Adhyaya 38
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 3860 Verses

The Greatness of Viṣṇu (Uttaṅka’s Hymn, Hari’s Manifestation, and the Boon of Bhakti)

နာရဒသည် ဇနာရဒန (ဗိဿနု) ကို ပျော်ရွှင်စေသော စတုတ္တရနှင့် ဥတ္တင်္က ရရှိသော အပေးအယူကို စနကအား မေးမြန်းသည်။ စနကက ဥတ္တင်္ကသည် ဟရီကို အလွန်ဘက်တိရှိပြီး သခင်၏ ခြေတော်ရေ၏ သန့်ရှင်းမှုကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံကာ ဗိဿနုကို မူလအကြောင်းရင်း၊ အတွင်းအတ္တ၊ မာယာနှင့် ဂုဏ်တို့ကို ကျော်လွန်သော သစ္စာတရားဟု ချီးမွမ်းသည့် ရှည်လျားသော စတုတ္တရကို ရွတ်ဆိုကြောင်း ပြောသည်။ ထိုအပ်နှံမှုကြောင့် လက္ခမီ၏ သခင် ဗိဿနုသည် ထင်ရှားသော သရုပ်ပြဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဥတ္တင်္ကသည် ဦးချ၊ မျက်ရည်ကျကာ ခြေတော်ကို ရေချိုးပူဇော်သည်။ သခင်က အပေးအယူပေးရာ ဥတ္တင်္ကသည် ဘဝတိုင်း မပြတ်မလျော့ ဘက်တိသာ တောင်းဆိုသည်။ သခင်က ခွင့်ပြုပြီး သင်္ခါဖြင့် ထိကာ ရှားပါးသော ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ပေးသနားကာ ကရိယာ-ယောဂဖြင့် ပူဇော်ရန်နှင့် နရ-နာရာယဏ၏ အဘောဒသို့ သွားကာ မောက္ခရရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိအရ ရွတ်/နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်များကို ဖယ်ရှား၍ ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံစေကာ မောက္ခသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । किं तत्स्तोत्रं महाभाग कथं तुष्टो जनार्दनः । उत्तङ्कः पुण्यपुरुषः कीदृशं लब्धवान्वरम् 1. ॥ १ ॥

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်— «အို မဟာဘဂါ၊ ထို စတုတ္တရ (စတိုးတရ) သည် မည်သို့နည်း။ ဇနာရ္ဒန (ဗိဿဏု) သည် မည်သို့ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသနည်း။ ပုဏ္ဏယပုရုಷ ဥတ္တင်္ကသည် မည်သို့သော ဝရကို ရရှိခဲ့သနည်း»။

Verse 2

सनक उवाच । उत्तङ्कस्तु तदा विप्रो हरिध्यानपरायणः । पादोदकस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा तुष्टाव भक्तितः ॥ २ ॥

သနက မိန့်တော်မူသည်။ ထိုအခါ ဟရိကို သမಾಧိဖြင့် အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်နေသော ဗြာဟ္မဏ ဥတ္တင်္ကသည်၊ ဘုရား၏ ခြေတော်ဆေးရေ (ပာဒောဒက) ၏ မဟိမကို မြင်တွေ့ပြီး ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 3

उत्तङ्क उवाच । नतोऽस्मि नारायणमादिदेवं जगन्निवासं जगदेकबन्धुम् । चक्राब्जशार्ङ्गासिधरं महान्तं स्मृतार्तिनिघ्नं शरणं प्रपद्ये ॥ ३ ॥

ဥတ္တင်္က မိန့်သည်။ အာဒိဒေဝ နာရာယဏကို ငါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏—ကမ္ဘာလောက၏ နေရာတည်ရာ၊ လောကအားလုံး၏ တစ်ဦးတည်းသော ဆွေမျိုး၊ မဟာတန်ခိုးရှင်၊ စက္ကရ၊ ပဒ్మ၊ ရှာရင်္ဂ ဓနုနှင့် ဓားကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော အရှင်။ သတိရသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော ထိုအရှင်ထံ ငါ ခိုလှုံပါ၏။

Verse 4

यन्नाभिजाब्जप्रभवो विधाता सृजत्यमुं लोकसमुच्चयं च । यत्क्रोधतो हन्ति जगच्च रुद्र स्तमादिदेवं प्रणतोऽस्मि विष्णुम् ॥ ४ ॥

ငါသည် အာဒိဒေဝ ဗိష္ဏုကို ဦးညွှတ်ပါ၏—သူ၏ နာဘိမှ ပဒ్మပန်းမှ ပေါ်ဖွားသော ဖန်ဆင်းရှင် ဗြဟ္မာသည် ဤလောကစုစည်းမှု အားလုံးကို ဖန်ဆင်း၏။ ထို့ပြင် သူ၏ အမျက်မှ ရုဒြသည် စကြဝဠာကို ဖျက်ဆီး၏။

Verse 5

पद्मापतिं पद्मदलायताक्षं विचित्रवीर्यं निखिलैकहेतुम् । वेदान्तवेद्यं पुरुषं पुराणं तेजोनिधिं विष्णुमहं प्रपन्नः ॥ ५ ॥

ငါသည် ဗိష္ဏုထံ ခိုလှုံပါ၏—ပဒ္မာ (လက္ခ္မီ) ၏ အရှင်၊ ပဒ္မရွက်ကဲ့သို့ မျက်စိရှည်သွယ်သော၊ အံ့ဩဖွယ် တန်ခိုးရှိသော၊ အရာအားလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်း; ဝေဒာန္တဖြင့် သိမြင်ရသော ပုရုಷ ပုရာဏ၊ တေဇော၏ خزာနာတော်။

