Adhyaya 40
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 4059 Verses

Manvantaras and Indras; Sudharmā’s Liberation through Viṣṇu-Pradakṣiṇā; Supremacy of Hari-Bhakti

သနကာသည် နားထောင်ခြင်းနှင့် သီဆိုခြင်းဖြင့် အပြစ်များကို ဖျက်စီးနိုင်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝ စတုတ္ထကို မိတ်ဆက်သည်။ ရှေးဟောင်းဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုကို ပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင်—ဒေဝလောက၏ အပျော်အပါးအတွင်းရှိ အိန္ဒြာက ယခင် ဘြဟ္မာ-ကလ္ပ၌ ဖန်ဆင်းမှုနှင့် အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝတများ၏ တကယ့်သဘောတရား၊ တာဝန်တို့ကို ဗြဟ္စပတိအား မေးမြန်းသည်။ ဗြဟ္စပတိက မိမိအသိပညာကန့်သတ်ချက်ကို ဝန်ခံပြီး အိန္ဒြာမြို့၌ ဘြဟ္မလောကမှ ဆင်းသက်လာသူ စုဓမ္မာထံ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ စုဓမ္မာ၏ စည်းဝေးခန်းတွင် အိန္ဒြာက ယခင်ကလ္ပအကြောင်းနှင့် စုဓမ္မာ အထက်မြတ်မှုရသည့် နည်းလမ်းကို မေးသည်။ စုဓမ္မာက ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ (စတုရယုဂ ၁၀၀၀) ကို ရှင်းပြပြီး မနု ၁၄ ပါး၊ သက်ဆိုင်ရာ အိန္ဒြာများနှင့် ဒေဝဂဏများကို မနွန္တရများအလိုက် ရေတွက်ကာ ကောသမစ်အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံ ပြန်လည်ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။ ထို့နောက် မိမိယခင်ဘဝကို ပြောသည်—အပြစ်ရှိသော လင်းတတစ်ကောင်အဖြစ် ဗိṣṇုဘုရားကျောင်းအနီးတွင် သတ်ခံရပြီး ခွေးတစ်ကောင်က ကိုယ်ကို သယ်ကာ ဘုရားကျောင်းကို ပတ်လည်လှည့်သွားသဖြင့် မသိမသာ pradakṣiṇā ပြုလုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ နှစ်ဦးစလုံး အမြင့်ဆုံးအခြေအနေကို ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် ဘက္တိ၏ အကျိုးကို ထင်ရှားစွာဆိုသည်—စက်ရုပ်ဆန်သည့် ပတ်လည်လှည့်ခြင်းတောင် မဟာပုဏ္ဏာရ; နာရာယဏကို ရည်ညွှန်းကာ ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် အမြဲသတိရခြင်းက အပြစ်ဖယ်ရှား၍ ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို အဆုံးသတ်ကာ ဗိṣṇု၏ နေရာသို့ ပို့ဆောင်သည်; ဤသင်ခန်းစာကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် အရှ္ဝမေဓ ယဇ္ဉာ၏ ပုဏ္ဏာနှင့် တူညီသည်။

Shlokas

Verse 1

सनक उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि विभूतिं वैष्णवीं मुने । यां श्रृण्वतां कीर्तयतां सद्यः पापक्षयो भवेत् ॥ १ ॥

သနကက ပြော၏— «ယခုမှစ၍ မုနိယေ၊ ဗိష္ဏဝ သော ဗိဘူတိ (ဗိష္ဏု၏ သာသနာတော်မဟိမ) ကို ငါဟောပြမည်။ ၎င်းကို နားထောင်၍ ကီර්တနာပြုသူတို့၏ အပြစ်သည် ချက်ချင်း ပျောက်ကင်း၏»။

Verse 2

वैवस्वतेंऽतरे पूर्वं शक्रस्य च बृहस्पतेः । संवादः सुमहानासीत्तं वक्ष्यामि निशामय ॥ २ ॥

ဝိုင်ဝஸ္ဝတ မန္ဝန္တရ မတိုင်မီက၊ သက္က (အိန္ဒြ) နှင့် ဘృဟஸ္ပတိ တို့အကြား အလွန်ကြီးမြတ်သော ဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သေချာစွာ နားထောင်လော့—ယခု ငါ ပြန်လည် ပြောကြားမည်။

Verse 3

एकदा सर्वभोगाढ्यो विबुधैः परिवारितः । अप्सरोगणसंकीर्णो बृहस्पतिमभाषत ॥ ३ ॥

တစ်ခါက၊ အပျော်အပါး အစုံအလင် ပြည့်စုံ၍ ဒေဝတားတို့ ဝန်းရံလျက်၊ အပ္စရာတို့၏ အစုအဝေးကြားတွင် သူသည် ဘృဟஸ္ပတိ ကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 4

इन्द्र उवाच । बृहस्पते महाभाग सर्वतत्त्वार्थकोविद । अतीतब्रह्मणः कल्पे सृष्टिः कीदृग्विधा प्रभो ॥ ४ ॥

