Adhyaya 213
दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint (Dama)
Upa-parva: Rājadharmānuśāsana (Instruction on Kingship) — Dama (Self-restraint) Discourse Segment
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma what conduct yields happiness, suffering, fearlessness, and the status of a “siddha” (accomplished person) in the world. Bhīṣma answers by elevating dama (self-restraint) as the central virtue praised by elders grounded in śruti. He states that without restraint, success in action is not properly attained, and that ritual action (kriyā), austerity (tapas), and Vedic learning are all established upon dama. Dama is described as purifying, increasing inner radiance, and producing a state of freedom from fear and wrongdoing. The disciplined person sleeps and wakes happily, moves through society with mental clarity, and avoids sharpness that fractures perception into hostile oppositions. Bhīṣma also connects lack of restraint to persistent social fear, explaining the functional necessity of kingship as a regulating institution. He then lists observable signs (liṅgas) of dama: non-meanness, non-aggression, contentment, faith, absence of anger, straightforwardness, measured speech, humility, reverence for teachers, compassion, non-slander, avoidance of rumor and falsehood, equanimity toward praise and blame, and benevolent conduct. The chapter culminates in a portrait of the disciplined knower who grants fearlessness to beings, remains steady in gain and loss, and—joined to truth and generosity—attains esteem here and beneficial posthumous states, while the path is stated to be unsuitable for the undisciplined.
Chapter Arc: भीष्म युधिष्ठिर के सामने जीवोत्पत्ति और बन्धन के सूक्ष्म कारण खोलते हैं—त्रिगुणों की उलझन में फँसा मनुष्य कैसे ‘मैं’ और ‘मेरा’ के जाल में गिरता है। → विष्णु-परमात्मा को ‘अव्यक्त’ और ‘अक्षय’ जानने वाले शुद्धात्मा पुरुषों का आदर्श सामने रखकर भीष्म बताते हैं कि माया से ढँकते ही ज्ञान-विवेक नष्ट होता है; उसी सम्मोह से क्रोध, अभिमान और विषयासक्ति जन्म लेते हैं। त्रिगुणों की परस्पर-आश्रित गति (तमस में रजस, रजस में सत्त्व) और बुद्धि-अहंकार के उदय से बन्धन की यांत्रिकी स्पष्ट होती जाती है। → स्वप्न-दृष्टान्त के द्वारा जीव की देह-धारण-लीला का रहस्य उभरता है—जैसे स्वप्न में मन ही दूसरा शरीर रचकर रमण करता है, वैसे ही गुण-कर्म-गर्भ से देही गर्भ में देह का अनुभव करता है; और फिर निर्णायक वाक्य आता है: ‘उपादान (देह-ग्रहण) और अभिमान से दुःख बढ़ता है; त्याग से निरोध होता है; निरोध को जानने वाला मुक्त होता है।’ → भीष्म इन्द्रियों के प्रलय-प्रभव को रजोगुण-आधारित बताकर साधक को ‘शास्त्र-चक्षु’ से परीक्षा कर यथोचित आचरण का उपदेश देते हैं—विषयासक्ति-त्याग, इन्द्रिय-निग्रह, और निरोध-ज्ञान ही बन्धन-क्षय का मार्ग है।