Verse 6

आत्माक्षरः सर्वगतोऽच्युताख्यो ज्ञानात्मको ज्ञानविदां शरण्यः । ज्ञानैकवेद्यो भगवाननादिः प्रसीदतां व्यष्टिसमष्टिरूपः ॥ ६ ॥

အချူတဟု ခေါ်သော အရှင်ဘုရား—မပျက်မယွင်းသော အတ္တမ၊ အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့တော်မူသော၊ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တရားကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော၊ ဉာဏ်ရှိသူတို့၏ အားကိုးရာ—စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိမြင်နိုင်သော၊ အနာဒီ ဘဂဝန်၊ တစ်ဦးချင်းနှင့် စကြဝဠာစုစည်း ရုပ်သဏ္ဍာန်နှစ်မျိုးဖြင့် ထင်ရှားတော်မူသော—ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် ကရုဏာတော် သက်ရောက်ပါစေ။

Verse 7

अनन्तवीर्यो गुणजातिहीनो गुणात्मको ज्ञानविदां वरिष्ठः । नित्यः प्रपन्नार्तिहरः परात्मा दयाम्बुधिर्मे वरदस्तु भूयात् ॥ ७ ॥

အနန္တဗီရိယရှိသော ပရမအတ္တမန်—ဂုဏ်နှင့် ဇာတိ၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွန်သော်လည်း ဂုဏ်တရားတို့၏ အနှစ်သာရဖြစ်၍ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ကို သိသူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ နిత్యတည်မြဲ၊ အလျှော့ပေးအပ်နှံသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ—ထိုသခင်သည် ကျွန်ုပ်အား အမြဲ ပရသဒ်ပေးတော်မူပါစေ။

Verse 8

यः स्थूलसूक्ष्मादिविशेषभेदैर्जगद्यथावत्स्वकृतं प्रविष्टः । त्वमेव तत्सर्वमनन्तसारं त्वत्तः परं नास्ति यतः परात्मन् ॥ ८ ॥

ဤလောကကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ အကြမ်းနှင့် အနုစိတ် စသည့် ခွဲခြားမှုများအတိုင်း အမှန်တကယ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထဲသို့ဝင်ရောက်တည်ရှိသူမှာ သင်ပင်ဖြစ်သည်။ အနန္တအနှစ်သာရရှိသော ဤအရာအားလုံးသည် သင်တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်၏။ အို ပရမအတ္တမန်၊ သင်ထက်လွန်၍ အခြားမရှိ။

Verse 9

अगोचरं यत्तव शुद्धरूपं मायाविहीनं गुणजातिहीनम् । निरञ्जनं निर्मलमप्रमेयं पश्यन्ति सन्तः परमार्थसंज्ञम् ॥ ९ ॥

အာရုံတို့မရောက်နိုင်သော သင်၏ သန့်ရှင်းသော ရူပသည် မာယာကင်း၍ ဂုဏ်နှင့် ဇာတိ၏ ခွဲခြားမှုမရှိ၊ အညစ်အကြေးကင်း သန့်စင်၍ တိုင်းတာမရ—“ပရမာර්ഥ” ဟု ခေါ်သော ထိုအမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို သန္တတို့သည် မြင်ကြ၏။

Verse 10

एकेन हेम्नैव विभूषणानि यातानि भेदत्वमुपाधिभेदात् । तथैव सर्वेश्वर एक एव प्रदृश्यते भिन्न इवाखिलात्मा ॥ १० ॥

ရွှေတစ်မျိုးတည်းဖြင့် ပြုလုပ်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများသည် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အထောက်အကူအခြေအနေ (ဥပာဓိ) မတူသဖြင့် ကွဲပြားသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အရှင်အပေါင်း၏ အရှင်သည် တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်သော်လည်း အလုံးစုံ၏ အတ္တမန်သည် မျိုးစုံကွဲသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။

Verse 11

यन्मायया मोहितचेतसस्तं पश्यन्ति नात्मानमपि प्रसिद्धम् । त एव मायारहितास्तदेव पश्यन्ति सर्वात्मकमात्मरूपम् ॥ ११ ॥

မာယာကြောင့် စိတ်မောဟနေသူတို့သည် ထိုအရာကို မြင်ကြသော်လည်း လူသိများသော အတ္တမန်ကိုတောင် မမြင်နိုင်ကြ။ သို့ရာတွင် ထိုသူတို့ပင် မာယာကင်းလွတ်လာသောအခါ၊ ထိုတူညီသော အမှန်တရားကို အလုံးစုံ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော အတ္တမန်ရူပအဖြစ် မြင်ကြ၏။

Verse 12

विभुं ज्योतिरनौपम्यं विष्णुसंज्ञं नमाम्यहम् । समस्तमेतदुद्भूतं यतो यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२ ॥

အလုံးစုံကိုလွှမ်းမိုး၍ နှိုင်းယှဉ်မရသော အလင်းတော်၊ “ဝိෂ္ဏု” ဟူသော နာမတော်ရှိသည့် အရှင်ကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ ဤစကြဝဠာအလုံးစုံသည် ထိုအရှင်ထံမှ ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထိုအရှင်အတွင်း၌ပင် တည်မြဲစွာ ထူထောင်ထားသည်။

