Adhyaya 27

Verse 1

पम्प बछ। अर: सप्तविशो<्ध्याय: श्रीकृष्ण और अर्जुनकी बातचीत

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုအခါ စစ်မြေပြင်၌ သင်၏သားတို့အနက် ကျန်ရစ်သူမှာ ဒုရ္ယောဓနနှင့် သုဒർശန တို့နှစ်ယောက်သာ ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်ယောက်လုံးသည် မြင်းတပ်အလယ်၌ ရပ်တည်ကာ အခြားသူတို့ ပျက်စီးသွားပြီးနောက်လည်း မိမိနေရာကို မလွှတ်ဘဲ တည်ကြည်နေ하였다။

Verse 2

ततो दुर्योधन दृष्टवा वाजिमध्ये व्यवस्थितम्‌ | उवाच देवकीपुत्र: कुन्तीपुत्रं धनंजयम्‌,तदनन्तर दुर्योधनको घुड़सवारोंके बीचमें खड़ा देख देवकीनन्दन भगवान्‌ श्रीकृष्णने कुन्तीकुमार अर्जुनसे इस प्रकार कहा--

ထို့နောက် မြင်းတပ်အလယ်၌ ရပ်တည်နေသော ဒုရ္ယောဓနကို မြင်လျှင် ဒေဝကီ၏သား သီရိကృష్ణသည် ကုန္တီ၏သား ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) ကို ဤသို့ မိန့်ကြား하였다။

Verse 3

शत्रवों हतभूयिष्ठा ज्ञातय: परिपालिता: । गृहीत्वा संजयं चासौ निवृत्त: शिनिपुड्भव:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– “ဘာရတနန္ဒန၊ ရန်သူတို့၏ စစ်သည်အများစု သတ်ဖြတ်ခံရပြီး၊ မိမိတို့၏ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့လည်း ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီ။ ထိုဘက်ကို ကြည့်လော့—ရှိနိမျိုး၏ အထွတ်အမြတ် စာတျကီသည် သဉ္ဇယကို ဖမ်းဆီးကာ သူနှင့်အတူ ပြန်လာနေသည်။”

Verse 4

परिश्रान्तश्न नकुल: सहदेवश्व भारत । योधयित्वा रणे पापान्‌ धार्तराष्ट्रानू सहानुगान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– “အို ဘာရတ၊ နကူလနှင့် သဟဒေဝတို့လည်း အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားကြပြီ။ သူတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ လိုက်ပါသူများနှင့်တကွ ဓೃತရာଷ္ဌရ၏ အပြစ်သားသားတို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။”

Verse 5

दुर्योधनमभित्यज्य त्रय एते व्यवस्थिता: । कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्वैव महारथ:,“उधर कृपाचार्य, कृतवर्मा और महारथी अश्वत्थामा--ये तीनों युद्धभूमिमें दुर्योधनको छोड़कर कहीं अन्यत्र स्थित हैं

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒုရ္ယောဓနကို နောက်တွင် ထားခဲ့ပြီး ဤသုံးဦးသည် အခြားနေရာ၌ တည်နေကြသည်—ကೃပ (ကೃပာචာရျ), ကೃತဝರ್ಮာ နှင့် ဒ್ರೋဏ၏သား မဟာရഥ အရှ္ဝတ္ထာမာ တို့ဖြစ်သည်။

Verse 6

असौ तिष्ठति पाज्चाल्य: श्रिया परमया युतः । दुर्योधनबलं हत्वा सह सर्व: प्रभद्रकै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အဲဒီမှာ ပာဉ္စာလ မင်းသားသည် အမြင့်မြတ်သော တောက်ပမှုဖြင့် ပြည့်စုံလျက် ရပ်နေ၏။ ဒုရ္ယောဓန၏ စစ်တပ်ကို ပရဘဒ္ရကများ အားလုံးနှင့်အတူ ဖျက်ဆီးပြီးနောက်၊ သူသည် စစ်မြေပြင်၏ ကြမ်းတမ်းမှုအတွင်း၌ပင် ဗီရသတ္တိ၏ ရောင်ခြည်ဖြင့် ထင်ရှားလျက် ရှိနေ၏။»

Verse 7

असौ दुर्योधन: पार्थ वाजिमध्ये व्यवस्थित: । छत्रेण प्रियमाणेन प्रेक्षमाणो मुहुर्मुहु:,'पार्थ! वह रहा दुर्योधन, जो छत्र धारण किये घुड़सवारोंके बीचमें खड़ा है और बारंबार इधर ही देख रहा है

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ပါရ္ထ၊ ဒုရ္ယောဓနသည် မြင်းစစ်တပ်အလယ်၌ ရပ်နေ၏။ ထီးဖြင့် အရိပ်ပေးကာ ဂုဏ်ပြုလျက်ရှိပြီး၊ ဒီဘက်သို့ မကြာခဏ မျက်စိလှည့်ကြည့်နေ၏။»

Verse 8

प्रतिव्यूह्दू बल॑ सर्व रणमध्ये व्यवस्थित: । एन॑ हत्वा शितैर्बाणै: कृतकृत्यो भविष्यसि,“वह अपनी सारी सेनाका व्यूह बनाकर युद्धभूमिमें खड़ा है। तुम इसे पैने बाणोंसे मारकर कृतकृत्य हो जाओगे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သူ၏ စစ်တပ်အလုံးစုံသည် စစ်တန်းစီ (ဗျူဟ) ပြည့်စုံစွာဖြင့် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ တည်နေ၏။ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် သူ့ကို သတ်လော့—ထိုအခါ သင်၏ တာဝန် ပြည့်စုံမည်၊ စစ်၏ ရည်ရွယ်ချက်လည်း ပြီးမြောက်မည်။»

Verse 9

गजानीकं हतं दृष्टवा त्वां च प्राप्तमरिंदम । यावन्न विद्रवन्त्येते तावज्जहि सुयोधनम्‌,“शत्रुदमन! गजसेनाका वध और तुम्हारा आगमन हुआ देख ये कौरव-योद्धा जबतक भाग नहीं जाते तभीतक दुर्योधनको मार डालो

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ရန်သူနှိမ်နင်းသူ၊ ဆင်တပ် ပျက်စီးသွားသည်ကိုလည်းကောင်း၊ သင် ရောက်လာသည်ကိုလည်းကောင်း မြင်၍ ကౌရဝ စစ်သူရဲတို့ စိတ်ကျပြီး မပြေးခင်၊ စုယောဓန (ဒုရ္ယောဓန) ကို ချက်ချင်း သတ်လော့။»

Verse 10

यातु वक्षित्तु पाज्चाल्यं क्षिप्रमागम्यतामिति । परिश्रान्तबलस्तात नैष मुच्येत किल्बिषी

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ငါတို့ဘက်မှ လူတစ်ယောက်ကို ပာဉ္စာလ မင်းသား ဓೃಷ್ಟဒျုမ္န ထံသို့ စေလွှတ်၍ ‘အမြန်လာပါ’ ဟု ပြောစေကြ။ သားရေ၊ ဤအပြစ်သား ဒုရ္ယောဓနသည် လွတ်မြောက်မည် မဟုတ်—သူ၏ စစ်အင်အား အလုံးစုံ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားပြီ။»