Shlokas
Verse 1
ऑपनआक्रा बछ। अर: त्रयोदशाधिकदद्विशततमो< ध्याय: जीवोत्पत्तिका वर्णन कपडे दोषों और बन्धनोंसे मुक्त होनेके लिये विषयासक्तिके त्यागका उपदेश भीष्म उवाच रजसा साध्यते मोहस्तमसा भरतर्षभ । क्रोधलोभौ भयं दर्प एतेषां सादनाच्छुचि:
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်– “အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အထိပ်သူရဲကောင်း၊ မောဟသည် ရဇသဂုဏ် (rajas) နှင့် တမသဂုဏ် (tamas) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမောဟမှ ဒေါသနှင့် လောဘ၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် မာန်မာနတို့ ပေါက်ဖွားလာကြသည်။ ဤအရာတို့ကို ဖျက်သိမ်းနိုင်မှသာ လူသည် သန့်ရှင်းလာသည်။”
Verse 2
परम परमात्मानं देवमक्षयमव्ययम् | विष्णुमव्यक्तसंस्थानं विदुस्तं देवसत्तमम्,ऐसे शुद्धात्मा पुरुष ही उस अक्षय, अविनाशी, परमदेव, अव्यक्तस्वरूप, देवप्रवर परमात्मा विष्णुका तत्त्व जान पाते हैं
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်။ အတွင်းစိတ်သန့်စင်သောသူတို့သာ ဗိဿဏုကို အမှန်တကယ် သိမြင်နိုင်ကြသည်—အမြင့်ဆုံး အတ္တမ၊ အထွဋ်အမြတ် အရှင်၊ မပျက်မယွင်း မလျော့မနည်းသော၊ အပြင်ပန်းမထင်ရှားသော အနေအထားဖြင့် တည်ရှိပြီး၊ နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဘုရားဖြစ်သည်။
Verse 3
तस्य मायापिनद्धाड़ा नष्टतज्ञाना विचेतस: । मानवा ज्ञानसम्मोहात् ततः क्रोध॑ प्रयान्ति वै
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်။ ထိုအရှင်၏ မာယာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသောအခါ လူတို့၏ အမှန်တကယ် နားလည်မှုနှင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စွမ်း ပျက်စီးသွားသည်။ အသိပညာ၌ မောဟဖြစ်၍ နောက်ဆုံးတွင် ဒေါသ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်ကြသည်။
Verse 4
क्रोधात् काममवाप्याथ लो भमोहौ च मानवा: । मानदर्पावहड़्कारमहड्कारात् तत:ः क्रिया:
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်။ ဒေါသမှ ဆန္ဒကာမ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဆန္ဒကာမမှ လူတို့သည် လောဘ၊ မောဟနှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးခြင်း၊ မာန်မာန၊ အဟင်္ကာရတို့သို့ ကျရောက်ကြသည်။ ထို့နောက် အဟင်္ကာရက မောင်းနှင်သဖြင့် သူတို့၏ လုပ်ရပ်အားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 5
क्रियाभि: स्नेहसम्बन्धात्स्नेहाच्छोकमनन्तरम् । सुखदु:खक्रियारम्भाज्जन्माजन्मकृतक्षणा:
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်။ ထိုလုပ်ရပ်များကြောင့် လူသည် ချစ်ခင်တွယ်တာမှုနှင့် ဆက်နွယ်လာ၏။ တွယ်တာမှုမှ နောက်တစ်ဆင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခတို့ပါဝင်သော လုပ်ငန်းများကို စတင်ရာမှ လူသည် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၏ ဆင်းရဲဒဏ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ခံယူရသည်။