Verse 13

यतश्चैतन्यमायातं यद्रू पं तस्य वै नमः । अप्रमेयमनाधारमाधाराधेयरूपकम् ॥ १३ ॥

စိတ်သိမြင်မှု (ချေတနာ) ပေါ်ပေါက်လာရာ အရင်းအမြစ်တော်၊ ထိုသိမြင်မှု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်တော်မူသော အရှင်ထံသို့ အမှန်တကယ် နမောနမတ်ပြုပါ၏။ မတိုင်းတာနိုင်သော၊ အပြင်ဘက်အထောက်အပံ့မရှိသော၊ သို့ရာတွင် အထောက်အပံ့ (အာဓာရ) နှင့် အထောက်အပံ့ခံ (အာဓေယ) ဟူ၍ နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။

Verse 14

परमानन्दचिन्मात्रं वासुदेवं नतोऽस्म्यहम् । हृद्गुहानिलयं देवं योगिभिः परिसेवितम् ॥ १४ ॥

အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒနှင့် သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်တော်သာဖြစ်သော ဝါစုဒေဝကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ နှလုံးသား၏ ဂူအတွင်း၌ နေထိုင်တော်မူသော ထိုဒေဝတော်ကို ယောဂီတို့က ရိုသေလေးစား၍ အမြဲတမ်း ဆည်းကပ်ပူဇော်ကြသည်။

Verse 15

योगानामादिभूतं तं नमामि प्रणवस्थितम् । नादात्मकं नादबीजं प्रणवात्मकमव्ययम् ॥ १५ ॥

ယောဂအားလုံး၏ မူလအရင်းအမြစ်တော်၊ ပ္ရဏဝ (အိုမ်) အဖြစ် တည်ရှိတော်မူသော ထိုအရှင်ကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ နာဒ (လျှို့ဝှက်သံ) အဖြစ်တော်မူ၍ နာဒ၏ မျိုးစေ့တော်ဖြစ်ကာ ပ္ရဏဝ၏ မပျက်မယွင်းသော အနှစ်သာရတော်ဖြစ်သည်။

Verse 16

सद्भावं सच्चिदानन्दं तं वन्दे तिग्मचक्रिणम् । अजरं साक्षिणं त्वस्य ह्यवाङ्मनसगोचरम् ॥ १६ ॥

တောက်ပြောင်သော စက်ရ (ချကရ) ကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော အရှင်ကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ ထိုအရှင်၏ သဘာဝတော်မှာ သန့်ရှင်းသော အရှိတရား၊ အသိဉာဏ်နှင့် အာနန္ဒ (စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ) ဖြစ်သည်။ မမွေးဖွား၊ မအိုမင်း၊ အရာအားလုံး၏ အတွင်းသက်သေတော်ဖြစ်၍ စကားနှင့် စိတ်၏ လက်လှမ်းမမီသော အရှင်ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 17

निरञ्जनमनन्ताख्यं विष्णुरूपं नतोऽस्म्यहम् । इन्द्रि याणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः ॥ १७ ॥

အညစ်အကြေးကင်းစင်သော အနန္တဟု ခေါ်သော၊ ဗိဿဏု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော အရှင်ထံ ငါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ အာရုံခံအင်္ဂါများ၊ စိတ်၊ ဉာဏ်၊ သတ္တဝ၊ တေဇော(တောက်ပမှု)၊ အင်အား၊ သည်းခံတည်ကြည်မှု—ဤအရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်မှ ဖြစ်၍ ထိုအရှင်၌ တည်နေ၏။

Verse 18

वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च । विद्याविद्यात्मकं प्राहुः परात्परतरं तथा ॥ १८ ॥

«က்ஷೇತ್ರ» (ကွင်း/ခန္ဓာ) နှင့် «က்ஷೇತ್ರဇ్ఞ» (ကွင်းကို သိသူ) တို့သည် ဝါစုဒေဝ၏ သဘာဝတော်ပင်ဟု ဆိုကြ၏။ ဗိဒ္ယာနှင့် အဗိဒ္ယာ (သိခြင်းနှင့် မသိခြင်း) တို့လည်း ထိုအရှင်၏ အတ္တသဘောဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် ထိုအရှင်သည် အမြင့်ဆုံးထက်ပင် မြင့်မြတ်သော ပရမပရတရ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဆိုကြ၏။

Verse 19

अनादिनिधनं शान्तं सर्वधातारमच्युतम् । ये प्रपन्ना महात्मानस्तेषां मक्तिर्हि शाश्वती ॥ १९ ॥

မမွေးဖွားမဆုံးသော၊ ငြိမ်းချမ်းသော၊ အလုံးစုံကို ထောက်ပံ့တော်မူသော၊ မလဲလျောသော အချျုတ (Acyuta) ထံသို့ အားကိုးဝင်ရောက်သော မဟာတ္မာတို့အတွက် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် အမှန်တကယ် အနန္တကာလတည်၏။

Verse 20

वरं वरेण्यं वरदं पुराणं । सनातनं सर्वगतं समस्तम् । नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयो । नतोऽस्मि भूयोऽपि नतोऽस्मि भूयः ॥ २० ॥

အလွန်မြတ်သော၊ ရွေးချယ်ထိုက်အလွန်ဆုံးသော၊ ဆုတောင်းပေးတော်မူသော ပုရာဏတော်ကို ငါ ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ အနန္တကာလတည်သော၊ အလုံးစုံတွင် ပျံ့နှံ့သော၊ အရာရာပြည့်စုံသော ထိုပုရာဏတော်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်ပါ၏—ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 21

यत्पादतोयं भवरोगवैद्यो । यत्पादपांसुर्विमलत्वसिद्ध्यै । यन्नाम दुष्कर्मनिवारणाय । तमप्रमेयं पुरुषं भजामि ॥ २१ ॥