Verse 11

हत्वा तव बल सर्व संग्रामे धृतराष्ट्रज: । जितान्‌ पाण्डुसुतान्‌ मत्वा रूपं धारयते महत्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်—စစ်မြေပြင်၌ သင်၏တပ်အားလုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ ဓೃತရာෂ္ဋရ၏သားသည် ပाण्डု၏သားတို့ကို အနိုင်ရပြီးပြီဟု ထင်မှတ်ကာ မဟာထည်ဝါသော အမူအရာကို ဆောင်ယူလေသည်။

Verse 12

“दुर्योधन समझता है कि “संग्रामभूमिमें तुम्हारी सारी सेनाका संहार करके पाण्डवोंको पराजित कर दूँगा।” इसीलिये वह अत्यन्त उग्र रूप धारण कर रहा है ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ပाण्डဝတို့ကြောင့် မိမိတပ်များ သတ်ဖြတ်ခံရ၍ ပြင်းထန်စွာ ဖိနှိပ်ခံရသည်ကို မြင်သော်၊ ဘုရင် ဒုရျောဓနသည် စစ်မြေပြင်သို့ မိမိသေဆုံးခြင်းအတွက်သာ သေချာစွာ ဝင်ရောက်လိမ့်မည်။ ဒေါသနှင့် မောဟကြောင့် “ရန်သူတပ်ကို အကုန်ဖျက်ဆီးလျှင် ပाण्डဝတို့ကို အနိုင်ယူမည်” ဟု ထင်မှတ်သော်လည်း ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကပင် သူ၏ပျက်စီးမှုကို အမြန်တင်စေသည်။

Verse 13

एवमुक्त: फाल्गुनस्तु कृष्णं वचनमत्रवीत्‌ । धृतराष्ट्रसुता: सर्वे हता भीमेन माधव

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) သည် ကృష్ణထံသို့ ဤစကားကို ဆိုလေသည်—“အို မာဓဝ၊ ဓೃತရာෂ္ဋရ၏သားတို့အားလုံးကို ဘီမက သတ်ပြီးပြီ။”

Verse 14

हतो भीष्मो हतो द्रोण: कर्णो वैकर्तनो हतः

သဉ္ဇယက ပြောသည်—“ဘီష္မ သတ်ပြီးပြီ၊ ဒ్రోဏ သတ်ပြီးပြီ၊ ဝိုင်ကာရ္တန ကර්ဏလည်း သတ်ပြီးပြီ။”

Verse 15

मद्रराजो हतः शल्यो हतः कृष्ण जयद्रथ: । “श्रीकृष्ण! भीष्म मारे जा चुके, द्रोणका भी अन्त हो गया, वैकर्तन कर्ण भी मार डाला गया, मद्रराज शल्यका भी वध हो गया और जयद्रथ भी यमलोक पहुँच गया ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်—“မဒြရ၏ဘုရင် ရှလျ သတ်ပြီးပြီ၊ ဇယဒြထလည်း သတ်ပြီးပြီ။ ထို့ပြင် စုဗလ၏သား ရှကုနိ၌ မြင်းစီးတပ် ငါးရာသာ ကျန်ရှိသေးသည်။”

Verse 16

रथानां तु शते शिष्टे द्वे एव तु जनार्दन । दन्तिनां च शतं साग्रं त्रिसाहस्रा: पदातय:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဇနာရ္ဒန၊ ရထားစစ်သည် နှစ်ရာသာ ကျန်၏။ ဆင်စစ်သည် တစ်ရာကျော် အနည်းငယ် ကျန်၏။ ခြေလျင်စစ်သည် သုံးထောင် ကျန်၏»။

Verse 17

अश्वत्थामा कृपश्रैव त्रिगर्ताधिपतिस्तथा । उलूक: शकुनिश्चैव कृतवर्मा च सात्वत:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှ္ဝတ္ထာမာနှင့် ကೃပ လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ တြိဂရ္တတို့၏ အရှင်လည်းကောင်း၊ ဥလူကနှင့် ရှကುನိလည်းကောင်း၊ စာတ္ဝတမျိုးရိုး ကෘတဝರ್ಮာလည်းကောင်း»။

Verse 18

एतद्‌ बलमभूच्छेषं धार्तराष्ट्रस्य माधव । “माधव! दुर्योधनकी सेनामें अश्वत्थामा, कृपाचार्य, त्रिगर्तराज सुशर्मा, उलूक, शकुनि और सात्वतवंशी कृतवर्मा--ये थोड़े-से ही वीर सैनिक शेष रह गये हैं ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို မာဓဝ၊ ဤသည်ပင် ဓೃತရာෂ္ဋ္ရ၏ စစ်တပ်တွင် ကျန်ရှိသမျှ အင်အားဖြစ်၏။ အမှန်တကယ်ပင် မြေပြင်ပေါ်၌ မည်သူမျှ အချိန်(ကာလ)မှ လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိနိုင်»။

Verse 19

तथा विनिहते सैन्ये पश्य दुर्योधनं स्थितम्‌ । अद्याल्वा हि महाराजो हतामित्रो भविष्यति

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «စစ်တပ်ကို ဤသို့ ဖျက်ဆီးသတ်ဖြတ်ပြီးနောက်တွင်ပင် ကြည့်လော့—ဒုရ္ယောဓနသည် ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်နေဆဲ။ ယနေ့မှာ အမှန်တကယ်ပင် မဟာဘုရင်သည် ရန်သူတို့ကို သတ်ပြီးသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်»။

Verse 20

“निश्चय ही इस पृथ्वीपर किसीको भी कालसे छुटकारा नहीं मिलता, तभी तो इस प्रकार अपनी सेनाका संहार होनेपर भी दुर्योधन युद्धके लिये खड़ा है, उसे देखिये। आजके दिन महाराज युधिष्ठिर शत्रुहीन हो जायँगे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အမှန်တကယ်ပင် ဤမြေပြင်ပေါ်၌ မည်သူမျှ ကာလ၏ လက်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိ။ ထို့ကြောင့်ပင် မိမိစစ်တပ် ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်ပြီးနောက်တွင်တောင် ဒုရ္ယောဓနသည် စစ်ပွဲအတွက် ရပ်တည်နေဆဲ—သူ့ကို ကြည့်လော့။ ယနေ့ မဟာဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရသည် ရန်သူကင်းမဲ့သူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ ငါ့အတွက်မူ ဤနေရာ၌ မည်သူမဆို လွတ်မြောက်မည်ဟု မမျှော်လင့်; အခြားသူတို့၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုသာ ငါစဉ်းစား၏။ ယနေ့ စစ်ကို မစွန့်ခွာဘဲ မာန်တက်မူးယစ်နေသူတို့သည်—အို ကృష్ణ—မိမိတို့၏ နိဂုံးသို့ အလျင်အမြန် သွားနေကြသည်»။