Verse 6
जन्मतो गर्भवासं तु शुक्रशोणितसम्भवम् | पुरीषमूत्रविक्लेदं शोणितप्रभवाविलम्
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်။ မွေးဖွားခြင်းကြောင့် လူသည် သားအိမ်အတွင်း နေထိုင်ရသော ဆင်းရဲကို ခံရသည်။ ၎င်းသည် သုက်နှင့် သွေး (ရဇ) ပေါင်းစည်းခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုနေရာသည် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးရည်တို့ကြောင့် စိုစွတ်၍ သွေး၏ အညစ်အကြေးကြောင့် မသန့်ရှင်းသော နေရာဖြစ်သည်။
Verse 7
तृष्णाभि भूतस्तैर्बद्धस्तानेवाभिपरिप्लवन् । संसारतन्त्रवाहिन्यस्तत्र बुद्धयेत योषित:
ဘီရှ္မက ပြောသည်– ဆန္ဒတဏှာကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍ ထိုအပြစ်အနာအဆာများပင် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် လူသည် ထိုအရာတို့ကိုပင် လိုက်လံပြေးလွှားကာ အလွန်ကြီးစွာသော ဒုက္ခကို ဆက်လက်ခံစားရသည်။ လွတ်မြောက်လိုလျှင် မိန်းမတို့ကို သံသရာဟူသော အဝတ်အထည်ကို ယက်လုပ်စေသော ချည်မျှင်ကိုင်ဆောင်သူများဟု သိမြင်၍ ထိုသူတို့နှင့် အကွာအဝေးထားရမည်။
Verse 8
प्रकृत्या क्षेत्रभूतास्ता नस: क्षेत्रज्ञलक्षणा: । तस्मादेवाविशेषेण नरो5तीयाद् विशेषत:
ဘီရှ္မက ပြောသည်– မိန်းမတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် ‘ကေတ္တရ’ (kṣetra—လယ်ကွင်း/ကွင်းပြင်) ဟု နားလည်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ယောကျာ်းတို့သည် ‘ကေတ္တရဇ္ဉ’ (kṣetrajña—ကွင်းပြင်ကို သိသူ) ၏ လက္ခဏာကို ဆောင်သည်။ ထို့ကြောင့် အထွေထွေစည်းကမ်းအရ ယောကျာ်းတစ်ဦးသည် မောဟနှင့် တွယ်တာမှုကြောင့် မချည်နှောင်ခံရစေရန် အထူးသတိထားကာ မိန်းမတို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုမှ ဝေးကွာစွာ နေရမည်။
Verse 9
कृत्या होता घोररूपा मोहयन्त्यविचक्षणान् । रजस्यन्तर्तिता मूर्तिरिन्द्रियाणां सनातनी
ဘီရှ္မက ပြောသည်– မိန်းမတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ကရိယာမန်တရားကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မသိမမြင်သူတို့ကို မောဟထဲသို့ ဆွဲချတတ်သည်။ အင်္ဒြိယတို့၌ ပြောင်းလဲမှုကို ဖြစ်စေသော ဤရှေးကတည်းကရှိသော မိန်းမရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ရဇဂုဏ်၏ ဖုံးကွယ်မှုအောက်၌ ရှိနေသည်။
Verse 10
तस्मात् तदात्मकादू रागाद् बीजाज्जायन्ति जन्तव: । स्वदेहजानस्वसंज्ञान् यद्वदड़ात् कृरमीस्त्यजेत् । स्वसंज्ञानस्वकांस्तद्वत् सुतसंज्ञान् कृमीस्त्यजेत्
ဘီရှ္မက ပြောသည်– ထို့ကြောင့် ‘ငါ’ ဟု ကိုယ်တိုင်သတ်မှတ်ထားသော ရာဂနှင့် မျိုးစေ့မှ သတ္တဝါတို့ မွေးဖွားလာသည်။ လူတစ်ဦးသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါက်ဖွားလာသော ပိုးကောင်များကို—မိမိ၏အမှတ်အသားကို ဆောင်ပြီး ‘မိမိထဲက’ ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း—ပစ်ပယ်သကဲ့သို့၊ ‘သား’ ဟုသာ ခေါ်ဆိုကြပြီး မိမိပိုင်ဟု ယူဆထားသော ထိုပိုးကောင်တို့ကိုလည်း ပစ်ပယ်သင့်သည်။
Verse 11
