
दत्तात्रेयाराधनम् (Dattātreyārādhanam) / लक्ष्मीस्थानविचारः (Lakṣmī-sthāna-vicāraḥ)
Alarka's Story
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် အာర్జုနသည် အာဏာပလ္လင်ကို လိုလားမနေဘဲ သာသနာတရားနှင့် အပြစ်ကြောက်ခြင်းကြောင့် ငြင်းပယ်သည်။ ဂါရ္ဂမုနိက ဒတ္တात्रေယကို အာရాధနာပြုရန်နှင့် လက္ခ္မီ၏ တည်နေရာအကြောင်း စူးစမ်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဒတ္တात्रေယ၏ သန့်ရှင်းသော ဒർശနဗိဇ္ဇာနှင့် လက္ခ္မီ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဒေဝတားများသည် ဒိုင်တျာများကို အနိုင်ယူကာ ကမ္ဘာတွင် ကောင်းကျိုးပြန်လည်တည်မြဲလာသည်။
Verse 1
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे दत्तात्रेयोत्पत्तिर्नाम सप्तदशोऽध्यायः । अष्टादशोऽध्यायः । पुत्र उवाच कस्यचित्त्वथ कालस्य कृतवीर्यात्मजोऽर्जुनः । कृतवीर्ये दिवं याते मन्त्रिभिः सपुहितैः ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌ အဖနှင့်သား၏ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ‘ဒတ္တာတြေယ၏ မူလအစ’ ဟုခေါ်သော ဆယ့်ခုနစ်ခန်း အဆုံးသတ်၏။ ယခု ဆယ့်ရှစ်ခန်း စတင်၏။ သားက ပြောသည်– အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ကෘတဝီရျ၏ သား အာర్జုနသည်—ကෘတဝီရျ ကောင်းကင်သို့ သွားပြီးနောက်—ဝန်ကြီးများနှင့် တော်ဝင်ပုရောဟိတ်တို့က လာရောက်တွေ့ဆုံကြ၏။
Verse 2
पौरैश्चात्माभिषेकार्थं समाहूतोऽब्रवीदिदम् । नाहं राज्यं करिष्यामि मन्त्रिणो नरकोत्तरम् ॥
ပြည်သူများကလည်း မိမိ၏ အဘိသေက (အုပ်စိုးခန့်အပ်) အတွက် ခေါ်ယူသဖြင့် သူက ဤသို့ဆို၏– “အို ဝန်ကြီးတို့၊ ငါသည် ဘုရင်အာဏာကို မခံယူမည်—(မမှန်ကန်စွာ စီမံလျှင်) နရကသို့ ဦးတည်စေသည်။”
Verse 3
यदर्थं गृह्यते शुल्कं तदनिष्पादयन् वृथा । पण्यानां द्वादशं भागं भूपालाय वणिग्जनः ॥
အကောက်ခွန်ကိုယူသော်လည်း ယူရသည့်ရည်ရွယ်ချက် (ကာကွယ်ရေးနှင့် စည်းကမ်းတကျမှု) ကို မပေးနိုင်လျှင် ထိုယူခြင်းသည် အလဟသ ဖြစ်သည်။ ကုန်သည်အဖွဲ့သည် ဘုရင်ထံသို့ ကုန်ပစ္စည်း၏ ဆယ့်နှစ်ပုံတစ်ပုံကို ပေးသည်။
Verse 4
दत्त्वार्थरक्षिभिर्मार्गे रक्षितो याति दस्युतः । गोपाश्च घृततक्रादेः षड्भागञ्च कृषीबलाः ॥
ပေးဆောင်ပြီးနောက် လူတို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာကို ကာကွယ်သော အစောင့်များရှိသဖြင့် လမ်းပေါ်တွင် ခိုးသားမရှိဘဲ သွားလာနိုင်သည်။ နွားကျောင်းသူတို့သည် ဂီ (ghee)၊ နို့ချဉ်ရည်နှင့် ထိုကဲ့သို့သောအရာများမှ အခွန်အပိုင်းကို ပေးကြသည်။ လယ်သမားတို့သည် ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို ပေးကြသည်။
Verse 5
दत्त्वान्यद्भूबुजे दद्युर्यदि भागं ततोऽधिकम् । पण्यादीनामशेषाणां वणिजो गृह्णतस्ततः ॥
ပေးဆောင်ပြီးနောက် လူတို့ကို မြေကိုခံစားသူ (ဘုရင်) ထံသို့ သင့်တော်သည့်အပိုင်းထက် ပို၍ ပေးရန် အတင်းအကျပ်လုပ်လျှင် ထိုအကျိုးဆက်အဖြစ် ကုန်သည်တို့သည် ကုန်ပစ္စည်းအားလုံးနှင့် ထိုကဲ့သို့သောအရာများကို ယူဆောင်မလာတော့ (သို့) ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။
Verse 6
