The Exposition of Spiritual Knowledge (Jñāna-pradarśanam)

Verse 1

सनक उवाच । पुनर्वक्ष्यामि माहात्म्यं देवदेवस्य चक्रिणः । पठतां शृण्वतां सद्यः पापराशिः प्रणश्यति 1. ॥ १ ॥

သနကက ပြောသည်—စက်ရ (ချကရ) ကို ကိုင်ဆောင်သော ဒေဝဒေဝ ဗိဿနု၏ မဟာတန်ခိုးကို ထပ်မံ ကြေညာမည်။ ဖတ်ရွတ်သူနှင့် နားထောင်သူတို့အတွက် အပြစ်အစုအဝေးသည် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွား၏။

Verse 2

शान्ता जितारिषड्वर्गा योगेनाप्यनहङ्कृताः । यजन्ति ज्ञानयोगेन ज्ञानरूपिणमव्ययम् ॥ २ ॥

သူတို့သည် ငြိမ်းချမ်း၍ အတွင်းက ရန်သူခြောက်ပါးကို အနိုင်ယူပြီး၊ ယောဂ၌ တည်နေသော်လည်း အဟင်္ကာရ မရှိကြ။ ဉာဏယောဂ၏ စည်းကမ်းဖြင့် ဉာဏသဘောတရားတော်ဖြစ်သော မဖျက်မပျက် အရှင်ကို ပူဇော်ကြ၏။

Verse 3

तीर्थस्नानैर्विशुद्धा ये व्रतदानतपोमखैः । यजन्ति कर्मयोगेन सर्वधातारमच्युतम् ॥ ३ ॥

တီရ္ထရေချိုးခြင်းနှင့် ဝရတ၊ ဒါန၊ တပ၊ ယဇ္ဈပူဇာတို့ကြောင့် သန့်စင်လာသူတို့သည် ကမ္မယောဂ၏ စည်းကမ်းဖြင့် အရာအားလုံးကို ထောက်ပံ့တော်မူသော မဖျက်မယုတ် အချျုတဘုရားကို ပူဇော်ကြ၏။

Verse 4

लुब्धा व्यसनिनोऽज्ञाश्च न यजन्ति जगत्पतिम् । अजरामरवन्मूढास्तिष्ठन्ति नरकीटकाः ॥ ४ ॥

လောဘကြီးသူ၊ အကျင့်ဆိုးများတွင် စွဲလမ်းသူနှင့် မသိနားမလည်သူတို့သည် လောက၏ အရှင်ကို မပူဇော်ကြ။ မိမိကိုယ်ကို မအိုမသေသကဲ့သို့ မောဟဖြင့် ထင်မှတ်ကာ နရက၏ ပိုးကောင်ကဲ့သို့ နေကြ၏။

Verse 5

तडिल्लेखाश्रिया मत्ता वृथाहङ्कारदूषिताः । न यजन्ति जगन्नाथं सर्वश्रेयोविधायकम् ॥ ५ ॥

လျှပ်စီးကြောင်းကဲ့သို့ ခဏတာတောက်ပသော ဂုဏ်ရောင်ခြည်ကြောင့် မူးယစ်ကာ အလဟသ အဟင်္ကာရဖြင့် အညစ်အကြေးတင်နေသူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းကျိုးအားလုံးကို ပေးတော်မူသော जगन्नाथ ကို မပူဇော်ကြ။

Verse 6

हरिधर्मरताः शान्ता हरिपादाब्जसेवकाः । दैवात्केऽपीह जायन्ते लोकानुग्रहतत्पराः ॥ ६ ॥

ဟရိဓမ္မ၌ ရတနာကဲ့သို့ စွဲမြဲ၍ ငြိမ်းချမ်းသူ၊ ဟရိ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ဆောင်ရွက်သူတို့သည် ဒေဝကံကြောင့် ဤလောက၌ တစ်နေရာတစ်နေရာ မွေးဖွားလာကာ လူတို့ကို ကရုဏာပေးရန် အားထုတ်ကြ၏။

Verse 7

कर्मणा मनसा वाचा यो यजेद्भक्तितो हरिम् । स याति परमं स्थानं सर्वलोकोत्तमोत्तमम् ॥ ७ ॥

အလုပ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စကားဖြင့်လည်းကောင်း ဘက္တိဖြင့် ဟရိကို ပူဇော်သူသည် အမြင့်ဆုံး အဘောဒ်သို့ ရောက်ကာ လောကအားလုံးထက်ပင် အထက်မြတ်ဆုံးကို ရရှိ၏။

Verse 8

अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ८ ॥

ဤနေရာ၌ပင် ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိတစ်ပုဒ်ကို ငါဖော်ပြမည်။ ဖတ်သူနှင့် နားထောင်သူတို့အတွက် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းပေးသော အကျိုးဖြစ်၏။

Verse 9

तत्प्रवक्ष्यामि चरितं यज्ञमालिसुमालिनोः । यस्य श्रवणमात्रेण वाजिमेधफलं लभेत् ॥ ९ ॥

ယခု ငါသည် ယဇ္ဍမါလီနှင့် စုမာလီတို့၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ပြောကြားမည်။ ထိုကို နားထောင်ရုံသာဖြင့်ပင် အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဍ၏ အကျိုးကောင်းကို ရရှိနိုင်သည်။

Verse 10

कश्चिदासीत्पुरा विप्र ब्राह्मणो रैवतेऽन्तरे । वेदमालिरिति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १० ॥

