
သနကာသည် နာရဒအား ဝေဒမာလာ၏ သားဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏ ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး၏ မတူညီသောဘဝကို ပြောပြသည်။ ယဇ္ဉမာလီသည် အမွေကို တရားမျှတစွာ ခွဲဝေကာ ဒါနပြု၍ ဖခင်၏ အများပြည်သူအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများကို ထိန်းသိမ်းပြီး ဗိဿနုဘုရား၏ မန္တိရကို ဝန်ဆောင်သည်။ စုမာလီသည် ဂီတ၊ အရက်၊ မိန်းမပျော်၊ ဖောက်ပြန်မှုတို့ဖြင့် ငွေကို ဖြုန်းတီးကာ နောက်တစ်ဆင့် ခိုးယူခြင်းနှင့် တားမြစ်အစားအစာများ စားသောက်ခြင်းသို့ ကျရောက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် စွန့်ပစ်ခံရ၍ နှိပ်စက်ခံရသည်။ နှစ်ဦးတပြိုင်နက် သေဆုံးသောအခါ ယဇ္ဉမာလီကို ဗိဿနု၏ ဒူတများက ဂုဏ်ပြုကာ ဝိမာနဖြင့် ဗိဿနုလောကသို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ လမ်းတွင် စုမာလီကို ဆာလောင်ရေငတ်သော ပရေတအဖြစ် ယမဒူတများက ဆွဲခေါ်နေသည်ကို မြင်၍ မေတ္တာဖြင့် မိတ်ဆွေဓမ္မ (သပ္တပဒီ) ကို ရည်ညွှန်းကာ အပြစ်ကြီးသူ၏ လွတ်မြောက်မှုကို မေးမြန်းသည်။ ဗိဿနုဒူတများက ယဇ္ဉမာလီ၏ အတိတ်ဘဝက ကုသိုလ်ကို ဖော်ပြသည်—ဟရီမန်တိရတွင် ရွံ့ကို ဖယ်ရှား၍ လိမ်းကပ်ရန် သင့်တော်သောနေရာ ပြင်ဆင်ခဲ့သော “လေပ” ကုသိုလ်သည် အခြားသူထံ ပေးကမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယဇ္ဉမာလီက ထိုကုသိုလ်ကို စုမာလီထံ လွှဲပြောင်းပေးသဖြင့် ယမဒူတများ ထွက်ပြေးကာ ကောင်းကင်ရထား ရောက်လာပြီး နှစ်ဦးလုံး ဗိဿနုလောကသို့ ရောက်သည်။ ယဇ္ဉမာလီသည် မောက္ခကို ရပြီး စုမာလီသည် နောက်တစ်ဖန် လူ့လောကသို့ ပြန်လာကာ ဟရီကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဗြာဟ္မဏကောင်း ဖြစ်လာ၍ ဂင်္ဂါတွင် ရေချိုး၊ ဝိශ්ဝေရှွရကို ဖူးမြင်ပြီး အမြင့်ဆုံး အဘောဒသို့ ရောက်သည်။ အဆုံးတွင် ဘက္တိသဘောတရား—ဗိဿနုကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဟရီဘက္တများနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း၊ ဟရီနာမကို ရွတ်ဆိုခြင်းတို့က အပြစ်ကြီးများကိုပါ ပျော်ဝင်စေသည်ဟု သင်ကြားသည်။
Verse 1
सनक उवाच । वेदमालेः सुतौ प्रोक्तौ यावुभौ मुनिसत्तम । यज्ञमाली सुमाली च तयोः कर्माधुनोच्यत ॥ १ ॥
သနက မိန့်တော်မူ၏— အို မုနိမြတ်ကြီး၊ ဝေဒမာလာ၏ သားနှစ်ဦးကို ဆိုခဲ့ပြီးပြီ— ယဇ္ဉမာလီနှင့် သုမာလီ။ ယခု သူတို့၏ လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြမည်။
Verse 2
तयोराद्यो यज्ञमाली विभेद पितृसंचितम् । धनं द्विधा कनिष्टस्य भागमेकं ददौ तदा ॥ २ ॥
သူတို့နှစ်ဦးအနက် အကြီးဖြစ်သော ယဇ္ဉမာလီသည် ဖခင်စုဆောင်းထားသော ဥစ္စာကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ ထိုအခါ အငယ်ညီအတွက် အပိုင်းတစ်ပိုင်းကို ပေးအပ်하였다။
Verse 3
सुमाली च धनं सर्वं व्यसनाभिरकतः सदा । अपादाना दिभिश्चैव नाशयामास भो द्विज ॥ ३ ॥
သုမာလီသည်လည်း အမြဲတမ်း အကျင့်ဆိုးများတွင် စွဲလမ်းနေ၍၊ အို ဒွိဇ၊ ခိုးယူခြင်းနှင့် အခြားသော မကောင်းမှုများကြောင့် ဥစ္စာအားလုံးကို ဖြုန်းတီးပျက်စီးစေ하였다။