Verse 21

अद्य युद्धे सुसंक्रुद्धों दीर्घ राज्ञा प्रजागरम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့ စစ်မြေပြင်၌ အလွန်ဒေါသထွက်ကာ သူသည် မင်းကို အချိန်ကြာကြာ မအိပ်နိုင်အောင် နိုးနိုးကြားကြားထားခဲ့သည်»။

Verse 22

निकृत्या वै दुराचारो यानि रत्नानि सौबल:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «လှည့်ကွက်ဖြင့်ပင် ဆိုးသဘောရှိသော ဆောဘလ (ရှကူနိ) သည် ထိုရတနာများကို ရယူခဲ့သည်—ဤသည်မှာ မကောင်းသောအကျင့်နှင့် လိမ်လည်၍ အနိုင်ယူခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကျင့်ပျက်စွာကို ထင်ရှားစေသည်»။

Verse 23

सभायामहरद्‌ यूते पुनस्तान्याहराम्यहम्‌ । “दुराचारी सुबलपुत्र शकुनिने द्यूतसभामें छल करके जिन रत्नोंको हर लिया था, उन सबको मैं वापस ले लूँगा ।। अद्य ता अपि रोत्स्यन्ति सर्वा नागपुरे स्त्रिय:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «လောင်းကစားအစည်းအဝေး၌ သူသည် လောင်းကစားဖြင့် ထိုအရာများကို ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယခုမူ ထိုဘဏ္ဍာများကိုပင် ငါ ပြန်လည်ယူဆောင်မည်။ ယနေ့တွင် နာဂမြို့ရှိ မိန်းမတို့အားလုံးပင် ငိုကြွေးရလိမ့်မည်»။

Verse 24

समाप्तमद्य वै कर्म सर्व कृष्ण भविष्यति

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့တွင် အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်မှုအလုံးစုံသည် အဆုံးသတ်သို့ ရောက်လိမ့်မည်။ နောက်တစ်ဆင့် ဖြစ်လာမည့်အရာအားလုံးသည် ကృష్ణ၏ သတ်မှတ်သော အလိုတော်အောက်၌ပင် ပေါ်ထွန်းလာလိမ့်မည်»။

Verse 25

नापयाति भयात्‌ कृष्ण संग्रामाद्‌ यदि चेन्मम

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ကృష్ణ၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် သူသည် စစ်ပွဲမှ မဆုတ်ခွာဘဲ ရှိနေပါက—ထိုသည်ပင် ငါ့စိုးရိမ်ချက်ဖြစ်လျှင်—အဆုံးအဖြတ်သည် စစ်၏တာဝန်များအလယ်၌ သတ္တိနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ် မူတည်လိမ့်မည်»။

Verse 26

इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें धतराष्ट्रके ग्यारह पुत्रोंका वधविषयक छब्बीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,मम होतदशक्तं वै वाजिवृन्दमरिंदम

ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်ထူးမြတ်သော «မဟာဘာရတ» ၏ «ရှလျ ပရဝ» အတွင်း၊ ဓృతရာෂ္ဌ၏ သားတော် တစ်ဆယ့်တစ်ပါးကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဆိုင်ရာ အခန်း (၂၆) ပြီးဆုံး၏။ စဉ္ဇယကလည်း မိမိ၏ အင်အားသည် မြင်းတပ်အစုအဝေးကြီး၏ အလုံးစုံအားကို မတားဆီးနိုင်ကြောင်း ထပ်မံဆိုသည်—စစ်၏ အကျင့်သီလပျက်ယွင်းရာတွင် ကိုယ်ပိုင်ကြိုးပမ်းမှုနှင့် သစ္စာတရားတို့သည် စစ်ယန္တရားကြီး၏ လှိုင်းလုံးကြီးရှေ့၌ ကန့်သတ်ချက်ရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 27

एवमुक्तस्तु दाशार्ह: पाण्डवेन यशस्विना,इति श्रीमहाभारते शल्यपर्वणि सुशर्मवधे सप्तविंशो5ध्याय:

စဉ္ဇယက ပြောသည်—ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်သရေရှိသော ပाण्डဝက ဒါရှာर्हကို ထိုသို့ မိန့်ကြားခဲ့၏။ ဤနေရာတွင် «မဟာဘာရတ» ၏ «ရှလျ ပရဝ» အတွင်း၊ စုရှර්မန် သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဆိုင်ရာ အခန်း (၂၇) ပြီးဆုံး၏။ ဤကဗျာသည် အပိုင်းအဆုံးကို မှတ်သားပေးသော နိဂုံးစာတမ်းဖြစ်ပြီး စစ်တွင်းရှိ စကားနှင့် အကြံဉာဏ်တို့ကို ဖြစ်ရပ်အဖြစ်သာမက တာဝန် (ဓမ္မ)၊ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ရန်ငြိုး၏ အကျိုးဆက်တို့အတွက် သင်ခန်းစာအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 28

तदनीकमभिप्रेक्ष्य त्रय: सज्जा महारथा:,मान्यवर! उस सेनाको देखकर तीन महारथी भीमसेन, अर्जुन और सहदेव युद्ध- सामग्रीसे सुसज्जित हो दुर्योधनके वधकी इच्छासे सिंहनाद करते हुए आगे बढ़े

စဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုစစ်တန်းစီကို မြင်လျှင် မဟာရထီ သုံးဦးဖြစ်သော ဘီမစေန၊ အာရ္ဂျုန နှင့် သဟဒေဝတို့သည် စစ်လက်နက်အပြည့်အစုံ တပ်ဆင်ကာ တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ပြီး၊ ဒုရျောဓနကို သတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သံ ထွက်စေကာ ရှေ့သို့ တိုးတက်လာကြ၏။ ဤကဗျာသည် ပाण्डဝသူရဲကောင်းတို့၏ အဆုံးစွန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထင်ရှားစေသည်—စစ်၏ အဆုံးသတ်ကို ရည်ရွယ်၍ အဓိက လှုံ့ဆော်သူကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ က္ଷတ္တရိယ-ဓမ္မ၏ ကြမ်းတမ်းသော ယုတ္တိအတွင်းရှိ “ရည်မှန်းချက်ရှိသော အကြမ်းဖက်မှု” ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။

Verse 29

भीमसेनोथर्जुनश्वैव सहदेवश्व॒ मारिष | प्रययु: सिंहनादेन दुर्योधनजिघांसया

စဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် ဘီမစေန၊ အာရ္ဂျုန နှင့် သဟဒေဝတို့သည်၊ အို မာရိရှ (အလေးအမြတ်ပြုသူ)၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သံဖြင့် ဒုရျောဓနကို သတ်လိုသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရကာ ရှေ့သို့ တိုးတက်လာကြ၏။ ဤကဗျာသည် စစ်တွင်း၌ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းကို ဦးတည်သည့် စိတ်ဓာတ်ကို ထင်ရှားစေသည်—ညီအစ်ကိုသွေးချင်း စစ်၏ လေးလံသော ဓမ္မဆိုင်ရာ တင်းမာမှုအတွင်း၌ပင် ရဲရင့်မှုနှင့် အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။