အို ဗြာဟ္မဏာ၊ ရှေးကာလ ရိုင်ဝတ မင်းအုပ်ချုပ်သည့်အချိန်တွင် ဝေဒမါလီဟု အမည်ကျော်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိခဲ့၏။ သူသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ကို ကျွမ်းကျင်စွာ တတ်မြောက်သူဖြစ်၏။

Verse 11

सर्वभूतदयायुक्तो हरिपूजापरायणः । पुत्रमित्रकलत्रार्थं धनार्जनपरोऽभवत् ॥ ११ ॥

သူသည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာရှိပြီး ဟရီဘုရားကို ပူဇော်ရာ၌ အလွန်အမင်း အားထုတ်သူဖြစ်သော်လည်း သား၊ မိတ်ဆွေ၊ ဇနီးအတွက် ငွေကြေးရှာဖွေရန် အလွန်စိတ်ကပ်လျက် ဖြစ်လာ၏။

Verse 12

अपण्यविक्रयं चक्रे तथा च रसविक्रयम् । चण्डालाद्यैरपि तथा सम्भाषी तत्प्रतिग्रही ॥ १२ ॥

သူသည် မရောင်းသင့်သောအရာများကို ရောင်းဝယ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်သောက်ရည်ကိုလည်း ရောင်းချခဲ့၏။ ထို့ပြင် ချဏ္ဍာလတို့ကဲ့သို့ အနိမ့်တန်းသူများနှင့်ပင် စကားပြောဆိုကာ သူတို့ထံမှ လက်ဆောင်ကိုလည်း လက်ခံခဲ့၏။

Verse 13

तपसां विक्रयं चक्रे व्रतानां विक्रयं तथा । परार्थं तीर्थगमनं कलत्रार्थमकारयत् ॥ १३ ॥

သူသည် တပသ္ယာ (အာသီသ) ကို ရောင်းချလာပြီး၊ ဗြတ (သစ္စာဝတ်) များကိုလည်း ရောင်းချ하였다။ ထို့ပြင် အထက်မြတ်သော အာရုံအတွက် သွားရမည့် တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကိုပင် လောကီအကျိုးအတွက် အသုံးချကာ မယားရရန်အတွက် စီစဉ်စေ하였다။

Verse 14

कालेन गच्छता विप्र जातौ तस्य सुतावुभौ । यज्ञमाली सुमाली च यमलावतिशोभनौ ॥ १४ ॥

အချိန်ကာလ လွန်သွားသော်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သူ့ထံ၌ သားနှစ်ယောက် မွေးဖွားလာသည်—ယဇ္ဉမាលီ နှင့် စုမាលီ—အလွန်လှပတင့်တယ်သော အမွှာညီအစ်ကိုများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 15

ततः पिता कुमारौ तावतिस्नेहसमन्वितः । पोषयामास वात्सल्याद्बहुभिः साधनैस्तदा ॥ १५ ॥

ထို့နောက် ဖခင်သည် အလွန်ချစ်ခင်မေတ္တာပြည့်ဝ၍ သားနှစ်ယောက်ကို ပြုစုမွေးမြူ하였다။ မိဘမေတ္တာ (ဝါတ္စလျ) ကြောင့် ထိုအချိန်၌ နည်းလမ်းနှင့် အရင်းအမြစ် များစွာဖြင့် ထောက်ပံ့ပေး하였다။

Verse 16

वेदमालिर्बहूपायैर्धनं सम्पाद्य यत्नतः । स्वधनं गणयामास कियत्स्यादिति वेदितुम् ॥ १६ ॥

ဝေဒမាលီသည် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ ငွေကြေးကို စုဆောင်း하였다။ ထို့နောက် မိမိ၏ ဥစ္စာကို ဘယ်လောက်ရှိသနည်း သိလို၍ ကိုယ်တိုင် ရေတွက်လာ하였다။

Verse 17

निधिकोटिसहस्राणां कोटिकोटिगुणान्वितम् । विगणय्य स्वयं हृष्टो विस्मितश्चार्थचिन्तया ॥ १७ ॥

သူသည် နိဓိ (ဘဏ္ဍာ) အထောင်ကောဋိများထက်ပင် ကောဋိပေါင်းကောဋိ ဆတိုးတက်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရေတွက်သိမြင်ပြီး၊ ကိုယ်တိုင် ဝမ်းမြောက်လွန်စွာ ဖြစ်ကာ၊ ထိုဥစ္စာ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို စဉ်းစားရင်း အံ့ဩမိ하였다။

Verse 18

असत्प्रतिग्रहैश्चैव अपण्यानां च विक्रयैः । मया तपोविक्रयाद्यैरेतद्धनमुपार्जितम् ॥ १८ ॥

ဤဥစ္စာကို ငါသည် မသင့်လျော်သော လက်ခံယူမှုများနှင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူတို့ဖြင့်၊ မရောင်းသင့်သော အရာများကို ရောင်းချခြင်းဖြင့်၊ ထို့ပြင် တပဿာ (အာစကေတ) စသည့် အရာများကိုပါ ကုန်သွယ်ခြင်းဖြင့် စုဆောင်းခဲ့သည်။

Verse 19

नाद्यापि शान्तिमापन्ना मम तृष्णातिदुःसहा । मेरुतुल्यसुवर्णानि ह्यसङ्ख्यातानि वाञ्छति ॥ १९ ॥

