
कार्त्तिकेयाभिषेकः — Consecration of Kārttikeya and the Enumeration of His Retinue
Upa-parva: Kārttikeya-Abhiṣeka (Skanda’s Consecration Episode)
Vaiśaṃpāyana describes the preparation of consecration requisites according to śāstra and Bṛhaspati’s offering of ghee into the kindled fire. Skanda/Kārttikeya is seated upon a divine throne adorned with gems, while the abhiṣecanīya substances are brought forth with auspicious implements and mantra-led procedure. A vast convocation is then catalogued: major devas (Indra, Viṣṇu, Sūrya, Candra, and others), classes of celestial beings (Rudras, Vasus, Ādityas, Aśvins, Viśvedevas, Maruts, Sādhyas, Pitṛs), and numerous ṛṣi lineages and cosmic personifications (rivers, Vedas, oceans, tīrthas, directions, mountains, time-divisions). The chapter culminates in the collective abhiṣeka of the Kumāra as senāpati, followed by systematic bestowals of attendants (pārṣadas/anucaras) from multiple divine donors (e.g., Yama, Sūrya, Soma, Hutāśana, Indra, Viṣṇu, Aśvins, Dhātā, Tvaṣṭṛ, Mitra, Varuṇa, Vāyu, Himavat, Meru, Vindhya, Samudra, Pārvatī, Vāsuki). Extensive onomastic lists describe these beings’ names, forms, weapons, and diverse physiognomies, stressing the scale of Skanda’s consecrated command and the ritual-public confirmation of his martial function.
Chapter Arc: जनमेजय, सरस्वती के प्रभाव का श्रवण कर, द्विजसत्तम से पूछते हैं—किस देश-काल में, किन देवताओं ने, किस विधि से कुमार कार्तिकेय (स्कन्द) का अभिषेक किया और उन्होंने दैत्यों का संहार कैसे किया। → अग्नि-पुत्र तेजोमय गर्भ रूप से प्रकट होकर लोकों को आच्छादित-सा करता है; कृत्तिकाएँ उस ज्वलनाकार तेज को देखती हैं। देवगण पहले से ही महात्माओं के निकायों में आज्ञाएँ देकर अभिषेक की तैयारी करते हैं; ब्रह्मा के नेतृत्व में देवता कुमार को लेकर हिमालय की ओर, पुण्यसलिला सरस्वती के तट पर, समवेत होने लगते हैं। नारद, बृहस्पति आदि देवर्षि-सिद्ध और विविध लोकों के श्रेष्ठ जन भी वहाँ एकत्र होते हैं—समारोह का वैभव बढ़ता है, पर साथ ही यह प्रश्न तीव्र होता है कि यह बालक-सा कुमार देवसेना का नेतृत्व कैसे संभालेगा। → कुमार, बालक होते हुए भी महान् योगबल से सम्पन्न, त्रिशूल-पिनाकधारी देवेश्वर शिव की ओर बढ़ते हैं; उपस्थित देवताओं के विविध अभिप्रायों को लक्ष्य कर वे युगपत् योग का आश्रय लेकर अनेक तनुओं का सृजन करते हैं—एक ही सत्ता का बहुरूप, जिससे सबकी अपेक्षाएँ एक साथ पूर्ण होने लगती हैं। → देवसमुदाय का संदेह शान्त होता है—कुमार की दिव्यता, सामर्थ्य और नेतृत्व-योग्यता प्रत्यक्ष हो जाती है; अभिषेक-यात्रा और अनुष्ठान की व्यवस्था दृढ़ आधार पाती है, सरस्वती-तट का पवित्र मंच देवकार्य के लिए सिद्ध हो जाता है। → अभिषेक की विधि और उसके पश्चात् स्कन्द द्वारा दैत्यों के महान् संहार का विस्तृत वर्णन अगले प्रसंग की ओर संकेत करता है।
Verse 1
ऑपनआक्रात बा अं: 2 चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: कुमार कार्तिकेयका प्राकट्य और उनके अभिषेककी तैयारी जनमेजय उवाच सरस्वत्या: प्रभावो<यमुक्तस्ते द्विजसत्तम । कुमारस्याभिषेकं तु ब्रह्मन् व्याख्यातुमहसि
ဇနမေဇယက ပြောသည်။ “နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ—သင်သည် စရஸဝတီ၏ အံ့ဖွယ် အာနုဘော်နှင့် ဂုဏ်ရောင်ကို ကျွန်ုပ်အား ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခုတော့ ဘြာဟ္မဏရေ—ကူမာရ (ကာရ္တိကေယ) ၏ အဘိသေက (သရဖူတင်/သန့်စင်အပ်နှံ) ပွဲကို မည်သို့ ပြင်ဆင်၍ မည်သို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးပါ။”
Verse 2
यस्मिन् देशे च काले च यथा च वदतां वर । यैश्ञाभिषिक्तो भगवान् विधिना येन च प्रभु:,वक्ताओंमें श्रेष्ठ किस देश और कालमें किन लोगोंने किस विधिसे किस प्रकार शक्तिशाली भगवान् स्कन्दका अभिषेक किया?
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေ၏— «အပြောအဆို၌ အကောင်းဆုံးသူရေ၊ ဘယ်ပြည်နယ်၌၊ ဘယ်ကာလ၌၊ ဘယ်သို့သောနည်းဖြင့် အင်အားကြီးသော သခင် စ္ကန္ဒကို အဘိသေက (သန့်စင်အလိမ်းအကျွတ်) ပြုခဲ့သနည်း။ ဘယ်သူတို့က သခင်ကို ဆီလိမ်းအနံ့လိမ်းကာ အဘိသေကပြုခဲ့သနည်း၊ ထိုအဘိသေကကို မည်သည့် သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သနည်း?»
