॥
နားရပ်ရာနေရာ၌ ကျရောက်သော မန္တရအက္ခရာသည် အာနုဘော်အား လျော့နည်းသွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မန္တရ၌ ‘အသ္ရ’ အချက် ၄ ခုရှိသည်—အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးနှင့် ဦးထိပ် (အဓိက/အမြတ်ဆုံး) တွင် ဖြစ်သည်။
Verse 38
ज्ञातव्यो भ्रांत इत्येष यः स्यादष्टा दशाक्षरः । पुनर्विशतिवर्णो वा यो मंत्रः स्मरसंयुतः ॥ ३८ ॥
ဤသည်ကို ‘ဘြာန္တ’ (ရှုပ်ထွေး/လမ်းလွဲ) မန္တရဟု သိမှတ်ရမည်—အက္ခရာ ၁၈ လုံးပါသော မန္တရ သို့မဟုတ် စာလုံး ၂၀ လုံးပါသော မန္တရကို စ္မရ (ကာမ၊ ကာမရဂ) နှင့် ဆက်စပ်သော စကားလုံးများနှင့် ပေါင်းစည်းထားလျှင် ဖြစ်သည်။
Verse 39
हृल्लेखाकुंशबीजाढ्यः प्रध्वस्तः स कथ्यते । सप्तार्णो बालमंत्रस्तु कुमारो वसुवर्णवान् ॥ ३९ ॥
‘hṛl’, ‘lekhā’, ‘kuṃśa’ ဟူသော ဘီဇအက္ခရာများဖြင့် ပြည့်စုံသော မန္တရကို ‘ပရဓွஸ္တ’ ဟု ခေါ်သည်။ အက္ခရာ ၇ လုံးပါသော ‘ဗာလ-မန္တရ’ ကို ‘ကုမာရ’ ဟု ခေါ်ပြီး ဝဏ္ဏ ၈ မျိုး (အသံဓာတ်ယူနစ်) ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။
Verse 40
षोडशार्णो युवा प्रौढश्चत्वारिंशतिवर्णकः । त्रिंशद्वर्णश्चतुःषष्टिवर्णश्चापि शताक्षरः ॥ ४० ॥
အက္ခရာ ၁၆ လုံးပါသော မန္တရကို “ယုဝါ” (လူငယ်) ဟု ခေါ်သည်။ အက္ခရာ ၄၀ လုံးပါသော မန္တရကို “ပရောဍ္ဍ” (အရွယ်ရောက်) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့အပြင် အက္ခရာ ၃၀ လုံး၊ ၆၄ လုံး၊ နှင့် ၁၀၀ လုံးပါသော မန္တရများလည်း ရှိသည်။
Verse 41
चतुःशताक्षरो मंत्रो वृद्ध इत्यभिधीयते । नवार्णस्तारसंयुक्तो मंत्रो निस्त्रिंश उच्यते ॥ ४१ ॥
အက္ခရာ ၄၀၀ လုံးပါသော မန္တရကို “ဝೃဒ္ဓ” (ချဲ့ထွင်/အရွယ်ကြီး) မန္တရဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် အက္ခရာ ၉ လုံးပါသော မန္တရကို တာရာ (အက္ခရာ “oṃ”) နှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် “နိစ္တြိံၑ” မန္တရဟု ခေါ်သည်။
Verse 42
यस्यांते हृदयं प्रोक्तं शिरोमंत्रोऽथ मध्यगः । शिखा वर्म च यस्यांते नेत्रमस्रं च दृश्यते ॥ ४२ ॥
ထို မန္တရ-န്യാസ အစီအစဉ်၌ အဆုံးတွင် “ဟృဒယ မန္တရ” ကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ အလယ်၌ “သီရို (ခေါင်း) မန္တရ” ကို ထားသည်။ ထို့အဆုံး၌ “ရှိခာ” နှင့် “ဝර්မ” မန္တရတို့လည်း ရှိပြီး “နေတရ” နှင့် “အஸ္တရ” မန္တရတို့ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
Verse 43
शिव शक्त्यार्णहीनो वा निर्बीजः स मनुः स्मृतः । आद्यंतमध्ये फट्कारः षोढा यस्मिन्प्रदृश्यते ॥ ४३ ॥