ယခုတိုင်အောင် ငါ၏ မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်သော လောဘတဏှာသည် ငြိမ်းချမ်းမှု မရသေးပေ။ မေရုတောင်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော ရွှေတောင်ပုံများကို မရေတွက်နိုင်အောင် တောင့်တနေသည်။

Verse 20

अहो मन्ये महाकष्टं समस्तक्लेशसाधनम् । सर्वान्कामानवाप्नोति पुनरन्यच्च कांक्षति ॥ २० ॥

အိုဟို၊ ငါထင်သည်မှာ ဤအရာသည် အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခတစ်ရပ်၊ အပူအပင်အားလုံး၏ အကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ လိုချင်သမျှကို ရရှိပြီးနောက်တောင် လူသည် ထပ်မံ၍ အခြားတစ်ခုကို ပြန်လည်တောင့်တနေတတ်သည်။

Verse 21

जीर्यन्ति जीर्यतः केशाः दन्ताः जीर्यन्ति जीर्यतः । चक्षुःश्रोत्रे च जोर्येते तृष्णैका तरुणायते ॥ २१ ॥

အသက်ကြီးလာသော် ဆံပင်လည်း အိုမင်းလာ၏; အသက်ကြီးလာသော် သွားလည်း ပျက်စီးယိုယွင်းလာ၏။ မျက်စိနှင့် နားလည်း လျော့နည်းလာသော်လည်း တဏှာတစ်ခုတည်းသာ နုပျိုသလို (အမြဲသစ်လွင်) ဖြစ်လာသည်။

Verse 22

ममेन्द्रि याणि सर्वाणि मन्दभावं व्रजन्ति च । बलं हृतं च जरसा तृष्णा तरुणतां गता ॥ २२ ॥

ငါ၏ အင်္ဒြိယအားလုံးသည် မောပန်း၍ မထက်သန်သည့် အခြေအနေသို့ ကျရောက်နေသည်။ အိုမင်းခြင်းက ငါ၏ အားကို ခိုးယူသွားပြီ—သို့သော် တဏှာသည် နုပျိုမှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။

Verse 23

कष्टाशा वर्त्तते यस्य स विद्वानथ पण्डितः । सुशान्तोऽपि प्रमन्युः स्याद्धीमानप्यतिमूढधीः ॥ २३ ॥

ရယူရန်ခက်ခဲသောအရာ၌ မျှော်လင့်ချက်ကိုတည်ထားသူကိုပင် ပညာရှိ၊ ပဏ္ဍိတဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် အလွန်ငြိမ်သက်သကဲ့သို့မြင်ရသူပင် ပြင်းထန်စွာဒေါသထွက်နိုင်ပြီး၊ ဉာဏ်ရှိသူပင် အလွန်မိုက်မဲသောအမြင်ဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

Verse 24

आशा भङ्गकरी पुंसामजेयारातिसन्निभा । तस्मादाशां त्यजेत्प्राज्ञो यदीच्छेच्छाश्वतं सुखम् ॥ २४ ॥

မျှော်လင့်ချက် (လောကီမျှော်မှန်းချက်) သည် လူတို့ကို ချိုးဖျက်တတ်၍ မအနိုင်ယူနိုင်သော ရန်သူနှင့်တူသည်။ ထို့ကြောင့် ထာဝရချမ်းသာကိုလိုလျှင် ပညာရှိသည် မျှော်လင့်ချက်ကို စွန့်ပစ်သင့်သည်။

Verse 25

बलं तेजो यशश्चैव विद्यां मानं च वृद्धताम् । तथैव सत्कुले जन्म आशा हन्त्यतिवेगतः ॥ २५ ॥

ပြင်းထန်စွာတိုးဝင်လာသော မျှော်လင့်ချက် (လိုချင်တပ်မက်သည့်မျှော်မှန်း) သည် အင်အား၊ တောက်ပမှု၊ ဂုဏ်သတင်းကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ထို့ပြင် ပညာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အရွယ်ရင့်ကျက်မှုကိုပါ ပျက်စီးစေပြီး၊ ကောင်းမွန်သော မျိုးရိုးကောင်းတွင် မွေးဖွားခြင်း၏ အကျိုးကိုတောင် လုယူသွားသည်။

Verse 26

नृणामाशाभिभूतानामाश्चर्यमिदमुच्यते । किञ्चिद्दातापि चाण्डालस्तस्मादधिकतां गतः ॥ २६ ॥

မျှော်လင့်ချက်၏ အုပ်စိုးခြင်းခံရသော လူတို့အကြောင်း ဤအရာကို အံ့ဩဖွယ်ဟု ဆိုကြသည်။ အနည်းငယ်ပင် လှူဒါန်းနိုင်သော ချဏ္ဍာလတစ်ယောက်တောင် ထိုသို့သောသူထက် ပိုမြင့်သော အခြေအနေသို့ တက်ရောက်သွားနိုင်သည်။

Verse 27

आशाभिभूताः ये मर्त्या महामोहा महोद्धताः । अवमानादिकं दुःखं न जानन्ति कदाप्यहो ॥ २७ ॥

မျှော်လင့်ချက်၏ အုပ်စိုးခြင်းခံရသော သေတတ်သောသူတို့သည် အလွန်မောဟကြီး၍ အလွန်မာန်ထောင်ကြသဖြင့်၊ အရှက်ခွဲခြင်းနှင့် အပြစ်တင်အပျက်အစီးတို့မှ စတင်သော ဒုက္ခကို မည်သည့်အခါမျှ မသိကြပါ—အို၊ စိတ်မကောင်းစရာပင်။