Verse 30

तान्‌ प्रेक्ष्य सहितान्‌ सर्वान्‌ जवेनोद्यतकार्मुकान्‌ । सौबलोअभ्यद्रवद्‌ युद्धे पाण्डवानाततायिन:

စဉ္ဇယက ပြောသည်—သူတို့အားလုံး အတူတကွ စုရုံးကာ အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ပြေးတက်လာပြီး လေးတံကို မြှောက်ထားသည်ကို မြင်လျှင်၊ စౌဘလ (ရှကುನိ) သည် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ပाण्डဝတို့—ဤနေရာတွင် “အတတိုင်” (ကျူးကျော်သူ) ဟု ခေါ်ဆိုထားသောသူတို့—ထံသို့ တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်သွား၏။

Verse 31

सुदर्शनस्तव सुतो भीमसेनं समभ्ययात्‌ | सुशर्मा शकुनिश्चैव युयुधाते किरीटिना

သဉ္ဇယက ပြောသည်— မင်း၏သား သုဒဿနသည် ဘီမစေနကို တိုက်ရိုက် ရှေ့တန်းတက်လာ၏။ ထို့ပြင် သုရှර්မာနှင့် ရှကುನိတို့သည် မ冠ဆောင်းသူ အာర్జုန (ကိရိတ်တင်) နှင့် စစ်ပွဲတွင် ထိပ်တိုက် တိုက်ခိုက်နေကြ၏။

Verse 32

आपका पुत्र सुदर्शन भीमका सामना करने लगा। सुशर्मा और शकुनिने किरीटधारी अर्जुनके साथ युद्ध छेड़ दिया ।। सहदेवं तव सुतो हयपृष्ठगतो< भ्ययात्‌ । ततो हि यत्नतः क्षिप्रं तव पुत्रो जनाधिप

သဉ္ဇယက ပြောသည်— မင်း၏သားသည် မြင်းစီးလျက် သဟဒေဝကို ရင်ဆိုင်ရန် တက်လာ၏။ ထို့နောက် အရှင်မင်းကြီး၊ မင်း၏သားသည် အားထုတ်ကြိုးပမ်း၍ လျင်မြန်စွာ တိုက်ခိုက်မှုကို ဆက်လက်ဖိအားပေး၏။

Verse 33

प्रासेन सहदेवस्य शिरसि प्राहरद्‌ भृूशम्‌ । नरेश्वर! घोड़ेकी पीठपर बैठा हुआ आपका पुत्र दुर्योधन सहदेवके सामने आया। उसने बड़े यत्नसे सहदेवके मस्तकपर शीघ्रतापूर्वक प्रासका प्रहार किया ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်— အရှင်မင်းကြီး၊ မင်း၏သား ဒုရ္ယောဓနသည် မြင်းပေါ်တက်စီးလျက် သဟဒေဝ၏ရှေ့သို့ ရောက်လာ၏။ ထို့နောက် သူသည် အားကြီးစွာနှင့် အလျင်အမြန် လှံဖြင့် သဟဒေဝ၏ ခေါင်းကို ထိုးနှက်လေ၏။ မင်း၏သား၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရသော သဟဒေဝသည် ရထားထိုင်ခုံပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။

Verse 34

प्रतिलभ्य तत: संज्ञां सहदेवो विशाम्पते

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထို့နောက် လူမျိုးတို့၏ အရှင် သဟဒေဝသည် သတိပြန်လည်ရလာ၏။

Verse 35

पार्थोडपि युधि विक्रम्य कुन्तीपुत्रो धनंजय:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ကုန္တီ၏သား ဓနဉ္ဇယ အာర్జုန (ပါရ္ထ) သည်လည်း စစ်မြေပြင်တွင် သူ၏ သတ္တိဗလကို ထင်ရှားစွာ ပြသကာ ရဲရင့်စွာ တက်လှမ်းခဲ့၏။

Verse 36

तदनीकं तदा पार्थो व्यधमद्‌ बहुभि: शरै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုအခါ ပါရ္ထ (အာర్జုန) သည် မြားအမြောက်အများဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ ထိုစစ်တန်းဖွဲ့ကို ချိုးဖောက်၍ ပြိုကွဲစေ하였다။

Verse 37

पातयित्वा हयानू्‌ सर्वास्त्रिगर्तानां रथान्‌ ययौ । पार्थने अपने बहुसंख्यक बाणोंद्वारा घुड़सवारोंकी उस सेनाको छिजन्न-भिन्न कर डाला तथा समस्त घोड़ोंको धराशायी करके त्रिगर्तदेशीय रथियोंपर चढ़ाई कर दी ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်—မြင်းတို့ကို မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျစေပြီးနောက် သူသည် တြိဂရ္တတို့၏ ရထားတပ်အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ရန် ချီတက်하였다။ မြားအမြောက်အများဖြင့် ပါရ္ထသည် မြင်းစီးတပ်ကို ခွဲခြမ်းပျက်စီးစေပြီး၊ မြင်းအားလုံးကို မြေပြင်သို့ လဲကျစေကာ တြိဂရ္တ ရထားစစ်သည်တို့အပေါ် တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။ ထို့နောက် တြိဂရ္တတို့၏ မဟာရထီများသည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း စုရုံးကာ (ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန်) ပြင်ဆင်ကြသည်။

Verse 38

अर्जुन वासुदेवं च शरवर्षरवाकिरन्‌ । तब वे त्रिगर्तदेशीय महारथी एक साथ होकर अर्जुन और श्रीकृष्णको अपने बाणोंकी वर्षसे आच्छादित करने लगे ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်—တြိဂရ္တ စစ်သည်တို့သည် အာర్జုနနှင့် ဝါစုဒေဝ (ကృష్ణ) တို့အပေါ် မြားမိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ခတ်ကာ သူရဲကောင်းနှင့် ရထားမောင်းကို မြားမုန်တိုင်းအောက်တွင် ဖုံးလွှမ်းလိုကြသည်။ ထို့နောက် ပाण्डု၏ သားတော် အာర్జုနသည် ချွန်ထက်သော ဓားသွားမြားဖြင့် စတျယကර්မန်ကို ထိုးခတ်၍ ရထားတိုင်ကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။ ထိုနောက် ချက်ချင်းပင် ကျောက်ပေါ်တွင် ချွန်ထက်အောင် သွေးထားသော ဓားသွားမြားဖြင့် ပူနွေးသော ရွှေနားကပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည့် စတျယကර්မန်၏ ခေါင်းကို လျင်မြန်ပြတ်သားစွာ ဖြတ်ချလိုက်သည်။

Verse 39

ततोअस्य स्यन्दनस्येषां चिच्छिदे पाण्डुनन्दन: । शिलाशितेन च विभो क्षुरप्रेण महायशा:

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် ပाण्डု၏ သားတော်၊ ဂုဏ်သတင်းကြီးသူသည် ကျောက်ပေါ်တွင် ချွန်ထက်အောင် သွေးထားသော ဓားသွားမြားဖြင့် ရန်သူ၏ ရထားကြိုး (ထိန်းကြိုး) များကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။

Verse 40

सत्येषुमथ चादत्त योधानां मिषतां तत:

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် စစ်သည်တို့ ကြည့်ရှုနေစဉ်အတွင်း သူသည် မိမိ၏ မှန်ကန်စွာ ပစ်မှတ်ထိသော မြားများကို လျင်မြန်စွာ ကိုင်ယူလိုက်သည်။

Verse 41

त॑ निहत्य ततः पार्थ: सुशर्माणं त्रिभि: शरै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူ့ကို သတ်ပြီးနောက် ပಾರ್ಥ (အာర్జုန) သည် သုရှർമကို မြားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးခတ်하였다—ဓမ္မစစ်ပွဲ၏ အလယ်တွင် လျင်မြန်၍ စည်းကမ်းတကျသော အင်အား၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ စစ်မြေကွင်း၏ တာဝန်ကို ခံယူပြီးသည်နှင့် မဆိုင်းမတွန့် အစွမ်းကို အသုံးချရသည်ကို ပြသသည်။

Verse 42

ततः प्रायात्‌ त्वरन्‌ पार्थो दीर्घकालं सुसंवृतम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ပಾರ್ಥသည် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာ하였다၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တားဆီးခံရ၍ ထိန်းချုပ်ထားရပြီးနောက်—စစ်နှင့် တာဝန်၏ ဖိအားအလယ်တွင် လုပ်ဆောင်မှုသို့ ပြတ်သားစွာ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်းကို ပြသသည်။

Verse 43

तमर्जुन: पृषत्कानां शतेन भरतर्षभ

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို ဘာရတတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ အထွတ်အမြတ်သူရေ၊ အာర్జုနသည် သူ့ကို မြားတစ်ရာဖြင့် ထိုးခတ်하였다—စစ်၏ မှောင်မိုက်သော တာဝန်အလယ်တွင် မရပ်မနားသော စစ်သတ္တိ၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 44

पूरयित्वा ततो बाहान्‌ प्राहरत्‌ तस्य धन्विन: । भरतश्रेष्ठ! अर्जुनने सौ बाणोंद्वारा उसे आच्छादित करके उस थधनुर्धर वीरके घोड़ोंपर घातक प्रहार किया ।। ततः शरं समादाय यमदण्डोपमं तदा

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် အာర్జုနသည် လက်နှစ်ဖက်ကို အပြည့်အဝ ဆွဲထုတ်ကာ ထိုမြားပစ်သူကို ထိုးခတ်하였다။ အို ဘာရတတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ သူ့ကို ထက်မြက်သော မြားမိုးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းပြီးနောက် အာర్జုနသည် ထိုအင်အားကြီး မြားပစ်သူ၏ မြင်းများကို သေစေမည့် ထိုးနှက်မှုဖြင့် တိုက်ခိုက်하였다။ ထို့နောက် ယမ၏ ဒဏ္ဍာန်တံကဲ့သို့ မြားတစ်စင်းကို ကိုင်ယူ၍ ထပ်မံ ထိုးခတ်ရန် ပြင်ဆင်하였다။

Verse 45

सुशर्माणं समुद्दिश्य चिक्षेपाशु हसन्निव । इसके बाद यमदण्डके समान भयंकर बाण हाथमें लेकर सुशर्माको लक्ष्य करके हँसते हुए-से शीघ्र ही छोड़ दिया ।। स शर: प्रेषितस्तेन क्रोधदीप्तेन धन्विना

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သုရှർമကို ရည်ညွှန်း၍ ထိုမြားပစ်သူသည် ရယ်သကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ မြားတစ်စင်းကို လွှတ်하였다။ ဒေါသမီးတောက်လောင်နေသော ထိုဓနုဓာရီက လွှတ်လိုက်သည့် ထိုမြားသည် သေမင်း၏ ဒဏ္ဍာန်တံကဲ့သို့ ရှေ့သို့ ပျံသန်းသွား하였다—စစ်တွင် ဒေါသက ကျွမ်းကျင်မှုကို ကြောက်မက်ဖွယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေပြီး ပျက်စီးမှုကို အလျင်မြန်ဆုံး ဆောင်ကြဉ်းလာပုံ၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 46

सुशर्माणं समासाद्य बिभेद हृदयं रणे । क्रोधसे तमतमाये हुए धनुर्धर अर्जुनके द्वारा चलाये गये उस बाणने सुशर्मापर चोट करके उसकी छाती छेद डाली ।। स गतासुर्महाराज पपात धरणीतले

သဉ္ဇယက ပြော၏— စစ်မြေပြင်၌ အာర్జုနသည် သုရှර්မာထံ နီးကပ်ဝင်ရောက်ကာ ဒေါသမီးတောက်လောင်လျက် မြားတစ်စင်းဖြင့် သူ၏ရင်ဘတ်ကို ထိုးဖောက်၍ နှလုံးကို ခွဲပစ်하였다။ အသက်ကင်းသွားသော သုရှර්မာသည် အို မဟာရာဇာ၊ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။

Verse 47

सुशर्माणं रणे हत्वा पुत्रानस्य महारथान्‌

သဉ္ဇယက ပြော၏— စစ်ပွဲ၌ သုရှර්မာကို သတ်ပြီးနောက်၊ သူ၏သားများဖြစ်သော မဟာရထီများကိုလည်း သတ်လျက်…

Verse 48

ततो<स्य निशितैर्बाणै: सर्वान्‌ हत्वा पदानुगान्‌

သဉ္ဇယက ပြော၏— ထို့နောက် သူသည် ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် သူ့နောက်လိုက်လာသူ အားလုံး—အထောက်အပံ့ပေးသူများနှင့် အစေခံများ—ကို သတ်ဖြတ်၍ စစ်မြေပြင်၌ သူ့ကို ထောက်ပံ့နေသော အဖွဲ့အစည်းကို ဖြိုခွဲလိုက်၏။

Verse 49

भीमस्तु समरे क्रुद्धः पुत्र तव जनाधिप

သဉ္ဇယက ပြော၏— အို ဘုရင်၊ သင်၏သား ဘီမသည် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ဒေါသထွက်လျက်ရှိ၏။

Verse 50

सुदर्शनमदृश्यं तं शरैश्नक्रे हसन्निव । ततोअस्य प्रहसन्‌ क्रुद्ध: शिर: कायादपाहरत्‌

သဉ္ဇယက ပြော၏— အိန္ဒြာသည် ရယ်မောသကဲ့သို့ မြားများဖြင့် ထို သုဒർശနကို ထိုးနှက်ကာ မျက်စိမှောက်ကွယ်သွားစေ၏။ ထို့နောက် ရယ်မောလျက်ပင် ဒေါသပြင်းထန်ကာ သူ၏ခေါင်းကို ကိုယ်ခန္ဓာမှ ဖြတ်တောက်ယူလိုက်၏။