इष्टापूर्तविनाशाय तद्राज्ञश्चौरधर्मिणः । यद्यन्यैः पालयते लोकस्तद्वृत्तयन्तरसंश्रितैः ॥
ခိုးသားကဲ့သို့ ပြုမူသော ဘုရင်သည် မိမိ၏ iṣṭa နှင့် pūrta ကုသိုလ်များကို ပျက်စီးစေသည်။ အကြောင်းမှာ ပြည်သူတို့ကို အခြားသူများ—အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အသက်မွေးသူများ—က ကာကွယ်နေပါက ဘုရင်၏ ယူခြင်းသည် ခိုးယူခြင်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 7
गृह्णतो बलिषड्भागं नृपतेर्नरको ध्रुवम् । निरूपितमिदं राज्ञः पूर्वै रक्षणवेतनम् ॥
ကာကွယ်မှုကို မပြည့်စုံဘဲ bali နှင့် ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို ယူသော ဘုရင်အတွက် နရက သေချာသည်။ ဤသည်ကို ရှေးပညာရှိတို့က ကာကွယ်ရေးအတွက် ဘုရင်၏ လစာဟု သတ်မှတ်ထားသည် (ဆိုလိုသည်မှာ အခွန်သည် စောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အခကြေးငွေဖြစ်မှသာ တရားမျှတသည်)။
Verse 8
अरक्षंश्चौरतश्चौर्यं तदेनो नृपतेर्भवेत् । तस्माद्यदि तपस्तप्त्वा प्राप्तो योगित्वमीप्सितम् ॥
မင်းသည် ခိုးသူတို့မှ ပြည်သူကို မကာကွယ်နိုင်လျှင် ခိုးသူတို့၏ ခိုးယူမှုသည် မင်း၏ အပြစ်ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် တပဿာကျင့်၍ သင်လိုလားသော ယောဂအခြေအနေကို ရရှိပြီးလျှင် ထိုသို့တော်တော်မူ၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်လော့။
Verse 9
भुवः पालनसामर्थ्ययुक्त एको महीपतिः । पृथिव्यां शस्त्रधृङ्मान्यस्त्वहमेवर्धिसंयुतः । ततो भविष्ये नात्मानं करिष्ये पापभागिनम् ॥
(သူစဉ်းစားသည်) «ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် လောကကို ကာကွယ်နိုင်သော အာဏာရှင်တစ်ဦးတည်း ရှိသင့်သည်။ ငါသည် လက်နက်ကိုင်တို့အကြား ဂုဏ်သရေရှိပြီး အင်အားနှင့် စည်းစိမ်ပြည့်စုံသည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ထိုအုပ်စိုးသူ ဖြစ်မည်၊ အပြစ်ကို မျှဝေသူအဖြစ် မိမိကို မထားမည်»။
Verse 10
पुत्र उवाच तस्य तन्निश्चयं ज्ञात्वा मन्त्रिमध्यस्थितोऽब्रवीत् । गर्गो नाम महाबुद्धिर्मुनिश्रेष्ठो वयोऽतिगः ॥
သားတော်က ပြောသည်—သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နားလည်သိမြင်ပြီးနောက် ဝန်ကြီးများအကြားတွင် ရပ်နေသူတစ်ဦးက စကားပြောလာသည်။ သူ၏အမည်မှာ ဂါရ္ဂ (Garga) ဖြစ်၍ ဉာဏ်ကြီးမားသော၊ ရှင်ပညာရှိတို့အနက် အထူးမြတ်သော၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 11
यद्येवं कर्तुकामस्त्वं राज्यं सम्यक् प्रशासितुम् । ततो शृणुष्व मे वाक्यं कुरुष्व च नृपात्मज ॥
သင်သည် နိုင်ငံကို မှန်ကန်စွာ အုပ်ချုပ်လိုသည်ဟု အမှန်တကယ် ဆန္ဒရှိလျှင် ငါ၏ စကားကို နားထောင်၍ ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်လော့၊ မင်းသားရေ။
Verse 12
दत्तात्रेयं महाभागं सह्यद्रोणीकृताश्रयम् । तम् आराधय भूपाल पाति यो भुवनत्रयम् ॥
အို မင်းကြီး၊ သဟျာ (Sahya) တောင်တန်း၏ ချိုင့်ဝှမ်း၌ နေထိုင်တော်မူသော အလွန်ကံကောင်းမြတ်သော ဒတ္တာတြေးယ (Dattātreya) ကို ပူဇော်ပါလော့။ အကြောင်းမူကား ထိုဘုရားသည် သုံးလောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူ၏။