Verse 28

मयाप्येवं बहुक्लेशैरेतद्धनमुपार्जितम् । शरीरमपि जीर्णं च जरसापहृतं बलम् ॥ २८ ॥

«ငါလည်း အခက်အခဲများစွာခံ၍ ဤဥစ္စာကို စုဆောင်းခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် အိုမင်းလာပြီး အိုမင်းခြင်းက အင်အားကို ယူဆောင်သွားပြီ»။

Verse 29

इतः परं यतिष्यामि परलोकार्थमादरात् । एवं निश्चित्य विप्रेन्द्र धर्ममार्गरतोऽभवत् ॥ २९ ॥

«ယခုမှစ၍ နောက်လောကအကျိုးအတွက် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးစားမည်»ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ အို ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်၊ သူသည် ဓမ္မလမ်းကြောင်း၌ အလွန်မေတ္တာထားသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 30

तदैव तद्धनं सर्वं चतुर्द्धा व्यभजत्तथा । स्वयं तु भागद्वितयं स्वार्जितार्थादपाहरत् ॥ ३० ॥

ထိုခဏတည်းက သူသည် ဥစ္စာအားလုံးကို လေးပိုင်းခွဲဝေ၏။ သို့ရာတွင် ကိုယ်တိုင်အတွက်တော့ ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားရရှိခဲ့သည့် အမြတ်မှ နှစ်ပိုင်းကို ယူထား၏။

Verse 31

शेषं च भागद्वितयं पुत्रयोरुभयोर्ददौ । स्वेनार्जितानां पापानां नाशं कर्तुमनास्तदा ॥ ३१ ॥

ကျန်ရှိသော နှစ်ပိုင်းကိုတော့ သားနှစ်ယောက်စလုံးအား ပေးအပ်၏။ ထိုအခါ သူ၏စိတ်မှာ မိမိစုဆောင်းခဲ့သော အပြစ်များ ပျက်စီးစေရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိ၏။

Verse 32

प्रपातडागारामांश्च तथा देवगृहान्बहून् । अन्नादीनां च दानानि गङ्गातीरे चकार सः ॥ ३२ ॥

သူသည် သောက်ရေစီမံကိန်းများ (ရေကျဆင်းရာနေရာများ)၊ ရေကန်များ၊ ဥယျာဉ်များပါသော အနားယူစခန်းများကို များစွာ ဆောက်လုပ်စေပြီး၊ နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရားကျောင်းများကိုလည်း အများအပြား တည်ဆောက်စေ၏။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် အစားအစာနှင့် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ဒါနပြုစီစဉ်ခဲ့၏။

Verse 33

एवं धनमशेषं च विश्राण्य हरिभक्तिमान् । नरनारायणस्थानं जगाम तपसे वनम् ॥ ३३ ॥

ထို့နောက် ဟရိကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်သောသူသည် မိမိ၏ ဥစ္စာအားလုံးကို မကျန်အောင် ဝေငှပေးပြီး နရ-နာရာယဏ၏ သန့်ရှင်းသော နေရာသို့ သွားကာ တပသ (အကျင့်တရား) ပြုရန် တောထဲဝင်သွား하였다။

Verse 34

तत्रापश्यन्महारम्यमाश्रमं मुनिसेवितम् । फलितैः पुष्पितैश्चैव शोभितं वृक्षसञ्चयैः ॥ ३४ ॥

အဲဒီမှာ သူသည် မဟာအလွန်လှပသော အာရှရမ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရသည်။ မုနိများက မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်၍ ဝန်ဆောင်ကြပြီး သီးပွင့်များပြည့်နှက်သော သစ်ပင်အစုအဝေးများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 35

गृणद्भिः परमं ब्रह्म शास्त्रचिन्तापरैस्तथा । परिचर्यापरैर्वृद्धैर्मुनिभिः परिशोभितम् ॥ ३५ ॥

ထိုအာရှရမ်သည် အိုမင်းသော မုနိများကြောင့် တင့်တယ်လှသည်။ အချို့က အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မကို သီဆိုချီးမွမ်းကြပြီး၊ အချို့က သာသနာကျမ်းများကို စဉ်းစားဆင်ခြင်ရာတွင် အာရုံစိုက်ကြကာ၊ အချို့က ပရိစာရျာ (ဝန်ဆောင်ပူဇော်မှု) တွင် တစိုက်မတ်မတ် ရှိကြသည်။

Verse 36

शिष्यैः परिवृतं तत्र मुनिं जानन्तिसंज्ञकम् । गृणन्तं परमं ब्रह्म तेजोराशिं ददर्श ह ॥ ३६ ॥

အဲဒီမှာ သူသည် တပည့်များဝန်းရံထားသော ‘ဇာနန္တိ’ ဟု အမည်ရ မုနိကို မြင်သည်။ သူသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မကို သီဆိုနေပြီး၊ တန်ခိုးရောင်ခြည်များ စုဝေးနေသကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။

Verse 37

शमादिगुणसंयुक्तं रागादिरहितं मुनिम् । शीर्णपर्णाशनं दृष्ट्वा वेदमालिर्ननाम तम् ॥ ३७ ॥

