
Kṛṣṇa’s Departure, Auspicious Omens, and the Opening of the Uttaṅka Dialogue (कृष्णप्रयाण-निमित्त-उत्तङ्कसंवाद-प्रारम्भः)
Upa-parva: Uttaṅka–Kṛṣṇa Saṃvāda (Encounter with Ṛṣi Uttaṅka) — Āśvamedhika Parva episode
Vaiśaṃpāyana describes the farewell scene as the Pāṇḍavas and companions repeatedly embrace Kṛṣṇa (Vārṣṇeya, Madhusūdana) and watch him depart for Dvārakā, with Arjuna (Phalguna) struggling to withdraw his gaze. The narration then shifts to prodigious travel-omens: a strong wind clears the road of dust and obstacles, and Indra (Vāsava) sends pure, fragrant water and divine flowers before Kṛṣṇa’s chariot. In the Marudhanva plains Kṛṣṇa encounters the powerful sage Uttaṅka; mutual honors are exchanged and Uttaṅka begins a structured interrogation about whether Kṛṣṇa secured stable fraternity among Kuru and Pāṇḍava kin and ensured welfare for rulers in their realms. Kṛṣṇa replies that he exerted effort toward concord but those inclined to adharma could not be reconciled; the Kauravas disregarded counsel (including Bhīṣma and Vidura) and met destruction, leaving the five Pāṇḍavas alive amid grievous losses. Uttaṅka reacts with anger, threatening a curse on the grounds that Kṛṣṇa, though able, did not prevent the calamity. Kṛṣṇa requests careful hearing, offering an adhyātma-oriented explanation and urging the ascetic not to waste hard-won tapas, emphasizing both the sage’s spiritual capital and the limits of overcoming diṣṭa by force or intellect.
Chapter Arc: युद्धोत्तर शान्ति के बीच अर्जुन अपने सेवकों को रथ सज्जित करने की आज्ञा देता है—उद्देश्य है श्रीकृष्ण के साथ गजसाह्वय (हस्तिनापुर) पहुँचना और वहाँ सब बड़ों से मिलकर युधिष्ठिर की आज्ञा लेना। → मार्ग में और रथ पर बैठे-बैठे अर्जुन का मन कृतज्ञता और विस्मय से भर उठता है; वह वासुदेव से पुनः संवाद करता है और उन्हें समस्त जगत् का आधार, स्थावर-जंगम का नियन्ता, तथा चतुर्विध भूतसमूह का विकर्ता कहकर उनकी सर्वव्यापकता का स्तवन करता है—मानव-कर्तृत्व और दैवी-व्यवस्था के बीच का तनाव उभरता है। → हस्तिनापुर पहुँचकर माधव का अर्जुन-गृह में यथोचित पूजन होता है; फिर अर्जुन (कपिध्वज), सात्यकि, द्रौपदी के पुत्र, विदुर और भीम आदि उनके पीछे-पीछे चलते हुए राजसभा/अन्तःपुर के वरिष्ठों के सम्मुख उपस्थित होते हैं—और धृतराष्ट्र के चरण-स्पर्श द्वारा युद्ध के बाद भी मर्यादा का सर्वोच्च क्षण रचते हैं। → विदुर से कुशल-मंगल, वृद्ध नरेश के पास उपवेशन, और समस्त जनों से मिलन द्वारा यात्रा का उद्देश्य सिद्ध होता है; आगे द्वारका-प्रस्थान हेतु युधिष्ठिर की आज्ञा लेने की भूमिका बनती है। → युधिष्ठिर की आज्ञा और आगे की यात्रा (सुभद्रा सहित द्वारका-गमन) की औपचारिकता अभी शेष है—हस्तिनापुर में यह मिलन आगे किन निर्णयों में परिणत होगा?