Verse 4
गीतवाद्यरतो नित्यं मद्यपानरतोऽभवत् । वेश्याविभ्रमलुब्धोऽसौ परदारतोऽभवत् ॥ ४ ॥
သူသည် အမြဲတမ်း သီချင်းဆိုခြင်းနှင့် တူရိယာတီးခြင်းတွင် စွဲလမ်းနေပြီး အရက်သောက်ခြင်းကိုလည်း စွဲလမ်းလာ하였다။ ဝေရှျာမိန်းမတို့၏ လှည့်စားသည့် အလှနှင့် အပြုအမူများကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အခြားသူ၏ မယားတို့ကိုလည်း လိုလားစွဲလမ်းလာ하였다။
Verse 5
सर्वस्मिन्नाशमायाते हिरण्ये पितृसंचिते । अपहृत्य परं द्रव्यं वारस्त्रीनिरतोऽभवत् ॥ ५ ॥
ဖခင်က စုဆောင်းထားသော ရွှေငွေအားလုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားသောအခါ၊ သူသည် အခြားသူ၏ ဥစ္စာကို လုယူကာ ဝေရှျာမိန်းမတို့ထံ စွဲလမ်းနေ하였다။
Verse 6
दृष्ट्वा सुमालिनः शूलं यज्ञमाली महामतिः । बभूव दुःखितोऽत्यर्थं भ्रातरं चदमब्रवीत् ॥ ६ ॥
စုမာလင်၏ လှံကို မြင်သောအခါ၊ ဉာဏ်ကြီးမားသော ယဇ္ဉမாலီသည် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းသွားပြီး ထို့နောက် မိမိညီကို ဤစကားများဖြင့် ပြော하였다။
Verse 7
अलममत्यंतकष्टेन वृत्तेनास्मत्कुलेऽनुज । त्वमेक एव दुष्टात्मा महापापरतोऽभवः ॥ ७ ॥
ညီလေးရေ၊ ငါတို့ မျိုးရိုးအတွင်း၌ ဤကဲ့သို့ အလွန်နာကျင်၍ အရှက်ရစေသော အပြုအမူကို လုံလောက်ပြီ။ မင်းတစ်ယောက်တည်းသာ စိတ်ဆိုးယုတ်ကာ မဟာအပြစ်၌ စွဲလမ်းသွားခဲ့သည်။
Verse 8
एवं निवारयंतं तं बहुशो ज्येष्टसोदरम् । हनिष्यामीति निश्चित्य खङ्गहस्तः कचेऽग्रहीत् ॥ ८ ॥
ထို့ကြောင့် အစ်ကိုကြီးက အကြိမ်ကြိမ် တားဆီးနေသော်လည်း၊ သူသည် “ငါ သူ့ကို သတ်မည်” ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ဓားကို ကိုင်လျက် ဆံပင်ကို ဆွဲဖမ်း하였다။
Verse 9
ततो महारवो जज्ञे नगरे भृशदारुणः । बबंधुर्नागराश्चैनं कुपितास्ते सुमालिनम् ॥ ९ ॥
ထို့နောက် မြို့တွင်း၌ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ကြီးမားသော အော်ဟစ်သံ ပေါ်ပေါက်လာ၍၊ ဒေါသထွက်နေသော မြို့သူမြို့သားတို့က စုမာလင်ကို ဖမ်းဆီးကာ ချည်နှောင်လိုက်ကြသည်။
Verse 10
यज्ञमाली ह्यमेयात्मा पौरान्संप्रार्थ्य दुःखितः । बंधनान्मोचयामास भ्रातृस्नेहविमोहितः ॥ १० ॥
ယဇ္ဉမாலီသည် စိတ်ဓာတ်အတိုင်းမသိကြီးမားသော်လည်း ဝမ်းနည်းသွား၍၊ မြို့သူမြို့သားတို့ကို အလွန်တောင်းပန်ကာ ချည်နှောင်ထားခြင်းမှ လွှတ်ပေးလိုက်သည်၊ အစ်ကိုအပေါ် မေတ္တာကြောင့် မောဟဖြစ်နေသဖြင့်။
Verse 11
यज्ञमाली पुनस्चापि बिभिदे स्वधनं द्विधा । आददे स्वयमर्द्धं च ददावर्द्धं यवीयसे ॥ ११ ॥
ထို့နောက် ယဇ္ဉမாலီသည် မိမိ၏ ဥစ္စာကို ထပ်မံ နှစ်ပိုင်းခွဲ၍၊ တစ်ဝက်ကို မိမိအတွက် ထားကာ တစ်ဝက်ကို ညီငယ်ထံ ပေးအပ်လိုက်သည်။
Verse 12
सुमाली त्वतिमूढात्मा तद्धनं चापि नारद । मूर्खैः पारंवडचंडालैर्बुभुजे च सहोद्धतः ॥ १२ ॥
အို နာရဒာ၊ စုမာလီသည် စိတ်အလွန်မိုက်မဲ၍ ထိုဥစ္စာကိုပါ ဖြုန်းတီးကာ၊ မိုက်မဲသော အနိမ့်ဇာတ် အပယ်ခံတို့နှင့် ပေါင်းသင်း၍ မာနကြီးစွာ မဆင်မခြင် ပျော်ပါးခဲ့သည်။