Verse 51

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन स हतः प्रापतद्‌ भुवि । जनेश्वर! दूसरी ओर कुपित हुए भीमसेनने हँसते-हँसते बाणोंकी वर्षा करके सुदर्शनको ढक दिया। फिर क्रोधपूर्वक अट्टहास करते हुए उन्होंने उसके मस्तकको तीखे क्षुरप्रद्वारा धड़से काट लिया। सुदर्शन मरकर पृथ्वीपर गिर पड़ा || ४९-५० $ ।।

Sañjaya said: Struck down by a razor-edged, exceedingly sharp arrow, he fell to the ground. O lord of men, on the other side Bhīmasena—though enraged—laughed as he showered arrows, completely covering Sudarśana. Then, roaring with wrathful laughter, he severed Sudarśana’s head with a keen razor-headed shaft. Sudarśana died and collapsed upon the earth. When that heroic warrior had been slain, then his followers…

Verse 52

ततस्तु निशितैर्बाणैस्तवानीकं वृकोदर:

Sañjaya said: Then, with razor-sharp arrows, Vṛkodara (Bhīma) struck at your army formation—pressing the attack with relentless force amid the chaos of battle.

Verse 53

तत: क्षणेन तद्‌ भीमो न्‍्यहनद्‌ भरतर्षभ

Sañjaya said: Then, in a mere moment, Bhīma struck down and shattered that force, O bull among the Bharatas. As the Kaurava soldiers began to be destroyed, the great chariot-warriors who were commanders and leaders rushed to attack Bhīmasena and engaged him in battle—showing how, in war, the fall of the many compels the foremost to step forward, even when the tide turns against them.

Verse 54

तेषु तूत्साद्यमानेषु सेनाध्यक्षा महारथा: । भीमसेनं समासाद्य ततो<युद्धयन्त भारत

Verse 55

स तान्‌ सर्वान्‌ शरैघोरैरवाकिरत पाण्डव: । तथैव तावका राजन्‌ पाण्डवेयान्‌ महारथान्‌

Sañjaya said: The Pāṇḍava showered all of them with dreadful arrows. In the same way, O King, your warriors rained arrows upon the great chariot-fighters of the Pāṇḍavas. The verse underscores the reciprocal escalation of violence in battle—each side answering force with force—highlighting the grim symmetry of war where prowess and retaliation drive the conflict onward.

Verse 56

व्याकुलं तदभूत्‌ सर्व पाण्डवानां परै: सह

Sañjaya said: Then the entire host of the Pāṇḍavas, together with their opposing foes, fell into turmoil and confusion—an image of the battlefield’s moral and emotional disarray as the struggle for victory overwhelms steadiness of mind.

Verse 57

तावकानां च समरे पाण्डवेयैर्युयुत्सताम्‌ । शत्रुओंके साथ जूझनेवाले पाण्डवोंका और पाण्डवोंके साथ युद्धकी इच्छा रखनेवाले आपके सैनिकोंका सारा सैन्यदल समरांगणमें परस्पर मिलकर एक-सा हो गया ।।

Sañjaya said: In that battle, your warriors who longed to fight the sons of Pāṇḍu, and the Pāṇḍavas who were locked in combat with your men—when the armies met upon the field, the whole host became as one indistinguishable mass, mingled together in the press of war. There, O King, warriors of both sides, struck down by one another, fell to the earth—lamenting their own kinsmen even as the conflict raged, revealing the tragic moral cost of fratricidal war.

Verse 136

यावेतावास्थितौ कृष्ण तावद्य न भविष्यत: । भगवान्‌ श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर अर्जुन उनसे इस प्रकार बोले--“माधव! धुृतराष्ट्रके प्राय: सभी पुत्र भीमसेनके हाथसे मारे गये हैं। श्रीकृष्ण! ये जो दो पुत्र खड़े हैं

Sañjaya said: “O Kṛṣṇa, so long as these two remain standing, they will not survive even today.” The line conveys the grim certainty of imminent death in the climactic violence of the war, where resolve and vengeance eclipse any remaining hope of reconciliation.

Verse 203

तान्‌ वै सर्वान्‌ हनिष्यामि यद्यपि स्युर्न मानुषा: । “श्रीकृष्ण! मैं सोचता हूँ कि आज शत्रुदलका कोई भी योद्धा यहाँ मेरे हाथसे बचकर नहीं जा सकेगा। जो मदोन्मत्त वीर आज युद्ध छोड़कर भाग नहीं जायँगे

Verse 216

अपनेष्यामि गान्धारं घातयित्वा शितै: शरै: । “आज मैं अत्यन्त कुपित हो गान्धारराज शकुनिको पैने बाणोंसे मरवाकर राजा युधिष्ठिरके दीर्घकालीन जागरणरूपी रोगको दूर कर दूँगा

Sañjaya said: “I shall remove the Gandhāra king—having him slain by sharp arrows. Today, in fierce anger, I will have Śakuni, the ruler of Gandhāra, killed with keen shafts and thus dispel King Yudhiṣṭhira’s long-standing affliction of sleepless wakefulness.”

Verse 236

श्रुत्वा पतींक्ष पुत्रांश्ष पाण्डवैर्निहतान्‌ युधि । “आज हस्तिनापुरकी वे सारी स्त्रियाँ भी युद्धमें पाण्डवोंके हाथसे अपने पतियों और पुत्रोंको मारा गया सुनकर फूट-फूटकर रोयेंगी

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ပाण्डဝတို့၏လက်ဖြင့် စစ်မြေပြင်၌ မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းနှင့် သားတို့ သတ်ဖြတ်ခံရကြောင်း ကြားသိလျှင် ဟஸ္တိနာပူရမြို့ရှိ မိန်းမတို့သည် မထိန်းနိုင်အောင် ငိုကြွေးအော်ဟစ်ကြလိမ့်မည်။

Verse 243

अद्य दुर्योधनो दीप्तां श्रियं प्राणांश्व॒ मोक्ष्यति । 'श्रीकृष्णण आज हमलोगोंका सारा कार्य समाप्त हो जायगा। आज दुर्योधन अपनी उज्ज्वल राजलक्ष्मी और प्राणोंको भी खो बैठेगा

သဉ္ဇယက ပြောသည်—“ယနေ့ ဒုရျောဓနသည် တောက်ပသော ရာဇသီရိကိုလည်းကောင်း၊ အသက်ကိုလည်းကောင်း ဆုံးရှုံးလိမ့်မည်။”

Verse 253

निहतं विद्धि वार्ष्णेय धार्तराष्ट्रं सुबालिशम्‌ | वृष्णिनन्दन श्रीकृष्ण! यदि वह मेरे भयसे युद्धसे भाग न जाय, तो मेरे द्वारा उस मूढ़ दुर्योधनको आप मारा गया ही समझें