“ရှိဝ” နှင့် “ရှက္တိ” ၏ အက္ခရာများ မပါသော မန္တရကို “နိရ္ဗီဇ” (မျိုးစေ့မရှိ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို မန္တရ၌ “ဖတ်” ဟူသော အသံထွက်ကို ခြောက်မျိုးဖြင့်—အစ၊ အဆုံး၊ အလယ်တို့တွင်—တွေ့ရသည်။
Verse 44
स मनुः सिद्धिहीनः स्यान्मंदः पंक्त्यक्षरो मनुः । कूट एकाक्षरो मंत्रः स एवोक्तो निरंशकः ॥ ४४ ॥
စိဒ္ဓိ (siddhi) မရှိသော မန္တရ (manu) သည် အားနည်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အက္ခရာများကို အစဉ်လိုက် တန်းစီထားသော မန္တရကို “မနု” ဟု ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် “ကူဋ” သည် အက္ခရာတစ်လုံးတည်းသော မန္တရဖြစ်ပြီး၊ ထိုတစ်လုံးတည်းကိုပင် “နိရံၡက” (အစိတ်အပိုင်းမရှိ) ဟု ဆိုသည်။
Verse 45
द्विवर्णः सत्त्वहीनः स्यात्केकरश्चतुरक्षरः । षड्वर्णो बीजहीनो वा सार्द्धसप्ताक्षरोऽपि वा ॥ ४५ ॥
အက္ခရာနှစ်လုံးပါ မန္တရသည် အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိဟု ဆိုကြသည်။ “ကေကရ” ဖြစ်သော အက္ခရာလေးလုံးပါ မန္တရလည်း ချို့ယွင်းသည်။ ထိုနည်းတူ မျိုးစေ့အက္ခရာ (bīja) မပါသော အက္ခရာခြောက်လုံးပါ မန္တရ သို့မဟုတ် အက္ခရာ ခုနှစ်လုံးခွဲ (၇ ၁/၂) ပါသော မန္တရပင်လျှင် ချို့ယွင်းဟု သတ်မှတ်သည်။
Verse 46
सार्द्धद्वादशवर्णो वा धूमितो र्निदितस्तु सः । सार्द्धबीजत्रययुतो मंत्रो विंशतिवर्णवान् ॥ ४६ ॥
ထို မန္တရသည် အက္ခရာ ၁၂ လုံးခွဲ (၁၂ ၁/၂) ပါလျှင် “ဓူမိတ” ဟု ခေါ်ကာ ကန့်ကွက်ခံရသည်။ သို့သော် bīja မျိုးစေ့အက္ခရာ သုံးလုံးခွဲ (၃ ၁/၂) ဖြင့် ပြည့်စုံလာသော် မန္တရသည် အက္ခရာ ၂၀ လုံးပါ မန္တရ ဖြစ်လာသည်။
Verse 47
त्रिंशद्वर्णश्चैकविंशद्वर्णश्चार्लिंगितस्तु सः । यो मंत्रो दंतवर्णस्तु मोहितः स तु कीर्तितः ॥ ४७ ॥
အက္ခရာအသံ ၃၀ လုံးနှင့် ၂၁ လုံးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သွားအက္ခရာအုပ်စုဖြင့်လည်းကောင်း အမှတ်အသားရှိသော မန္တရသည် «မောဟိတ» (မိုဟာဖြစ်စေသော) မန္တရဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 48
चतुर्विशतिवर्णो वा सप्तविंशतिवर्णवान् । क्षुधार्तः स तु विज्ञेयो मंत्रसिद्धिविवर्जितः ॥ ४८ ॥
မန္တရသည် အက္ခရာအသံ ၂၄ လုံးဖြစ်စေ ၂၇ လုံးဖြစ်စေ—အကျင့်ပြုသူသည် ဆာလောင်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေပါက မန္တရစိဒ္ဓိ (mantra-siddhi) မရှိသူဟု သိရမည်။
Verse 49
एकादशाक्षरो वापि पंचविंशतिवर्णकः । त्रयोर्विंशतिवर्णो वा स मनुर्दृप्तसंज्ञकः ॥ ४९ ॥
မန္တရသည် အက္ခရာ ၁၁ လုံးဖြစ်စေ၊ ၂၅ လုံးဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ၂၃ လုံးဖြစ်စေ ရှိနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော မန္တရကို «ဒృပ္တ» (Dṛpta) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 50