သမာ (ငြိမ်းချမ်းမှု) စသည့် ဂုဏ်တရားများနှင့် ပြည့်စုံ၍ ရာဂ (ကိလေသာ) စသည့် အလိုဆန္ဒများကင်းသော မုနိကို မြင်ပြီး၊ ခြောက်သွေ့သော အရွက်များကိုသာ စားသောက်နေသူဖြစ်သဖြင့် ဝေဒမာလိသည် သူ့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။

Verse 38

तस्य जानन्तिरागन्तोः कल्पयामास चार्हणम् । कन्दमूलफलाद्यैस्तु नारायणधिया मुने ॥ ३८ ॥

ဧည့်သည်အဖြစ် ရောက်လာသူဟု သိမြင်သဖြင့်၊ သူမသည် သင့်လျော်သော ဧည့်ခံပူဇော်မှုကို စီစဉ်ကာ မျိုးရင်းမုန့်၊ အမြစ်၊ သစ်သီးနှင့် အခြားအရာများကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်း하였다—အို မုနိ၊ စိတ်ကို နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ထံ၌ တည်စေ၍။

Verse 39

कृतातिथ्यक्रियस्तेन वेदमाली कृताञ्जलि । विनयावनतो भूत्वा प्रोवाच वदतां वरम् ॥ ३९ ॥

ဧည့်ခံဝတ္တရားကို စနစ်တကျ ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ဝေဒမာလီသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေကာ နှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်ပြီး၊ ပြောဆိုသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူထံ စကားဆို하였다။

Verse 40

भगवन्कृतकृत्योऽस्मि विगतं कल्मषं मम । मामुद्धर महाभाग ज्ञानदानेन पण्डित ॥ ४० ॥

အို ဘုရားသခင်မြတ်၊ ကျွန်ုပ်၏တာဝန်ပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစားရပြီး၊ ကျွန်ုပ်၏အပြစ်အညစ်အကြေးလည်း ပျောက်ကင်းသွားပါပြီ။ အို မဟာစိတ်ရှိ၍ ပညာရှိသူ၊ သစ္စာဉာဏ်၏ ဒါနကို ပေးသနားကာ ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်မြှောက်တင်ပါ။

Verse 41

एवमुक्तस्ततस्तेन जानन्तिर्मुनिसत्तमः । प्रोवाच प्रहसन्वाग्मी वेदमालि गुणान्वितम् ॥ ४१ ॥

ထိုသို့ သူက လျှောက်ထားသဖြင့်၊ မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဇာနန္တီသည် ပြုံးရယ်လျက်၊ စကားပြောရာ၌ ထက်မြက်သူအဖြစ် ဝေဒ၏ပန်းကုံးကို ဆင်မြန်းကာ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံလျက် ပြောကြား하였다။

Verse 42

जानन्तिरुवाच । शृणुष्व विप्रशार्दूल संसारोच्छेदकारणम् । प्रवक्ष्यामि समासेन दुर्लभं त्वकृतात्मनाम् ॥ ४२ ॥

ဇာနန္တီက ပြောသည်—“နားထောင်လော့၊ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် ကျားသဖွယ် ထက်မြက်သူရေ။ သံသရာကို ဖြတ်တောက်စေသော အကြောင်းရင်းကို ငါ အကျဉ်းချုပ်၍ ဟောမည်။ မိမိကိုယ်ကို မသင့်တော်အောင် မထိန်းသိမ်းသူတို့အတွက် ထိုအရာသည် ရရှိရန် အလွန်ခက်ခဲ၏။”

Verse 43

भज विष्णुं परं नित्यं स्मर नारायणं प्रभुम् । परापवादं पैशुन्यं कदाचिदपि मा कृथाः ॥ ४३ ॥

အမြင့်မြတ်ဆုံး ဗိဿဏုကို အမြဲတမ်း ဘဇနာပြုပါ။ နာရာယဏ သခင်ကိုလည်း အစဉ်အမြဲ သတိရပါ။ အခြားသူတို့ကို အပြစ်တင်စကား၊ မကောင်းသတင်းပို့ခြင်းကို မည်သည့်အခါမျှ မလုပ်ပါနှင့်။

Verse 44

परोपकारनिरतः सदा भव महामते । हरिपूजापरश्चैव त्यज मूर्खसमागमम् ॥ ४४ ॥

အို ပညာရှိသူ၊ အခြားသူတို့၏ အကျိုးကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သူဖြစ်ပါ။ ဟရီကို ပူဇော်ခြင်း၌ တည်ကြည်ပါ၊ မိုက်မဲသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပါ။

Verse 45

कामं क्रोधं च लोभं च मोहं च मदमत्सरौ । परित्यज्यात्मवल्लोकं दृष्ट्वा शान्तिं गमिष्यसि ॥ ४५ ॥

ကာမ၊ က্ৰෝဓ၊ လောဘ၊ မောဟ၊ မဒနှင့် မတ္ဆရကို စွန့်လွှတ်ပါ။ အတ္တ၏ မြင်ကွင်းဖြင့် လောကကို ကြည့်လျှင် သင်သည် ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 46

असूयां परनिन्दा च कदाचिदपि मा कुरु । दम्भाचारमहङ्कारं नैष्ठुर्यं च परित्यज ॥ ४६ ॥

မည်သည့်အခါမျှ မနာလိုစိတ် (အသူယာ) နှင့် အခြားသူကို အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်းကို မလုပ်ပါနှင့်။ ဟန်ဆောင်မှု၊ ဒမ္ဘအကျင့်၊ အဟင်္ကာရနှင့် ကြမ်းတမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်ပါ။