Verse 3
स्कन्दो यथा च दैत्यानामकरोत् कदनं महत् | तथा मे सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေ၏— «စ္ကန္ဒသည် ဒೈတျယတို့ကို မဟာသတ်ဖြတ်မှုကြီး ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့၊ အရာအားလုံးကို ထိုနည်းတူပင် ငါ့အား ပြောပြပါ။ အကြောင်းမူကား ငါ၏စိတ်၌ ထိုအကြောင်းကို ကြားလိုသည့် စူးစမ်းလိုစိတ် အလွန်ပြင်းထန်လျက်ရှိ၏»
Verse 4
वैशम्पायन उवाच कुरुवंशस्य सदृशं कौतूहलमिदं तव । हर्षमुत्पादयत्येव वचो मे जनमेजय
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောလေ၏— «ဇနမေဇယရေ၊ သင်၏ဤစူးစမ်းလိုစိတ်သည် ကုရုဝంశနှင့် အလွန်သင့်တော်၏။ သင်၏စကားသည် ငါ၏နှလုံး၌ အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို တကယ်ပင် ဖြစ်ပေါ်စေ၏»
Verse 5
हन्त ते कथयिष्यामि शृण्वानस्य नराधिप । अभिषेकं कुमारस्य प्रभावं च महात्मन:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောလေ၏— «ကောင်းပြီ—သင်သည် အာရုံစိုက်၍ နားထောင်နေသဖြင့်၊ အို မင်းမြတ်၊ ငါသည် စေတနာကောင်းဖြင့် သန့်ရှင်းသော ယုဝက ကုမာရ (ကာရ္တိကေယ) ၏ အဘိသေကနှင့် ထိုမဟာစိတ်ရှိသူ၏ ထူးကဲသော အာနုဘော်၊ ဂုဏ်တော်ကို ပြောပြမည်»
Verse 6
तेजो माहेश्वरं स्कन्नमग्नौ प्रपतितं पुरा । तत् सर्वभक्षो भगवान् नाशकद् दग्धुमक्षयम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယန က ပြောလေ၏— «ရှေးကာလတစ်ခါ၊ ရောင်ခြည်တောက်ပသော ရှိဝဘွား သတ္တိ (တေဇော) သည် လွတ်ထွက်၍ အဂ္နိထဲသို့ ကျသွား၏။ အရာအားလုံးကို စားသောက်နိုင်သူဟု ကျော်ကြားသော အဂ္နိဘုရားဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုမပျက်မယွင်းသော အင်အားကို မီးဖြင့် မီးခိုးမဖြစ်အောင် မလောင်ကျွမ်းနိုင်ခဲ့ပေ»
Verse 7
तेनासीदतितेजस्वी दीप्तिमान् हव्यवाहन: । न चैव धारयामास गर्भ तेजोमयं तदा
ထိုအကြောင်းကြောင့် မီးဘုရား—ဟဗျဝါဟန—သည် အလွန်တောက်ပ၍ မီးလောင်တောက်လျှောက်လာ၏။ သို့ရာတွင် ထိုအခါ မီးဓာတ်သက်သက်ဖြစ်သော ထိုဂರ್ಭကို မိမိအတွင်း၌ မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့။
Verse 8
स गड्भजामभिसंगम्य नियोगाद् ब्रह्मण: प्रभु: । गर्भमाहितवान् दिव्यं भास्करोपमतेजसम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်—ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်အရ အင်အားကြီးသော အရှင်သည် ဂဍ္ဘဇာထံ ချဉ်းကပ်၍ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော တန်ခိုးရှိသည့် သာသနာတော်ဂರ್ಭကို ထည့်သွင်းပေး하였다။
Verse 9
उस वीर्यके कारण अग्निदेव दीप्तिमान, तेजस्वी तथा शक्तिसम्पन्न होकर भी कष्टका अनुभव करने लगे। वे उस समय उस तेजोमय गर्भकों जब धारण न कर सके, तब ब्रह्माजीकी आज्ञासे उन भगवान् अग्निदेवने सूर्यके समान तेजस्वी उस दिव्य गर्भको गंगाजीमें डाल दिया ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ဆိုသည်—ထိုဗီရျ၏ အကြောင်းကြောင့် မီးဘုရားသည် တောက်ပ၍ တေဇောကြီးကာ အင်အားပြည့်စုံသော်လည်း ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားလာရ၏။ ထိုအခါ မီးဓာတ်ပြည့်ဝသော ထိုဂರ್ಭကို မထိန်းသိမ်းနိုင်သဖြင့် ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်အရ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိုသိဒ္ဓိဂర్భကို ဂင်္ဂါမြစ်ထဲသို့ ချလိုက်၏။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါလည်း ထိုဂર્ભကို မခံနိုင်သဖြင့် နတ်တို့က ပူဇော်အလေးပြုသော လှပသည့် ဟိမဝတ်တောင်၏ ထိပ်ပေါ်တွင် စပါးကန့် (ရိဒ်) တောအတွင်း၌ ထားခဲ့၏။
Verse 10
स तत्र ववृधे लोकानावृत्य ज्वलनात्मज: । ददृशुर्ज्वलनाकाररं तं गर्भमथ कृत्तिका:
ထိုနေရာ၌ မီး၏သားသည် ကြီးထွားလာ၍ မိမိ၏ တောက်ပမှုဖြင့် လောကတို့ကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ပြန့်နှံ့သွား၏။ ထို့နောက် ကೃတ္တိကာတို့သည် မီး၏ပုံသဏ္ဌာန်အတိုင်း တောက်လောင်နေသော ထိုဂರ್ಭကို မြင်ကြ၏။
Verse 11
शरस्तम्बे महात्मानमनलात्मजमी श्वरम् । ममायमिति ता: सर्वा: पुत्रार्थिन्योडभिचुक्करुशु:
မြားတံပင်အုပ်အတွင်း၌ မဟာစိတ်ရှိသော အရှင်၊ မီး၏သားကို မြင်ကြသော် သားလိုချင်သော ထိုမိန်းမတို့အားလုံးက “ဤသူသည် ငါ၏သား” ဟု တပြိုင်နက် အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 12
अग्निका वह पुत्र अपने तेजसे सम्पूर्ण लोकोंको व्याप्त करके वहाँ बढ़ने लगा। सरकण्डोंके समूहमें अग्निके समान प्रकाशित होते हुए उस सर्वसमर्थ महात्मा अग्निपुत्रको
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— အဂ္နိ၏သားသည် မိမိ၏တေဇောဓာတ်ဖြင့် လောကအပေါင်းတို့ကို လွှမ်းမိုးကာ ထိုနေရာ၌ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာ၏။ ကျူတောအတွင်း မီးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေသော အာဏာအပြည့်ရှိ မဟာသတ္တဝါ အဂ္နိပုတ্ৰ—မွေးကင်းစကလေးပုံစံဖြင့် ပေါ်ထွန်းနေသူကို— ကృတ္တိကာ ခြောက်ပါးက မြင်တွေ့ကြ၏။ သူ့ကိုမြင်သည့်အခါ ကလေးလိုချင်စိတ်ပြင်းပြသော ကృတ္တိကာတို့သည် «ဤသူသည် ငါ့သားပင်» ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ အော်ဟစ်ကြ၏။ မိခင်တို့၏ မေတ္တာဝတ္စလျကို သိမြင်သော သခင် စကန္ဒသည် မျက်နှာခြောက်ပါးကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး ထိုသူတို့၏ ရင်သားမှ စီးကျလာသော နို့ရည်ကို သောက်လေ၏။