Verse 13
योगयुक्तं महाभागं सर्वत्र समदर्शिनम् । विष्णोरंशं जगद्धातुरवतीर्णं महीतले ॥
သူသည် ယောဂ၌ အလွန်သစ္စာရှိ၍ တန်ခိုးတော်ထင်ရှားကာ အရာအားလုံးကို တူညီသောမြင်ကွင်းဖြင့် မြင်တော်မူ၏။ ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းသော ဗိဿဏု၏ အဝတားတစ်ပါးအဖြစ် မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာတော်မူ၏။
Verse 14
यम् आराध्य सहस्राक्षः प्राप्तवान् पदमात्मनः । हृतं दुरात्मभिर्दैत्यैर्जघान च दितेः सुतान् ॥
ထိုသူကို ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အိန္ဒြာသည် မကောင်းသော ဒိုင်တျာတို့က သိမ်းယူထားသည့် မိမိ၏ အာဏာရာထူးကို ပြန်လည်ရရှိကာ ဒိတီ၏ သားတို့ကို သတ်ဖြတ်တော်မူ၏။
Verse 15
अर्जुन उवाच कथमाराधितो देवैर्दत्तात्रेयः प्रतापवान् । कथञ्चापहृतं दैत्यैरिन्द्रत्वं प्राप वासवः ॥
အာర్జုနက ပြောသည်— အင်အားကြီးသော ဒတ္တာတြေယကို နတ်တို့က မည်သို့ ပူဇော်ခဲ့ကြသနည်း။ ဒိုင်တျာတို့က အိန္ဒြာအာဏာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဝါသဝ (အိန္ဒြာ) သည် မည်သို့ ပြန်လည်ရယူခဲ့သနည်း။
Verse 16
गर्ग उवाच देवानां दानवानाञ्च युद्धमासीद् सुदारुणम् । दैत्यानामीश्वरो जम्भो देवानाञ्च शचीपतिः ॥
ဂါရ္ဂက ပြောသည်— နတ်တို့နှင့် ဒာနဝတို့အကြား အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ဒိုင်တျာတို့၏ အရှင်မှာ ဂျမ္ဘ္ဟ ဖြစ်ပြီး နတ်တို့၏ အရှင်မှာ သာချီ၏ အရှင် အိန္ဒြာ ဖြစ်၏။
Verse 17
तेषाञ्च युध्यमानानां दिव्यः संवत्सरो गतः । ततो देवाः पराभूता दैत्याः विजयिनोऽभवन् ॥
သူတို့ တိုက်ခိုက်နေစဉ် နတ်နှစ်တစ်နှစ် ကုန်လွန်သွား၏။ ထို့နောက် နတ်တို့ ရှုံးနိမ့်ကာ ဒိုင်တျာတို့ အောင်မြင်သွားကြ၏။
Verse 18
विप्रचित्तिमुखैर्देवा दानवैस्ते पराजिताः । पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ॥
ဗိပရစိတ္တိ ဦးဆောင်သော ဒာနဝများက နတ်တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သူတို့၏ သတ္တိသည် ထွက်ပြေးခြင်းသို့သာ ပြောင်းလဲသွားပြီး ရန်သူ၏ အောင်ပွဲရှေ့တွင် စိတ်ဓာတ်ကျသွားကြသည်။
Verse 19
बृहस्पतिमुपागम्य दैत्यसैन्यवधेप्सवः । अमन्त्रयन्त सहिता बालखिल्यैस्तथर्षिभिः ॥
ဒೈတျတ စစ်တပ်ကို ဖျက်ဆီးလိုသောကြောင့် နတ်တို့သည် ဗြဟသ္ပတိ ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဘာလခိလျများနှင့် အခြား ရှိသီများပါဝင်လျက် အတူတကွ ဆွေးနွေးကြသည်။
Verse 20
बृहस्पतिरुवाच दत्तात्रेयṃ महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम् । विकृताचरणं भक्त्या सन्तोषयितुमर्हथ ॥
ဗြဟသ္ပတိ ကဆိုသည်– “သင်တို့သည် သဒ္ဓါဖြင့် အတ္ရိ၏သား ဒတ္တာတရေယ မဟာအတ္မာကို ပူဇော်ကာ ကျေနပ်အောင် ပြုလုပ်ကြလော့။ သူသည် တပဿာကြွယ်ဝပြီး အကျင့်အကြံသည် သာမန်မဟုတ်သူ ဖြစ်သည်။”
Verse 21
स वो दैत्यविनाशाय वरदो दास्यते वरम् । ततो हनिष्यथ सुराः सहिता दैत्यदानवान् ॥
သူသည် ဆုတောင်းပေးသူဖြစ်၍ ဒೈတျများကို ဖျက်ဆီးရန် ဆုတောင်းတစ်ပါးကို သင်တို့အား ပေးလိမ့်မည်။ ထို့နောက် သင်တို့နတ်တို့သည် စည်းလုံးညီညွတ်၍ ဒైတျနှင့် ဒာနဝတို့ကို သတ်ဖြတ်လိမ့်မည်။