မတိုင်းတာနိုင်သော ပရမပုရုရှကို ငါ ဘဂ္တိဖြင့် ပူဇော်ပါ၏။ ထိုအရှင်၏ ခြေတော်ရေသည် သံသရာရောဂါကို ကုသသော ဆရာဝန်ဖြစ်၏; ခြေတော်ဖုန်သည် သန့်ရှင်းမှုရရှိစေ၏; ထိုအရှင်၏ နာမတော်သည် အပြစ်ကံကို တားဆီးဖယ်ရှား၏။

Verse 22

सद्रू पं तमसद्रू पं सदसद्रू पमव्ययम् । तत्तद्विलक्षणं श्रेष्ठं श्रेष्ठाच्छ्रेष्ठतरं भजे ॥ २२ ॥

အကျွန်ုပ်သည် မဖျက်မပျက် အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို ပူဇော်ပါ၏—ရှိခြင်း၏ရုပ်သဏ္ဌာန်လည်းရှိ၊ ရှိခြင်းကိုလွန်သောရုပ်သဏ္ဌာန်လည်းရှိ; ရှိခြင်းနှင့်မရှိခြင်း၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ; အဆိုအမိန့်အားလုံးမှ ကွဲပြားလွန်ကဲ; အမြင့်ဆုံးထက်ပင် အမြင့်ဆုံးကို ဘဇေပါ၏။

Verse 23

निरञ्जनं निराकारं पूर्णमाकाशमध्यगम् । परं च विद्याविद्याभ्यां हृदम्बुजनिवासिनम् ॥ २३ ॥

သူသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်မရှိ၊ ပြည့်စုံ၍ (သတိ၏) အတွင်းကောင်းကင်ကို ပျံ့နှံ့နေ၏; ဗိဒ္ယာနှင့် အဗိဒ္ယာ နှစ်ပါးလုံးကို လွန်ကဲသော အမြင့်ဆုံးဘုရား၊ နှလုံးပန်းကြာအတွင်း နေထိုင်တော်မူ၏။

Verse 24

स्वप्रकाशमनिर्देश्यं महतां च महत्तरम् । अणोरणीयांसमजं सर्वोपाधिविवर्जितम् ॥ २४ ॥

သူသည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပ၍ စကားဖြင့်မဖော်ပြနိုင်; မဟာသူတို့ထက်ပင် မဟာတော်; အဏုထက်ပင် အဏုတော်၊ မမွေးဖွားသောအဇ၊ အကန့်အသတ်ပေးသော ဥပာဓိအားလုံးမှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏—ဤသည်ပင် အမြင့်ဆုံးတရားဖြစ်၏။

Verse 25

यन्नित्यं परमानन्दं परं ब्रह्म सनातनम् । विष्णुसंज्ञं जगद्धाम तमस्मि शरणं गतः ॥ २५ ॥

အကျွန်ုပ်သည် ထာဝရတည်မြဲ၍ အမြင့်ဆုံးအာနန္ဒ၊ အမြင့်ဆုံးနှင့် စနာတန ဘြဟ္မန်ဖြစ်တော်မူသော သူ၌ ခိုလှုံပါ၏—«ဗိෂ္ဏု» ဟူသောနာမဖြင့် သိကြသော၊ ကမ္ဘာလောက၏ အာဓာရနှင့် အိမ်ရာတော်ဖြစ်၏။

Verse 26

यं भजन्ति क्रियानिष्ठा यं पश्यन्ति च योगिनः । पूज्यात्पूज्यतरं शान्तं गतोऽस्मि शरणं प्रभुम् ॥ २६ ॥

အကျွန်ုပ်သည် ထိုသခင်၌ ခိုလှုံပါ၏—ကရိယာကမ္မ၌ တည်ကြည်သူတို့ ပူဇော်ကြသည့်သူ၊ ယောဂီတို့ မြင်တွေ့ကြသည့်သူ; ငြိမ်းချမ်း၍ ပူဇော်ထိုက်သူအားလုံးထက် ပိုမိုပူဇော်ထိုက်သော प्रभုတော်။

Verse 27

यं न पश्यन्ति विद्वांसो य एतद्व्याप्य तिष्ठति । सर्वस्मादधिकं नित्यं नतोऽस्मि विभुमव्ययम् ॥ २७ ॥

ပညာရှိတို့ပင် မမြင်နိုင်သော်လည်း ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လွှမ်းမိုး၍ တည်ရှိနေသော အလုံးစုံလွှမ်းမိုး၊ မပျက်မယွင်းသော အရှင်ထံ ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ ထိုအရှင်သည် အရာအားလုံးထက် အမြဲတမ်း မြင့်မြတ်တော်မူ၏။

Verse 28

अन्तःकरणसंयोगाज्जीव इत्युच्यते च यः । अविद्याकार्यरहितः परमात्मेति गीयते ॥ २८ ॥

အတွင်းကိရိယာ (အန္တಃကရဏ) နှင့် ဆက်စပ်ခြင်းကြောင့် “ဇီဝ” ဟု ခေါ်ဆိုရသော အတ္တသည်၊ အဝိဒ္ယာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများမှ ကင်းလွတ်သဖြင့် “ပရမာတ္မန်” ဟု ချီးမွမ်းသီဆိုကြ၏။

Verse 29

सर्वात्मकं सर्वहेतुं सर्वकर्मफलप्रदम् । वरं वरेण्यमजनं प्रणतोऽस्मि परात्परम् ॥ २९ ॥