Verse 13
असतामुपभो गाय दुर्जनानां विभूतयः । पिचुमंदः फलाढ्योऽपि काकैरेवोपभुज्यते ॥ १३ ॥
ပီချုမန်ဒါပင်သည် သီးပွင့်ကြွယ်ဝသော်လည်း ကောက်ကာများသာ စားသုံးကြသကဲ့သို့၊ မကောင်းသူတို့၏ စည်းစိမ်ဗိဘူတိများကိုလည်း အနိမ့်အကျသော မထိုက်တန်သူတို့သာ ခံစားကြသည်။
Verse 14
भ्रात्रा दत्तं धनं तञ्च सुमाली नाशयन्मुने । मद्यपानप्रमत्तश्च गोमांसा दीन्यभक्षयत् ॥ १४ ॥
အို မုနိ၊ စုမာလီသည် အစ်ကိုပေးအပ်သော ဥစ္စာကိုတောင် ဖြုန်းတီးပျက်စီးစေ၏။ အရက်သောက်၍ မူးယစ်လွန်ကဲသဖြင့် နွားသားနှင့် တားမြစ်ထားသော အသားမျိုးစုံကိုပါ စားသောက်ခဲ့၏။
Verse 15
त्यक्तो बंधुजनैः सर्वैश्चांडालस्त्रीसमन्वितः । राज्ञापि बाधितो विप्रप्रपेदे निर्जनं वनम् ॥ १५ ॥
ဆွေမျိုးသားချင်းအားလုံးက စွန့်ပစ်ကြပြီး၊ ချဏ္ဍာလ မိန်းမတစ်ဦးနှင့်အတူရှိကာ၊ မင်းတော်ကပါ နှောင့်ယှက်သဖြင့် ထိုဗြာဟ္မဏသည် လူကင်းသော တောအိုသို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 16
यज्ञमाली सुधीर्विप्र सदा धर्मरतोऽभवेत् । अवारितं ददावन्नं सत्सङ्गगतकल्मषः ॥ १६ ॥
ယဇ్ఞမാലီဟူသော ယဇ్ఞပန်းကုံးဆင်မြန်းသည့် ပညာရှိဗြာဟ္မဏသည် အမြဲတမ်း ဓမ္မ၌ တည်ကြည်ရမည်။ လာရောက်တောင်းခံသူတို့အား တားဆီးခြင်းမရှိဘဲ အစာကို ပေးကမ်းရမည်၊ သတ္တဝါကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် အပြစ်ကလိမ့်မည်တို့ ပျော်စင်သွား၏။
Verse 17
पित्रा कृतानि सर्वाणि तडागादीनि सत्तम । अपालयत्प्रयत्नेन सदा धर्मपरायणः ॥ १७ ॥
အို သတ္တမ၊ ဖခင်က ဆောက်လုပ်ထားသော တာလားကန်များ၊ ရေကန်များနှင့် အခြားအလုပ်အဆောက်အအုံအားလုံးကို သူသည် ကြိုးစားအားထုတ်၍ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခဲ့၏။ အမြဲတမ်း ဓမ္မကို အားထားသူဖြစ်၏။
Verse 18
विश्राणितं धनं सर्वं यज्ञमालेर्महात्मनः । सत्पात्रदाननिष्टस्य धर्ममार्गप्रवर्तिनः ॥ १८ ॥
မဟာသတ္တဝါ ယဇ్ఞမாலီသည် ဥစ္စာအားလုံးကို ဒါနအဖြစ် ခွဲဝေပေးကမ်းခဲ့၏။ ထိုသူသည် သင့်တော်သော လက်ခံသူတို့အား ပေးကမ်းရာ၌ တည်ကြည်ပြီး၊ ဓမ္မလမ်းကြောင်းကို လှုပ်ရှားစေ၍ ပြန့်ပွားစေရာ၌ အားထုတ်သူဖြစ်၏။
Verse 19
अहो सदुपभोगाय सज्जनानां विभूतयः । कल्पवृक्षफलं सर्वममरैरेव भुज्यते ॥ १९ ॥
အဟို! သုဇနတို့က သင့်လျော်စွာ ခံစားရန် ရည်ရွယ်သော စည်းစိမ်ဗိဘူတိတို့သည်—ကပ္ပဝೃက္ခ၏ အသီးအပွင့် အားလုံးကဲ့သို့—အမရ (ဒေဝ) တို့သာ စားသုံးသွားကြ၏။
Verse 20
धनं विश्राण्य धर्मार्थं यज्ञमाली महामतिः । नित्यं विष्णुगृहे सम्यक्परिचर्य्यापरोऽभवत् ॥ २० ॥
ဓမ္မအတွက် မိမိ၏ ငွေကြေးကို ဝေမျှလှူဒါန်းပြီးနောက် မဟာမတိ ယဇ္ဈမាលီသည် ဗိෂ္ဏုဘုရား၏ ဂೃಹ/မন্দိရ၌ နေ့စဉ် သင့်လျော်စွာ ပရိစာရျာ (ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်မှု) ကို အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်သူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 21