သဉ္ဇယက ပြောသည်—“အို ဝါရ္ṣṇေယ၊ ဓృతရာෂ္ṭရ၏ မိုက်မဲသောသားသည် သတ်ပြီးသားကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်လော့။ အို သရီကృష్ణ၊ ဝೃṣṇိတို့၏ အားရစရာ—ငါ့ကို ကြောက်၍ စစ်မှ ထွက်ပြေးမသွားလျှင် ထိုမိုက်သော ဒုရျောဓနကို ငါ့လက်ဖြင့် သတ်ပြီးသားဟု မှတ်ယူလော့။”

Verse 263

सोढुं ज्यातलनिर्घोषं याहि यावन्निहन्म्पहम्‌ । 'शत्रुदमन! यह घुड़सवारोंकी सेना मेरे गाण्डीव धनुषकी टंकारको नहीं सह सकेगी। आप घोड़े बढ़ाइये, मैं अभी इन सबको मारे डालता हूँ

သဉ္ဇယက ပြောသည်—“ငါ သူတို့ကို ချေမှုန်းမီ ရှေ့သို့ တိုးလော့၊ သူတို့သည် ကြိုးတံခါး၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ တုန်ဟုန်သော တံခါးသံကို ခံရစေ။ အို ရန်သူနှိမ်နင်းသူ၊ ဤ မြင်းစီးတပ်သည် ငါ့ ဂါဏ္ဍီဝ လေး၏ တုန်ဟုန်သံကို မခံနိုင်။ မြင်းတို့ကို တိုးစေ; ငါ ယခုချက်ချင်း သူတို့အားလုံးကို သတ်မည်။”

Verse 273

अचोदयद्धयान्‌ राजन्‌ दुर्योधनबल प्रति | राजन्‌! यशस्वी पाण्डुपुत्र अर्जुके ऐसा कहनेपर दशार्हकुलनन्दन श्रीकृष्णने दुर्योधनकी सेनाकी ओर घोड़े बढ़ा दिये

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ သူသည် ဒုရျောဓန၏ တပ်မတော်ဘက်သို့ မြင်းများကို ရှေ့တိုးစေ하였다။ ထို့ကြောင့် ပဏ္ဍု၏ ဂုဏ်သတင်းကြီးသောသား အာర్జုန၏ စကားအတိုင်း ဒါရှာရ္ဟ မျိုးရိုး၏ ထင်ရှားသော ကృష్ణသည် ရထားကို ကౌရဝတပ်အစုသို့ မောင်းနှင်ကာ စစ်အလယ်၌ တာဝန်ကို दृঢ়စွာ ထမ်းဆောင်နေ၏။

Verse 333

रुधिराप्लुतसर्वाड़ आशीविष इव श्वसन्‌ | आपके पुत्रद्वारा ताड़ित होकर सहदेव फुफकारते हुए विषधर सर्पके समान लंबी साँस खींचते हुए रथके पिछले भागमें बैठ गये। उनका सारा शरीर लहूलुहान हो गया

Sañjaya said: Sahadeva, his whole body drenched in blood, was struck by your son. Breathing hard like a venomous serpent and hissing in pain and fury, he drew long breaths and sat down in the rear of the chariot. His entire body had become a mass of wounds and blood—an image of the brutal cost of battle and the endurance demanded of a warrior amid relentless violence.

Verse 353

शूराणामश्चवपृष्ठेभ्य: शिरांसि निचकर्त ह । कुन्तीपुत्र अर्जुनने भी युद्धमें पराक्रम करके घोड़ोंकी पीठोंसे शूरवीरोंके मस्तक काट गिराये

Sañjaya said: Arjuna, the son of Kuntī, displayed fierce prowess in the battle, cutting down the heads of brave warriors from the backs of their horses. The scene underscores the terrible efficiency of martial skill in war—valor expressed through lethal action, where heroism and violence stand side by side under the demands of kṣatriya duty.

Verse 393

शिरक्षिच्छेद सहसा तप्तकुण्डलभूषणम्‌ । प्रभो! उस समय महायशस्वी पाण्डुनन्दन अर्जुनने क्षुरप्रद्वारा सत्यकर्मापर प्रहार करके उसके रथकी ईषा (हरसा) काट डाली। तत्पश्चात्‌ उन महायशस्वी वीरने शिलापर तेज किये हुए क्षुरप्रद्वारा उसके तपाये हुए सुवर्णके कुण्डलोंसे विभूषित मस्तकको सहसा काट लिया

Sañjaya said: In that moment, Arjuna—the illustrious son of Pāṇḍu—struck with a razor-edged arrow and cut the axle/pole of his opponent’s chariot. Then, with another keen, whetted razor-arrow, he swiftly severed the enemy’s head, adorned with heated golden earrings. The scene underscores the grim precision of war: skill and resolve are exercised without hesitation, and the ethical weight lies in the warrior’s duty-bound action amid relentless violence.

Verse 403

यथा सिंहो वने राजन्‌ मृगं परिबुभुक्षित: । राजन! जैसे वनमें भूखा सिंह किसी मृगको दबोच लेता है, उसी प्रकार अर्जुनने समस्त योद्धाओंके देखते-देखते सत्येषुके भी प्राण हर लिये

Sañjaya said: “O King, just as a lion in the forest, driven by hunger, seizes a deer, so did Arjuna—before the very eyes of all the warriors—take away the life of Satyeṣu as well.” The simile underscores the ruthless inevitability of battlefield death, where prowess and necessity override personal regard, and the king is made to confront the stark moral cost of war.

Verse 416

विद्धवा तानहनत्‌ सर्वान्‌ रथान्‌ रुक्मविभूषितान्‌ । सत्येषुका वध करके अर्जुनने सुशर्माको तीन बाणोंसे घायल कर दिया और उन समस्त स्वर्णभूषित रथोंका विध्वंस कर डाला

Sañjaya said: Having pierced them, he struck down all those chariots adorned with gold. The scene underscores the relentless momentum of battle, where martial skill and resolve translate into swift destruction, even of splendidly equipped forces.