အလုံးစုံ၏ အတ္တဖြစ်တော်မူ၍ အလုံးစုံ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူကာ ကမ္မအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးတော်မူသော၊ အကောင်းဆုံးနှင့် အလွန်အမင်း ပူဇော်ထိုက်သော၊ မမွေးဖွားသော—အထက်တန်းအထက်တန်းသော ပရမသုဓ္ဓအရှင်ထံ ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 30

सर्वज्ञं सर्वगं शान्तं सर्वान्तर्यामिणं हरिम् । ज्ञानात्मकं ज्ञाननिधिं ज्ञानसंस्थं विभुं भजे ॥ ३० ॥

ကျွန်ုပ်သည် ဟရီကို ဘုရားပူဇော်ပါ၏—အလုံးစုံသိ၊ အလုံးစုံသွားလာလွှမ်းမိုး၊ ငြိမ်းချမ်းတော်မူသော၊ အရာအားလုံးအတွင်း၌ နေထိုင်သော အန္တర్యာမိဖြစ်တော်မူ၏။ ဉာဏ်သည် အနှစ်သာရဖြစ်၍ ဉာဏ်၏ خزာနာ၊ ဉာဏ်၌ တည်မြဲသော၊ အလွန်အာဏာရှိသော အရှင်တော်ကို ပူဇော်ပါ၏။

Verse 31

नमाम्यहं वेदनिधिं मुरारिं । वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थम् । सूर्येन्दुवत् प्रोज्ज्वलनेत्रमिन्द्रं । खगस्वरूपं वपतिस्वरूपम् ॥ ३१ ॥

ဝေဒတို့၏ خزာနာဖြစ်သော မုရာရီကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပါ၏။ ဝေဒန္တ၏ အတွေ့အကြုံဉာဏ်ဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို တိတိကျကျ သေချာစွာ သတ်မှတ်ထားတော်မူ၏။ နေကဲ့သို့ လကဲ့သို့ မျက်စိတောက်ပသော အရှင်မင်းကို ဦးညွှတ်ပါ၏။ ငှက်ရုပ်ကို ခံယူတော်မူပြီး သတ္တဝါတို့၏ အရှင်တော်သည် ကိုယ်တော်တိုင်ပင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 32

सर्वेश्वरं सर्वगतं महान्तं वेदात्मकं । वेदविदां वरिष्ठम् । तं वाङ्मनोऽचिन्त्यमनन्तशक्तिं । ज्ञानैकवेद्यं पुरुषं भजामि ॥ ३२ ॥

ဗေဒ၏သဘာဝတော်ဖြစ်၍ ဗေဒသိသူတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ အရာအားလုံး၏အရှင်၊ အလုံးစုံသို့ပြန့်နှံ့သော မဟာတော်ကို—စကားနှင့်စိတ်မမှီနိုင်၊ အနန္တသက္တိရှိ၍ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိနိုင်သော ပုရုရှကို—ကျွန်ုပ် ဘဇနာပြုပါ၏။

Verse 33

इन्द्रा ग्निकालासुरपाशिवायुसोमेशमार्त्तण्डपुरन्दराद्यैः । यः पाति लोकान् परिपूर्णभावस्तमप्रमेयं शरणं प्रपद्ये ॥ ३३ ॥

အင်္ဒြ၊ အဂ္နိ၊ ကာလ၊ အဆုရ၊ ပါသိ(ဝရုဏ)၊ ဝါယု၊ ဆိုမ၊ ဣရှ၊ မာရ္တဏ္ဍ(နေ)၊ ပုရန္ဒရ စသည့်တို့အားဖြင့် လောကတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူသော၊ ပြည့်စုံအပြည့်အဝသော သဘာဝရှိသည့် မတိုင်းတာနိုင်သော အမြင့်မြတ်တော်ထံ ကျွန်ုပ် ခိုလှုံပါ၏။

Verse 34

सहस्रशीर्षं च सहस्रपादं सहस्राबाहुं च सहस्रनेत्रम् । समस्तयज्ञैः परिजुष्टमाद्यं नतोस्मि तुष्टिप्रदमुग्रवीर्यम् ॥ ३४ ॥

ခေါင်းတစ်ထောင်၊ ခြေတစ်ထောင်၊ လက်တစ်ထောင်၊ မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အာဒိတော်ကို—ယဇ္ဉအားလုံးဖြင့် အပြည့်အဝ ပူဇော်နှစ်သက်တော်မူသော၊ စိတ်ကျေနပ်မှု ပေးတော်မူသော၊ အင်အားကြမ်းတမ်းသည့် မဟာဗီရျကို—ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 35

कालात्मकं कालविभागहेतुं गुणत्रयातीतमहं गुणज्ञम् । गुणप्रियं कामदमस्तसङ्गमतीन्द्रि यं विश्वभुजं वितृष्णम् ॥ ३५ ॥

ကာလ၏အနှစ်သာရဖြစ်၍ ကာလခွဲခြားမှုတို့၏ အကြောင်းရင်းတော်ဖြစ်သော၊ သုံးဂုဏ်ကို လွန်ကဲသော်လည်း ဂုဏ်တို့ကို အပြည့်အဝ သိမြင်တော်မူသော၊ သီလကို နှစ်သက်၍ တရားသင့်သော ဆန္ဒကို ပေးတော်မူသော၊ အလုံးစုံသော အဆက်အနှောင်ကင်း၍ အင်္ဒြိယတို့ကို လွန်ကဲသော၊ စကြဝဠာကို ထောက်ပံ့၍ ခံစားတော်မူသော်လည်း တဏှာမရှိသော ထိုအရှင်ကို ကျွန်ုပ် စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ပါ၏။