Verse 13
त॑ प्रभावं समालक्ष्य तस्य बालस्य कृत्तिका: । परं विस्मयमापचन्ना देव्यो दिव्यवपुर्धरा:,वे दिव्य रूपधारिणी छहों कृत्तिका देवियाँ उस बालकका वह प्रभाव देखकर अत्यन्त आश्चर्यसे चकित हो उठीं
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— ထိုကလေး၏ ထူးကဲသော အာနုဘော်ကို မြင်လျှင်၊ ဒိဗ္ဗရုပ်သွင်ကို ဆောင်ထားသော ကൃတ္တိကာ နတ်မိဖုရား ခြောက်ပါးသည် အလွန်အံ့ဩ၍ တုန်လှုပ်သွားကြ၏။
Verse 14
यत्रोत्सृष्टः स भगवान् गड़या गिरिमूर्थनि । स शैल: काउ्चन: सर्व: सम्बभौ कुरुसत्तम,कुरुश्रेष्ठ गंगाजीने पर्वतके जिस शिखरपर स्कन्दको छोड़ा था, वह सारा-का-सारा सुवर्णमय हो गया
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— “ကူရုတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ထိုကောင်းမြတ်သော သခင်ကို သူ၏ ဂဒါ (လက်နက်တုတ်) နှင့်အတူ ချထားခဲ့သော တောင်ထိပ်သည် အလုံးစုံ ရွှေရောင်ဖြစ်သွားလေ၏။”
Verse 15
वर्धता चैव गर्भेण पृथिवी तेन रज्जिता । अतकश्न सर्वे संवृत्ता गिरय: काज्चनाकरा:,उस बढ़ते हुए शिशुने वहाँकी भूमिको रंजित (प्रकाशित) कर दिया था। इसलिये वहाँके सभी पर्वत सोनेकी खान बन गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— ထိုကလေးသည် ဂರ್ಭအတွင်း၌ ကြီးထွားလာစဉ်၊ ထိုဒေသ၏ မြေပြင်သည် တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအရပ်ရှိ တောင်တန်းအပေါင်းတို့သည် ရွှေသတ္တုတွင်းများကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 16
कुमार: सुमहावीर्य: कार्तिकेय इति स्मृतः । गाड़ेय: पूर्वम भवन्महायोगबलान्वित:,वह महान् शक्तिशाली कुमार कार्तिकेयके नामसे विख्यात हुआ। वह महान् योगबलसे सम्पन्न बालक पहले गंगाजीका पुत्र था
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်— “အလွန်ကြီးမားသော ဗီရိယရှိသော ထိုကူမာရကို ကာရ္တိကေယ ဟူ၍ မှတ်မိကြ၏။ မဟာယောဂသမာဓိ၏ အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်၍၊ ယခင်က သူသည် ဂင်္ဂါမြစ်၏သား ‘ဂါင်္ဂေယ’ ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။”
Verse 17
शमेन तपसा चैव वीर्येण च समन्वित: । ववृधे$तीव राजेन्द्र चन्द्रवत् प्रियदर्शन:,राजेन्द्र! शम, तपस्या और पराक्रमसे युक्त वह कुमार अत्यन्त वेगसे बढ़ने लगा। वह देखनेमें चन्द्रमाके समान प्रिय लगता था
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု (śama)၊ တပဿာ (tapas) နှင့် သတ္တိဗလ (vīrya) တို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ထိုမင်းသားသည်၊ အို မင်းကြီး၊ အလွန်အမင်း ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုး၍ ရောင်ပန်းထွန်းလင်းလာ၏။ မြင်ရသည့်အခါ လကဲ့သို့ ချစ်စရာကောင်းပြီး—သူ၏သဘောသဘာဝနှင့် ရုပ်ရည်က လူတို့၏ချစ်ခင်ယုံကြည်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေး၏။
Verse 18
स तस्मिन् काउ्चने दिव्ये शरस्तम्बे श्रिया वृत: । स्तूयमान: सदा शेते गन्धर्वैर्मुनिभिस्तथा
ထိုနေရာ၌ ရွှေရောင်တောက်ပသော သာယာမြတ်သော မြားတံတောင်ပေါ် အိပ်ရာ၌၊ အလှတရားနှင့် ဂုဏ်သရေဖြင့် ဝန်းရံလျက်၊ သူသည် အစဉ်အမြဲ လဲလျောင်းနေ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် မုနိများကလည်း အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းနေကြ၏။ ထိုမြင်ကွင်းသည် စစ်မြေ၏ပျက်စီးမှုအလယ်၌ပင်—ကိုယ်ရွေးချယ်ထားသော ဓမ္မတာဝန်၌ တည်ကြည်ခြင်းနှင့် စည်းကမ်း၊ သစ္စာဖြင့် အသက်ရှင်ခဲ့သူအား ပေးအပ်သော ဂုဏ်ပြုမှုကို ထင်ရှားစေသော သင်ခန်းစာတစ်ရပ်ဖြစ်၏။
Verse 19
उस दिव्य सुवर्णमय प्रदेशमें सरकण्डोंके समूहपर स्थित हुआ वह कान्तिमान् बालक निरन्तर गन्धर्वों एवं मुनियोंके मुखसे अपनी स्तुति सुनता हुआ सो रहा था ।।
ထိုသုဝဏ္ဏမယ ဒိဗ္ဗဒေသ၌ အလင်းရောင်တောက်ပသော ကလေးမင်းသားသည် ဆာရကဏ္ဍ (မြားတံ/မြားတောင်) အစုအဝေးပေါ်၌ တည်နေ၍၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် မုနိများ၏ ပါးစပ်မှ မိမိကို ချီးမွမ်းသံကို အစဉ်ကြားရင်း အိပ်စက်နေ၏။ ထို့နောက် ဒိဗ္ဗတူရိယနှင့် အကအနုပညာကို ကျွမ်းကျင်သော လှပသည့် နတ်သမီးများ အထောင်ပေါင်းများစွာသည် ထိုကလေးမင်းသားကို ချီးမွမ်းကာ အနီး၌ ကပြလာကြ၏။
Verse 20
अन्वास्ते च नदी देवं गड़ा वै सरितां वरा । दधार पृथिवी चैन बिभ्रती रूपमुत्तमम्,सरिताओंमें श्रेष्ठ गंगा भी उस दिव्य बालकके पास आ बैठीं। पृथ्वीदेवीने उत्तम रूप धारण करके उसे अपने अंकमें धारण किया
