Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 39
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
प्रत्यङ् पुमान्महान् धीमान् विद्वान्षट् पिपठीश्च दोः । उशनासाविंमे पुंसि स्यारक्तलविरामकाः ॥ ३९ ॥
pratyaṅ pumānmahān dhīmān vidvānṣaṭ pipaṭhīśca doḥ | uśanāsāviṃme puṃsi syāraktalavirāmakāḥ || 39 ||
အတွင်းသို့လှည့်သော ပုရုಷသည် ကြီးမြတ်၍ ဉာဏ်တည်ငြိမ်ကာ အမှန်တကယ် ပညာရှိဖြစ်သည်။ ထိုသူ၌ “ခြောက်ပါး” (အတွင်းသင်တန်းများ) ကို ကောင်းစွာ ရွတ်ဆိုထားပြီး “နှစ်ပါး” (ပြင်ပအင်္ဂါ) ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရာဂနှင့် အာသက္တိ၏ လှုပ်ရှားမှုတို့သည် ရပ်တန့်သွားသည်။
Sanatkumara (teaching Narada in the Moksha-dharma section)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: bhakti
FAQs
It praises the pratyak (inward-turned) seeker as truly wise: mastery of inner disciplines and restraint of outward impulses leads to the cessation of passion and attachment, which is a direct marker of progress toward moksha.
By emphasizing inwardness and restraint, it supports bhakti as a focused, single-pointed turning of the mind away from sense-objects and toward the Lord within; devotion becomes steady when passion and attachment subside.
The verse uses the language of disciplined recitation and mastery (as in śikṣā/adhyayana) but applies it inwardly: the practical takeaway is indriya-nigraha (sense-control) and repeated internal practice rather than external display.