Verse 36

निरीहमग्र्यं मनसाप्यगम्यं मनोमयं चान्नमयं निरूढम् । विज्ञानभेदप्रतिपन्नकल्पं न वाङ्मयं प्राणमयं भजामि ॥ ३६ ॥

အလုပ်မရှိသော အမြင့်မြတ်တော်ကို—စိတ်ဖြင့်ပင် မရောက်နိုင်သော၊ စိတ်မယနှင့် အန္နမယ(ကိုယ်ခန္ဓာ) အလွှာတို့ကို ကျော်လွန်၍ တည်မြဲသော၊ အမြင့်ဗိဇ္ဉာန၏ ခွဲခြားသိမြင်မှုတို့ဖြင့်သာ အယူအဆတည်နိုင်သော၊ စကားအကန့်အသတ်နှင့်လည်း မချုပ်နှောင်၊ ပရာဏမယ(အသက်ရှု) အလွှာနှင့်လည်း မကန့်သတ်သော ထိုအရှင်ကို ကျွန်ုပ် ဘဇနာပြုပါ၏။

Verse 37

न यस्य रूपं न बलप्रभावे न यस्य कर्माणि न यत्प्रमाणम् । जानन्ति देवाः कमलोद्भवाद्याः स्तोष्याम्यहं तं कथमात्मरूपम् ॥ ३७ ॥

ထိုအရှင်သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်မရှိ၊ တိုင်းတာနိုင်သော အင်အားနှင့် ထင်ရှားသော အာနုဘော်မရှိ။ အရှင်၏ လုပ်ရပ်များကို မသိမြင်နိုင်၊ သက်သေပြရန် စံနှုန်းလည်း မရှိ။ ကြာပန်းမွေး ဘြဟ္မာမှ စ၍ ဒေဝတော်များပင် အရှင်ကို အမှန်တကယ် မသိကြ။ အတ္တ၏ သဘာဝတော်ဖြစ်သော ထိုအရှင်ကို ငါ မည်သို့ ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။

Verse 38

संसारसिन्धौ पतितं कदर्यं मोहाकुलं कामशतेन बद्धम् । अकीर्तिभाजं पिशुनं कृतघ्नं सदाशुचिं पापरतं प्रमन्युम् । दयाम्बुधे पाहि भयाकुलं मां पुनः पुनस्त्वां शरणं प्रपद्ये ॥ ३८ ॥

လောကသံသရာပင်လယ်ထဲသို့ ကျရောက်နေသော ငါသည် အညံ့အတင်း၊ မောဟကြောင့် ရှုပ်ထွေး၍ ဆန္ဒတစ်ရာဖြင့် ချည်နှောင်ခံရ၏။ အမည်ဆိုးကို ခံယူသူ၊ မကောင်းကြံသူ၊ ကျေးဇူးမသိသူ၊ အမြဲမသန့်ရှင်းသူ၊ အပြစ်၌ လိုက်လံသူ၊ မာနကြီးသူ ဖြစ်၏။ ကရုဏာပင်လယ်တော်၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကပ်နေသော ငါကို ကာကွယ်ပါ။ ထပ်ခါထပ်ခါ သင့်ထံ၌သာ ငါ ခိုလှုံပါ၏။

Verse 39

इति प्रसादितस्तेन दयालुः कमलापतिः । प्रत्यक्षतामगात्तस्य भगवांस्तेजसां निधिः ॥ ३९ ॥

ထိုသို့ သူက ပူဇော်တောင်းပန်၍ စိတ်ကျေနပ်စေသဖြင့် ကရုဏာရှင် ကမလာပတိ (လက္ရှမီ၏ အရှင်) သည် သူ့ရှေ့၌ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏—ဘဂဝန်၊ တေဇဿ၏ خز خز خز (တောက်ပမှု၏ خز خز) ဖြစ်တော်မူသော အရှင်။

Verse 40

अतसीपुष्पसङ्काशं फुल्लपङ्कजलोचनम् । किरीटिनं कुण्डलिनं हारकेयूरभूषितम् ॥ ४० ॥

အတစီပန်းပြာရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ပွင့်လန်းသော ကြာပန်းမျက်လုံးတော်ရှိ၏။ မကူဋ်ဆောင်း၍ နားကပ်တော်ဝတ်ဆင်ကာ လည်ဆွဲနှင့် လက်မောင်းကွင်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်တော်မူ၏။

Verse 41

श्रीवत्सकौस्तुभधरं हेमयज्ञोपवीतिनम् । नासाविन्यस्तमुक्ताभवर्धमानतनुच्छविम् ॥ ४१ ॥

သီရိဝတ္ဆ အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ကောස්တုဘ မဏိကို ဆောင်တော်မူ၍ ရွှေယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) ကို ဝတ်ဆင်တော်မူသော အရှင်ကို ငါ သမาธိဖြင့် တရားထိုင်စဉ် သတိပြု၏။ နှာခေါင်းပေါ်တွင် တင်ထားသော မုက္ကာပုလဲအလှဆင်မှုကြောင့် ကိုယ်တော်၏ တောက်ပမှုသည် ပိုမိုတိုးပွားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 42

पीताम्बरधरं देवं वनमालाविभूषितम् । तुलसीकोमलदलैरर्चिताङिघ्रं महाद्युतिम् ॥ ४२ ॥

အဝါရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ တောပန်းမാലာဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဘုရားသခင်ကို ငါစိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိပြုဆင်ခြင်၏။ နူးညံ့သော တုလစီရွက်များဖြင့် ပူဇော်ခံရသော သူ၏ခြေတော်တို့သည် မဟာတောက်ပမှုဖြင့် ရောင်လင်း၏။