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– မြစ်နတ်မယ် ဂင်္ဂါသည် မြစ်ချောင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ထိုဒိဗ္ဗကလေး၏ အနီးသို့ လာထိုင်လေ၏။ ထို့နောက် မြေကြီးနတ်မယ်သည် အလွန်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူဆောင်ကာ သူ့ကို ချီယူ၍ မိမိပေါင်ပေါ်၌ ထားကာ ထိန်းသိမ်းလေ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲ၏ကြမ်းတမ်းမှုအလယ်၌ပင် ကမ္ဘာဓာတ်အင်အားများက မိမိတို့ကံတော်တင်ထားသည့်အရာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ ပြုစုထောက်ပံ့ရန် စုဝေးလာကြသည်ကို ထင်ရှားစေ၏။
Verse 21
जातकर्मादिकास्तत्र क्रियाश्षक्रे बृहस्पति: । वेदश्वैनं चतुर्मूर्तिरुपतस्थे कृताउ्जलि:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္စပတိသည် ကလေးအတွက် ဇာတကမ္မ (jātakarma) မှ စတင်သော ရိုးရာသံस्कारများကို ပြုလုပ်ပေးလေ၏။ ထို့ပြင် ဝေဒသည် ကိုယ်တိုင်ပင်—ပုံသဏ္ဍာန်လေးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားလာကာ—လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရှေ့တွင် ရပ်နေ၏။ ဤအရာသည် သန့်ရှင်းသော ပညာနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်ကို နိမ့်ချမှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုဖြင့်သာ ချဉ်းကပ်ရမည်ကို အတည်ပြုလေ၏။
Verse 22
धनुर्वेदश्नतुष्पाद: शस्त्रग्राम: ससंग्रह: | तत्रैनं समुपातिष्ठत् साक्षाद् वाणी च केवला
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌ လေးပိုင်းခွဲထားသော ဓနုဝေဒ (မြားပစ်ပညာ) သည်လည်းကောင်း၊ စနစ်တကျ စုစည်းထားသော လက်နက်အစုအဝေးနှင့် ၎င်း၏ စာတမ်းစုစည်းမှုတို့လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်း၍ ထင်ရှားသော “ဝါဏီ” (စကား) ကိုယ်တိုင်ပင်လည်းကောင်း၊ မင်းသား၏ရှေ့၌ တက်ရောက်ကာ အမှုထမ်းသကဲ့သို့ ရပ်တည်နေကြသည်။
Verse 23
स ददर्श महावीर्य देवदेवमुमापतिम् । शैलपुत्र्या समासीनं भूतसंघशतैर्वृतम्,कुमारने देखा कि सैकड़ों भूतसंघोंसे घिरे हुए महापराक्रमी देवाधिदेव उमापति गिरिराजनन्दिनी उमाके साथ पास ही बैठे हुए हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– မင်းသားသည် အင်အားကြီးမားသော ဘုရားတို့၏ဘုရား ဥမာပတိ (ရှီဝ) ကို မြေတောင်မွေး နတ်မ ဥမာနှင့် နီးကပ်စွာ ထိုင်နေသည်ကို မြင်ရပြီး၊ အရာဝတ္ထုသတ္တဝါအစုအဝေး ရာပေါင်းများစွာက ဝိုင်းရံထားသည်။
Verse 24
निकाया भूतसंघानां परमाद्भुतदर्शना: । विकृता विकृताकारा विकृताभरणध्वजा:,उनके साथ आये हुए भूतसंघोंके शरीर देखनेमें बड़े ही अद्भुत, विकृत और विकराल थे। उनके आभूषण और ध्वज भी बड़े विकट थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– စုဝေးလာသော ဘူတအစုအဝေးတို့၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှပြီး၊ ပုံပျက်ပန်းပျက်၊ ကြမ်းတမ်းကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့၏ အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် အလံတော်များပင်လည်း ထိတ်လန့်ဖွယ် မသင်္ကာဖွယ် ဖြစ်နေသည်။
Verse 25
व्याप्रसिंहर्क्षदना विडालमकरानना: । वृषदंशमुखाश्नान्ये गजोष्ट्रवदनास्तथा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– သူတို့ထဲမှ အချို့သည် ကျား၊ ခြင်္သေ့၊ ဝက်ဝံတို့ကဲ့သို့ သွားများရှိကြပြီး၊ အချို့သည် ကြောင်နှင့် မိကျောင်းကဲ့သို့ မျက်နှာပုံစံရှိကြသည်။ တချို့မှာ တောကြောင်ကဲ့သို့ ပါးစပ်ရှိ၍၊ တချို့မှာ ဆင်နှင့် ကုလားအုတ်ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြသည်။ ထိုသို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အစုအဝေးသည် တိရစ္ဆာန်ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် ထင်ရှားလာသည်။
Verse 26
उलूकवदना: केचिद् गृध्रगोमायुदर्शना: । क्रौज्चपारावतनिभैर्वदनै राड़कवैरपि
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– အချို့မှာ ငှက်ညို (owl) ကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြပြီး၊ အချို့မှာ ဂျဉ်း (vulture) နှင့် မြေခွေး (jackal) ကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အခြားသူတို့မှာ ကရောဉ္စ ငှက်နှင့် ခိုကဲ့သို့ မျက်နှာရှိကြပြီး၊ အချို့မှာ ရာဍက (သမင်တစ်မျိုး) ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေသည်။
Verse 27
श्वाविच्छधल्यकगोधानामजैडकगवां तथा । सदृशानि वपुंष्यन्ते तत्र तत्र व्यधारयन्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုစစ်မြေပြင်၌ သူတို့သည် နေရာနေရာတွင် စာဟီ (porcupine)၊ ခွေးတော (jackal)၊ ဂိုဓာ (iguana)၊ ဆိတ်၊ သိုးထီးနှင့် နွားတို့နှင့် ဆင်တူအောင် ပြုလုပ်ထားသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို ထားရှိနေကြ၏။ ထိုသည်မှာ စစ်ပွဲ၌ လှည့်စားမှုနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကစားကွက်အဖြစ် အသုံးချကာ ရန်သူကို မျက်စိလှည့်၍ လမ်းလွဲစေသည့် ကြောက်မက်ဖွယ် ယုတ္တိတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
Verse 28