कालेन गच्छता तौ तु वृद्धभावमुपागतौ । यज्ञमाली सुमाली च ह्येककाले मृतावुभौ ॥ २१ ॥
အချိန်ကာလ လွန်သွားသဖြင့် ထိုနှစ်ဦးသည် အိုမင်းမှုသို့ ရောက်လာကြ၏။ ယဇ္ဈမាលီနှင့် စုမាលီတို့သည် တစ်ချိန်တည်း၌ပင် နှစ်ဦးစလုံး ကွယ်လွန်ကြ၏။
Verse 22
हरिपूजारतस्यास्य यज्ञमालिमहात्मनः । हरिः संप्रेषयामास विमानं पार्षदा वृतम् ॥ २२ ॥
ဟရိကို ပူဇော်ရာတွင် အာရုံစိုက်သော မဟာအात्मာ ယဇ္ဈမាលီအတွက် ဟရိကိုယ်တိုင်က ပရိသဒ် (အဖော်အပါ) များဖြင့် ဝန်းရံထားသော ဒိဗ္ဗ ဝိမာန (ကောင်းကင်ယာဉ်) ကို စေလွှတ်တော်မူ၏။
Verse 23
दिव्यं विमानमारुह्य यज्ञमाली महामतिः । पूज्यमानः सुरगणैः स्तूयमानो मुनीश्वरैः ॥ २३ ॥
ဒိဗ္ဗ ဝိမာနကို တက်စီး၍ မဟာမတိ ယဇ္ဈမាលီသည် ဒေဝတစုများက ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြပြီး မုနိဦးစီးတို့က ချီးမွမ်းသံဖြင့် သီဆိုကြသဖြင့် ဂုဏ်ရောင်တောက်ပစွာ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 24
गंधर्वैर्गीयमानश्च सेवितश्चाप्सरोगणैः । कामधेन्वा पुष्यमाणश्चित्राभरणभूषितः ॥ २४ ॥
ဂန္ဓဗ္ဗတို့က သီချင်းဆိုကာ ချီးမွမ်းကြပြီး၊ အပ္စရာအစုအဝေးတို့က ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြသည်။ ကာမဓေနု—ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော နွား—က ပံ့ပိုးပြုစုကာ၊ အလှအပ အမျိုးမျိုးသော အလင်္ကာရများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 25
कोमलैस्तुलसीमाल्यैर्भूषितस्तेजसां निधिः । गच्छन्विष्णुपदं दिव्यंमनुजं पथि दृष्टवान् ॥ २५ ॥
နူးညံ့သော တုလစီပန်းကုံးများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ တေဇောဓာတ်၏ خزانہတော်ကဲ့သို့ တောက်ပသူဖြစ်သည်။ ဗိဿနု၏ သန့်ရှင်းသော အဘိဓမ္မအာလယ (Viṣṇupada) သို့ သွားရာလမ်းတွင် လူတစ်ဦးကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 26
ताह्यमानं यमभटैः क्षुत्तृड्भ्यां परिपीडितम् । प्रेतभूतं विवस्त्रं च दुःखितं पाशवेष्टितम् । इतस्ततः प्राधावन्तं विलपंतमनाथवत् ॥ २६ ॥
ယမဘတ်တို့က ဆွဲခေါ်သွားပြီး၊ ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသည်။ ပရေတအဖြစ် လှည့်လည်နေကာ အဝတ်မဲ့၍ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်၊ ကြိုးပတ်ချည်နှောင်ခံရပြီး၊ ဒီဘက်ဟိုဘက် ပြေးလွှားကာ အကာအကွယ်မဲ့သူကဲ့သို့ ငိုကြွေးနေသည်။
Verse 27
क्रोशन्तं च सुदंतं च दृष्ट्वा मनसि विव्यथे ॥ २७ ॥
သူ၏ အော်ဟစ်ငိုကြွေးသံကိုလည်းကောင်း၊ စုဒန္တကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့သဖြင့်၊ သူ၏နှလုံးသား၌ အလွန်နာကျင်ကြေကွဲသွားသည်။
Verse 28
यज्ञमालीदयायुक्तो विष्णुदूतान्समीपगान् । कोऽयं भटैर्बाध्यमानं इत्यपृच्छत्कृतांजलिः ॥ २८ ॥
ကရုဏာစိတ်ဖြင့် ပြည့်ဝသော ယဇ္ဉမာလီသည် ဗိဿနုဒူတတို့အနီးသို့ ချဉ်းကပ်၍ လက်အုပ်ချီကာ မေးလေသည်—“ဤသူကို ဤစောင့်တပ်တို့က အဘယ်ကြောင့် နှိပ်စက်နေသနည်း၊ ဤသူကား မည်သူနည်း?”