Verse 47

दयां कुरुष्व भूतेषु शुश्रूषां च तथा सताम् । त्वया कृतांश्च धर्मान्वै मा प्रकाशय पृच्छताम् ॥ ४७ ॥

သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာထားပါ၊ သာဓုသတ္တများကိုလည်း လေးစားစွာ ဝန်ဆောင်ပါ။ လူတို့မေးလျှင်တောင် သင်ပြုခဲ့သော သာသနာတရားကောင်းမှုများကို မကြေညာပါနှင့်။

Verse 48

अनाचारपरान्दृष्ट्वा नोपेक्षां कुरु शक्तितः । पूजयस्वातिथिं नित्यं स्वकुटुम्बाविरोधतः ॥ ४८ ॥

မသင့်လျော်သောအကျင့်သို့ လိုက်လံနေသူတို့ကို မြင်လျှင် မလျစ်လျူရှုပါနှင့်။ မိမိတတ်နိုင်သမျှ ကူညီပါ။ ထို့ပြင် ဧည့်သည်ကို အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုပါ၊ သို့ရာတွင် မိမိမိသားစုအတွင်း အငြင်းပွားမှု မဖြစ်စေရန် သတိထား၍ ပြုလုပ်ပါ။

Verse 49

पत्रैः पुष्पैः फलैर्वापि दूर्वाभिः पल्लवैरथ । पूजयस्व जगन्नाथं नारायणमकामतः ॥ ४९ ॥

အရွက်၊ ပန်း၊ အသီးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒူర్వာ မြက်နှင့် နုနယ်သော ပင်ပေါက်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ လောက၏အရှင် ဂျဂန္နာထ နာရာယဏကို အကျိုးအမြတ်မလိုသော စိတ်ဖြင့်၊ ဆုလာဘ်မတောင်းဘဲ ပူဇော်ပါ။

Verse 50

देवानृषीन्पितॄंश्चापि तर्पयस्व यथाविधि । अग्नेश्च विधिवद्विप्र परिचर्यापरो भव ॥ ५० ॥

သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း နတ်များ၊ ရှင်သန်ဓမ္မရိရှီများနှင့် ဘိုးဘွားပိတೃများကို တర్పဏ (ရေသွန်းပူဇော်) ပြုလုပ်ပါ။ ထို့ပြင် အို ဘြာဟ္မဏ၊ သန့်ရှင်းသော အဂ္နိမီးကိုလည်း စည်းကမ်းတကျ ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ရာ၌ အလေးထားပါ။

Verse 51

देवतायतने नित्यं सम्मार्जनपरो भव । तथोपलेपनं चैव कुरुष्व सुसमाहितः ॥ ५१ ॥

ဒေဝတားအိမ်တော် (ဘုရားကျောင်း) တွင် အမြဲတမ်း လှည်းသုတ်သန့်ရှင်းရေးကို အလေးထားပါ။ ထို့အတူ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ သန့်ရှင်းရာနေရာကို လိမ်းပတ် (အလိပ်အလိမ်း) ပြုလုပ်ပါ။

Verse 52

शीर्णस्फुटितसम्धानं कुरु देवगृहे सदा । मार्गशोभां च दीपं च विष्णोरायतने कुरु ॥ ५२ ॥

အရှင်၏ ဘုရားအိမ်တော်၌ ပျက်စီးဟောင်းနွမ်း သို့မဟုတ် ကွဲအက်နေသမျှကို အမြဲတမ်း ပြုပြင်ချုပ်ဆက်ပါ။ ထို့ပြင် ဗိෂ္ဏု၏ အာယတန (ဘုရားကျောင်း) တွင် လမ်းဝင်ပေါက်ကို လှပစေခြင်းနှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) ထွန်းညှိခြင်းကို စီစဉ်ပါ။

Verse 53

कन्दमूलफलैर्वापि सदा पूजय माधवम् । प्रदक्षिणनमस्कारैः स्तोत्राणां पठनैस्तथा ॥ ५३ ॥

အမြစ်၊ အမြစ်တုံး၊ သစ်သီးတို့ဖြင့်ပင် မာဓဝကို အမြဲပူဇော်ပါ; ထို့အတူ ပတ်လည်လှည့်ဝတ်ပြုခြင်း၊ လဲကျကန်တော့ခြင်းနှင့် စတုတ္တရသီချင်းများကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 54

पुराणश्रवणं चैव पुराणपठनं तथा । वेदान्तपठनं चैव प्रत्यहं कुरु शक्तितः ॥ ५४ ॥

နေ့စဉ် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ပုရာဏာကို နားထောင်ခြင်း၊ ပုရာဏာကို ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ဝေဒန္တကိုလည်း လေ့လာဖတ်ရှုခြင်းကို ပြုလုပ်ပါ။

Verse 55

एवंस्थिते तव ज्ञानं भविष्यत्युत्तमोत्तमम् । ज्ञानात्समस्तपापानां मोक्षो भवति निश्चितम् ॥ ५५ ॥

ဤသို့ တည်မြဲလာသောအခါ သင်၏ဉာဏ်ပညာသည် အလွန်အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်လိမ့်မည်; ထိုဉာဏ်ပညာကြောင့် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။