Verse 1
ऑपन--माजल बछ। अकाल द्विपञज्चाशत्तमोड ध्याय: श्रीकृष्णका अर्जुनके साथ हस्तिनापुर जाना और वहाँ सबसे मिलकर युधिष्ठिरकी आज्ञा ले सुभद्राके साथ द्वारकाको प्रस्थान करना वैशम्पायन उवाच ततो<5भ्यनोदयत् कृष्णो युज्यतामिति दारुकम् | मुहूर्तादिव चाचष्ट युक्तमित्येव दारुक:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर भगवान् श्रीकृष्णने दारुकको आज्ञा दी कि “रथ जोतकर तैयार करो।” दारुकने दो ही घड़ीमें लौटकर सूचना दी कि 'रथ जुत गया”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ထို့နောက် သရီကృష్ణသည် ဒါရုကအား ‘ရထားကို မြင်းချည်၍ အဆင်သင့်ပြင်ဆင်ထား’ ဟု အမိန့်ပေး၏။ ခဏမျှသာကြာသကဲ့သို့ ဒါရုက ပြန်လာကာ ‘ရထားကို မြင်းချည်ပြီး အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ’ ဟု သတင်းပို့၏»။
Verse 2
तथैव चानुयात्रादि चोदयामास पाण्डव: । सज्जयध्वं प्रयास्थामो नगरं गजसाह्वयम्,इसी प्रकार अर्जुनने भी अपने सेवकोंको आदेश दिया कि “सब लोग रथको सुसज्जित करो। अब हमें हस्तिनापुरकी यात्रा करनी है”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုနည်းတူပင် ပाण्डဝ (အာర్జုန) သည်လည်း ဆက်လက်ခရီးနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုတို့ကို စီမံခိုင်းကာ «အားလုံးကို အဆင်သင့်ပြင်ကြ; ယခု ဂဇသာဟ္ဝယ (ဟස්တိနာပူရ) ဟု ခေါ်သော မြို့သို့ ထွက်ကြစို့» ဟု ဆို၏။
Verse 3
इत्युक्ता: सैनिकास्ते तु सज्जी भूता विशाम्पते । आचख्यु: सज्जमित्येवं पार्थायामिततेजसे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– လူတို့၏အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုသို့ အမိန့်ခံရသော စစ်သည်တို့သည် အဆင်သင့်ပြင်ဆင်ပြီးနောက် အလင်းရောင်မတိုင်းမတာရှိသော ပါရ္ထ (အာర్జုန) ထံသို့ သွားကာ «အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ» ဟု လျှောက်တင်၏။
Verse 4
प्रजानाथ! आज्ञा पाते ही सम्पूर्ण सैनिक तैयार हो गये और महान् तेजस्वी अर्जुनके पास जाकर बोले--'रथ सुसज्जित है और यात्राकी सारी तैयारी हो गयी” ।। ततस्तौ रथमास्थाय प्रयातौ कृष्णपाण्डवौ | विकुर्वाणौ कथाश्षित्रा: प्रीयमाणौ विशाम्पते,राजन! तदनन्तर भगवान् श्रीकृष्ण और अर्जुन रथपर बैठकर आपसमें तरह-तरहकी विचित्र बातें करते हुए प्रसन्नतापूर्वक वहाँसे चल दिये
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် လူတို့၏အရှင်မင်းကြီး၊ သရီကృష్ణနှင့် ပाण्डဝ (အာర్జုန) တို့သည် ရထားပေါ်တက်၍ ထွက်ခွာကြ၏။ လမ်းတလျှောက်၌ သူတို့သည် အမျိုးမျိုး ထူးခြားသော အကြောင်းအရာများကို အပြန်အလှန် ပြောဆိုကာ စကားဝိုင်း၌ ပျော်ရွှင်နေကြ၏။
Verse 5
रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनंजय: । पुनरेवाब्रवीद् वाक्यमिदं भरतसत्तम,भरतभूषण! रथपर बैठे हुए भगवान् श्रीकृष्णसे पुनः इस प्रकार महातेजस्वी अर्जुन बोले--