Verse 29
अथ ते हरिदूतास्तं यज्ञमालिमहौजसम् । असौ सुमाली भ्राता ते पापात्मेति समब्रुवन् ॥ २९ ॥
ထို့နောက် ဟရိ၏တမန်များသည် အင်အားကြီးသော ယဇ္ဉမာလီထံသို့ ပြောကြား၍ “ဤသူသည် သုမာလီ—သင်၏ညီအစ်ကို—အပြစ်သဘောရှိသူ” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 30
यज्ञमाली समाकर्ण्य व्याख्यातं विष्णुकिंकरैः । मनसा दुःखमापन्नः पुनः पप्रच्छ नारद ॥ ३० ॥
ဗိෂ္ဏု၏အမှုထမ်းများက ရှင်းလင်းပြောကြားသမျှကို ယဇ္ဉမာလီ ကြားသိပြီး စိတ်ထဲတွင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးလာ၏။ ထို့နောက် နာရဒသည် ထပ်မံမေးမြန်း၏။
Verse 31
कथमस्य भवेन्मोक्षः सांचितैः पापसंचयैः । तदुपायंबदध्वं मे यूयं हि ममबांधवाः ॥ ३१ ॥
“စုဆောင်းထားသော အပြစ်အစုအဝေးများကြောင့် သူ့အတွက် မောက္ခကို မည်သို့ရနိုင်မည်နည်း။ ထိုနည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။ သင်တို့သည် အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်၏ ဆွေမျိုးနှင့် ကောင်းစေလိုသူများ ဖြစ်ကြသည်” ဟု ဆို၏။
Verse 32
सख्यं साप्तपदीनं स्यादित्याहुर्धर्मकोविदाः । सतां साप्तपदी मैत्री सत्सतां त्रिपदी तथा ॥ ३२ ॥
ဓမ္မကို သိကျွမ်းသူများက “စပ်တပဒီ” ဟူသော ခြေလှမ်းခုနစ်လှမ်းဖြင့် မိတ်သဟာယအမှန် တည်မြဲသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သီလရှိသူတို့အကြား၌ မိတ်သဟာယသည် ခြေလှမ်းခုနစ်လှမ်းဖြင့် အတည်ပြုကာ၊ အလွန်မြတ်သူတို့အကြား၌မူ ခြေလှမ်းသုံးလှမ်းပင် လုံလောက်သည်။
Verse 33
सत्सतामपि ये संतस्तेषां मैत्रघी पदे पदे ॥ ३३ ॥
သီလရှိသူတို့အကြား၌ပင် အမှန်တကယ် သံတော်ဆန်သူများသည် ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် မိတ်သဟာယနှင့် ကောင်းမြတ်သောစိတ်ကို ပြသကြ၏။
Verse 34
तस्मान्मे बांधवा यूयं मां नेतुं समुपागताः । यतोऽयं मम भ्रातापि मुच्यते तदिहोच्यताम् ॥ ३४ ॥
ထို့ကြောင့် ငါ၏ ဆွေမျိုးတို့၊ သင်တို့သည် ငါကို ခေါ်ဆောင်ရန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။ ငါ၏ အစ်ကိုတောင် လွတ်မြောက်နိုင်စေရန် မည်သို့ ပြုရမည်ကို ဤနေရာတွင် ပြောကြားပါ။
Verse 35
यज्ञमालिवचः श्रुत्वा विष्णुदूता दयालवः । पुनः स्मितामुखाः प्रोचुर्यज्ञमालिहरिप्रियम् ॥ ३५ ॥
ယဇ္ဉမာလီ၏ စကားကို ကြားသော် ဗိဿနု၏ သံတမန်တို့သည် ကရုဏာပြည့်ဝ၍ ထပ်မံ မျက်နှာပြုံးလျက် ဟရိ၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ ယဇ္ဉမာလီအား ပြန်လည် ပြောကြား하였다။
Verse 36
विष्णुदूता ऊचुः । यज्ञमालिन्महाभाग नारायणपरायण । उपायं तव वक्ष्यामः सुमालिप्रेममुक्तिदम् ॥ ३६ ॥
ဗိဿနု၏ သံတမန်တို့က ဆိုသည်—“အို မဟာကံကောင်းသူ ယဇ္ဉမာလင်၊ နာရာယဏကို အားကိုးအပ်သူ၊ သင့်အား နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို ပြောမည်။ ထိုနည်းလမ်းသည် စုမာလီအား ပရೇမ-ဘက္တိနှင့် မုက္ခတိကို ပေးတတ်၏။”
Verse 37
कृतं यत्सुमहत्कर्म त्वया प्राक्तनजन्मनि । प्रवक्ष्यामः समासेन तच्छ्रणुष्व समाहितः ॥ ३७ ॥
သင်သည် ယခင်ဘဝ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော အလွန်ကြီးမားသည့် ကုသိုလ်ကံကို ကျွန်ုပ်တို့သည် အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် ရှင်းပြမည်။ စိတ်ကို စုစည်း၍ သေချာနားထောင်လော့။
Verse 38
पुरा त्वं वैश्यजातीयो नाम्ना विश्वंघभरः स्मृतः । त्वया कृतानि पापानि अहंत्यगणितानि वै ॥ ३८ ॥
ယခင်က သင်သည် ဝိုင်ရှျယဇာတိ၌ မွေးဖွား၍ “ဝိශ්ဝံဃဘရ” ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြ၏။ သင်ပြုခဲ့သော အပြစ်များသည် အရေအတွက်မရနိုင်လောက်အောင် များပြား၍ အလွန်ပြင်းထန်၏။