Verse 56

एवं प्रबोधितस्तेन वेदमालिर्महामतिः । तथा ज्ञानरतो नित्यं ज्ञानलेशमवाप्तवान् ॥ ५६ ॥

ဤသို့ သူ၏သင်ကြားပေးမှုကြောင့် မဟာဉာဏ်ရှိသော ဝေဒမာလီသည် အမြဲတမ်း ဉာဏ်ပညာကို ချစ်မြတ်နိုး၍ အချိန်ကြာလာသော်လည်း အမှန်တရားဆိုင်ရာ အလင်းရောင်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ရရှိခဲ့သည်။

Verse 57

वेदमालि कदाचित्तु ज्ञानलेशप्रचोदितः । कोऽहं मम क्रिया केति स्वयमेव व्यचिन्तयत् ॥ ५७ ॥

ဝေဒမာလီသည် တစ်ခါတစ်ရံ ဉာဏ်ပညာ၏ အနည်းငယ်သော အလင်းရောင်ကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရပြီး ကိုယ်တိုင်တွင်ပင် “ငါသည် ဘယ်သူနည်း? ငါ၏ အလုပ်အကိုင်/တာဝန်သည် အဘယ်နည်း?” ဟု စဉ်းစားတော်မူ၏။

Verse 58

मम जन्म कथं जातं रूपं कीदृग्विधं मम । एवं विचारणपरो दिवानिशमतन्द्रि तः ॥ ५८ ॥

«ကျွန်ုပ်၏ မွေးဖွားခြင်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ကျွန်ုပ်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် မည်သို့သော သဘောရှိသနည်း» ဟူ၍ စူးစမ်းလိုစိတ်ပြင်းပြကာ နေ့ညမပျင်းမနား စဉ်းစားသုံးသပ်နေ하였다။

Verse 59

अनिश्चितमतिर्भूत्वा वेदमालिर्द्विजोत्तमः । पुनर्जानन्तिमागम्य प्रणम्येदमुवाच ह ॥ ५९ ॥

စိတ်မသေချာ မတည်ငြိမ်ဖြစ်လာသော ဒွိဇိုတ္တမ ဝေဒမာလီသည် ဂျာနန္တီထံသို့ ထပ်မံချဉ်းကပ်လာ၍ ဦးချကန်တော့ပြီး ဤစကားများကို ပြော하였다။

Verse 60

वेदमालिरुवाच । ममचित्तमतिभ्रान्तं गुरो ब्रह्मविदां वर । कोऽहं मम क्रिया का च मम जन्म कथं वद ॥ ६० ॥

ဝေဒမာလီက ပြောသည်—«အို ဂုရု၊ ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးပါ! ကျွန်ုပ်၏ စိတ်နှင့် ဉာဏ်သည် လုံးဝလွဲမှား၍ မောဟဖြစ်နေပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် မည်သူနည်း? ကျွန်ုပ်၏ အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်ရမည့် တာဝန်နှင့် လမ်းစဉ်သည် အဘယ်နည်း? ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်၏ မွေးဖွားခြင်း မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း—ကျေးဇူးပြု၍ ပြောကြားပါ»။

Verse 61

जानन्तिरुवाच । सत्यं सत्यं महाभाग चित्तं भ्रान्तं सुनिश्चितम् । अविद्यानिलयं चित्तं कथं सद्भावमेष्यति ॥ ६१ ॥

ဂျာနန္တီက ပြောသည်—«အမှန်ပင်၊ အမှန်ပင်၊ အို ကံကောင်းသူကြီး! စိတ်သည် သေချာစွာ လွဲမှား၍ မောဟဖြစ်နေသည်။ စိတ်သည် အဝိဇ္ဇာ၏ နေရာတည်ရာဖြစ်သဖြင့် အမှန်တရားသော အရှိတရားသို့ မည်သို့ ရောက်နိုင်မည်နည်း»။

Verse 62

ममेति गदितं यत्तु तदपि भ्रान्तिरिष्यते । अहङ्कारो मनोधर्म आत्मनो न हि पण्डित ॥ ६२ ॥

«ငါ့ဟာ» ဟူသော အယူအဆတောင် မောဟဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အို ပညာရှိ၊ အဟင်္ကာရ (ငါတည်းဟူသော အတ္တ) သည် စိတ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်သာ ဖြစ်ပြီး အတ္တမန် (အတ္မ) နှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။

Verse 63

पुनश्च कोऽहंमित्युक्तं वेदमाले त्वया तु यत् । मम जात्यादिशून्यस्य कथं नाम करोम्यहम् ॥ ६३ ॥

ထို့ပြင် အို ဝေဒမလာ (ဝေဒပန်းကုံး)၊ သင်က «ငါသည် ဘယ်သူနည်း» ဟု မေးခဲ့၏။ သို့ရာတွင် ငါသည် ဇာတိ၊ အမျိုးအစား စသည့် အရာများမှ ကင်းလွတ်သောကြောင့် ငါသည် မိမိကိုယ်ကို အမည်တပ်မည်ကို မည်သို့ ပြုနိုင်မည်နည်း။

Verse 64

अनौपम्यस्वभावस्य निर्गुणस्य परात्मनः । निरूपस्याप्रमेस्य कथं नाम करोम्यहम् ॥ ६४ ॥

နှိုင်းယှဉ်မရသော သဘာဝရှိ၍ ဂုဏ်သုံးပါးကို ကျော်လွန်သော၊ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သော၊ တိုင်းတာမရသော ပရမాత್ಮာအတွက် ငါသည် အမည်တပ်မည်ကို မည်သို့ ပြုနိုင်မည်နည်း။