ထို့နောက် တောက်ပသည့် အာర్జုန (ဓနဉ္ဇယ) သည် ရထားပေါ်၌ ထိုင်နေသော ဝါစုဒေဝကို မြင်၍၊ ဘာရတတို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ ဘာရတမျိုးရိုး၏ အလှဆင်တော်မူသော အရှင်၊ ထိုစကားတို့ဖြင့် ထပ်မံ၍ မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 6
त्वत्प्रसादाज्जय: प्राप्तो राज्ञा वृष्णिकुलोद्वह । नियताः शत्रवश्चापि प्राप्त राज्यमकण्टकम्,*वृष्णिकुलधुरन्धर श्रीकृष्ण! आपकी कृपासे ही राजा युधिष्ठिरको विजय प्राप्त हुई है। उनके शत्रुओंका दमन हो गया और उन्हें निष्कण्टक राज्य मिला
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ဗೃෂ္ဏိ မျိုးရိုး၏ အထွတ်အမြတ်ကို ထမ်းဆောင်သူအို! သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် မင်း ယုဓိဋ္ဌိရ သည် အောင်ပွဲကို ရရှိ하였다။ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းပြီး၊ ဆူးမရှိသော—ရန်ဘက်အတားအဆီးမရှိသော—နိုင်ငံတော်ကို ရရှိ하였다»။
Verse 7
नाथवन्तश्न भवता पाण्डवा मधुसूदन । भवन्तं प्लवमासाद्य तीर्णा: सम कुरुसागरम्,“मधुसूदन! हम सभी पाण्डव आपसे सनाथ हैं, आपको ही नौकारूप पाकर हमलोग कौरवसेनारूपी समुद्रसे पार हुए हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «မဓုသူဒန အို! ပाण्डဝတို့သည် သင်ရှိသဖြင့် အားကိုးရာမဲ့ မဟုတ်ကြ။ သင့်ကို လှေကူးတံတားကဲ့သို့ ရောက်ရှိကာ၊ ကုရုတို့၏ သမုဒ္ဒရာ—ကုရုစစ်တပ်သမုဒ္ဒရာ—ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ကြသည်»။
Verse 8
विश्वकर्मन् नमस्ते>स्तु विश्वात्मन् विश्वसत्तम । तथा त्वामभिजानामि यथा चाहं भवन्मत:,विश्वकर्मन! आपको नमस्कार है। विश्वात्मन! आप सम्पूर्ण विश्वमें सबसे श्रेष्ठ हैं। मैं आपको उसी तरह जानता हूँ, जिस तरह आप मुझे समझते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ဗိශ්ဝကರ್ಮန် အို၊ သင့်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ စကြဝဠာ၏ အတ္တမန် အို၊ ရှိသမျှအရာတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ! သင့်ကို ငါ အမှန်တကယ် သိမြင်သည်—သင်၏ သိမြင်မှုအတိုင်း သင်က ငါ့ကို သိသကဲ့သို့ပင်»။
Verse 9
त्वत्तेज: सम्भवो नित्यं भूतात्मा मधुसूदन । रति: क्रीडामयी तुभ्यं माया ते रोदसी विभो,“मधुसूदन! आपके ही तेजसे सदा सम्पूर्ण भूतोंकी उत्पत्ति होती है। आप ही सब प्राणियोंके आत्मा हैं। प्रभो! नाना प्रकारकी लीलाएँ आपकी रति (मनोरंजन) हैं। आकाश और पृथिवी आपकी माया है
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «မဓုသူဒန အို! သင်၏ တေဇောဓာတ်မှ အမြဲတမ်း သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် မွေးဖွားလာ၏။ သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတ္တမန် ဖြစ်၏။ အို မဟာသခင်! အမျိုးမျိုးသော လီလာတို့သည် သင့်အတွက် ရမဏီယကစားပွဲ ဖြစ်ကြ၏။ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် သင့်၏ မာယာ ဖြစ်၏»။
Verse 10