အိန္ဒြက ပြော၏— «ဘృဟஸ္ပတိ မဟာဘဂ၊ တတ္တဝ အဓိပ္ပါယ် အားလုံးကို သိမြင်သူ၊ အရှင်ဘုရား၊ ဘြဟ္မာ၏ အတိတ်က ကလ္ပတွင် စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ခဲ့ပါသနည်း»။

Verse 5

इन्द्रस्तु कीदृशः प्रोक्तो विवुधाः कीदृशाः स्मृताः । तेषां च कीदृशं कर्म यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ५ ॥

ကျေးဇူးပြု၍ အစဉ်လိုက် မှန်ကန်စွာ ရှင်းပြပါ—အိန္ဒြာ (Indra) သည် မည်သို့သော အတ္တဝါဖြစ်ကြောင်း၊ ဗိဝုဓာဟု ခေါ်သော ဒေဝတားတို့ကို မည်သို့ နားလည်ရကြောင်း၊ ထို့ပြင် သူတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်နှင့် ကర్మများသည် မည်သို့ဖြစ်ကြောင်း။

Verse 6

बृहस्पतिरुवाच । न ज्ञायते मया शक्र पूर्वेद्युश्चरितं विधेः । वर्तमानदिनस्यापि दुर्ज्ञेयं प्रतिभाति मे ॥ ६ ॥

ဗృဟස්ပတိက ပြောသည်—အို ရှက္ရ (Śakra) ရေ၊ ဗိဓာတာ (ဗြဟ္မာ) သည် မနေ့က ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်ကိုပင် ကျွန်ုပ် မသိနိုင်ပါ။ ယနေ့၏ ဖြစ်ရပ်များတောင် ကျွန်ုပ်အတွက် သိရန် ခက်ခဲလှသည်ဟု ထင်ပေါ်နေသည်။

Verse 7

मनवः समतीताश्च तान्वक्तुमपि न क्षमः । यो विजानाति तं तेऽद्य कथयामि निशामय ॥ ७ ॥

မနုများသည် အတိတ်သို့ ကွယ်လွန်သွားပြီး၊ သူတို့ကို ပြန်လည်ရေတွက်ပြောဆိုရန်တောင် ကျွန်ုပ် မစွမ်းနိုင်ပါ။ သို့သော် သူတို့ကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူရှိ၏—ယနေ့ သင့်အား ထိုသူအကြောင်း ပြောမည်၊ သေချာစွာ နားထောင်ပါ။

Verse 8

सुधर्म इति विख्यातः कश्चिदास्ते पुरे तव । भुञ्जानो दिव्यभोगांश्च ब्रह्मलोकादिहागतः ॥ ८ ॥

သင်၏ မြို့တော်တွင် စုဓမ္မ (Sudharma) ဟု နာမည်ကျော်ကြားသော လူတစ်ဦး ရှိနေသည်။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အပျော်အပါးများကို ခံစားလျက်၊ ဗြဟ္မလောကမှ ဤနေရာသို့ ရောက်လာသူ ဖြစ်သည်။

Verse 9

स वा एत द्विजानाति कथयामि निशामय । एवमुक्तस्तु गुरुणा शक्रस्तेन समन्वितः ॥ ९ ॥

ထိုအကြောင်းအရာကို အမှန်တကယ် သိရှိသူမှာ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဖြစ်၏; ကျွန်ုပ် ရှင်းပြမည်—ဂရုပြု၍ နားထောင်ပါ။ ဂုရု၏ ဤသို့ မိန့်ကြားခြင်းကို ခံယူပြီးနောက်၊ ရှက္ရသည် သူနှင့်အတူ လိုက်ပါလျက် ဆက်လက် ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 10

देवतागणसंकीर्णः सुधर्मनिलयं ययौ ॥ १० ॥

နတ်တော်အစုအဝေးတို့ ဝန်းရံလျက်၊ သူသည် သုဓမ္မာ—နတ်သဘင်ခန်းမသို့ ချီတက်သွား၏။

Verse 11

समागतं देवपतिं बृहस्पतिसमन्वितम् । दृष्ट्वा यथार्हं देवर्षे पूजयामास सादरम् ॥ ११ ॥

နတ်တို့၏အရှင်သည် ဗြဟස්ပတိနှင့်အတူ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော်၊ နတ်ဣသီသည် သင့်တော်သလို ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုကာ လေးစားစွာ ပူဇော်၏။

Verse 12

सुधर्मेणार्चितः शंक्रो दृष्ट्वा तच्छ्रियमुत्तमाम् । मनसा विस्मयाविष्टः प्रोवाच विनयान्वितः ॥ १२ ॥

သုဓမ္မာ၏ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံရသော ရှင်ကရာသည် ထိုအလွန်မြတ်သော တောက်ပမှုကို မြင်၍ စိတ်တွင်း၌ အံ့ဩလွှမ်းမိုးကာ နှိမ့်ချစွာ ပြောဆို၏။