शुक्रतो रसतश्रैव देहाज्जायन्ति जन्तव: । स्वभावात् कर्मयोगाद् वा तानुपेक्षेत बुद्धिमान्
ဘီရှ္မက ပြောသည်– သတ္တဝါတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါက်ဖွားလာသည်။ အချို့သည် သုက်ရည်မှ၊ အချို့သည် ခန္ဓာရည်များ (ဥပမာ ချွေး) မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှုသည် သဘာဝအလျောက်ဖြစ်စေ၊ အတိတ်ကံနှင့် ထိုကံ၏ လက်ရှိအကျိုးဖြစ်ပေါ်နေမှုတို့ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် ၎င်းတို့အပေါ် စိတ်မကပ်ဘဲ ကင်းလွတ်စွာ နေရမည်။
Verse 12
रजस्तमसि पर्यस्तं सत्त्वं च रजसि स्थितम् । ज्ञानाधिष्ठानमव्यक्तं बुद्धयहड्कारलक्षणम्
ဘိဿမက ပြောသည်– ရဇတ် (rajas) သည် တမတ် (tamas) ထဲသို့ ကျရောက်သွား၍ သတ္တဝ (sattva) သည် ရဇတ်အတွင်း၌ တည်နေသည့်အခါ၊ ဉာဏ်၏ အခြေခံဖြစ်သော မဖော်ပြနိုင်သည့် အတ္တ (unmanifest Self) သည် ဗုဒ္ဓိ (buddhi) နှင့် အဟင်္ကာရ (ahaṃkāra) ဟူသော ကိရိယာများ၏ လက္ခဏာဖြင့် အမှတ်အသားတင်ခံရသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် သန့်ရှင်းပြတ်သားမှုသည် အာဏာမရှိတော့ဘဲ၊ နားလည်မှုသည် လှုပ်ရှားသော ဆန္ဒနှင့် မိုက်မဲသော အင်နာရှားတရားတို့ကြားမှ စစ်ထုတ်ခံရပြီး “ငါ” “ငါ့ဟာ” ဟူသော ခံယူချက်က ခွဲခြားသိမြင်မှုကို အုပ်စိုးလာသည်။
Verse 13
तद् बीज॑ देहिनामाहुस्तद् बीज॑ जीवसंज्ञितम् । कर्मणा कालयुक्तेन संसारपरिवर्तनम्
ဘိဿမက ပြောသည်– ထို (သိမ်မွေ့သော အတ္တ) သည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့၏ “မျိုးစေ့” ဟု ကြေညာကြသည်။ ထိုမျိုးစေ့တည်းဟူသော အတ္တသည် သဘာဝ၏ အင်္ဂါရပ်များ (guṇa) နှင့် ဆက်နွယ်သည့်အခါ “ဇီဝ” (jīva) ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြသည်။ ကာလ (Time) နှင့် ပေါင်းစည်းသော ကမ္မကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍၊ ၎င်းသည် လောကီရှိမှု၏ လည်ပတ်နေသော စက်ဝိုင်းအတွင်း ဆက်လက်လှည့်ပတ်နေသည်။
Verse 14
रमत्ययं यथा स्वप्रे मनसा देहवानिव । कर्मगर्भर्गुणैदेही गर्भे तदुपलभ्यते
ဘိဿမက ပြောသည်– အိပ်မက်ထဲတွင် ဤအတ္တသည် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် အခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုကို ယူဆောင်ထားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ကာ ထိုကိုယ်ထဲတွင် ကစားမြူးတမ်းသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည် မိခင်ဝမ်းအတွင်း၌ သိမြင်ခံရသည်—အတိတ်ကမ္မ၏ မျိုးစေ့များကို သယ်ဆောင်ထားသော ဂုဏ်များ (guṇa) ကြောင့် ဖွဲ့စည်းခံရ၍ ဆက်လက်သယ်ဆောင်သွားသည်။
Verse 15
कर्मणा बीजभूतेन चोद्यते यद् यदिन्द्रियम् । जायते तदहड्कारादू रागयुक्तेन चेतसा
ဘိဿမက ပြောသည်– မျိုးစေ့ဖြစ်လာသော ကမ္မကြောင့် လှုံ့ဆော်၍ လှုပ်ရှားစေခံရသည့် အာရုံအင်္ဂါ (sense-faculty) မည်သည့်အရာမဆို၊ စိတ်သည် တွယ်တာမှုနှင့် ပေါင်းစည်းနေသည့်အခါ အဟင်္ကာရ (အတ္တခံယူချက်) မှတစ်ဆင့် ထိုအင်္ဂါတည်းဟူသော အရာပင် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဤသို့ဖြင့် ကိုယ်ရှိအတွေ့အကြုံသည် ပုံဖော်ခံရသည်– အတိတ်ကမ္မသည် အကြောင်းရင်းမျိုးစေ့ကို ပေးပြီး၊ “ငါ” ဟူသော ခံယူချက်နှင့် တပ်မက်မှုဖြင့် မောင်းနှင်သော စိတ်က သီးသန့်သော သိမြင်ပုံစံများနှင့် ပါဝင်ဆက်ဆံပုံစံများကို ထုတ်ဖော်စေသည်။