Verse 43

किङ्किणीनूपुराद्यैश्च शोभितं गरुडध्वजम् । दृष्ट्वा ननाम विप्रेन्द्रो दण्डवत्क्षितिमण्डले ॥ ४३ ॥

ဂရုဍအလံတင်ထား၍ ခြေကောက်လက်ကောက်၊ ခြေကောက်ခေါင်းလောင်းတို့ကဲ့သို့ တင်တင်လှုပ်လှုပ် အသံမြည်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်လှပသော သခင်ကို မြင်သော် ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်သူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တုတ်တန်းကဲ့သို့ လဲကျကန်တော့၏။

Verse 44

अभ्यषिञ्चद्धरेः पादावुत्तङ्को हर्षवारिभिः । मुरारे रक्ष रक्षेति व्याहरन्नान्यधीस्तदा ॥ ४४ ॥

ထို့နောက် ဥတ္တင်္ကသည် ဟရီ၏ ခြေတော်တို့ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်းမျက်ရည်ဖြင့် ဆေးကြောပူဇော်ကာ “မုရာရီရေ၊ ကာကွယ်ပါ—ကာကွယ်ပါ” ဟု ထပ်တလဲလဲ အော်ဟစ်လျက်၊ ထိုအခါ အခြားအရာကို မစဉ်းစားတော့။

Verse 45

तमुत्थाप्य महाविष्णुरालिलिङ्ग दयापरः । वरं वृणीष्व वत्सेति प्रोवाच मुनिपुङ्गवम् ॥ ४५ ॥

သူ့ကို ထူထောင်ပေးပြီး မဟာဝိෂ္ဏုသည် ကရုဏာပြည့်ဝစွာ မုနိအထက်မြတ်သူကို ဖက်လှုပ်ကာ “ချစ်သားရေ၊ ဆုတောင်းတစ်ပါးကို ရွေးချယ်ပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 46

असाध्यं नास्ति किञ्चित्ते प्रसन्ने मयि सत्तम । इतीरितं समाकर्ण्य ह्युत्तङ्कश्चक्रपाणिना । पुनः प्रणम्य तं प्राह देवदेवं जनार्दनम् ॥ ४६ ॥

“ငါသည် သင့်အပေါ် ကျေနပ်တော်မူလျှင်၊ အကောင်းဆုံးသော သတ္တဝါရေ၊ မဖြစ်နိုင်သော အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မရှိ” ဟု စက်ရကိုင်သခင် မိန့်တော်မူသည်ကို ကြားသော် ဥတ္တင်္ကသည် ထပ်မံကန်တော့ပြီး နတ်တို့၏နတ် ဇနာရ္ဒနကို လျှောက်ထား၏။

Verse 47

किं मां मोहयसीश त्वं किमन्यैर्देव मे वरैः । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽस्तु जन्मजन्मान्तरेष्वपि ॥ ४७ ॥

အို အရှင်ဘုရား၊ အဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို မောဟဖြစ်စေသနည်း။ အို ဒေဝ၊ အခြားသော အပေးအမြတ်များသည် ကျွန်ုပ်အတွက် ဘာအသုံးရှိမည်နည်း။ မွေးဖွားဘဝတစ်ဘဝပြီးတစ်ဘဝတိုင်အောင် သင်၌ ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိသည် ခိုင်မြဲပါစေ။

Verse 48

कीटेषु पक्षिषु मृगेषु सरीसृपेषु रक्षःपिशाचमनुजेष्वपि यत्र तत्र । जातस्य मे भवतु केशव ते प्रसादात्त्वय्येव भक्तिरचलाव्यभिचारिणी च ॥ ४८ ॥

ပိုးမွှားများ၊ ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ တွားသွားသတ္တဝါများအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ ရက္ခသ၊ ပိသာချ၊ လူမျိုးအတွင်း၌ဖြစ်စေ—ဘယ်နေရာ ဘယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ဖြစ်—အို ကေရှဝ၊ သင်၏ကရုဏာကြောင့် သင်တစ်ပါးတည်း၌သာ ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိသည် မလှုပ်မယှက်၊ မဖောက်ပြန်ဘဲ တည်မြဲပါစေ။

Verse 49

एवमस्त्विति लोकेशः शङ्खप्रान्तेन संस्पृशन् । दिव्यज्ञानं ददौ तस्मै योगिनामपि दुर्लभम् ॥ ४९ ॥

“အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်စေ” ဟု လောကအရှင်က မိန့်တော်မူ၍၊ မိမိ၏ သင်္ခါ၏ အဖျားဖြင့် ထိကာ၊ ယောဂီတော်ကြီးများတောင် ရခဲသော ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ထိုသူအား ပေးတော်မူ၏။

Verse 50

पुनः स्तुवन्तं विप्रेन्द्रं देवदेवो जनार्दनः । इदमाह स्मितमुखो हस्तं तच्छिरसि न्यसन् ॥ ५० ॥

ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်က ဆက်လက်ချီးမွမ်းနေစဉ်၊ ဒေဝတို့၏ဒေဝ ဇနာရ္ဒနသည် နူးညံ့သောအပြုံးဖြင့် စကားဆို၍ ထိုမုနိ၏ ခေါင်းပေါ်သို့ လက်တော်ကို တင်တော်မူ၏။