षड्विंशत्यक्षरो वापि षट्त्रिंशद्वर्णंकोऽपि वा । एकोन त्रिंशदर्णो वा मंत्रो हीनांगकः स्मृतः ॥ ५० ॥
အက္ခရာ ၂၆ လုံးပါသော မန္တရဖြစ်စေ၊ ၃၆ လုံးပါသော မန္တရဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ၂၉ လုံးပါသော မန္တရဖြစ်စေ—ထိုမန်တရကို «ဟီနာင်္ဂက» (hīnāṅgaka) အင်္ဂါချို့တဲ့သော မန္တရဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 51
अष्टाविंशतिवर्णो वा तथैकत्रिंशदर्णकः । अतिक्रूरः स विज्ञेयोऽखिलकर्मसु गर्हितः ॥ ५१ ॥
အက္ခရာ ၂၈ လုံးဖြစ်စေ ၃၁ လုံးဖြစ်စေ ပါသော မန္တရကို အလွန်ကြမ်းတမ်းစွာ ရက်စက်သော မန္တရဟု သိရမည်၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် ကర్మကိစ္စ အားလုံးတွင် အသုံးပြုရန် ရှုတ်ချထားသည်။
Verse 52
चत्वारिंशत्समारभ्य त्रिषष्ट्यंतस्तु यो मनुः । व्रीडितः स तु विज्ञेयः सर्वकर्मसु न क्षमः ॥ ५२ ॥
အသက် ၄၀ မှ ၆၃ အထိ စိတ်၌ ရှက်ကြောက်မှုနှင့် မိမိကိုယ်ကိုသတိထားလွန်ကဲခြင်းက လွှမ်းမိုးနေသူကို အလုပ်အမျိုးမျိုးကို ဆောင်ရွက်ရန် မသင့်တော်သူဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 53
पञ्चषष्ट्यक्षरा मन्त्रा ज्ञेया वै शांतमानसाः । पञ्चषष्ट्यर्णमारभ्य नवनन्दाक्षरावधि ॥ ५३ ॥
စိတ်ငြိမ်းချမ်းသူတို့သည် အက္ခရာ ၆၅ လုံးပါသော မန္တရများကို သိမှတ်ရမည်—အက္ခရာရေ ၆၅ မှ စ၍ «နဝ-နန္ဒ» ဟုခေါ်သော အက္ခရာအတိုင်းအတာအထိ ဖြစ်သည်။
Verse 54
ये मंत्रास्ते तु विज्ञेयाः स्थानभ्रष्टा मुनीश्वर । त्रयोदशार्णा ये मन्त्रास्तिथ्यर्णाश्च तथा पुनः ॥ ५४ ॥
အို မုနိတို့၏အရှင်၊ ထိုမန္တရများကို «နေရာမှလွဲသွားသော» (sthāna-bhraṣṭa) ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့အတူ အက္ခရာ ၁၃ လုံးပါသော မန္တရများနှင့် လတစ်ရက် (tithi) အလိုက် အက္ခရာစီစဉ်ထားသော မန္တရများလည်း ထိုနည်းတူပင် သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 55
विकसास्तें समाख्याताः सर्वतंत्रविशारदैः । शतं सार्द्धशतं वापि शतद्वयमथापि वा ॥ ५५ ॥
ဤ «vikāsa» များကို သာස්တရအားလုံး၌ ကျွမ်းကျင်သူတို့က ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်—အရေအတွက်မှာ ၁၀၀ သို့မဟုတ် ၁၅၀ သို့မဟုတ် ၂၀၀ ထိဟု ဆိုကြသည်။
Verse 56
द्विनवत्येकहीनो वा शतत्रयमथापि वा । ये मंत्रा वर्णसंख्याका निःस्नेहास्ते प्रकीर्तिताः ॥ ५६ ॥
အက္ခရာရေတွက်ခြင်းသာဖြင့် တိုင်းတာထားသော မန္တရများ—၉၁ (၉၂ ထက် တစ်လုံးလျော့) ဖြစ်စေ၊ ၃၀၀ ထိဖြစ်စေ—«ဆီမရှိသော» ဟု ကြေညာထားသည်၊ အတွင်းပိုင်းသတ္တိနှင့် ဘက္တိအကျိုးသက်ရောက်မှု ချို့တဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။