Verse 16
शब्दरागाच्छोत्रमस्य जायते भावितात्मन: । रूपरागात् तथा चक्षुप्राणं गन्धचिकीर्षया
ဘိဿမက ပြောသည်– အတိတ်အထင်အမြင်များကြောင့် အတွင်းစိတ်တည်ဆောက်ခံထားရသူတွင် အသံအပေါ် တွယ်တာမှုကြောင့် နားကြားအင်္ဂါ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ရုပ်သဏ္ဌာန်အပေါ် တွယ်တာမှုကြောင့် မျက်မြင်အင်္ဂါလည်း ထိုနည်းတူ ပေါ်ထွက်လာသည်။ အနံ့ကို သိလိုသည့် လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် နှာခေါင်းအင်္ဂါ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အာရုံအင်္ဂါများသည် စိတ်၏ လိုလားချက်နှင့် ဆန္ဒတို့အတိုင်း ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။
Verse 17
स्पर्शने त्वक् तथा वायु: प्राणापानव्यपाश्रय: । व्यानोदानौ समानश्न पञज्चधा देहयापनम्
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—ထိတွေ့မှုအာရုံကို စွဲလမ်းရာမှ အရေပြားအင်္ဒြိယ (ထိတွေ့အာရုံ) နှင့် အသက်လေ (ဝါယု) တို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအသက်လေသည် ပရာဏနှင့် အပာဏ ဟုခေါ်သော လှုပ်ရှားမှုများကို ထောက်ပံ့ကာ၊ ထို့အပြင် ဥဒာဏ၊ ဗျာဏ၊ သမာဏ ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ ထိုသို့ မျိုးကွဲငါးပါးသော လုပ်ဆောင်ပုံစံများဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အသက်ရှင်နေထိုင်မှုခရီးကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။
Verse 18
संजातैर्जायते गात्रै: कर्मजैर्वर्ष्मणा वृत: । दुःखाद्यन्तैर्दु:खमध्यैर्नर: शारीरमानसै:
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—လူသည် အတိတ်ကံ၏ အင်အားကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ရရှိကာ၊ ပြည့်စုံသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် မွေးဖွားလာသည်။ အသက်တာ၏ အစမှ အလယ်၊ အဆုံးတိုင်အောင်၊ ကိုယ်ကာယနှင့် စိတ်နှလုံးတို့၏ ဒုက္ခများကြောင့် အမြဲတမ်း ပင်ပန်းနာကျင်နေသည်—ကိုယ်ခန္ဓာရှိသမျှကာလပတ်လုံး။
Verse 19
दुःखं विद्यादुपादानादभिमानाच्च वर्धते | त्यागात् तेभ्यो निरोध: स्यान्निरोधज्ञो विमुच्यते
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—ဒုက္ခသည် ဆုပ်ကိုင်ယူခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်ပြီး၊ အတ္တမာန် (ကိုယ်ကိုယ်တန်ဖိုးထင်မြင်ခြင်း) ကြောင့် ပိုမိုကြီးထွားလာသည်ဟု သိထားရမည်။ ထိုမာန်ကို စွန့်လွှတ်လျှင် ဒုက္ခတို့သည် အဆုံးသတ်မည်။ ဒုက္ခကို ရပ်တန့်စေသော ဤနည်းလမ်းကို သိသူသည် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိသည်။
Verse 20
इन्द्रियाणां रजस्येव प्रलयप्रभवावुभौ । परीक्ष्य संचरेद् विद्वान् यथावच्छास्त्रचक्षुषा
ဘီရှ္မက ဆိုသည်—ဖုန်မှုန့်သည် အင်္ဒြိယတို့၌ ကပ်လျက်ရှိသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသည့်ဘဝ၌လည်း ပျက်လဲခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ခြင်း နှစ်ပါးသည် အတူတကွ လိုက်ပါနေသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် သာသနာကျမ်း၏ မျက်စိဖြင့် အရာရာကို သေချာစွာ စိစစ်ပြီးနောက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ လောက၌ လှုပ်ရှားနေထိုင်ရမည်။