Verse 13

इंद्र उवाच । अतीतब्रह्मकल्पस्य वृत्तांतं वेत्सि चेद्बुध । तदाख्याहि समायात एतत्प्रष्टुं सयाजकः ॥ १३ ॥

အိန္ဒြာက ပြော၏—“ပညာရှိရေ၊ အတိတ် ဘြဟ္မာကလ္ပ၏ ဖြစ်ရပ်ကို သိလျှင် ပြောပြပါ။ ဤအကြောင်းကို မေးမြန်းရန် ယဇက(ပူဇော်ဆရာ)တို့နှင့်အတူ ငါလာခဲ့သည်။”

Verse 14

गतनिद्रांश्च देवांश्च येन जानासि सुव्रत । तद्वदस्वाधिकः कस्मादस्मद्भ्योऽपि दिवि स्थितः ॥ १४ ॥

ကောင်းမြတ်သော ဝတ္တရားရှိသူရေ၊ အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးထလာသော နတ်တို့ကို သင်သိစေသော အကြောင်းတရားကို ပြောပါ။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ တည်ရှိ၍ ငါတို့ထက်ပင် မြင့်မြတ်သော အထက်တန်းသူသည် မည်သူနည်း ဟုလည်း ရှင်းပြပါ။

Verse 15

तेजसायशसा कीर्त्या ज्ञानेन च परंतप । दानेन वा तपोभिर्वा कथमेतादृशः प्रभो ॥ १५ ॥

အို ရန်သူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသော အရှင်! တေဇ (ဝိညာဉ်ရောင်ခြည်) ဖြင့်လား၊ ဂုဏ်သတင်းဖြင့်လား၊ ကီရ్తိ (ကျော်ကြားမှု) ဖြင့်လား၊ ဉာဏ်ဖြင့်လား၊ ဒါန (လှူဒါန်းမှု) ဖြင့်လား၊ သို့မဟုတ် တပ (အာစတေရီတီ) ဖြင့်လား—ဘယ်နည်းဖြင့် လူတစ်ယောက်သည် အရှင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာနိုင်သနည်း?

Verse 16

इत्युक्तो देवराजेन सुधर्मा प्रहसंस्तदा । प्रोवाच विनयाविष्टः पूर्ववृत्तं यथाविधि ॥ १६ ॥

ဒီလို ဒေဝရာဇ (နတ်ဘုရင်) က မေးမြန်းသော်၊ စုဓမ္မာသည် ထိုအခါ ပြုံးရယ်ကာ၊ နှိမ့်ချမှုနှင့် ဝိနယာပြည့်ဝလျက်၊ အတိတ်ဖြစ်ရပ်များကို သင့်တော်သလို အစဉ်လိုက် ပြောကြား하였다။

Verse 17

सुधर्म उवाच । चतुर्युगसहस्त्राणि ब्रह्मणो दिनमुच्यते । एकस्मिन् दिवसे शक्र मनवश्च चतुर्दश ॥ १७ ॥

စုဓမ္မာက ဆိုသည်—စတုယုဂ စက်ဝန်း တစ်ထောင်ကို ဗြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ဟု ကြေညာထားသည်။ အို သက္က (အိန္ဒြာ)၊ ထိုတစ်နေ့အတွင်း မနု ၁၄ ပါး ရှိသည်။

Verse 18

इंद्राश्चतुर्दश प्रोक्ता देवाश्च विविधाः पृथक् । इंद्राणां चैव सर्वेषां मन्वादीनां च वासव ॥ १८ ॥

အိန္ဒြာ ၁၄ ပါးဟု ဆိုထားပြီး၊ ဒေဝတားတို့လည်း အမျိုးမျိုး သီးခြားကွဲပြားကြသည်။ ထိုအိန္ဒြာအားလုံးနှင့် မနုတို့ အစရှိသူတို့အပေါ်တွင် (အုပ်စိုးသူမှာ) ဝါသဝ (Vāsava) ဖြစ်သည်။

Verse 19

तुल्यता तेजसा लक्ष्म्या प्रभावेण बलेन च । तेषां नामानि वक्ष्यामि श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ १९ ॥

သူတို့သည် တေဇ၊ လက္ရှ္မီ (ကံကောင်းခြင်း)၊ အာနုဘော် (သြဇာ) နှင့် အင်အားတို့၌ တူညီကြသည်။ ယခု သူတို့၏ အမည်များကို ငါ ပြောမည်—စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ နားထောင်လော့။

Verse 20

स्वायंभुवो मनुः पूर्वं ततः स्वारोचिषस्तथा । उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा ॥ २० ॥

အစဦးတွင် စွာယံဘူဝ မနု ဖြစ်၏။ ထို့နောက် စွာရောစိသ မနု လည်း ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဥတ္တမ နှင့် တာမသ၊ ထို့ပြင် ရైవတ နှင့် ချာක්ෂုသ မနု တို့လည်း ဆက်လက် ဖြစ်ကြ၏။