Verse 39
सुकर्मवासनाहीनो मातापित्रोर्विरोधकृत् । एकदा बंधुभिस्त्यक्तः शोकसंतापपीडितः ॥ ३९ ॥
ကောင်းမှုလုပ်လိုစိတ်မရှိဘဲ မိဘတို့ကိုဆန့်ကျင်ပြုမူသူသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဆွေမျိုးများက စွန့်ပစ်သဖြင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် မီးလောင်သကဲ့သို့သော စိတ်နာကျင်မှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရ၏။
Verse 40
क्षुधाग्निनापि संतप्तः प्राप्तवान्हरिमंदिरम् । तदा वृष्टिरभूत्तत्र तत्स्थानं पंकिलं ह्यभूत ॥ ४० ॥
ဆာလောင်ခြင်း၏မီးကြောင့်ပင် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ပူပန်နေစဉ် ဟရီ၏ဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုအချိန်တင် မိုးရွာသဖြင့် ထိုနေရာသည် တကယ်ပင် ရွံ့ပျက်သွား၏။
Verse 41
दीरीकृतस्त्वया पंकस्तत्स्थाने स्थातुमिच्छया । उपलेपनतां प्राप्तं तत्स्थानं विष्णुमंदिरे ॥ ४१ ॥
ထိုနေရာ၌ ရပ်လိုသောဆန္ဒကြောင့် သင်သည် ရွံ့ကို ဖယ်ရှားခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ဗိဿဏု၏ဘုရားကျောင်း၌ ထိုနေရာသည် လိမ်းသုတ်၍ ပလတ်စတာတင်နိုင်သကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသင့်တော်လာ၏။
Verse 42
त्वयोषितं तु तद्गात्रौ तस्मिन्देवालये द्विज । दंशितश्चैव सर्पेण प्राप्तं पञ्चत्वमेव च ॥ ४२ ॥
သို့သော် ထိုဘုရားကျောင်း၌ သင်သည် သူ၏ကိုယ်ပေါ်၌ ထိုင်နေစဉ်၊ အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရဟန်းရေ၊ သူသည် မြွေကိုက်ခံရပြီး အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ကာ ဓာတ်ငါးပါးနှင့် ပေါင်းစည်းသွား၏။
Verse 43
तेन पुण्यप्रभावेन उपलेपकृतेन च । विप्रजन्म त्वया प्राप्तं हरि भक्तिस्तथाचला ॥ ४२ ॥
ထိုကုသိုလ်၏အာနုဘော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ထိုသန့်ရှင်းရာကို လိမ်းသုတ်ပြုပြင်သော ကုသိုလ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်သည် ဗြာဟ္မဏဇာတိကို ရရှိခဲ့ပြီး ဟရီအပေါ် သဒ္ဓါ-ဘက္တိသည်လည်း မလှုပ်မယှက် တည်မြဲလာ၏။
Verse 44
कल्पकोटिशतं साग्रं संप्राप्य हरिसन्निधिम् । वसाद्य ज्ञानमासाद्य परं मोक्षं गमिष्यसि ॥ ४३ ॥
ကလ္ပကုဋိတစ်ရာကျော် အနည်းငယ်ကြာ ဟရီ၏ အနီးအနားသို့ ရောက်ပြီး ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကာ သမ္မာဉာဏ်ကို ရရှိလျှင် အမြင့်ဆုံး မောက္ခသို့ သင်ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 45
अनुजं पातकिश्रेष्टं त्वं समुद्धर्त्तमिच्छसि । उपायं तव वक्ष्यामस्तं निबोध महामते ॥ ४४ ॥
သင်သည် အပြစ်သားတို့အနက် အထူးဆိုးရွားသော သင်၏ညီကို ကယ်တင်လိုသည်။ ထိုအတွက် နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်၊ မဟာမတိ၊ ကောင်းစွာ နားလည်လော့။
Verse 46
गोचर्ममात्रभूमेस्तु उपलेपनजं फलम् । दत्त्वोद्धर महाभाग भ्रातरं कृपयान्वितः ॥ ४५ ॥
နွားအရေတစ်ချပ်အရွယ်သာရှိသော မြေပြင်တစ်စိတ်ကိုပင် လိမ်းသန့်စင်ခြင်းမှ ပေါ်လာသော ကုသိုလ်ကို ပေးလှူ၍၊ မဟာဘဂ္ဂ၊ ကရုဏာဖြင့် သင်၏ညီကို မြှောက်တင်ကယ်တင်လော့။
Verse 47
एवमुक्तो विष्णुदूतैर्यज्ञमाली महापतिः । तत्फलं प्रददौ तस्मै भ्रात्रे पापविमुक्तये ॥ ४६ ॥
ဗိဿဏု၏ တမန်တော်များက ထိုသို့ ပြောကြားသဖြင့် ယဇ္ဉမালী မဟာပတိသည် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေရန် ထိုကောင်းကျိုး၏ အဖိုးအခကို မိမိညီထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 48
सुमाली भ्रातृदत्तेन पुण्येन गतकल्मषः । बभूव यमदूतास्तु तं त्यक्त्वा प्रपलायिताः ॥ ४७ ॥
