Shloka 11
दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint
Dama
शुक्रतो रसतश्रैव देहाज्जायन्ति जन्तव: । स्वभावात् कर्मयोगाद् वा तानुपेक्षेत बुद्धिमान्
śukrato rasataś caiva dehāj jāyanti jantavaḥ | svabhāvāt karmayogād vā tān upekṣeta buddhimān ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်– သတ္တဝါတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါက်ဖွားလာသည်။ အချို့သည် သုက်ရည်မှ၊ အချို့သည် ခန္ဓာရည်များ (ဥပမာ ချွေး) မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှုသည် သဘာဝအလျောက်ဖြစ်စေ၊ အတိတ်ကံနှင့် ထိုကံ၏ လက်ရှိအကျိုးဖြစ်ပေါ်နေမှုတို့ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့်ဖြစ်စေ ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် ၎င်းတို့အပေါ် စိတ်မကပ်ဘဲ ကင်းလွတ်စွာ နေရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dispassion: since beings arise through natural processes and the working out of karma, the wise should not become mentally entangled—maintaining equanimity and non-attachment (upekṣā) toward such occurrences.
In Śānti Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he frames the arising of living beings as a natural/karma-driven process and advises the listener to respond with detached discernment rather than fixation or anxiety.