बहुतेरे भूत जहाँ-तहाँ हिंसक जन्तु, साही, गोह, बकरी, भेड़ और गायोंके समान शरीर धारण करते थे ।। केचिच्छैलाम्बुदप्रख्याश्लक्रोद्यतगदायुधा: । केचिदञ्जनपुज्जा भा: केचिच्छवेताचलप्रभा:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုသတ္တဝါများအနက် အချို့သည် မှောင်မိုက်သော တောင်တန်းနှင့် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ လက်နက်အဖြစ် ဂဒါ (mace) ကို မြှောက်ကာ ကိုင်ဆောင်ထားကြ၏။ အချို့သည် အန်ဇန် (collyrium) အမည်းအစုကဲ့သို့ မည်းနက်၍၊ အချို့သည် အဖြူရောင် တောင်ထိပ်များ၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ လင်းလက်နေကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲက မျိုးစုံသော အင်အားများနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်များကို စုဝေးစေကာ ကြောက်မက်ဖွယ်၊ လွှမ်းမိုးဖိစီးဖွယ် ဖြစ်ပြီး အကြမ်းဖက်မှု၏ သီလအလေးချိန်ကိုပါ သယ်ဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 29
कितने ही मेघों और पर्वतोंके समान जान पड़ते थे। उन्होंने अपने हाथोंमें चक्र और गदा आदि आयुध ले रखे थे। कोई अंजनपुंजके समान काले और कोई श्वेत गिरिके समान गौर कान्तिसे सुशोभित होते थे ।।
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– လူတို့၏ အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ မာတೃကာ ခုနစ်စု (Seven Mothers) လည်း စုဝေးလာကြပြီး၊ သာဓျာများ၊ ဝိရှ္ဝေဒေဝများ၊ မရုတ်တပ်စုများ၊ ဝသုများနှင့် ပိတೃများလည်း ပါဝင်လာကြ၏။ ထို့ကြောင့် သာမန်မဟုတ်သော စစ်ပွဲ၏ လေးနက်သည့် လမ်းကြောင်းကို သက်သေခံ၍ အတည်ပြုသကဲ့သို့ ဘုရားသခင်တို့၏ တပ်မဟာများ စုဝေးလာကြရာ၊ မင်းတို့၏ ကံကြမ္မာနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်းတရားတော်တိုင်ပင် အန္တရာယ်အတွင်း ရောက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 30
रुद्रादित्यास्तथा सिद्धा भुजगा दानवा: खगा: । ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् सपुत्र: सह विष्णुना
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌ ရုဒြများနှင့် အာဒိတျများ၊ စိဒ္ဓများ၊ နဂါး/မြွေများ၊ ဒာနဝများနှင့် ကောင်းကင်ငှက်များလည်း ရှိကြ၏။ ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသော အရှင် ဘြဟ္မာလည်း သားတော်များနှင့်အတူ ရှိနေပြီး၊ ဗိෂ္ဏုနှင့်လည်း အတူတကွ ဖြစ်၏။
Verse 31
शक्रस्तथाभ्ययाद् द्रष्ट कुमारवरमच्युतम् । प्रजानाथ! वहाँ सात मातृकाएँ- आ गयी थीं। साध्य
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– အင်ဒြာလည်း ထိုနေရာသို့ လာရောက်ကာ အချျုတဟု ခေါ်သော အကောင်းဆုံး လူငယ်ကို မြင်တွေ့လို၏။ အို သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ မာတೃကာ ခုနစ်ပါးလည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြပြီ။ သာဓျာများ၊ ဝိရှ္ဝေဒေဝများ၊ မရုတ်တပ်စုများ၊ ဝသုများ၊ ပိတೃများ၊ ရုဒြများ၊ အာဒိတျများ၊ စိဒ္ဓများ၊ နဂါး/မြွေများ၊ ဒာနဝများနှင့် ငှက်များလည်း လာကြ၏။ ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသော ဘုရား ဘြဟ္မာသည် သားတော်များနှင့်အတူ၊ သီရိဗိෂ္ဏုနှင့် အင်ဒြာတို့လည်း—မိမိတို့ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်ဓမ္မမှ မလွဲမသွေ—ထိုအလွန်ကောင်းမြတ်သော လူငယ်ကို ကြည့်ရှုရန် လာရောက်ကြ၏။ နာရဒကို ဦးဆောင်သော ဒေဝရ္ဓိများ၊ နတ်နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးများ၊ ဗြဟ္စပတိတို့ကဲ့သို့ စိဒ္ဓများ၊ နတ်တို့ပင်လျှင် ရိုသေကြသော ပိတೃများနှင့် ယမတပ်စုများ၊ ဓာမတပ်စုများ အားလုံးလည်း အရပ်ရပ်မှ ထိုနေရာသို့ စုဝေးလာကြ၏။
Verse 32
देवर्षयश्न सिद्धाश्न बृहस्पतिपुरोगमा: । पितरो जगत: श्रेष्ठा देवानामपि देवता:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဘృဟස්ပတိကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထားသော ဒေဝရ္ဩီများနှင့် စိဒ္ဓများ ရှိကြ၏။ ထို့ပြင် လောကတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သော ပိတೃများသည်လည်း နတ်တို့ကပင် နတ်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုကိုးကွယ်ကြ၏»။
Verse 33
स तु बालो5पि बलवान् महायोगबलान्वित:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– သူသည် ကလေးငယ်သာဖြစ်သော်လည်း အင်အားကြီးမား၍ မဟာယောဂကျင့်စဉ်မှ ပေါက်ဖွားသော ထူးကဲသည့် အားတန်ခိုးကို ပိုင်ဆိုင်ထား၏။
Verse 34
तमाव्रजन्तमालक्ष्य शिवस्यासीन्मनोगतम्
သူလာနီးလာသည်ကို မြင်သော် ရှိဝ၏ စိတ်ထဲ၌ အတွင်းမှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏—ဖြစ်လာမည့်အရာကို တုံ့ပြန်ရန် စိတ်ကူးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းပင်။
Verse 35
युगपच्छेलपुत्र्याश्च गज़ाया: पावकस्य च । क॑ नु पूर्वमयं बालो गौरवादशभ्युपैष्यति
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤကလေးသည် တောင်သမီး (ဂင်္ဂါ) နှင့် ပာဝက (အဂ္နိ) တို့နှစ်ပါးနှင့် တပြိုင်နက် ဆက်နွယ်နေသဖြင့်၊ ဂုဏ်ရိုသေကြောင့် မည်သူ့ထံကို အရင်ဆုံး ချဉ်းကပ်မည်နည်း?»