အစ်ကိုပေးအပ်သော ကုသိုလ်ကြောင့် စုမာလီသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ အပြစ်မှ လွတ်မြောက်သွားသည်။ ယမ၏ တမန်များသည် သူ့ကို စွန့်ခွာကာ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။
Verse 49
विमानं चागतं सद्यः सर्वभोगसमन्वितम् । तदा सुमाली स्वर्यानमारुह्य मुमुदे मुने ॥ ४८ ॥
ချက်ချင်းပင် အာကာသယာဉ်တော်တစ်စင်း ရောက်လာ၍ အပျော်အပါးအမျိုးမျိုး ပြည့်စုံလျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် စုမာလီသည် ထိုကောင်းကင်ယာဉ်ကို တက်စီးကာ ဝမ်းမြောက်လှ၏၊ အို မုနိ။
Verse 50
तावुभौ भ्रातरौ विप्र सुरवृंदनमस्कृतौ । अवापतुर्भृशं प्रीतिं समालिंग्य परस्परम् ॥ ४९ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ နတ်အစုအဝေးတို့ကပင် နမസ്കာရပြုကြသော ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဖက်လှုပ်ကာ အလွန်ကြီးစွာ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။
Verse 51
यज्ञमाली सुमाली च स्तूयमानौ महर्षिभिः । गीयमानौ च गंधर्वैर्विष्णुलोकं प्रजग्मतुः ॥ ५० ॥
ယဇ္ဉမာလီနှင့် စုမာလီတို့သည် မဟာရိရှီတို့က ချီးမွမ်းကြပြီး ဂန္ဓဗ္ဗတို့က သီဆိုကြသဖြင့် ဗိෂ္ဏုလောကသို့ ထွက်ခွာ၍ ရောက်ရှိကြ၏။
Verse 52
अवाप्य हरिसालोक्यं सुमाली मुनिसत्तम । यज्ञमाली चोषतुस्तौ कल्पमेकं मुदान्वितौ ॥ ५१ ॥
အို မုနိအမြတ်၊ စုမာလီနှင့် ယဇ္ဉမာလီတို့သည် ဟရီ(ဗိෂ္ဏု)နှင့် တစ်လောကတည်းနေထိုင်ခြင်း (ဟရိသာလိုက്യ) ကို ရရှိကာ ကလ္ပတစ်ခုလုံး ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြ၏။
Verse 53
भुक्त्वा भोगान्बहूँस्तत्र यज्ञमाली महामतिः । तत्रैव ज्ञानसंपन्नः परं मोक्षमुपागतः ॥ ५२ ॥
ထိုနေရာ၌ မဟာမတိ ယဇ္ဉမာလီသည် အပျော်အပါးများစွာကို ခံစားပြီးနောက်၊ ထိုအခြေအနေတည်းကပင် ဉာဏ်ပြည့်စုံလာ၍ အမြင့်ဆုံး မောက္ခကို ရောက်ရှိ하였다။
Verse 54
सुमाली तु महाभागो विष्णुलोके मुदान्वितः । स्थित्वा भूमिं पुनः प्राप्य विप्रत्वं समुपागतः ॥ ५३ ॥
ကံကောင်းကြီးသော စုမာလီသည် ဗိဿဏု၏ လောက၌ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်နေ하였다။ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ပြီးနောက် မြေပြင်သို့ ပြန်လာကာ ဗြာဟ္မဏ အဆင့်ကို ရရှိ하였다။
Verse 55
अतिशुद्धे कुले जातो गुणवान्वेदपारगः । सर्वसंपत्समोपेतो हरिभक्तिपरायणः ॥ ५४ ॥
အလွန်သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုး၌ မွေးဖွား၍ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံကာ ဝေဒများကို အပြည့်အဝ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ စည်းစိမ်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ၍ ဟရီ(ဗိဿဏု) ဘက္တိ၌ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမရှိ အပ်နှံထားသူဖြစ်သည်။
Verse 56
व्याहरन्हरिनामानि प्रपेदे जाह्नवीतटम् । तत्र स्नातश्च गंगायां दृष्ट्वा विश्वेश्वरं प्रभुम् ॥ ५५ ॥
ဟရီ၏ နာမတော်များကို ရွတ်ဆိုလျက် သူသည် ဂျာဟ္နဝီ(ဂင်္ဂါ) မြစ်ကမ်းသို့ ရောက်하였다။ ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါ၌ ရေချိုးပြီးနောက် အရှင်ဗိශ්ဝေရှ್ವರ မဟာသခင်ကို ဖူးမြင်하였다။
Verse 57
अवाप परमं स्थानं योगिनामपि दुर्लभम् । उपलेपनमाहात्म्यं कथितं ते मुनीश्वर ॥ ५६ ॥
သူသည် ယောဂီအောင်မြင်သူများအတွက်တောင် ရခဲသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အဘောဒ်ကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် မုနိရှင်မြတ်၊ သန့်စင်ရေးအတွက် လိမ်းပတ်ခြင်း၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ။