Verse 51

श्री भगवानुवाच । आराधय क्रियायोगैर्मां सदा द्विजसत्तम । नरनारायणस्थानं व्रज मोक्षं गमिष्यसि ॥ ५१ ॥

မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူသည်—“အို ဒွိဇအထွဋ်အမြတ်၊ ကရိယာယောဂ၏ အကျင့်သဘောများဖြင့် ငါ့ကို အမြဲတမ်း အာရాధနာပြုလော့။ နရ-နာရာယဏ၏ သန့်ရှင်းသော အာဝါသသို့ သွားလော့; မောက္ခကို သင်ရောက်လိမ့်မည်။”

Verse 52

त्वया कृतमिदं स्तोत्रं यः पठेत्सततं नरः । सर्वान्कामानवाप्यान्ते मोक्षभागी भवेत्ततः ॥ ५२ ॥

သင်ရေးစပ်ထားသော ဤစတုတ္တရကို အမြဲမပြတ် ရွတ်ဖတ်သူ မည်သူမဆို ဆန္ဒရှိသမျှ အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို ရရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် မောက္ခ (mokṣa) ကို ခံစားရသူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 53

इत्युक्त्वा माधवो विप्रं तत्रैवान्तर्दधे मुने । नरनारायणस्थानमुत्तङ्कोऽपि ततो ययौ ॥ ५३ ॥

ဤသို့ မာဓဝသည် ဗိပရကို ပြောပြီးနောက်၊ အို မုနိ၊ ထိုနေရာတည်းမှာပင် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် ဥတ္တင်ကလည်း နရ-နာရာယဏ၏ သန့်ရှင်းသော အာသရမသို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 54

तस्माद्भक्तिः सदा कार्या देवदेवस्य चक्रिणः । हरिभक्तिः परा प्रोक्ता सर्वकामफलप्रदा ॥ ५४ ॥

ထို့ကြောင့် စကြာကိုင်သော ဒေဝဒေဝအရှင်ထံသို့ ဘက္တိကို အမြဲပြုလုပ်ရမည်။ ဟရိဘက္တိသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာထားပြီး ကောင်းမွန်သော ဆန္ဒအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးတတ်သည်။

Verse 55

उत्तङ्को भक्तिभावेन क्रियायोगपरो मुने । पूजयन्माधवं नित्यं नरनारायणाश्रमे ॥ ५५ ॥

အို မုနိ၊ ဥတ္တင်ကသည် ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ပြည့်ဝ၍ ကရိယာယောဂ (ကမ္မယောဂ) ကို အလေးထားသူဖြစ်ကာ နရ-နာရာယဏ အာသရမ၌ မာဓဝကို နေ့စဉ် ပူဇော်ခဲ့၏။

Verse 56

ज्ञानविज्ञानसम्पन्नः सञ्च्छिन्नद्वैतसंशयः । अवाप दुरवापं वै तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ५६ ॥

ဉာဏ်နှင့် ဗိညာဏ် ပြည့်စုံ၍ ဒွైతမှ ပေါက်ဖွားသော သံသယအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပြီး၊ အလွန်ရခက်သော ဗိṣṇု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပဒကို အမှန်တကယ် ရောက်ရှိခဲ့၏။

Verse 57

पूजितो नमितो वापि संस्मृतो वापि मोक्षदः । नारायणो जगन्नाथो भक्तानां मानवर्द्धनः ॥ ५७ ॥

ပူဇော်လည်းကောင်း၊ ဦးညွတ်လည်းကောင်း၊ သတိရရုံဖြင့်ပင်လည်းကောင်း—လောကအရှင် နာရာယဏသည် မောက္ခကိုပေး၍ မိမိ၏ဘက္တများ၏ သာသနာဂုဏ်ကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။

Verse 58

तस्मान्नारायणं देवमनन्तमपराजितम् । इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ५८ ॥

ထို့ကြောင့် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ ချမ်းသာကိုလိုလားသူသည် ဘက္တိနှင့်ပြည့်စုံကာ အနန္တ၊ အပရာဇိတ ဖြစ်တော်မူသော နာရာယဏဘုရားကို ပူဇော်သင့်၏။

Verse 59

यः पठेदिदमाख्यानं शृणुयाद्वा समाहितः । सोऽपि सर्वाघनिर्मुक्तः प्रयाति भवनं हरेः ॥ ५९ ॥

စိတ်တည်ငြိမ်၍ ဤပုဏ္ဏကထာကို ဖတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည်ပင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ဟရိ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်ရှိ၏။

Verse 60

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे विष्णुमाहात्म्यंनामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३८ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘာဂ အတွင်း ပထမပာဒ၌ «ဝိෂ္ဏုမဟာတ္မ្យ» ဟု အမည်ရသော အခန်း သုံးဆယ်ရှစ် ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

Instead of worldly siddhis, Uttaṅka asks for unwavering bhakti in every birth and in any yoni. The chapter presents this as the highest boon because it naturally leads to jñāna and mokṣa; Viṣṇu then confirms this hierarchy by granting divine knowledge and directing him to kriyā-yoga and the Nara-Nārāyaṇa abode.

The stotra identifies Viṣṇu as the sole cause and substratum of the universe, beyond guṇas and sensory reach, yet immanent as the All-Self. It uses Vedāntic markers (māyā, non-duality, kṣetra–kṣetrajña, witness-consciousness) to show that devotion culminates in realization of the Supreme Reality.

Viṣṇu instructs Uttaṅka to worship Him always through kriyā-yoga and to go to the sacred abode of Nara-Nārāyaṇa, where liberation is attained—linking disciplined practice, sacred geography, and mokṣa-dharma.