Verse 65

परं ज्योतिस्स्वरूपस्य परिपूर्णाव्ययात्मनः । अविच्छिन्नस्वभावस्य कथ्यते च कथं क्रिया ॥ ६५ ॥

အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၍ ပြည့်စုံကာ မပျက်မယွင်းသော အတ္တရှိပြီး သဘာဝမပြတ်တောက်သော ပရမအတွက် «လုပ်ဆောင်မှု» ဟူသည်ကို မည်သို့ ပြောနိုင်မည်နည်း၊ ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ပုံကိုလည်း မည်သို့ ဆိုနိုင်မည်နည်း။

Verse 66

स्वप्रकाशात्मनो विप्र नित्यस्य परमात्मनः । अनन्तस्य क्रिया चैव कथं जन्म च कथ्यते ॥ ६६ ॥

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော၊ နိစ္စတည်မြဲသော၊ အနန္တဖြစ်သော ပရမాత್ಮာအပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်မှုကိုလည်းကောင်း၊ မွေးဖွားခြင်းကိုပါ မည်သို့ ပြောဆိုနိုင်မည်နည်း။

Verse 67

ज्ञानैकवेद्यमजरं परं ब्रह्म सनातनम् । परिपूर्णं परानन्दं तस्मान्नान्यदिह द्विज ॥ ६७ ॥

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိနိုင်သော၊ မအိုမင်းသော၊ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန်သည် နိစ္စတည်မြဲ၍ ပြည့်စုံကာ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အို ဒွိဇ၊ ဤနေရာ၌ ထိုအရာမှ လွဲ၍ အခြားမရှိ။

Verse 68

तत्त्वमस्यादिवाक्येभ्यो ज्ञानं मोक्षस्य साधनम् । ज्ञाने त्वनाहते सिद्धे सर्वं ब्रह्ममयं भवेत् ॥ ६८ ॥

«တတ် တွမ် အစိ» ကဲ့သို့သော မဟာဝါကျများမှ မောက္ခသို့ ရောက်စေသော လွတ်မြောက်ရေး ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုဉာဏ်သည် မထိခိုက် မလှုပ်ရှားအောင် တည်မြဲသွားလျှင် အရာအားလုံးကို ဗြဟ္မန်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ဟု သိမြင်လာသည်။

Verse 69

एवं प्रबोधितस्तेन वेदमालिर्मुनीश्वर । मुमोद पश्यन्नात्मानमात्मन्येवाच्युतं प्रभुम् ॥ ६९ ॥

ထိုသို့ သူ၏သင်ကြားမှုဖြင့် သတိပညာရရှိလာသောအခါ၊ မုနိတို့၏အရှင်တော်၊ ဝေဒမာလီသည် ဝမ်းမြောက်လှ၏—မိမိ၏ အတ္တကို မြင်၍ ထိုအတ္တအတွင်း၌ပင် မပျက်မယွင်းသော အစျုတ (Acyuta) အရှင်မြတ်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။

Verse 70

उपाधिरहितं ब्रह्म स्वप्रकाशं निरञ्जनम् । अहमेवेति निश्चित्य परां शान्तिमवाप्तवान् ॥ ७० ॥

«ငါပင် ထိုဗြဟ္မန်ဖြစ်၏» ဟု အတည်ပြုသေချာစွာ ဆုံးဖြတ်ပြီး—အကန့်အသတ်ဖြစ်စေသော ဥပါဓိကင်း၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော၊ အညစ်အကြေးကင်းသော ဗြဟ္မန်ကို သိမြင်ကာ—အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိ하였다။

Verse 71

ततश्च व्यवहारार्थं वेदमालिर्मुनीश्वरम् । गुरुं प्रणम्य जानन्तिं सदा ध्यानपरोऽभवत् ॥ ७१ ॥

ထို့နောက် လောကရေးရာအပြုအမူများကို သင့်တင့်မှန်ကန်စေရန်အတွက် ဝေဒမာလီသည် မုနိအရှင်တော်ကို—မိမိ၏ ဂုရု၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူကို—ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ နောက်တစ်ဖန် အမြဲတမ်း ဓ్యာန၌ စူးစိုက်နေ하였다။

Verse 72

गते बहुतिथे काले वेदमालिर्मुनीश्वर । वाराणसीपुरं प्राप्य परं मोक्षमवाप्तवान् ॥ ७२ ॥

အချိန်အတော်ကြာ လွန်သွားပြီးနောက်၊ မုနိအရှင်တော် ဝေဒမာလီသည် ဝါရာဏသီမြို့သို့ ရောက်ရှိကာ အမြင့်ဆုံး လွတ်မြောက်မှု (မောက္ခ) ကို ရရှိ하였다။

Verse 73

य इमं पठतेऽध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । स कर्मपाशविच्छेदं प्राप्य सौख्यमवाप्नुयात् ॥ ७३ ॥

စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဤအခန်းကို ရွတ်ဖတ်သူ သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် ကမ္မချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်နိုင်၍ သုခချမ်းသာကို ရရှိမည်။

Verse 74

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे ज्ञाननिरूपणं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३५ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပထမပိုင်း၊ ပထမပဒတွင် «ဉာဏ်အကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်း» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၃၅ ပြီးဆုံး၏။