Verse 21
इन्द्रियोंकी उत्पत्ति और लय--ये दोनों कार्य रजोगुणमें ही होते हैं। विद्वान् पुरुष शास्त्रदृष्टिसे इन बातोंकी भलीभाँति परीक्षा करके यथोचित आचरण करे ।।
ဘီရှ္မက ရှင်းလင်းသည်—အင်္ဒြိယတို့၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် လျော့ပါးပျက်ကွယ်ခြင်းသည် ရဇသ် (rajas) ဂုဏ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် သာသနာကျမ်းအမြင်ဖြင့် ဤအရာတို့ကို ကောင်းစွာ စိစစ်ပြီး သင့်လျော်သကဲ့သို့ ကျင့်ကြံရမည်။ တဏှာမရှိသော် သိမြင်အင်္ဒြိယတို့သည် အာရုံဝတ္ထုများထံ မပြေးဆွဲတော့။ အာရုံဝတ္ထုတို့အပေါ် စွဲလမ်းမှုကင်းသွားသောအခါ—၎င်း၏ ကိရိယာများသည် အားလျော့သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍—ကိုယ်ရှိသူသည် နောက်တစ်ဖန် ကိုယ်ခန္ဓာကို မယူတော့ပေ။
Verse 212
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत गोक्षधर्मपर्वमें श्रीकृष्णसम्बन अध्यात्मकथनविषयक दो सौ बारहवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဤသို့ဖြင့် «သြရီ မဟာဘာရတ» ၏ «ရှာန္တိ ပရဝ» အတွင်းရှိ «ဂိုက္ခ-ဓမ္မ» (နွားနှင့်ဆိုင်သော တာဝန်ဓမ္မ) အခန်းကဏ္ဍတွင်၊ သြရီ ကృష్ణ နှင့်ဆက်နွယ်သော အာဓျာတ္မ သဒ္ဓာန်တရားကို ဖော်ပြသည့် အခန်း ၂၁၂ သည် ပြီးဆုံးလေ၏။
Verse 213
इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि वार्ष्णेया ध्यात्मक थने त्रयोदशाधिकद्धिशततमो< ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် «သြရီ မဟာဘာရတ» ၏ «ရှာန္တိ ပရဝ» နှင့် ၎င်းအတွင်းရှိ «မောက္ခ-ဓမ္မ» အပိုင်း၌၊ ဝါရ္ṣṇေယ (သြရီ ကృష్ణ) နှင့်ဆက်နွယ်သော အာဓျာတ္မ သင်ကြားမှုကို အကြောင်းပြုသည့် အခန်း ၂၁၃ သည် နိဂုံးချုပ်လေ၏။ ထိုသို့ပင် ရှာန္တိပရဝ၏ မောက္ခ-ဓမ္မ အပိုင်းအတွင်းရှိ ကృష్ణနှင့်သက်ဆိုင်သော ဝိညာဉ်ရေး သင်ကြားချက်အခန်းသည် ပြီးဆုံးလေ၏။
Frequently Asked Questions
The chapter frames a practical ethical inquiry: which everyday mode of conduct reliably produces happiness versus suffering, and how one becomes fear-free and “accomplished” in society—answering that the decisive variable is disciplined restraint rather than external power.
Dama is presented as the enabling condition for higher pursuits (ritual, austerity, learning) and for social trust; it is operationalized through measurable virtues such as non-anger, truthfulness, non-slander, compassion, humility, and equanimity toward praise/blame.
Yes in functional terms: Bhīṣma states that the disciplined person gains esteem in the world and beneficial posthumous outcomes (including svarga), and that this path—marked by truth, giving, and ease from malice—is not accessible to the undisciplined.