त्वयि सर्वमिदं विश्व यदिदं स्थाणु जड़मम् । त्वं हि सर्व विकुरुषे भूतग्रामं चतुर्विधम्,“यह जो स्थावर-जंगमरूप जगत् है, सब आपटीमें प्रतिष्ठित है। आप ही चार प्रकारके समस्त प्राणिसमुदायकी सृष्टि करते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ရွေ့လျားမနိုင်သော၊ အင်အားမဲ့သော အရာအပါအဝင် ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် သင်၌ တည်ရှိ၏။ အမှန်အားဖြင့် သင်တစ်ဦးတည်းသာ အရာအားလုံးကို ပုံဖော်ပြောင်းလဲကာ သတ္တဝါအစုအဝေး လေးမျိုးကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏»။
Verse 11
पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव मधुसूदन । हसित॑ ते5मला ज्योत्स्ना ऋतवश्चेन्द्रियाणि ते,“मधुसूदन! पृथ्वी, अन्तरिक्ष और आकाशकी सृष्टि भी आपने ही की है। निर्मल चाँदनी आपका हास्य है और ऋतुएँ आपकी इन्द्रियाँ हैं
ဝൈသမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို မဓုသူဒနာ၊ မြေပြင်၊ အလယ်လောက (အန္တရိက္ခ) နှင့် ကောင်းကင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော လမင်းအလင်းရောင်သည် သင်၏ အပြုံးဖြစ်ပြီး၊ ရာသီများသည် သင်၏ အင်္ဒြိယများပင် ဖြစ်ကြသည်»။
Verse 12
प्राणो वायु: सततग: क्रोधो मृत्यु: सनातन: । प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते,“सदा चलनेवाली वायु प्राण है, क्रोध सनातन मृत्यु है। महामते! आपके प्रसादमें लक्ष्मी विराजमान हैं। आपके वक्ष:स्थलमें सदा ही श्रीजीका निवास है
ဝൈသမ္ပာယနက ပြောသည်– «ပရာဏသည် အမြဲလှုပ်ရှားသွားလာနေသော လေဖြစ်၏။ အမျက်သည် ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း၌ အနန္တတည်သော သေခြင်းတရားဖြစ်၏။ အို မဟာမတေ၊ သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လက္ရှ္မီသည် တည်နေ၏—ပဒ္မမှ ပေါ်ဖွားသော သီရိ (စည်းစိမ်) သည် သင်၌ အစဉ်အမြဲ နေထိုင်၏»။
Verse 13
रतिस्तुष्टिर्धृति: क्षान्तिर्मति: कान्तिश्चराचरम् | त्वमेवेह युगान्तेषु निधन प्रोच्यसेडनघ,“अनघ! आपमें ही रति, तुष्टि, धृति, क्षान्ति, मति, कान्ति और चराचर जगत् है। आप ही युगान्तकालमें प्रलय कहे जाते हैं
ဝൈသမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို အပြစ်ကင်းသူ၊ သင်၌သာ ပျော်ရွှင်မှု၊ ကျေနပ်မှု၊ တည်ကြည်မှု၊ သည်းခံမှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် တောက်ပမှုတို့ တည်ရှိပြီး၊ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံးပါဝင်၏။ ယုဂအဆုံးများ၌လည်း သင်ကိုယ်တိုင်ကို ‘ပျက်သုဉ်းခြင်း’ ဟု ခေါ်ကြသည်—အရာအားလုံးကို အဆုံးသို့ ပို့ဆောင်သော အင်အားတည်းဟူ၍»။
Verse 14
सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक््या गुणा मया । आत्मा च परमात्मा च नमस्ते नलिनेक्षण,“दीर्घकालतक गणना करनेपर भी आपके गुणोंका पार पाना असम्भव है। आप ही आत्मा और परमात्मा हैं। कमलनयन! आपको नमस्कार है