Verse 21

वैवस्वतो मनुश्चैव सूर्यसावर्णिरष्टमः । नवमो दक्षसावर्णिः सर्वदेवहिते रतः ॥ २१ ॥

ဝိုင်ဝသ္ဝတ မနု သည် ယခုခေတ်၏ မနု ဖြစ်၏။ အဋ္ဌမ မနုမှာ စူရျယသာဝර්ဏိ ဖြစ်ပြီး၊ နဝမ မနုမှာ ဒက္ခသာဝර්ဏိ ဖြစ်ကာ၊ ဒေဝတား အားလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာကို အမြဲ ရည်ရွယ်သူ ဖြစ်၏။

Verse 22

दशमो ब्रह्मसावर्णिर्द्धर्मसावर्णिकस्ततः । ततस्तु रुद्रसावर्णी रोचमानस्ततः स्मृतः ॥ २२ ॥

ဒသမ မနုမှာ ဘြဟ္မသာဝර්ဏိ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဓမ္မသာဝර්ဏိက ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ရုဒ္ရသာဝර්ဏိ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက်တွင် (မနု) ရောစမာန ဟု မှတ်သားကြ၏။

Verse 23

भौत्यश्चतुर्दशः प्रोक्त एते हि मनवः स्मृताः । देवानिंद्रांश्च वक्ष्यामि श्रृणुष्व विबुधर्षभ ॥ २३ ॥

ဘောတျယ မနု ကို စတုဒ္ဒသမ (၁၄) ဟု ကြေညာထား၏။ ဤတို့သည် မနု များဟု မှတ်သားကြ၏။ ယခုတွင် ဒေဝတား များနှင့် အိန္ဒြာ များကိုလည်း ငါ ပြောကြားမည်—ပညာရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ နားထောင်လော့။

Verse 24

यामा इति समाख्याता देवाः स्वायंभुवेंऽतरे । शचीपतिः समाख्यातस्तेषामिंद्रो महापतिः ॥ २४ ॥

စွာယံဘူဝ မနွန္တရ၌ ဒေဝတားတို့ကို “ယာမာ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့အပြင် သချီ၏ အရှင် “သချီပတိ” သည် သူတို့၏ အိန္ဒြာ၊ မဟာခေါင်းဆောင် ဟု ထင်ရှား၏။

Verse 25

पारावताश्च तुषिता देवाः स्वारोचिषेंऽतरे । विपश्चिन्नाम देवेन्द्रं सर्वसंपत्समन्वितः ॥ २५ ॥

Svārociṣa မန္ဝန္တရ၌ နတ်တို့သည် Pārāvata နှင့် Tuṣita ဟူသောအုပ်စုများဖြစ်ကြ၍၊ နတ်မင်း (အိန္ဒြ) သည် Vipaścit ဟူသောနာမဖြင့် အလုံးစုံသောကံကောင်းခြင်းနှင့် စည်းစိမ်ပြည့်စုံသူဖြစ်၏။

Verse 26

सुधामानस्तथा सत्याः शिवाश्चाय प्रर्तदनाः । तेषामिंद्रः सुशांतिश्च तृतीये परिकीर्तितः ॥ २६ ॥

ထို့အတူ Sudhāmāna၊ Satya၊ Śiva နှင့် Prartadana ဟူသောအုပ်စုများလည်းရှိ၏။ ထိုအုပ်စုတို့အနက် တတိယအုပ်စု၏ အိန္ဒြ (နတ်မင်း) သည် Suśānti ဟူ၍ ကြေညာထား၏။

Verse 27

सुताः पाराहराश्चैव सुत्याश्चासुधियस्तथा । तेषामिंद्रः शिवः प्रोक्तः शक्रस्तामसकेंऽतरे । विभानामा देवपतिः पञ्चमः परिकीर्तितः ॥ २७ ॥

Sutā၊ Pārāhara၊ Sutya နှင့် Asudhiya ဟူသောအုပ်စုများအနက် အိန္ဒြသည် Śiva ဟူ၍ ဆိုထား၏။ ထို့ပြင် Tāmasa မန္ဝန္တရကာလအတွင်း၌ သူကို Śakra ဟူ၍ ခေါ်ကြ၏။ နတ်မင်း Vibhā ဟူသောအမည်ရှိသူကို ပဉ္စမအဖြစ် ကြေညာထား၏။

Verse 28

अमिताभादयो देवाः षष्ठेऽपि च तथा श्रृणु । आर्याद्या विबुधाः प्रोक्तास्तेषामिंद्रो मनोजवः ॥ २८ ॥

ဆဋ္ဌမအုပ်စုကိုလည်း နားထောင်လော့—Amitābha မှအစပြုသော နတ်တို့ဖြစ်ကြ၏။ Ārya မှအစပြုသော ဗိဗုဓ (ပညာရှိ) များဟု ကြေညာထားပြီး၊ ထိုအုပ်စုအတွင်း အိန္ဒြသည် Manojava ဖြစ်၏။