Verse 36
अपि मामिति सर्वेषां तेषामासीन्मनोगतम् । उन्हें आते देख एक ही समय भगवान् शंकर, गिरिराजनन्दिनी उमा, गंगा और अग्निदेवके मनमें यह संकल्प उठा कि देखें यह बालक पिता-माताका गौरव प्रदान करनेके लिये पहले किसके पास जाता है? क्या यह मेरे पास आयेगा? यह प्रश्न उन सबके मनमें उठा ।।
သူတို့အားလုံး၏ နှလုံးသားထဲတွင် တူညီသော အတွေးတစ်ခုရှိ၏– «သူက ငါ့ဆီလာမလား?» လေးပါး၏ ထိုတူညီသော ရည်ရွယ်ချက်ကို သတိပြုမိသဖြင့်၊ သူသည် မပြောဘဲရှိသော မေးခွန်းကို နားလည်သွား၏—ကလေးသည် မည်သူ့ထံကို အရင်ဆုံး ချဉ်းကပ်ကာ မိဘတို့၏ ဂုဏ်ကို ထင်ရှားစေမည်နည်းဟူ၍။
Verse 37
ततो5भवच्चतुर्मूर्ति: क्षणेन भगवान् प्रभु:
ထို့နောက် ခဏတစ်ခဏအတွင်း၌ အရှင်—အုပ်စိုးသခင်တော်—သည် မိမိကိုယ်ကို လေးမျိုးသောရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားပြသတော်မူ၍ သာမန်အမြင်အာရုံကို ကျော်လွန်သော ဘုရားတန်ခိုးကို ဖော်ထုတ်ကာ စစ်ပွဲ၏ ရုန်းကန်မှုအတွင်း၌ အဆုံးစွန်သော အာဏာသည် လူ့မဟာဗျူဟာထက် မြင့်မားသောအရာ၌ တည်ရှိကြောင်း နားထောင်သူတို့အား သတိပေးတော်မူ၏။
Verse 38
तस्य शाखो विशाखश्न नैगमेयश्व पृष्ठतः । तदनन्तर प्रभावशाली भगवान् स्कन्द क्षणभरमें चार रूपोंमें प्रकट हो गये। पीछे जो उनकी मूर्तियाँ प्रकट हुईं, उनका नाम क्रमश: शाख, विशाख और नैगमेय हुआ ।।
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်—သူ၏နောက်ဘက်တွင် Śākha၊ Viśākha နှင့် Naigameya တို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် ခဏတစ်ခဏအတွင်း အင်အားကြီးသော အရှင် Skanda သည် လေးရုပ်အဖြစ် တပြိုင်နက် ထင်ရှားတော်မူ၏။ နောက်ဘက်၌ ပေါ်ထွန်းလာသော ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့ကို အစဉ်လိုက် Śākha၊ Viśākha နှင့် Naigameya ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် အရှင်—အုပ်စိုးသခင်တော်—သည် မိမိကိုယ်ကို လေးမျိုးသော ထင်ရှားမှုအဖြစ် ခွဲထုတ်တော်မူ၏။
Verse 39
यतो रुद्रस्ततः स्कन्दो जगामाद्भुतदर्शन: । विशाखस्तु ययौ येन देवी गिरिवरात्मजा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်—ရုဒ္ရ (Rudra) သွားရာအရပ်သို့ အံ့ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော စကန္ဒ (Skanda) လည်း ထွက်ခွာသွား၏။ ထို့ပြင် ဗိသာခ (Viśākha) သည် တောင်ဖွားသမီးဖြစ်သော နတ်မ (देवी) သွားခဲ့သည့် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တည်းဖြင့် သွားလေ၏။
Verse 40
इस प्रकार अपने-आपको चार स्वरूपोंमें प्रकट करके अद्भुत दिखायी देनेवाले प्रभावशाली भगवान् स्कन्द जहाँ रुद्र थे, उधर ही गये। विशाख उस ओर चल दिये, जिस ओर गिरिराजनन्दिनी उमा देवी बैठी थीं ।।
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်—အံ့ဖွယ်ထင်ရှား၍ အင်အားကြီးသော အရှင် Skanda သည် လေးရုပ်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ မိမိ၏ အဖော်အပါးတို့ကို သက်ဆိုင်ရာ အရပ်သို့ စီမံညွှန်ကြားတော်မူ၏။ Śākha သည် လေ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူ၍ Vibhāvasu (အဂ္နိ) ထံသို့ သွား၏။ မီးကဲ့သို့ တောက်ပသော လူငယ် Naigameya သည် ဂင်္ဂါမြစ်သို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။
Verse 41
सर्वे भासुरदेहास्ते चत्वार: समरूपिण: । तान् समभ्ययुरव्यग्रास्तदद्भुतमिवाभवत्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆိုသည်—သူတို့လေးဦးလုံးသည် တောက်ပသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိ၍ ရုပ်သဏ္ဌာန်လည်း တူညီကြ၏။ စိတ်မလှုပ်ရှားဘဲ ထိုလူငယ်လေးဦးသည် သူတို့ထံသို့ တပြိုင်နက် ချဉ်းကပ်လာကြရာ အံ့ဖွယ်ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 42
हाहाकारो महानासीदू देवदानवरक्षसाम् । तद् दृष्टवा महदाश्चर्यमद्भुतं लोमहर्षणम्,वह महान् आश्चर्यमय, अद्भुत तथा रोमांचकारी घटना देखकर देवताओं, दानवों तथा राक्षसोंमें महान् हाहाकार मच गया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– နတ်တို့၊ ဒာနဝတို့၊ ရက္ခသတို့သည် ထိုအံ့ဩဖွယ်၊ ထူးဆန်းလှ၍ ဆံပင်ထောင်စေသော ဖြစ်ရပ်ကို မြင်ကြသော် အလွန်ကြီးမားသော အော်ဟစ်သံ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အလှည့်အပြောင်းများက အင်အားကြီးသူများကိုပင် လှုပ်ခတ်စေပြီး ထိုခဏ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် စာရိတ္တအလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 43
