Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 92
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
व्याघ्रभी राजपुरुषोऽक्षशौंडो द्विगुरुच्यते । पंचगवं दशग्रामी त्रिफलेति तु रूढितः ॥ ९२ ॥
vyāghrabhī rājapuruṣo'kṣaśauṃḍo dvigurucyate | paṃcagavaṃ daśagrāmī triphaleti tu rūḍhitaḥ || 92 ||
ကျားကိုကြောက်သောသူကို “ရာဇပုရုသ” ဟူသော ရာဇဝန်ထမ်းအဖြစ် ခေါ်ကြသည်။ လောင်းကစားသမားကို “နှစ်ဦးသော ဆရာရှိသူ” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ နွားထွက်ပစ္စည်း ငါးမျိုးရောစပ်မှုကို “pañcagavya” ဟု သိကြပြီး၊ “daśagrāmī” သည် ရွာဆယ်ရွာအတိုင်းအတာကို ဆိုလိုသည်။ “triphala” သည် သစ်သီးသုံးမျိုးအတွက် ရိုးရာအမည်အဖြစ် တည်မြဲလာသည်။
Sanatkumara (teaching Narada on conventional/technical nomenclature)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: hasya
FAQs
It highlights how dharma-śāstra and ritual practice rely on rūḍhi (established usage): correct understanding of conventional terms (like pañcagavya and triphalā) prevents error in rites and supports purity and right conduct.
Indirectly: bhakti is practiced through correctly performed pūjā, vrata, and śuddhi-kriyā; knowing standard ritual terms (e.g., pañcagavya) helps a devotee carry out Vishnu-oriented observances without confusion.
Vyākaraṇa/Nirukta-style semantic guidance: it demonstrates rūḍhi (conventional meaning) and technical nomenclature used in ritual and social administration, ensuring precise comprehension of śāstric instructions.