Verse 57
चतुःशतं समारभ्य सहस्रार्णावधि द्विज । अतिवृद्धाः प्रयोगेषु शिथिलास्ते समीरिताः ॥ ५७ ॥
အို ဒွိဇာ၊ အက္ခရာ လေးရာမှ စ၍ တစ်ထောင်အထိ မာတရာရှိသော မန္တရများသည် အလွန်ရှည်လျား၍ ကర్మကာဏ္ဍ အလုပ်အကိုင်တွင် လျော့ရဲကာ အကျိုးမထွက်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 58
सहस्रवर्णदधिका मंत्रास्ते पीडिताह्वयाः । तद्वर्द्ध्वं चैव ये मंत्राः स्तोत्ररूपास्तु ते स्मृताः ॥ ५८ ॥
အက္ခရာ တစ်ထောင်ထက်ပိုသော မန္တရများကို «ပီဍိတာဟ္ဝယာ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုအတိုင်းအတာကို ထပ်လွန်သွားသော မန္တရများကိုမူ စတိုးတရ (ချီးမွမ်းဂီတ) ပုံစံဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 59
एवं विधाः समाख्याता मनवो दोष संयुताः । दोषानेतानविज्ञाय मंत्रानेताञ्जपन्ति ये ॥ ५९ ॥
ဤသို့ မန္တရ၏ အပြစ်အနာအဆာ အမျိုးအစားများကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ လူတို့သည် အပြစ်နှင့် ဆက်နွယ်လာကြ၏။ ထိုအပြစ်များကို မသိဘဲ ထိုမန်တရများကို ဂျပ်သူတို့လည်း အပြစ်၏ အကျိုးကို ခံရ၏။
Verse 60
सिद्धिर्न जायते तेषां कल्पकोटिशतैरपि । छिन्नादिदोषदुष्टानां मंत्राणां साधनं ब्रुवे ॥ ६० ॥
ချိုးပဲ့ခြင်း စသည့် အပြစ်များကြောင့် ပျက်စီးသွားသော မန္တရများအတွက် အောင်မြင်မှုသည် ကပ္ပကောဋိ ရာနှင့်ချီသော်လည်း မပေါ်ပေါက်နိုင်။ ယခု ထိုမန်တရများကို စနစ်တကျ စာဓနာ၍ ပြန်လည်အောင်မြင်စေသော နည်းလမ်းကို ငါဆိုမည်။
Verse 61
योनिमुद्रासने स्थित्वा प्रजपेद्यः समाहितः । यं कंचिदपि वा मंत्रं तस्य स्युः सर्वसिद्धयः ॥ ६१ ॥
ယောနီမုဒြာ အာသန၌ ထိုင်၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားပြီး မည်သည့် မန္တရမဆို ဂျပ်သူအတွက် စစ်ဒ္ဓိ အားလုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 62
सव्यपाष्णि गुदे स्थाप्य दक्षिणं च ध्वजोपरि । योनिमुद्राबंध एवं भवेदासनमुत्तमम् ॥ ६२ ॥
ဘယ်ခြေခလယ်ကို အနောက်ပေါက်တွင် တင်၍ ညာခြေခလယ်ကို လင်္ဂပေါ်တွင် တင်ကာ “ယောနီမုဒြာ” ဟုခေါ်သော သော့ချုပ်ကို ပြုလုပ်လျှင် အထူးကောင်းမြတ်သော အာသန ဖြစ်၏။
Verse 63
अन्योऽप्यत्र प्रकारोऽस्ति योनिमुद्रानिबंधने । तदग्रे सरहस्यं ते कथयिष्यामि नारद ॥ ६३ ॥
ဤနေရာတွင် ယောနီမုဒြာကို ချုပ်နှောင်အသုံးချရာ၌ အခြားနည်းလမ်းတစ်မျိုးလည်း ရှိ၏။ ထို့နောက်၊ အို နာရဒ၊ ၎င်း၏ လျှို့ဝှက်အဓိပ္ပါယ်နှင့်တကွ ငါ သင်အား ရှင်းပြမည်။
Verse 64
पारंपर्यक्रमप्राप्तो नित्यानुष्टानतत्परः । गुर्वनुज्ञारतः श्रीमानभिषेकसमन्वितः ॥ ६४ ॥