Verse 22
गर्ग उवाच इत्युक्तास्ते तदा जग्मुर्दत्तात्रेयाश्रमं सुराः । ददृशुश्च महात्मानं तं ते लक्ष्म्या समन्वितम् ॥
ဂါရ္ဂ ကဆိုသည်– “ထိုသို့ ပြောကြားခံရပြီးနောက် နတ်တို့သည် ဒတ္တာတရေယ၏ အာရှရမ်သို့ သွားကြ၍ တောက်ပသော အလင်းရောင်နှင့် မင်္ဂလာကံကောင်းခြင်း ပြည့်စုံသည့် မဟာအတ္မာကို တွေ့မြင်ကြသည်။”
Verse 23
उद्गीयमानं गन्धर्वैः सुरापानरतं मुनिम् । ते तस्य गत्वा प्रणतिमवदन् साध्यसाधनम् ॥
ဂန္ဓဗ္ဗတို့က ချီးမွမ်းသီဆိုနေသော ရှင်ရသေ့ကို သူတို့မြင်ကြ၏။ ထိုရသေ့သည် အရက်သောက်လျက်ရှိ၏။ သူ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ ရိုသေဝတ်ပြုစကားကို ပြောကြပြီး မိမိတို့ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံစေရန် စိတ်ထားကြ၏။
Verse 24
चक्रुः स्तवञ्चोपजहरुर्भक्ष्यभोज्यस्त्रगादिकम् । तिष्ठन्तमनुतिष्ठन्ति यान्तं यान्ति दिवौकसः ॥
သူတို့သည် ချီးမွမ်းသီချင်းများကို ဆက်ကပ်ကာ စားသောက်ပျော်ရွှင်ရန် အစားအစာများ၊ ပန်းကုံးနှင့် အခြားအရာများကို ယူဆောင်လာကြ၏။ သူထရပ်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံနေသူတို့လည်း သူနှင့်အတူ ထရပ်ကြ၏။ သူသွားလျှင် သူသွားသလို လိုက်ပါကြ၏။
Verse 25
आराधयामासुरधः स्थितास्तिष्ठन्तमासने । स प्राह प्रणतान् देवान् दत्तात्रेयः किमिष्यते । मत्तो भवद्भिर्येनेयं शुश्रूषा क्रियते मम ॥
သူတို့သည် သူ၏ အာသနပေါ်တွင် ထိုင်နေစဉ် အောက်ဘက်တွင် ရပ်ကာ ပူဇော်ဝတ်ပြုကြ၏။ ထို့နောက် ဒတ္တာတရေယာသည် ဦးညွှတ်နေသော နတ်တို့အား—“သင်တို့သည် ငါထံမှ ဘာကို ရှာဖွေလိုသနည်း၊ မည်သို့သော အကြောင်းကြောင့် ဤသို့ ငါ့ကို ဝန်ဆောင်ကြသနည်း” ဟု မေးမြန်း၏။
Verse 26
देवा ऊचुः दानवैर्मुनिशार्दूल ! जम्भाद्यैर्भूर्भुवादिकम् । हृतं त्रैलोक्यमाक्रम्य क्रतुभागाश्च कृत्स्नशः ॥
နတ်တို့က ပြောကြသည်—“အို ရသေ့တို့အနက် ကျားတော်တည်းဟူသော အရှင်! ဒာနဝတို့—ဂျမ္ဘ္ဟနှင့် အခြားသူတို့—သည် သုံးလောကကို ကျူးကျော်လွှမ်းမိုး၍ ဘူရ်၊ ဘူဝရ်နှင့် အခြားလောကများကို သိမ်းယူကြပြီး၊ ယဇ်ပူဇော်မှုတို့၏ အခွင့်အရေးအပိုင်းအစအားလုံးကိုလည်း လုယူသွားကြပါပြီ။”
Verse 27
तद्वधे कुरु बुद्धिं त्वं परित्राणाय नोऽनघ । त्वत्प्रसादादभीप्सामः पुनः प्राप्तं त्रिविष्टपम् ॥
“ထို့ကြောင့် အို အပြစ်ကင်းရှင်းသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် သူတို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်း၌ စိတ်ကို တင်ပါလော့။ အရှင်၏ ကရုဏာတော်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ထရီဝိဋ္ဌပ (ကောင်းကင်ဘုံ) ကို ထပ်မံ ပြန်လည်ရရှိလိုပါသည်။”
Verse 28
दत्तात्रेय उवाच मद्याऽसक्तोऽहमुच्छिष्टो न चैवाऽहं जितेन्द्रियः । कथमिक्छथ मत्तोऽपि देवाḥ शत्रुपराभवम् ॥
ဒတ္တာတြေယာက ဆိုသည်— «ငါသည် အရက်ကို စွဲလမ်းသူ၊ အကျန်အစားကို စားသဖြင့် မသန့်ရှင်းသူ၊ အာရုံခံအင်္ဂါတို့ကို မအနိုင်ယူနိုင်သေးသူ ဖြစ်၏။ ထိုသို့သော ငါထံမှပင် သင်တို့နတ်တို့သည် မိမိတို့၏ ရန်သူတို့ကို အနိုင်ယူစေလိုသည်မှာ မည်သို့နည်း?»