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑में बलदेवजीकी तीर्थयात्राके प्रसंगमें सारस्वतोपाख्यानविषयक तैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ထို့နောက် ရုဒ္ရ (ရှီဝ)၊ ဒေဝီ (ပါဝတီ)၊ ပာဝက (အဂ္နိ) နှင့် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) တို့သည်—ဂင်္ဂါမြစ်နှင့်အတူ အားလုံးပေါင်း၍—လောက၏ အရှင်ထံသို့ ဂုဏ်ပြုကန်တော့၍ ဦးညွှတ်ကြ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော နတ်ဘုရားအင်အားများပင် နှိမ့်ချမှုနှင့် ဘက္တိဖြင့် အထွတ်အထိပ် ကောစမစ်အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုသည့် သာသနာတရားစည်းကမ်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 44
प्रणिपत्य ततस्ते तु विधिवद् राजपुड्रव । इदमूचुर्वचो राजन् कार्तिकेयप्रियेप्सया,वहाँ वे सभी देवता और गन्धर्व पूर्ण मनोरथ हो सरस्वतीके सर्वगुणसम्पन्न पावन तटपर विराजमान हुए ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် ထိုစုဝေးသူတို့သည် ထုံးတမ်းအတိုင်း ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် ကာတိကေယကို နှစ်သက်စေလိုသည့် ဆန္ဒကြောင့် ဘုရင်အား ဤစကားတို့ကို လျှောက်ကြ하였다။ ထိုနေရာ၌ နတ်တို့နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ဆန္ဒပြည့်စုံလျက် သရஸဝတီမြစ်၏ သန့်ရှင်း၍ ဂုဏ်ရည်ပြည့်ဝသော ကမ်းပါးပေါ်တွင် ထိုင်ရာယူကြပြီး၊ ကုမာရ၏ အဘိသေက (အာဏာတင်မြှောက်) အတွက် ပြင်ဆင်မှုများ စတင်လေသည်။
Verse 45
राजन! नृपश्रेष्ठ! विधिपूर्वक प्रणाम करके वे सब कार्तिकेयका प्रिय करनेकी इच्छासे यह वचन बोले-- ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– “အို ဘုရင်၊ မင်းတို့အထွတ်အမြတ်! ထုံးတမ်းအတိုင်း ကန်တော့ပြီးနောက် ကာတိကေယကို နှစ်သက်စေလိုသည့် ဆန္ဒဖြင့် သူတို့အားလုံး ဤစကားတို့ကို ပြောကြသည်– ‘အို မြတ်စွာသော အရှင်! ဤကလေးအား သူလိုလားသည့်အတိုင်း အာဏာပိုင်ခွင့်ကို ပေးတော်မူပါ။ အို နတ်တို့၏ အရှင်! ကျွန်ုပ်တို့ကို နှစ်သက်စေရန်အတွက် ဤကောင်လေးအား သူနှင့် သင့်လျော်သော အာဏာကို သူ၏နှလုံးသားဆန္ဒနှင့် ကိုက်ညီအောင် ချီးမြှင့်တော်မူပါ။’”
Verse 46
ततः स भगवान् धीमान् सर्वलोकपितामह: । मनसा चिन्तयामास किमयं लभतामिति,तदनन्तर सर्वलोकपितामह बुद्धिमान् भगवान् ब्रह्माने मन-ही-मन चिन्तन किया कि “यह बालक कौन-सा आधिपत्य ग्रहण करे”
ထို့နောက် လောကအားလုံး၏ ပိတာမဟဖြစ်သော မြတ်စွာသော ဉာဏ်ပညာရှင် ဗြဟ္မာသည် စိတ်အတွင်း၌ “ဤကလေးသည် မည်သည့် အာဏာပိုင်ခွင့်ကို ရယူသင့်သနည်း” ဟု တွေးတောဆင်ခြင်하였다။ ဤပိုဒ်သည် အာဏာကို အလျင်အမြန် မပေးအပ်ဘဲ လောကစည်းကမ်း၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ရှေ့မြင်သဘောဖြင့် တာဝန်ယူကာ ချိန်ဆ၍ ဆုံးဖြတ်သည့် ခဏကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 47
ऐश्वर्याणि च सर्वाणि देवगन्धर्वरक्षसाम् | भूतयक्षविहड़नां पन्नगानां च सर्वश:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «နတ်တို့၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့၊ ရက္ခသတို့၏ အာဏာတော်နှင့် တင့်တယ်မြင့်မြတ်မှု အမျိုးမျိုးအားလုံး၊ ထို့အတူ ဘူတတို့၊ ယက္ခတို့၊ ငှက်တို့နှင့် နဂါးတို့၏ အာဏာတော်တို့လည်း အပြည့်အစုံဖြင့် ထင်ရှားစွာ ရှိနေ하였다»။
Verse 48
पूर्वमेवादिदेशासौ निकायेषु महात्मनाम् । समर्थ च तमैश्व॒र्ये महामतिरमन्यत
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အရင်ကတည်းက သူသည် မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော စစ်သူရဲတို့၏ အဖွဲ့အစုများအတွင်း အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်ပြီးသားဖြစ်၏။ ထိုအမြင်ကျယ်သော ခေါင်းဆောင်သည်လည်း သူ့ကို အာဏာတော်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်စွမ်း အပြည့်အဝရှိသူဟု သတ်မှတ်하였다»။
Verse 49
महामति ब्रह्माने जगत्के भिन्न-भिन्न पदार्थोंके ऊपर देवता, गन्धर्व, राक्षस, यक्ष, भूत, नाग और पक्षियोंका आधिपत्य पहलेसे ही निर्धारित कर रखा था। साथ ही वे कुमारको भी आधिपत्य करनेमें समर्थ मानते थे ।।
မဟာဉာဏ်ရှိသော ဗြဟ္မာသည် လောက၌ ကွဲပြားသော အရာအမျိုးမျိုးပေါ်၌ နတ်တို့၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့၊ ရက္ခသတို့၊ ယက္ခတို့၊ ဘူတတို့၊ နဂါးတို့နှင့် ငှက်တို့၏ အုပ်စိုးခွင့်ကို အစကတည်းက သတ်မှတ်ထားပြီးသားဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုကူမာရကိုလည်း အုပ်စိုးရန် အရည်အချင်းပြည့်ဝသူဟု ယူဆ하였다။ ထို့နောက် နတ်တို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် စိတ်ထားသော ဗြဟ္မာသည် ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးလျှင်—အို ဘာရတ—သတ္တဝါအားလုံးအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု အသိအမှတ်ပြုကာ နတ်တပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးချုပ်ရာထူးကို သူ့အား ပေးအပ်하였다။