အစဉ်အလာဆက်စပ်စဉ်ဆက်မှန်ကန်သည့် ပရမ္ပရာအလိုက် ရရှိလာသူ၊ နေ့စဉ်လိုက်နာရသော ကိစ္စဝတ္တရားများ၌ အမြဲတမ်းတက်ကြွသူ၊ ဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်အတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်သူ၊ မင်္ဂလာသုခစည်းစိမ်နှင့် ပြည့်စုံသူ—ထိုသူသည် အဘိသေက (သန့်စင်အပ်နှံပွဲ) ဖြင့် သင့်လျော်စွာ အပ်နှံခံရ၏။
Verse 65
सुंदरः सुमुखः शांतः कुलीनः सुलभो वशी । मंत्रतंत्रार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ ६५ ॥
သူသည် ရုပ်ရည်လှပ၍ မျက်နှာချိုသာ သာယာကာ တည်ငြိမ်၏။ မျိုးရိုးကောင်း၍ ချဉ်းကပ်ရလွယ်ကူကာ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်၏။ မန္တရနှင့် တန္တရ၏ အဓိပ္ပါယ်တရားကို အမှန်တကယ် သိမြင်ပြီး လိုအပ်သော် တားဆီးနိုင်သကဲ့သို့ ကရုဏာအနုဂ्रहကိုလည်း ပေးနိုင်၏။
Verse 66
निरपेक्षो मुनिर्दांतो हितवादी विचक्षणः । तत्त्वनिष्कासने दक्षो विनयी च सुवेषवान् ॥ ६६ ॥
မုနိသည် အားကိုးမှီခိုမှုကင်း၍ ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ကာ အကျိုးရှိသောစကားကိုသာ ပြောသူ ဖြစ်သင့်၏။ ထက်မြက်သိမြင်၍ အနှစ်သာရတရားကို ထုတ်ဖော်ရာ၌ ကျွမ်းကျင်ကာ နှိမ့်ချသဘောရှိ၍ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု သန့်ရှင်းသင့်တော်သူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 67
आश्रमी ध्याननिरतः संशयच्छित्सुवुद्धिमान् । नित्यानुष्टानसंयुक्तस्त्वाचार्यः परिकीर्तितः ॥ ६७ ॥
အာရှရမ စည်းကမ်းများအတိုင်း နေထိုင်၍ ဓ్యာန၌ အမြဲတမ်းတည်ကြည်၊ သံသယကို ဖြတ်တောက်နိုင်သော ပညာရှိဖြစ်ပြီး နေ့စဉ် မဖြစ်မနေ ကျင့်သုံးရသော နိတျာနုဋ္ဌာနတို့၌ တည်မြဲသူ—ထိုသူကို အာစာရျ (အမှန်တကယ် ဆရာ) ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 68
शांतो विनीतः शुद्धात्मा सर्वलक्षणसंयुतः । शमादिसाधनोपेतः श्रद्धावान् सुस्थिराशयः ॥ ६८ ॥
သူသည် ငြိမ်းချမ်း၍ ယဉ်ကျေးနိမ့်ချ၊ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းကာ မင်္ဂလာလက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည်။ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ခြင်း (śama) စသည့် သာဓနာများကို ပိုင်ဆိုင်၍ သဒ္ဓါပြည့်ဝကာ ဆုံးဖြတ်ချက်တည်ငြိမ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 69
शुद्धदेहोऽन्नपानद्यैर्द्धार्मिकः शुद्धमानसः । दृढव्रतसमाचारः कृतज्ञः पापभीरुकः ॥ ६९ ॥