Verse 29
देवा ऊचुः अनघस्त्वं जगन्नाथ न लेपस्तव विद्यते । विद्याक्षालनशुद्धान्तर्निविष्टज्ञानदीधिते ॥
နတ်တို့က ဆိုသည်— «အပြစ်ကင်းသော လောက၏ အရှင်တော်၊ သင်၌ အညစ်အကြေး မကပ်ပါ။ သင်၏ အတွင်းစိတ်သည် ဉာဏ်၏ သန့်စင်စေသော အာနုభာဝဖြင့် သန့်ရှင်းပြီး၊ ပညာ၏ တောက်ပမှုသည် သင်အတွင်း၌ တည်ရှိ၏»
Verse 30
दत्तात्रेय उवाच सत्यमेतत् सुरा विद्या ममाऽस्ति समदर्शिनः । अस्याऽस्तु योषितः सङ्गादहमुच्छिष्टतां गतः ॥
ဒတ္တာတြေယာက ဆိုသည်— «ဟုတ်ပါသည်၊ အို နတ်တို့၊ ဉာဏ်သည် ငါ့အပိုင်ဖြစ်ပြီး ငါသည် အားလုံးကို တန်းတူမြင်သူ ဖြစ်၏။ သို့သော် ဤမိန်းမနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် ‘ဥစ္ဆိဋ္ဌ’ ဟုခေါ်သော (အကျန်အစားကြောင့် မသန့်ရှင်းသော) အခြေအနေသို့ ငါရောက်လာ၏»
Verse 31
स्त्रीसम्भोगो हि दोषाय सातत्येनोपसेवितः । एवमुक्तास्ततो देवाḥ पुनर्वचनमब्रुवन् ॥
မိန်းမတို့နှင့် ကာမပျော်ပါးခြင်းကို အမြဲတမ်းလိုက်စားလျှင် အမှန်တကယ် အပြစ်အနာအဆာသို့ ဦးတည်စေသည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် နတ်တို့သည် ထပ်မံ၍ ပြောကြား하였다။
Verse 32
देवा ऊचुः अनघेयं द्विजश्रेष्ठ जगन्माता न दूष्यते । यथांशुमाला सूर्यस्य द्विज-चाण्डालसङ्गिनी ॥
နတ်တို့က ဆိုသည်— «အပြစ်ကင်းသော ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ လောကမိခင် ဒေဝီသည် မသန့်ရှင်းမဖြစ်။ နေမင်း၏ ရောင်ခြည်ပန်းကုံးသည် ဗြာဟ္မဏနှင့် စဏ္ဍာလတို့နှစ်ဦးစလုံးနှင့် တူညီစွာ ထိတွေ့နေသော်လည်း မညစ်ပတ်သကဲ့သို့ပင်»
Verse 33
गर्ग उवाच एवमुक्तस्ततो देवैर्दत्तात्रेयोऽब्रवीदिदम् । प्रहस्य त्रिदशान् सर्वान् यद्येतद्भवतां मतम् ॥
ဂါရ္ဂက ပြောသည်။ နတ်တို့က ထိုသို့ မေးမြန်းတောင်းပန်ကြသဖြင့် ဒတ္တာတြေယ သည် နတ်သုံးဆယ်ပါးအားလုံးကို ပြုံး၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏— «ဤသည်ပင် သင်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက် အမှန်ဖြစ်လျှင်…»
Verse 34
तदाऽहूयाऽसुरान् सर्वान् युद्धाय सुरसत्तमाः । इहाऽनयत मद्दृष्टिगोचरं मा विलम्बतः ॥
«ထို့ကြောင့်၊ အို နတ်တို့အထက်မြတ်ဆုံး၊ အဆုရာအားလုံးကို စစ်ပွဲအတွက် ခေါ်ယူလော့။ ငါ့မျက်စိမြင်နိုင်သည့် အကွာအဝေးအတွင်းသို့ သူတို့ကို ဒီသို့ ခေါ်လာလော့—နှောင့်နှေးမနေစေနှင့်။»
Verse 35
मद्दृष्टिपातहुतभुक्-प्रक्षीणबलतेजसः । येन नाशमशेषास्ते प्रयान्ति मम दर्शनात् ॥
«ငါ့အကြည့်ထိမိသဖြင့် သူတို့သည် ယဇ်မီးကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းပျက်စီးကြလိမ့်မည်။ သူတို့၏ အင်အားနှင့် တောက်ပမှုတို့သည် ချို့ယွင်းပျောက်ကွယ်သွားမည်။ ငါ့မျက်စိမြင်ခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် သူတို့အားလုံး ပျက်စီးရာသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။»
Verse 36
गर्ग उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवैर्दैत्याः महाबलाः । आहवाय समाहूता जग्मुर्देवगणान् रुषा ॥
ဂါရ္ဂက ပြောသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော်၊ နတ်တို့က စစ်ပွဲအတွက် ခေါ်ယူထားသော အင်အားကြီး ဒိုင်တျယများသည် ဒေါသဖြင့် နတ်တပ်စုကို ဆန့်ကျင်၍ ထွက်ခွာလာကြ၏။
Verse 37
