Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning
छाया श्रृङ्गोन्नतियुती पातसाधानमीरितम् । जातके राशिभेदाश्च ग्रहयोनिश्च योनिजम् ॥ ४ ॥
chāyā śrṛṅgonnatiyutī pātasādhānamīritam | jātake rāśibhedāśca grahayoniśca yonijam || 4 ||
အရိပ် (gnomon) နှင့် ချိုပုံသဏ္ဍာန်ကိရိယာ၊ မြင့်တင်မှုတိုင်းတာခြင်းတို့ကို အသုံးပြု၍ «pāta» (တိမ်းဆင်း/ဒေကလိနေးရှင်း) ကို သတ်မှတ်ရာ နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်။ ဇာတက (မွေးဖွားဇယား) အတွင်း၌လည်း ရာသီခွဲခြားမှုများ၊ ဂြိုဟ်ရင်းမြစ် (graha-yoni) နှင့် ထိုရင်းမြစ်မှ မွေးဖွားလာသောအရာ (yoni-ja) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It frames Jyotiṣa as a disciplined, measurable Vedāṅga—linking precise astronomical calculation (shadow/elevation) with responsible interpretation in a jātaka, supporting dharma-guided living within Mokṣa-oriented teaching.
Indirectly: by emphasizing accurate knowledge and right discernment in life-decisions, it supports a sattvic, dharma-aligned life that can be dedicated to Vishnu-bhakti without superstition or error.
Jyotiṣa Vedāṅga—use of chāyā (shadow/gnomon) and elevation measurements to compute astronomical parameters (pāta), and applying rāśi distinctions and graha-yoni classifications in birth-chart interpretation.