Verse 29

आदित्यवसुरुद्राद्या देवा वैवस्वतंऽतरे । इन्द्रः पुरंदरः प्रोक्तः सर्वकामसमन्वितः ॥ २९ ॥

Vaivasvata မန္ဝန္တရ၌ နတ်တို့သည် Āditya၊ Vasu၊ Rudra စသဖြင့် ဖြစ်ကြ၏။ အိန္ဒြသည် Purandara ဟူ၍ ကြေညာထားပြီး၊ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေသော အင်အားနှင့် ပြည့်ဝ၏။

Verse 30

अप्रमेयाश्च विबुधाः सुतपाद्याः प्रकीर्तिताः । विष्णुपूजाप्रभावेण तेषामिंद्रो बलिः स्मृतः ॥ ३० ॥

သုတပါတို့မှ စ၍ မတိုင်းမတာနိုင်သော ဒေဝတော်များဟု ချီးမွမ်းကြ၏။ ဗိဿနုကို ပူဇော်သည့် အာနုဘော်ကြောင့် သူတို့၏ အိန္ဒြ (အရှင်) သည် ဘလိ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 31

पाराद्या नवमे देवा इन्द्रश्चाद्भुत उच्यते । सुवासनाद्या विबुधा दशमे परिकीर्तिताः ॥ ३१ ॥

ကိုးမြောက်အုပ်စုတွင် ပါရာတို့မှ စသော ဒေဝတော်များရှိပြီး အိန္ဒြကို ‘အဒ္ဘုတ’ (အံ့ဖွယ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဆယ်မြောက်အုပ်စုတွင် သုဝာသနာတို့မှ စသော ဝိဘုဓာများကို ကြေညာထားသည်။

Verse 32

शांतिर्नाम च तत्रेंद्रः सर्वभोगसमन्वितः । विहंगॄमाद्या देवाश्च तेषामिंद्रो वृषः स्मृतः ॥ ३२ ॥

ထိုနေရာတွင် အရှင် (အိန္ဒြ) ၏ နာမည်မှာ ‘ရှာန္တိ’ ဖြစ်၍ အပျော်အပါး အကျိုးခံစားမှု အားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသည်။ ဝိဟင်္ဂ (ကောင်းကင်ငှက်) တို့မှ စသော ဒေဝတော်များသည် သူ့အောက်တွင်ရှိပြီး၊ သူတို့၏ အိန္ဒြကို ‘ဝೃષ’ ဟု မှတ်ရသည်။

Verse 33

एकादशे द्वादशे तु निबोधकथायामि ते । ऋभुनामा च देवेंद्रो हरिनाभास्तथा सुराः ॥ ३३ ॥

ယခု တစ်ဆယ့်တစ်နှင့် တစ်ဆယ့်နှစ် အကြောင်းကို ငါပြောမည်၊ သင် နားထောင်လော့။ ‘ဋဘု’ ဟု အမည်ရသော ဒေဝိန္ဒြ ရှိပြီး၊ ထို့အတူ ‘ဟရိနာဘ’ ဟု ခေါ်သော ဒေဝတော်များလည်း ရှိသည်။

Verse 34

सुत्रामाद्यास्तथा देवास्त्रयोदशतमेऽन्तरे । दिवस्पतिर्महावीर्यस्तेषामिंद्रः प्रकीर्तितः ॥ ३४ ॥

ထို့အတူ တစ်ဆယ့်သုံးမြောက် မန္ဝန္တရတွင် သုတြာမန်တို့မှ စသော ဒေဝတော်များကို ဖော်ပြထားပြီး၊ အင်အားကြီးသော ဒိဝသ္ပတိ ကို သူတို့၏ အိန္ဒြ ဟု ချီးကျူးကြသည်။

Verse 35

चतुर्दशे चाक्षुपाद्या देवा इन्द्रः शुचिः स्मृतः । एवं ते मनवः प्रोक्ता इंद्रा देवाश्च तत्त्वतः ॥ ३५ ॥

ဆယ့်လေးမြောက် မန်ဝန္တရ၌ နတ်တို့ကို «စက္ခုပာ» ဟု ခေါ်ကြပြီး «သုချိ» ကို အိန္ဒြာဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထို့ကြောင့် အမှန်တကယ်အားဖြင့် မနုများ၊ အိန္ဒြာများနှင့် နတ်အစုအဖွဲ့တို့ကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ။

Verse 36

एकस्मिन्ब्रह्यदिवसे स्वाधिकारं प्रभुंजते ॥ ३६ ॥

ဗြဟ္မာ၏ တစ်နေ့တည်းအတွင်း၌ သူတို့သည် မိမိတို့အတွက် ခွဲဝေပေးထားသော အာဏာနှင့် တာဝန်နယ်ပယ်ကို ခံစား၍ အုပ်ချုပ်ကြ၏။

Verse 37

लेकेषु सर्वसर्गेषु सृष्टिरेकविधा स्मृता । कर्त्तारो बहवः संति तत्संख्यां वेत्ति कोविदः ॥ ३७ ॥

လောကအားလုံးနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအလှည့်အပြောင်းတိုင်း၌ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် အနှစ်သာရတစ်မျိုးတည်းဟု မှတ်ယူကြ၏။ သို့သော် ဖန်ဆင်းသူများသည် များစွာရှိ၏—သူတို့၏ အရေအတွက်ကို အပြည့်အစုံ သိနိုင်သူ မည်သူနည်း။

Verse 38

मयि स्थिते ब्रह्मलोके ब्रह्माणां बहवो गताः । तेषां संख्या न संख्यातु शक्तोऽस्म्यद्य द्विजोत्तम ॥ ३८ ॥

ငါသည် ဗြဟ္မလောက၌ တည်ရှိနေစဉ် ဗြဟ္မာများ အများအပြား ကွယ်လွန်သွားကြပြီ။ ယနေ့တိုင်အောင်ပင်၊ ဒွိဇောတ္တမ၊ သူတို့၏ အရေအတွက်ကို ငါ မရေတွက်နိုင်သေး။

Verse 39

स्वर्गलोकमपि प्राप्य यावत्कालं श्रृणुष्व मे । चत्वारो मनवोऽतीता मम श्रीश्चातिविस्तरा ॥ ३९ ॥

ကောင်းကင်လောကကို ရောက်ရှိသော်လည်း အချိန်ရှိသမျှ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့။ မနု လေးပါးသည် လွန်သွားပြီးပြီ၊ ငါ၏ သီရိ (Śrī) လည်း အလွန်ကျယ်ပြန့်လှ၏။

Verse 40

स्थातव्यं च मयात्रैव युगकोटिशतं प्रभो । ततः परं गमिष्यामि कर्मभूमिं श्रृणुष्व मे ॥ ४० ॥

အို အရှင်သခင်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဤနေရာ၌ ယုဂပေါင်း ကုဋေတစ်ရာတိုင်တိုင် နေရပါမည်။ ထို့နောက်မှ ကံပြုရာမြေသို့ သွားပါမည်။ ကျွန်ုပ်စကားကို နားထောင်တော်မူပါ။

Verse 41

मया कृतं पुरा कर्म वक्ष्यामि तव सुव्रत । वदतां श्रृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ४१ ॥

အို မြတ်သော အကျင့်သီလရှိသူ၊ ရှေးက ကျွန်ုပ်ပြုခဲ့သော အမှုတစ်ခုကို သင့်အား ပြောပြပါမည်။ ၎င်းသည် ပြောဆိုသူနှင့် နားထောင်သူတို့၏ အပြစ်အလုံးစုံကို ပျက်စီးစေပါသည်။

Verse 42

अहमांस पुरा शक्र गृध्रः पापो विशेषतः । स्थितश्च भूमिभागे वै अमेध्यामिषभोजनः ॥ ४२ ॥

အို သိကြားမင်း၊ ရှေးက ကျွန်ုပ်သည် လင်းတဖြစ်ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် အပြစ်ကြီးလေးကာ မြေပြင်၌နေ၍ မသန့်ရှင်းသော အသားကို စားသောက်ခဲ့ပါသည်။

Verse 43

एकदाहं विष्णुगृहे प्राकारे संस्थितः प्रभो । पतितो व्याधशस्त्रेण सायं विष्णोर्गृहांगणे ॥ ४३ ॥

အို အရှင်သခင်၊ တစ်ခါက ကျွန်ုပ်သည် ဗိဿနိုးဘုရားကျောင်း တံတိုင်းပေါ်တွင် ရပ်နေစဉ် ညနေချမ်း၌ မုဆိုး၏လက်နက် ထိမှန်၍ ဗိဿနိုးဘုရားကျောင်းဝင်းအတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့ပါသည်။

Verse 44

मयि कंठगतप्राणे भषणो मांसलोलुपः । जग्राह मां स्ववक्रेण श्वभिरन्यैश्चरन्द्रुतः ॥ ४४ ॥

ကျွန်ုပ်၏ အသက်ဝိညာဉ်သည် လည်ချောင်းဝသို့ ရောက်သောအခါ အသားကို မက်မောသော ဘာသနခွေးသည် ၎င်း၏ မေးရိုးဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို ကိုက်ချီလိုက်ပြီး အခြားခွေးများကလည်း ကျွန်ုပ်ကို ကိုက်ဖြတ်ကြသည်။

Verse 45

वहन्मां स्वमुखेनैव भीतोऽन्यैर्भषणैस्तथा । गतः प्रदक्षिणा कारं विष्णोस्तन्मंदिरं प्रभो ॥ ४५ ॥

သူသည် မိမိ၏ပါးစပ်ထဲတွင်ပင် ကျွန်ုပ်ကို သယ်ဆောင်ကာ၊ အခြားသူတို့၏ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် လှောင်ပြောင်ခြင်းတို့ကြောင့် ကြောက်ရွံ့လျက်၊ အရှင်ဗိဿနု၏ ဘုရားကျောင်းကို ပတ်လည်လှည့်၍ ပရဒက္ခိဏာ ပြုသွားခဲ့သည်၊ အရှင်တော်။