Verse 50
सर्वदेवनिकायानां ये राजान: परिश्रुता: । तानू सर्वान् व्यादिदेशास्मै सर्वभूतपितामह:,जो सम्पूर्ण देवसमूहोंके राजारूपमें विख्यात थे, उन सबको सर्वभूतपितामह ब्रह्माने कुमारके अधीन रहनेका आदेश दिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «နတ်အဖွဲ့အစည်းအားလုံးအတွင်း ရာဇာဟု ကျော်ကြားသူတို့ကို—သတ္တဝါအားလုံး၏ အဘိုးအို ဗြဟ္မာသည်—ထိုကူမာရ၏ အာဏာအောက်၌ နေရန် အားလုံးကို တရားဝင် အမိန့်ပေး하였다»။
Verse 51
ततः कुमारमादाय देवा ब्रह्मपुरोगमा: । अभिषेकार्थमाजम्मु: शैलेन्द्रं सहितास्तत:
ထို့နောက် ဗြဟ္မာဦးဆောင်သော နတ်တို့သည် ထိုမင်းသားငယ်ကို ခေါ်ဆောင်ကာ အတူတကွ တောင်တန်းတို့၏ အရှင်ထံသို့ သွားကြ၏။ သူ့အား အဘိသေက (သန့်စင်တင်မြှောက်) ပွဲကို ကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ကြသည်။
Verse 52
पुण्यां हैमव्तीं देवीं सरिच्छेष्ठां सरस्वतीम् । समन्तपज्चके या वै त्रिषु लोकेषु विश्रुता
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဟိမဝန္တတောင်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော သန့်ရှင်းမြတ်သော နတ်သမီး စရஸဝတီသည် မြစ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍၊ သမန်တပဉ္စက၌ လောကသုံးပါးလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်»။
Verse 53
तब ब्रह्मा आदि देवता अभिषेकके लिये कुमारको लेकर एक साथ गिरिराज हिमालयपर वहाँसे निकली हुई सरिताओंमें श्रेष्ठ पुण्यसलिला सरस्वती देवीके तटपर गये, जो समन्त-पंचकतीर्थमें प्रवाहित होकर तीनों लोकोंमें विख्यात है ।।
ထိုနေရာ၌ စရஸဝတီ၏ သန့်ရှင်းမြတ်သော ကမ်းပါးပေါ်တွင်—အကျိုးကောင်းအင်အား အပြည့်အစုံရှိသော ထိုကမ်း၌—နတ်တို့နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့ အားလုံးသည် စိတ်နှလုံးပြည့်စုံ၍ တည်ငြိမ်ကာ အတူတကွ ထိုင်ကြ၏။
Verse 323
तेडपि तत्र समाजम्मुर्यामा धामाश्च सर्वश: । देवताओं और गन्धवॉमें श्रेष्ठ नारद आदि देवर्षि
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌လည်း ယာမတို့နှင့် ဓာမတို့၏ အစုအဝေးများသည် အစုံအလင် စုဝေးလာကြ၏။ နတ်တို့နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော နာရဒ မျိုးသကဲ့သို့သော ဒေဝရ္ဓိများ၊ ဗြဟ္စပတိ ဦးဆောင်သော စိဒ္ဓများ၊ နတ်တို့ထက်ပင် မြင့်မြတ်ဟု ချီးမြှောက်ခံရသော ပိတೃတို့လည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။ ယာမအဖွဲ့များနှင့် ဓာမအဖွဲ့များ အားလုံးလည်း ထိုအရပ်သို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။
Verse 333
अभ्याजगाम देवेशं शूलहस्तं पिनाकिनम् । बालक होनेपर भी बलशाली एवं महान् योगबलसे सम्पन्न कुमार त्रिशूल और पिनाक धारण करनेवाले देवेश्वर भगवान् शिवकी ओर चले
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ကလေးအရွယ်သာရှိသော်လည်း အင်အားကြီးမား၍ ယောဂအင်အား မဟာတန်ခိုးနှင့် ပြည့်စုံသော မင်းသားငယ်သည် လက်တွင် သုံးခွံ (ตรีศूल) ကိုင်ဆောင်၍ ပိနာက မြားလက်နက်ကို ဆောင်ထားသော နတ်တို့၏ အရှင် သီဝဘုရားထံသို့ ချီတက်သွား၏။
Verse 363
युगपद् योगमास्थाय ससर्ज विविधास्तनू: । तब उन सबके अभिप्रायको लक्ष्य करके कुमारने एक ही साथ योगबलका आश्रय ले अपने अनेक शरीर बना लिये
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– သူတို့အားလုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်ပြီးနောက် လူငယ်သည် ချက်ချင်း ယောဂအင်အားကို အားကိုးကာ တစ်ပြိုင်နက်တည်း မျိုးစုံသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေ하였다။
How martial authority becomes publicly legitimate: the chapter frames command as an office established through śāstric procedure, collective witness, and sanctioned delegation rather than personal assertion.
Power is depicted as relational and ordered: capability is formalized through rites, and effective leadership is supported by distributed roles, obligations, and recognized patrons within a wider cosmic and social structure.
No explicit phalaśruti formula is presented in this passage; the meta-significance is conveyed indirectly through the epic’s emphasis on śāstric procedure, auspicious materials, and collective consecration as markers of legitimacy.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.