Verse 423

मुज्चन्‌ क्रोधविषं तीक्ष्णं प्रस्थलाधिपतिं प्रति । तत्पश्चात्‌ पार्थ अपने दीर्घकालसे संचित किये हुए तीखे क्रोधरूपी विषको प्रस्थलेश्वर सुशर्मापर छोड़नेके लिये तीव्र गतिसे आगे बढ़े

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ပရස්ထလာ၏ အရှင်ကို ရည်ရွယ်၍ အဆိပ်ကဲ့သို့ စူးရှသော ဒေါသကို လွှတ်ချလိုက်ပြီးနောက် ပಾರ್ಥ (အာర్జုန) သည် အလွန်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးဝင်ကာ ပရස්ထလာ၏ အုပ်စိုးရှင် သုရှර්မာအပေါ် များစွာကာလတိုင်တိုင် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သော ပြင်းထန်သည့် ဒေါသအဆိပ်ကို တမင်တကာ သွန်းလောင်းရန် ရည်မှန်း하였다။

Verse 463

नन्दयन्‌ पाण्डवान्‌ सर्वान्‌ व्यथयंश्वापि तावकान्‌ | महाराज! सुशर्मा आपके पुत्रोंको व्यथित और समस्त पाण्डवोंको आनन्दित करता हुआ प्राणशून्य होकर पृथ्वीपर गिर पड़ा

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «မဟာရာဇာ၊ သုရှර්မာသည် ပाण्डဝတို့အားလုံးကို ဝမ်းမြောက်စေကာ တစ်ပြိုင်နက် သင်၏ဘက်ကိုလည်း နာကျင်စေခဲ့သည်။ သင်၏သားတော်တို့ကို ဒုက္ခပေး၍ ပाण्डဝတို့ကို ပျော်ရွှင်စေခဲ့သော သူသည် အသက်မရှိတော့ဘဲ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား하였다»။

Verse 473

सप्त चाष्टौ च त्रिंशच्च सायकैरनयत्‌ क्षयम्‌ । रणभूमिमें सुशर्माका वध करके अर्जुनने अपने बाणोंद्वारा उसके पैंतालीस महारथी पुत्रोंकी भी यमलोक पहुँचा दिया

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ အာర్జုနသည် မိမိ၏ မြားများဖြင့် စစ်သူရဲ ခုနှစ်၊ ရှစ်၊ သုံးဆယ်တို့ကို ဖျက်ဆီး၍ သေမင်းသို့ ပို့လိုက်သည်။ ထို့ပြင် စစ်မြေပြင်၌ သုရှර්မာကို သတ်ပြီးနောက် သုရှර්မာ၏ သားလေးဆယ့်ငါးယောက်—မဟာရထီ ရထားစစ်သူရဲကြီးများ—ကိုလည်း မိမိ၏ မြားတံများဖြင့် ယမလောကသို့ ပို့လိုက်하였다။

Verse 483

अभ्यगाद्‌ भारतीं सेनां हतशेषां महारथ: । तदनन्तर पैने बाणोंद्वारा उसके सारे सेवकोंका संहार करके महारथी अर्जुनने मरनेसे बची हुई कौरवी सेनापर आक्रमण किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထို့နောက် မဟာရထီသည် သတ်ဖြတ်မှုအပြီး ကျန်ရစ်သော ဘာရတ (ကౌရဝ) စစ်တပ်အပေါ်သို့ ချီတက်ဝင်ရောက်하였다။ မိမိ၏ မြားများဖြင့် သူတို့၏ အစေခံနှင့် အထောက်အပံ့ရှိသူတို့ကို အကုန်သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် မဟာရထီ အာర్జုနသည် အသက်ရှင်ကျန်သော ကೌရဝ စစ်တပ်ကို ထပ်မံ တိုက်ခိုက်하였다။

Verse 516

परिवत्रू रणे भीम॑ किरन्तो विविधान्‌ शरान्‌ । उस वीरके मारे जानेपर उसके सेवकोंने नाना प्रकारके बाणोंकी वर्षा करते हुए रणभूमिमें भीमसेनको सब ओरसे घेर लिया

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «စစ်ပွဲအလယ်၌ သူတို့သည် ဘီမအား မြားအမျိုးမျိုးကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ခတ်하였다။ ထိုသူရဲကောင်း သတ်ခံရပြီးနောက် သူ၏ အစေခံတို့သည် မြားအမျိုးမျိုးကို မိုးသွန်းသကဲ့သို့ ပစ်လွှတ်ကာ စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ဘီမစေနကို လေးဘက်လုံးမှ ဝိုင်းရံလိုက်ကြသည်»။

Verse 523

इन्द्राशनिसमस्पर्श: समनन्‍्तात्‌ पर्यवाकिरत्‌ । तत्पश्चात्‌ भीमसेनने इन्द्रके वजकी भाँति कठोर स्पर्शवाले तीखे बाणोंद्वारा आपकी सेनाको चारों ओरसे ढक दिया

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဘီမစေနသည် အင်ဒြ၏ ဝဇ္ဇရ (မိုးကြိုးလက်နက်) ကဲ့သို့ ထိတွေ့မှုက ခက်ခဲ၍ လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော မြားများကို အရပ်လေးမျက်နှာသို့ မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချလေရာ သင်၏ စစ်တပ်သည် အရပ်ပတ်လုံးမှ ဖုံးလွှမ်းကာ ပိတ်ဆို့ခံရ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲ၏ မူးမောလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ယောကျာ်းသတ္တိနှင့် စစ်ပညာက စစ်တပ်ကြီးတစ်ခုလုံးကိုပင် လွှမ်းမိုးနိုင်ပြီး ပျက်စီးမှုကြားထဲတွင် သတ္တိနှင့် တာဝန် (ဓမ္မ) ကို ခက်ခဲစွာ စမ်းသပ်စေကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 553

शरवर्षेण महता समन्तात्‌ पर्यवारयन्‌ | राजन! पाए्डुपुत्र भीमने उन सबपर भयंकर बाणोंकी वृष्टि की। इसी प्रकार आपके सैनिकोंने भी बड़ी भारी बाण-वर्षा करके पाण्डव महारथियोंको सब ओरसे आच्छादित कर दिया

သဉ္ဇယက ပြောသည်– “မြားမိုးကြီးဖြင့် သူတို့ကို အရပ်ပတ်လုံးမှ ပိတ်ဆို့လေ၏။ အို မင်းကြီး၊ ပाण्डု၏သား ဘီမသည် သူတို့အားလုံးပေါ်သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မြားမိုးကို သွန်းလောင်းလေ၏။ ထိုနည်းတူ သင်၏ စစ်သည်တို့လည်း မြားမိုးကြီးကို လွှတ်ချကာ ပाण्डဝ မဟာရထီတို့ကို အရပ်ပတ်လုံးမှ ဖုံးလွှမ်းလေ၏။”

Verse 3436

दुर्योधनं शरैस्ती3णै: संक्रुद्ध: समवाकिरत्‌ । प्रजानाथ! थोड़ी देरमें सचेत होनेपर क्रोधमें भरे हुए सहदेव दुर्योधनपर पैने बाणोंकी वर्षा करने लगे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒေါသထန်နေသော သဟဒေဝသည် ဒုရျောဓနကို ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချလေ၏။ စစ်ပွဲ၏ ဓမ္မဆန်သော လေထုအတွင်း ဤခဏသည် သမာဓိရှိသော စစ်သည်တစ်ဦးပင် သတိပြန်လည်တက်ကြွလာ၍ အနှောင့်အယှက်ခံရသော် ဒေါသကြောင့် မရပ်မနား အကြမ်းဖက်မှုသို့ တွန်းပို့ခံရနိုင်ကြောင်း—ဓမ္မသည် နူးညံ့မှုမဟုတ်ဘဲ စစ်မြေပြင်၏ ခက်ခဲသော တာဝန်အဖြစ် ထင်ဟပ်လာကြောင်း—ကို ပြသသည်။