Verse 46

तेनैव तुष्टिमापन्नो ह्यंतरात्मा जगन्मयः । मम चापि शुनश्चापि दत्तावन्परमं पदम् ॥ ४६ ॥

ထိုလုပ်ရပ်တစ်ခုပင်ကြောင့်၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကို ပြည့်နှက်နေသော အတွင်းအတ္တ (အန္တရာတ္မာ) သည် ကျေနပ်နှစ်သက်၍ ကျွန်ုပ်နှင့် ခွေးတို့အားလည်း အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေ (ပရမပဒ) ကို ပေးတော်မူ하였다။

Verse 47

प्रदक्षिणा कारतया गतस्यापीदृशं फलम् । संप्राप्तं विबुधश्रेष्ट किं पुनः सम्यगर्चनात् ॥ ४७ ॥

ပရဒက္ခိဏာကို စက်ကိရိယာလို သာမန်တကျ လုပ်သွားသူတောင် ဤမျှသော အကျိုးကို ရရှိသည်၊ နတ်တို့အတွင်း အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ထိုကြောင့် မှန်ကန်စွာ အာရ္ချနာ (ဝတ်ပြုကိုးကွယ်) ပြုလျှင် အကျိုးသည် မည်မျှ ပိုမိုကြီးမားမည်နည်း။

Verse 48

इत्युक्तो देवराजस्तु सुधर्मेण महात्मना । मनसा प्रीतिमापन्नो हरिपूजा रतोऽभवत् ॥ ४८ ॥

မဟာအတ္တရှိသော သုဓမ္မ၏ စကားကို ကြားသော် နတ်မင်းသည် စိတ်အတွင်း၌ ပီတိဖြစ်ပေါ်၍ ဟရီ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်း၌ အလွန်စိတ်ဝင်စားသွား하였다။

Verse 49

तथापि निर्जराः सर्वे भारते जन्मलिप्सवः । समर्चयंति देवेशं नारायणमनामयम् । तानर्चयन्ति सततं ब्रह्माद्या देवतागणाः ॥ ४९ ॥

သို့သော်လည်း ဘာရတ (Bhārata) တွင် မွေးဖွားလိုသော ဆန္ဒရှိသည့် မသေမပျက် နတ်တို့အားလုံးသည် နတ်တို့၏ အရှင်—အပြစ်ကင်း၍ ရောဂါကင်းသော နာရာယဏကို ဝတ်ပြုကြသည်။ ထိုနတ်တို့ကိုပင် ဘြဟ္မာ စသည့် နတ်အစုအဝေးတို့က အမြဲတမ်း ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသည်။

Verse 50

नारायणानुस्मरणोद्यतानां महात्मनां त्यक्तपरिग्रहणाम् । कथं भवत्युग्रभवस्य बंधस्तत्सङ्गलुब्धा यदि मुक्तिभाजः ॥ ५० ॥

နာရာယဏကို အမြဲအမှတ်ရရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကို စွန့်လွှတ်ထားသော မဟာတ္မာတို့အတွက်၊ ကြမ်းတမ်းသော လောကဘဝဖြစ်ပေါ်မှုမှ ပေါက်ဖွားသော ချည်နှောင်မှု ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မလဲ။ ထိုအပေါင်းအသင်းထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရသော်လည်း သူတို့သည် မောက္ခကို ဝေမျှသူများပင် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 51

ये मानवाः प्रतिदिनं परिमुक्तसङ्गा नारायणं गरुडवाहनमर्चयंति । ते सर्वपापनिकरैः परितो विमुक्ता विष्णोः पदं शुभतरं प्रतियांति हृष्टाः ॥ ५१ ॥

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း လောကီကပ်ငြိမှုကင်းစင်၍ ဂရုဍဝါဟန သခင် နာရာယဏကို ပူဇော်ကြသော လူတို့သည် အပြစ်အစုအဝေးပေါင်းများစွာမှ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်ပြီး ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ဗိဿနု၏ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော နေရာတော်သို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 52

ये मानवा विगतरागपरावरज्ञा नारायणं सुरगुरुं सततं स्मरंति । ध्यानेन तेन हतकिल्बिषचेतनास्ते मातुः पयोधररसं न पुनः पिबंति ॥ ५२ ॥

ရာဂကင်းပြီး အမြင့်အနိမ့် အမှန်တရားတို့ကို သိမြင်သော လူတို့သည် နတ်တို့၏ ဆရာ နာရာယဏကို အစဉ်မပြတ် အမှတ်ရကြသည်။ ထိုဓ്യာနကြောင့် သူတို့၏ စိတ်သဘောသည် အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းလာပြီး မိခင်ရင်သားနို့ကို ထပ်မံ မသောက်ရတော့ (ပြန်မမွေးဖွားတော့)။