သူသည် သင့်လျော်သော အစာအဟာရ၊ သောက်ရေ စသည်တို့ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်ရှင်းစေပြီး ဓမ္မတရားကို လိုက်နာသူ၊ စိတ်လည်း သန့်စင်သည်။ မိမိ၏ ဝရတ (vrata) ကျင့်စဉ်များကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာ၍ ကျေးဇူးသိတတ်ကာ အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့သူ ဖြစ်သည်။
Verse 70
गुरुध्यानस्तुतिकथासेवनासक्तमानसः । एवंविधो भवेच्छिष्यस्त्वन्यथा गुरुदुःखदः ॥ ७० ॥
တပည့်သည် ဂုရုကို ဓ്യာနပြုခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဂုရုအကြောင်း ကထာများကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ဂုရုကို ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့၌ စိတ်ကို စွဲမြဲထားရမည်။ ထိုသို့သောသူသာ တပည့်မှန်ကန်သူ ဖြစ်ပြီး၊ မဟုတ်လျှင် ဂုရုအတွက် ဝမ်းနည်းမှု၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 71
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे चतुष्षष्टितमोऽध्यायः ॥ ६४ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘာဂ၌ ပါဝင်သော ဘೃಹဒုပါಖ್ಯာန၏ တတိယ ပာဒအတွင်းရှိ အခန်း ၆၄ သည် အဆုံးသတ်လေ၏။
Because dīkṣā is framed as the rite that both purifies (sin-destruction) and installs an inner divine disposition, thereby conferring śakti/adhikāra so that mantra-japa becomes potent and goal-fulfilling rather than merely phonetic repetition.
Āgneya and saumya are treated as ritual-energetic streams: āgneya aligns with fiery activation (linked to piṅgalā flow), while saumya aligns with lunar/gentle activation (linked to left-side flow). The classification also maps onto fierce vs. pacific ritual outcomes.
The chapter states that japa performed during sleep yields fruit that is harmful or meaningless, implying that mantra efficacy requires conscious prāṇa establishment and intentional recitation rather than unconscious utterance.
Mantra-doṣa refers to defects in structure, phonetics, bīja placement, sequencing, or syllable-count that weaken or invert the mantra’s protective power, delaying or preventing siddhi and potentially causing obstruction or adverse effects.
The ācārya is described as tradition-grounded, ethically disciplined, pure, discerning, and capable of both restraint and grace; the disciple is defined by devotion expressed through guru-meditation, praise, attentive listening, and service—otherwise becoming a burden and sorrow to the teacher.