ते हन्यमाना दैतेयैर्देवाḥ शीघ्रं भयातुराः । दत्तात्रेयाश्रमं जग्मुः समेताः शरणार्थिनः ॥
ဒိုင်တျယများက ထိုးနှက်သဖြင့် နတ်တို့သည်—လျင်မြန်စွာ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် စိတ်ပင်ပန်းလျက်—တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဒတ္တာတြေယ၏ အာရှရမ်သို့ သွားကာ ခိုလှုံရာကို ရှာကြ၏။
Verse 38
तमेव विविशुर्दैत्याḥ कालयन्तो दिवौकसः । ददृशुश्च महात्मानं दत्तात्रेयं महाबलम् ॥
ဒိုင်တျာတို့သည် ထိုနေရာတည်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ကောင်းကင်ဘုံနေသူတို့ကို နှောင့်ယှက်ကြပြီး၊ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိ၍ အင်အားကြီးသော ဒတ္တာတြေယကို မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 39
वामपार्श्वस्थितामिष्टामशेषजगतां शुभाम् । भाऱ्याञ्चास्य सुचार्वङ्गीं लक्ष्मीमिन्दुनिभाननाम् ॥
သူ၏ဘယ်ဘက်၌ သူ၏ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးကို မြင်ကြ၏—လောကအားလုံးအတွက် မင်္ဂလာဖြစ်စေသူ၊ ကိုယ်အင်္ဂါလှပ၍ လက္ရှ္မီကဲ့သို့၊ မျက်နှာသည် လကဲ့သို့ တောက်ပ၏။
Verse 40
नीलोत्पलाभनयनां पीनश्रोणिपयोधराम् । गदन्तीं मधुरां भाषां सर्वैर्योषिद्गुणैर्युताम् ॥
သူမတွင် အပြာရောင် ကြာပန်းကဲ့သို့ မျက်လုံးများ၊ တင်ပါးနှင့် ရင်သားပြည့်ဝမှုရှိ၍၊ ချိုမြိန်သောစကားကို ပြောဆိုကာ၊ မိန်းမသဘော၏ ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံ၏။
Verse 41
ते तां दृष्ट्वाग्रतो दैत्याḥ साभिलाषा मनोभवम् । न शेषुरुद्धतं धैर्यान्मनसा वोढुमातुराः ॥
သူမကို မျက်စိရှေ့တွင် မြင်သောအခါ ဒိုင်တျာတို့သည် လိုလားတပ်မက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကာမတဏှာကြောင့် ထိခိုက်သွားကြ၏။ စိတ်ထဲ၌ လှိုင်းထသည့် အာရုံပြင်းထန်မှုကို မခံနိုင်သဖြင့် တည်ငြိမ်မနေနိုင်ကြ။
Verse 42
त्यक्त्वा देवान् स्त्रियं तां तु हर्तुकामा हतौजसः । तेन पापेन मुह्यन्तः संशक्तास्ते ततोऽब्रुवन् ॥
နတ်တို့နှင့် တိုက်ခိုက်မှုကို စွန့်လွှတ်ကာ အင်အားလျော့နည်းသွားသောသူတို့သည် ထိုမိန်းမကို ဖမ်းယူလိုကြ၏။ ထိုအပြစ်ကြောင့်ပင် မောဟဖြစ်၍ စုဝေးကြပြီးနောက် စကားပြောကြ၏။
Verse 43
स्त्रोरत्नमेतत् त्रैलोक्ये सारं नो यदि वै भवेत् । कृतकृत्यास्ततः सर्व इति नो भावितं मनः ॥
«ဤမိန်းမသည် လောကသုံးပါးရှိ မိန်းမတို့အနက် အဖိုးတန်ရတနာဖြစ်၏။ သူမသည် ငါတို့၏ အနှစ်သာရ၊ ငါတို့ပိုင်ဆိုင်ရာ ဖြစ်လာလျှင် ငါတို့အားလုံး ပြည့်စုံမည်» ဟူ၍ သူတို့၏ စိတ်က ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 44
तस्मात् सर्वे समुत्क्षिप्य शivikāyāṃ सुरार्दनाः । आरोप्य स्वमधिष्ठानं नयाम इति निश्चिताः ॥
ထို့ကြောင့် နတ်တို့ကို နှိပ်စက်သောသူတို့အားလုံးက «သူမကို မြှောက်ယူ၍ လှည်းတင်ခုံ (ပလန်ကင်) ပေါ်တင်ကာ ငါတို့၏ နေအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်ကြစို့» ဟူ၍ ဆုံးဖြတ်ကြသည်။
Verse 45
गर्ग उवाच सानुरागास्ततस्ते तु प्रोक्ताश्चेत्थं परस्परम् । तस्य तां योषितं साध्वीं समुत्क्षिप्य स्मरार्दिताः ॥
ဂါရ္ဂက ပြောသည်—ထိုသို့ သူတို့သည် ကာမရဂဖြင့် အချင်းချင်း ပြောဆိုကြ၏။ ထို့နောက် ဆန္ဒတဏှာကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်လျက် သူ၏ သီလရှိသော ဇနီးကို မြှောက်ယူကြသည်။