အချိန်အလွန်ရှည်ကြာစွာ ရေတွက်ဖော်ပြသော်လည်း သင်၏ ဂုဏ်တော်များ၏ အဆုံးကို ကျွန်ုပ် မရောက်နိုင်ပါ။ သင်သည် ကိုယ်တိုင်အတ္တ (အတ္မာ) လည်းဖြစ်၊ အမြင့်ဆုံးအတ္တ (ပရမာတ္မာ) လည်းဖြစ်၏။ အို ကြာမျက်စိရှင်၊ သင့်အား ဦးညွှတ်ကန်တော့ပါ၏။
Verse 15
विदितो मे सुदुर्धर्ष नारदाद् देवलातू् तथा । कृष्णद्वैपायनाच्चैव तथा कुरुपितामहात्,“दुर्धर्ष परमेश्वर! मैंने देवर्षि नारद, देवल, श्रीकृष्णद्वैपायन तथा पितामह भीष्मके मुखसे आपके माहात्म्यका ज्ञान प्राप्त किया है
ဝൈသမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို မအနိုင်ယူနိုင်သူ၊ သင်၏ မဟာတန်ခိုးကို ဒေဝရိရှီ နာရဒ၊ ဒေဝလ၊ ကృష్ణ ဒွိုင်ပာယန (ဗျာသ) နှင့် ကုရုတို့၏ အဘိုးကြီး ဘီရှ္မ၏ နှုတ်မှတစ်ဆင့် ကျွန်ုပ် သိရှိလာခဲ့သည်»။
Verse 16
त्वयि सर्व समासक्तं त्वमेवैको जनेश्वर: । यच्चानुग्रहसंयुक्तमेतदुक्तं त्वयानघ
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အရာအားလုံးသည် သင်၌သာ အပြည့်အဝ မှီခိုနေ၏။ သင်တစ်ပါးတည်းသာ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်မင်းဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သင်—အပြစ်ကင်းစင်သူ—မိန့်ကြားသမျှသည် ကရုဏာအနုဂ्रहဖြင့် (အခြားသူတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက်) မိန့်ကြားထားခြင်းဖြစ်၏»။
Verse 17
इदं चाद्भुतमत्यन्तं कृतमस्मत्प्रियेप्सपा
ထို့ပြင် ဤအရာလည်း အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ရပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်—ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာ (ကျွန်ုပ်တို့၏ အကြင်နာနှင့် မေတ္တာ) ကို ရယူလိုသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်၏။
Verse 18
त्वया दग्धं हि तत्सैन्यं मया विजितमाहवे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «အမှန်ပင် ထိုစစ်တပ်ကို သင်က မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေခဲ့၏; ထို့နောက် ငါသည် စစ်မြေပြင်၌ ၎င်းကို အနိုင်ယူခဲ့၏»။
Verse 19
भवता तत्कृतं कर्म येनावाप्तो जयो मया । 'शत्रुकी सेनाको आपने ही अपने तेजसे दग्ध कर दिया था। तभी मैंने युद्धमें उसपर विजय पायी है। आपने ही ऐसे-ऐसे उपाय किये हैं, जिनसे मुझे विजय सुलभ हुई है ।। १८ हे || दुर्योधनस्य संग्रामे तव बुद्धिपराक्रमै:,'संग्राममें आपकी ही बुद्धि और पराक्रमसे दुर्योधन, कर्ण, पापी सिन्धुराज जयद्रथ तथा भूरिश्रवाके वधका उपाय मुझे यथावत् रूपसे दृष्टिगोचर हुआ
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «သင်ပြုစီမံခဲ့သမျှကြောင့်ပင် ငါ့ထံသို့ အောင်ပွဲရောက်လာခဲ့၏။ သင်သည် မိမိ၏ တေဇောအလင်းဖြင့် ရန်သူ၏ စစ်တပ်ကို မီးလောင်သကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းစေခဲ့၏; ထို့ကြောင့် ငါသည် စစ်ပွဲ၌ သူတို့ကို အနိုင်ရခဲ့၏။ သင်က ထိုကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများကို စီမံပေးခဲ့သဖြင့် ငါ့အောင်ပွဲသည် လွယ်ကူလာခဲ့၏။ ဒုర్యೋಧနနှင့် စစ်ပွဲတွင် သင်၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် သတ္တိဗလကြောင့် ဒုర్యೋಧန၊ ကර්ဏ၊ အပြစ်ရှိသော စင်ဓုမင်း ဂျယဒြဓ၊ နှင့် ဘူရီရှရဝစ်တို့ကို သတ်ရန် သင့်လျော်သော မဟာဗျူဟာသည် ငါ့အတွက် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာခဲ့၏»။