Verse 53

ये मानवा हरिकथाश्रवणास्तदोषाः कृष्णांघ्रपद्मभजने रतचेतनास्च । ते वै पुंनति च जगंति शरीरसंगात् संभाषणादपि ततो हरिरेव पूज्यः ॥ ५३ ॥

ဟရီကഥာကို နားထောင်ခြင်းကြောင့် အပြစ်အနာအဆာတို့ ဆေးကြောသန့်စင်ခံရပြီး၊ ကృష్ణ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်ကို ဘဇနာပြုရာ၌ စိတ်နှလုံးစွဲမြဲနေသော လူတို့သည် အမှန်တကယ် လောကကိုပင် သန့်စင်ပေးကြသည်။ သူတို့နှင့် တွေ့ဆုံစကားပြောရုံသာဖြင့်ပင် သန့်ရှင်းမှု ရရှိသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ပူဇော်ထိုက်သူမှာ ဟရီတော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။

Verse 54

हरिपूजापरा यत्र महांतः शुद्धबुद्धयः । तत्रैव सकलं भद्रं यथा निम्ने जलं द्विज ॥ ५४ ॥

အို ဒွိဇ၊ စိတ်ဉာဏ်သန့်ရှင်းသော မဟာတ္မာတို့သည် ဟရီပူဇာ၌ အလေးထားနေသော နေရာ၌ပင် မင်္ဂလာအလုံးစုံ စုဝေးလာသည်—နိမ့်ရာသို့ ရေက သဘာဝအတိုင်း စုဝေးသကဲ့သို့။

Verse 55

हरिरेव परो बन्धुर्हरिरेव परा गतिः । हरिरेव ततः पूज्यो यतश्चेतन्यकारणम् ॥ ५५ ॥

ဟရီတော်တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်ဆုံးသော ဆွေမျိုးဖြစ်၏။ ဟရီတော်တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်ဆုံးသော ခိုလှုံရာနှင့် ပန်းတိုင်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဟရီတော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ပူဇော်အာရాధနာပြုရမည်၊ အကြောင်းမှာ တော်သည် စိတ်သိမြင်မှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 56

स्वर्गापवर्गफलदं सदानंदं निरामयम् । पृज्यस्य मुनिश्रेष्ठ परं श्रेयो भविष्यति ॥ ५६ ॥

အို မုနိအထူးမြတ်၊ ပူဇော်ခံထိုက်သူအတွက် ဤသင်ကြားမှု/အကျင့်သည် အမြင့်ဆုံးသော ကောင်းကျိုးဖြစ်လာမည်။ ၎င်းသည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အကျိုးနှင့် မောက္ခ၏ အကျိုးကို ပေးစွမ်း၍ အမြဲတမ်း အာနန္ဒ၌ တည်ကာ ရောဂါဒုက္ခကင်းစင်၏။

Verse 57

पूजयंति हरिं ये तु निष्कामाः शुद्धमानसाः । तेषां विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान् प्रयच्छति ॥ ५७ ॥

အလိုဆန္ဒမဲ့၍ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်းသောသူတို့သည် ဟရီတော်ကို ပူဇော်ကြ၏။ ထိုသူတို့အပေါ် ဗိဿဏုတော်သည် နှလုံးပျော်ရွှင်၍ သင့်လျော်သော ဆန္ဒပြည့်စုံမှုအားလုံးကို ပေးသနားတော်မူ၏။

Verse 58

यस्त्वेतच्छृणुयाद्वापि पठेद्वा सुसमाहितः । स प्राप्नोत्यश्वमेधस्य फलं मुनिवरोत्तम ॥ ५८ ॥

စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစူးစိုက်ကာ ဤအရာကို နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ ရွတ်ဖတ်သော်လည်းကောင်း—အို မုနိအထူးမြတ်—အရှွမေဓ ယဇ్ఞ၏ အကျိုးဖလကို ရရှိ၏။

Verse 59

इत्येतत्ते समाख्यातं हरिपूजाफलं द्विज । संकोचविस्तराभ्यां तु किमन्यत्कथयामि ते ॥ ५९ ॥

ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇ၊ ဟရီပူဇာ၏ အကျိုးဖလကို သင့်အား ငါရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်စေ အသေးစိတ်ဖြစ်စေ၊ ငါက သင့်အား ထပ်မံ ဘာကို ပြောရဦးမည်နည်း။

Frequently Asked Questions

It situates dharma and divine governance within cyclic cosmic time (manvantara-dharma), showing that offices like Manu and Indra are recurring roles within Brahmā’s day; this frames devotion and ritual merit as operating within a vast, ordered cosmology.

It teaches that contact with Viṣṇu’s temple and acts like pradakṣiṇā carry intrinsic devotional potency; even unintended performance can yield purification and uplift when oriented around Hari, while intentional worship is said to grant even greater fruit.

It repeatedly elevates Hari-bhakti—hearing Hari’s narratives, worship at Kṛṣṇa’s feet, desireless remembrance of Nārāyaṇa—as the direct cleanser of sin and the cause of freedom from rebirth, culminating in attainment of Viṣṇu’s abode.