Verse 46
शivikāyāṃ समारोप्य सहिताः दैत्यदानवाः । शिरः सु शivikāṃ कृत्वा स्वस्थानाभिमुखं ययुः ॥
သူမကို ပလန်ကင်ပေါ် တင်ပြီးနောက် ဒೈတျနှင့် ဒာနဝတို့သည် အတူတကွ ထိုပလန်ကင်ကို မိမိတို့၏ ခေါင်းပေါ်တွင် ထမ်းကာ မိမိတို့၏ နေရာသို့ သွားကြသည်။
Verse 47
दत्तात्रेयस्ततो देवान् विहस्येदमथाब्रवीत् । दिष्ट्या वर्धथ दैत्यानामेषा लक्ष्मीः शिरोगता । सप्त स्थानान्यतिक्रान्ता नवमं यमुपैष्यति ॥
ထို့နောက် ဒတ္တာတြေးယက ရယ်မောကာ နတ်တို့အား ပြောသည်—«ဒೈတျတို့၏ ကံကောင်းခြင်းသည် အမှန်တကယ် တိုးပွားလေပြီ—ဤ “လက္ခမီ” သည် သူတို့၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ရောက်လာပြီ! စခန်း ခုနစ်ခုကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် သူမသည် ကိုးမြောက်သို့ သွားလိမ့်မည်»။
Verse 48
देवा ऊचुः कथयस्व जगन्नाथ ! केषु स्थानेष्वस्थिताः । पुरुषस्य फलं किं वा प्रयच्छत्यथ नश्यति ॥
နတ်တို့က လျှောက်ကြသည်— «လောက၏အရှင်တော်၊ ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားပါ။ သူမသည် မည်သည့်နေရာများ (အခြေစိုက်ရာ) တွင် တည်ရှိသနည်း။ လူသားအား မည်သည့်အကျိုးကို ပေးသနည်း။ ထို့နောက် မည်သို့ ပျောက်ကွယ်၍ ထွက်ခွာသနည်း?»
Verse 49
दत्तात्रेय उवाच नृणां पदे स्थिता लक्ष्मीर् निलयं सम्प्रयच्छति । सक्थ्न्योश्च संस्थिता वस्त्रं तथा नानाविधं वसु ॥
ဒတ္တာတြေယက မိန့်သည်— «လက္ရှ္မီသည် လူ၏ခြေဖျား၌ တည်ရှိသော် အိမ်ရာကို ပေးတော်မူ၏။ ပေါင်၌ တည်ရှိသော် အဝတ်အစားနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဥစ္စာဓနကို ပေးတော်မူ၏»။
Verse 50
कलत्रञ्च गुह्यसंस्था क्रोडस्था पत्यदायिनी । मनोरथान् पूरयति पुरुषाणां हृदि स्थिता ॥
«လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၌ တည်ရှိသော် ဇနီးကို ပေးတော်မူ၏။ ခါး/ပေါင်ပေါ်၌ တည်ရှိသော် ခင်ပွန်းကို ပေးတော်မူ၏။ နှလုံး၌ တည်ရှိသော် လူတို့၏ ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေတော်မူ၏»။
Verse 51
लक्ष्मीर् लक्ष्मीवतां श्रेष्ठा कण्ठस्था कण्ठभूषणम् । अभीष्टबन्धुदारैश्च तथाश्लेषं प्रवासिभिः ॥
«ကံကောင်းခြင်းတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး လက္ရှ္မီသည် လည်ချောင်း၌ နေထိုင်သော် လည်ပင်းအလှဆင်ပစ္စည်းများကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ခရီးသွား၍ သို့မဟုတ် နေရပ်ကွာဝေးနေသူတို့အတွက်ပင် ချစ်ခင်သော ဆွေမျိုးနှင့် ဇနီး/ခင်ပွန်းတို့၏ အဖော်အပေါင်း (ဖက်တွယ်ခြင်း) ကိုလည်း ပေးတော်မူ၏»။
Verse 52
सृष्टानुवाक्यलावण्यमाज्ञामवितथां तथा । मुखसंस्था कवित्वञ्च यच्छत्युदधिसम्भवा ॥
«သမုဒ္ဒရာမှ မွေးဖွားသော လက္ရှ္မီသည် ပါးစပ်၌ တည်ရှိသော် စကားပြော၏ အလှတရား၊ မပျက်မကွက် အမိန့်အာဏာ (ထိရောက်သော အုပ်ချုပ်မှု) နှင့် ကဗျာရေးရာ အရည်အချင်းကိုလည်း ပေးတော်မူ၏»။
Verse 53
शिरोगता सन्त्यजति ततो 'न्यं याति चाश्रयम् । सेयं शिरोगता चैतान् परित्यक्ष्यति साम्प्रतम् ॥
လက္ခ္မီသည် ခေါင်းထိ ရောက်လာသောအခါ ထိုသူကို စွန့်ခွာ၍ အခြားသော အားကိုးရာသို့ သွားလေသည်။ ယခု ခေါင်းထိ ရောက်နေသော လက္ခ္မီသည် ဤရန်သူတို့ကို ယခုတင် စွန့်ခွာမည်။