Verse 58
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संपूज्यो जगतांपतिः । अकामादपि ये विष्णोः सकृत्पूजां प्रकुर्वते ॥ ५७ ॥
ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် လောကတို့၏ အရှင်ကို သင့်တင့်စွာ ပူဇော်ရမည်။ ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမရှိဘဲပင် ဗိဿဏုကို တစ်ကြိမ်တည်း ပူဇော်သူတို့လည်း မဟာအကျိုးကို ရရှိကြသည်။
Verse 59
न तेषां भवबंधस्तु कदाचिदपि जायते । हरिभक्तिरतान्यस्तु हरिबुद्ध्या समर्चयेत् ॥ ५८ ॥
သူတို့အတွက် သံသရာချည်နှောင်မှုသည် မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်ပေါက်။ သို့ရာတွင် ဟရီဘက္တိ၌ မျှော်လင့်တည်ကြည်သူသည် အရာအားလုံးကို “ဤသည်ဟရီ” ဟူသော ဗုဒ္ဓိဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 60
तस्य तुष्यंति विप्रेंद्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । हरिभक्तिपराणां तु संगिनां संगमात्रतः ॥ ५९ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့၏ အထွဋ်အမြတ်ရေ၊ သူ့အပေါ်၌ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ မဟေရှဝရတို့ ပျော်ရွှင်တော်မူကြသည်။ ဟရီကို ဘက္တိဖြင့် အားထားသူတို့၏ မိတ်သဟာယနှင့် ပေါင်းသင်းရုံမျှဖြင့်ပင် ထိုသုံးပါး၏ ကျေနပ်မှုကို ရရှိသည်။
Verse 61
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महापातकवानपि । हरिपूजापराणां च हरिनामरतात्मनाम् ॥ ६० ॥
မဟာပာတက အပြစ်ကြီးများကို ထမ်းဆောင်သူပင်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။ ဤသည်မှာ ဟရီပူဇာ၌ အားထားသူများနှင့် ဟရီနာမ၌ မိမိအတ္တကို စိမ့်ဝင်စေသူများအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 62
शुश्रूषानिरता यांति पापिनोऽपि परां गतिम् ॥ ६१ ॥
အပြစ်သားတို့ပင်လျှင် နိမ့်ချသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ခြင်း၌ အားထားလျှင် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။
Because it is framed as direct seva to Hari’s sacred space: a seemingly minor act that makes worship possible becomes a high-density karmic merit. The narrative teaches that devotional service embedded in ritual cleanliness and temple maintenance can mature into bhakti, elevate birth and destiny, and even become transferable for another’s release.
The chapter’s mechanism is puṇya-dāna (bestowal of merit): Yajñamālī grants the fruit of his lepa-merit to Sumālī. This drives away Yama’s attendants, restores Sumālī to divine conveyance, and places him in Viṣṇu’s realm, after which he continues toward purification and higher attainment through renewed devotion.
It supplies the ethical justification for intervention: friendship/kinship is validated through shared steps, implying moral responsibility. Yajñamālī’s compassion is presented not as sentimental weakness but as dharmic solidarity that motivates seeking an authorized means of rescue.
No. Yajñamālī proceeds from Viṣṇuloka to supreme liberation after vast cosmic time and true knowledge, while Sumālī first enjoys Viṣṇuloka, then returns to earth as a purified brāhmaṇa devoted to Hari, and later reaches the supreme abode—showing graded liberation tied to purification and bhakti.