Verse 54
प्रगृह्यास्त्राणि बद्ध्यन्तां तस्मादेते सुरारयः । न भेतव्यं भृशञ्चैते मया निस्तेजसः कृताः । परदारावमर्षाच्च दग्धपुण्याः हतौजसः ॥
“ထို့ကြောင့် လက်နက်များကို ကိုင်ယူ၍ နတ်တို့၏ ရန်သူများဖြစ်သော ဤသူတို့ကို ချည်နှောင်ကြလော့။ အလွန်မကြောက်ကြနှင့်; ငါသည် သူတို့၏ တောက်ပမှုကို ဖယ်ရှားပြီးသား။ အခြားသူ၏ ဇနီးများကို စော်ကားခြင်းကြောင့် သူတို့၏ ကုသိုလ်သည် လောင်ကျွမ်းသွား၍ အင်အားလည်း ပျက်စီးသွားပြီ” ဟု ဆို၏။
Verse 55
ततस्ते विविधैरस्त्रैर्वध्यमानाः सुरारयः । मूध्नि लक्ष्म्या समाक्रान्ता विनेशुरिति नः श्रुतम् ॥
ထို့နောက် နတ်တို့၏ ရန်သူများသည် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ထိုးနှက်ခံရ၍ ပျက်စီးသွားကြသည်—ကြားသိရသကဲ့သို့ လက္ခ္မီက ခေါင်းပေါ်တွင် ဖိနှိပ်ချေမှုန်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 56
लक्ष्मीश्चीत्पत्य सम्प्राप्ता दत्तात्रेयं महामुनिम् । स्तूयमाना सुरैः सर्वैर्दैत्यनाशान्मुदान्वितैः ॥
ထို့ပြင် လက္ခ္မီသည် မိမိ၏ သခင်နှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး မဟာရသီ ဒတ္တာတြေယကို ချဉ်းကပ်လေသည်။ ဒိုင်တျများ ပျက်စီးသွားခြင်းကြောင့် ဝမ်းမြောက်သော နတ်အားလုံးက (သူ/သူမ) ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 57
प्रणिपत्य ततो देवा दत्तात्रेयं मनीषिणम् । नाकपृष्ठमनुप्राप्ता यथापूर्वं गतज्वराः ॥
ထို့နောက် နတ်တို့သည် ပညာရှိ ဒတ္တာတြေယကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ယခင်ကဲ့သို့ ကောင်းကင်၏ မျက်နှာပြင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ကြကာ မိမိတို့၏ ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ကြ၏။
Verse 58
तथा त्वमपि राजेन्द्र ! यदीच्छसि यथेप्सितम् । प्राप्तुमैश्वर्यमतुलं तूर्णमाराधयस्व ताम् ॥
ထို့ကြောင့်လည်း မင်းမြတ်အရှင်—သင်လိုလားသမျှကိုလိုလားပါက မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာဏာတော်ကို လျင်မြန်စွာရရှိရန် ပန်ကြား၍ မယ်တော်ကို ချက်ချင်းပူဇော်ပါ။
The chapter examines rājadharma as a moral economy: taxation is justified only as remuneration for protection, and a ruler who collects shares without safeguarding subjects becomes ethically equivalent to a thief and incurs naraka. Arjuna’s refusal dramatizes the tension between political power and yogic purity.
This Adhyaya is not structured as a Manvantara-transition unit; it functions instead as a didactic exemplum within the pitṛ–putra narrative, using a deva–daitya war episode to validate Dattātreya’s authority and to ground ethical teachings on kingship.
It is outside the Devi Mahatmyam (Adhyayas 81–93). Shakti-relevance appears indirectly through Lakṣmī: her mobility and locus-based bestowal/withdrawal of prosperity is theorized as a causal mechanism in history, and her association with ‘paradāra-amarṣa’ becomes the daityas’ moral fault leading to their collapse.