Verse 20
कर्णस्य च वधोपायो यथावत् सम्प्रदर्शित: । सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च,'संग्राममें आपकी ही बुद्धि और पराक्रमसे दुर्योधन, कर्ण, पापी सिन्धुराज जयद्रथ तथा भूरिश्रवाके वधका उपाय मुझे यथावत् रूपसे दृष्टिगोचर हुआ
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်— «ကර්ဏကို သတ်ရန် သင့်လျော်သော နည်းလမ်းကို ထင်ရှားစွာ ပြသပေးခဲ့၏; ထို့အတူ အပြစ်ရှိသော စိုင်န္ဓဝ (ဂျယဒြဓ) နှင့် ဘူရီရှရဝစ်တို့ကို ဖျက်ဆီးရန် နည်းလမ်းလည်း ထင်ရှားစွာပင် ဖြစ်၏»။
Verse 21
अहं च प्रीयमाणेन त्वया देवकिनन्दन । यदुक्तस्तत् करिष्यामि न हि मे5त्र विचारणा,“देवकीनन्दन! आपने प्रेमपूर्वक प्रसन्नताके साथ मुझे जो कार्य करनेके लिये कहा है, उसे अवश्य करूँगा; इसमें मुझे कुछ भी विचार नहीं करना है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဒေဝကီ၏သားတော်၊ သင်သည် ချစ်ခင်ကြင်နာသော စိတ်ကောင်းဖြင့် ငါ့ကို မိန့်ကြားသဖြင့်၊ သင်တောင်းဆိုသမျှကို အတိအကျ ငါပြုလုပ်မည်။ ဤကိစ္စ၌ ငါ့အတွက် စဉ်းစားချင့်ချိန်ရန် မလို»။
Verse 22
राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् । चोदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थ तवानघ,बलदेवं च दुर्धर्ष तथान्यान् वृष्णिपुड़वान् | “धर्मज्ञ एवं निष्पाप भगवान् जनार्दन! मैं धर्मात्मा राजा युधिष्ठिके पास चलकर उनसे आपके जानेके लिये आज्ञा प्रदान करनेका अनुरोध करूँगा। इस समय आपका द्वारका जाना आवश्यक है, इसमें मेरी भी सम्मति है। अब आप शीघ्र ही मामाजीका दर्शन करेंगे और दुर्जय वीर बलदेवजी तथा अन्यान्य वृष्णिवंशी वीरोंसे मिल सकेंगे”
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဓမ္မတရားကို အခြေခံသော ရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရထံ သွားရောက်၍၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ အပြစ်ကင်းသူ၊ သင်၏ ထွက်ခွာခြင်းအတွက် ခွင့်ပြုမိန့်တော်မူရန် ငါ တိုက်တွန်းမည်။ ထို့ပြင် မအနိုင်ယူနိုင်သော ဘလဒေဝနှင့် ဝೃෂ္ဏိတို့၊ ပाण्डဝတို့အနက်ရှိ အခြားသူရဲကောင်းများကိုလည်း သင်တွေ့ဆုံရမည်»။
Verse 23
रुचितं हि ममैतत्ते द्वारकागमनं प्रभो | अचिरादेव द्रष्टा त्वं मातुलं मे जनार्दन
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အရှင်၊ သင်၏ ဒွာရကာသို့ သွားမည့် အကြံအစည်သည် ငါ့ကို အမှန်တကယ် ဝမ်းမြောက်စေသည်။ မကြာမီပင်၊ ဂျနာဒန၊ သင်သည် ငါ့၏ မိခင်ဘက် ဦးလေးကို အမှန်တကယ် တွေ့မြင်ရမည်»။
Verse 24
एवं सम्भाषमाणोौ तौ प्राप्ती वारणसाह्दयम्
ထိုသို့ သူတို့နှစ်ဦး စကားပြောဆိုနေစဉ်ပင် ဝါရဏသာဟ္ရဒယသို့ ရောက်လာကြ၏။
Verse 25
तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्रगूहोपमम्,महाराज! इन्द्रभवनके समान शोभा पानेवाले धृतराष्ट्रके महलमें उन दोनोंने राजा धृतराष्ट्र, महाबुद्धिमान् विदुर और राजा युधिष्ठिरका दर्शन किया
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «မဟာရာဇာ၊ ထိုနှစ်ဦးသည် အင်္ဒြာ၏ နန်းတော်ကဲ့သို့ တင့်တယ်လှပသော ဓೃತရာෂ္ဌရ၏ နေအိမ်သို့ သွားရောက်ကြ၏။ ကောင်းကင်ဘုံ၏ မဟာမဏ္ဍပနှင့် ယှဉ်နိုင်သည့် ထိုနန်းတော်၌ သူတို့သည် အရိုအသေပြု၍ ဘုရင် ဓೃತရာෂ္ဌရ၊ အလွန်ပညာရှိသော ဝိဒုရနှင့် ဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရတို့ကို တွေ့မြင်ကြ၏»။
Verse 26
ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् । विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम्,महाराज! इन्द्रभवनके समान शोभा पानेवाले धृतराष्ट्रके महलमें उन दोनोंने राजा धृतराष्ट्र, महाबुद्धिमान् विदुर और राजा युधिष्ठिरका दर्शन किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– အို မဟာဘုရင်၊ ထိုနှစ်ဦးသည် လူတို့အကြား အရှင်ဖြစ်သော ဓြတရာရှ္ဋ္ရကိုလည်းကောင်း၊ ဉာဏ်ကြီးသော ဝိဒုရကိုလည်းကောင်း၊ ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းကိုလည်းကောင်း မြင်တွေ့ကြ၏။ ဓြတရာရှ္ဋ္ရ၏ နန်းတော်သည် အိန္ဒြ၏ မဟာဗိမာန်ကဲ့သို့ တောက်ပလှပ၍ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် ဓြတရာရှ္ဋ္ရ မင်း၊ ပညာရှိ ဝိဒုရ၊ ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းတို့အား ရိုသေစွာ တွေ့ဆုံခွင့် ရကြ၏။
Verse 27
भीमसेन च दुर्थर्ष माद्रीपुत्रो च पाण्डवौ । धृतराष्ट्रमुपासीनं युयुत्सुं चापराजितम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– မအနိုင်ယူနိုင်လောက်အောင် ကြမ်းတမ်းသော ဘီမစေနနှင့် မာဒရီ၏ သားဖြစ်သော ပाण्डဝတစ်ပါးတို့သည် ဓြတရာရှ္ဋ္ရ၏ အနီး၌ စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုလျက်ရှိကြ၏။ ထို့ပြင် စိတ်ဓာတ်မရှုံးသော ယုယုತ್ಸုလည်း ထိုနေရာ၌ ရှိနေ၏။
Verse 28
गान्धारीं च महाप्रज्ञां पृथां कृष्णां च भामिनीम् । सुभद्राद्याश्न ता: सर्वा भरतानां स्त्रियस्तथा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် သူသည် ဉာဏ်ပညာကြီးမားသော ဂန္ဓာရီကိုလည်းကောင်း၊ ပೃഥာ (ကွန်တီ) ကိုလည်းကောင်း၊ မြတ်နိုးဖွယ် မိဖုရား ကృష్ణာ (ဒြောပဒီ) ကိုလည်းကောင်း ရိုသေစွာ နှုတ်ဆက်၏။ ထို့အပြင် စုဘဒြာနှင့် ဘာရတ မျိုးရိုး၏ အခြားသော မိန်းမများအားလုံးလည်း ထိုနေရာ၌ အတူတကွ ဂုဏ်ပြုခံရကြ၏။
Verse 29
ददृशाते स्त्रिय: सर्वा गान्धारीपरिचारिका: । फिर क्रमश: दुर्जय वीर भीमसेन, माद्रीनन्दन पाण्डुपुत्र नकुल-सहदेव, धृतराष्ट्रकी सेवामें लगे रहनेवाले अपराजित वीर युयुत्सु, परम बुद्धिमती गान्धारी, कुन्ती, भार्या द्रौपदी तथा सुभद्रा आदि भरतवंशकी सभी स्त्रियोंसे मिले। गान्धारीकी सेवामें रहनेवाली उन सभी स्त्रियोंका उन दोनोंने दर्शन किया || २७-२८ $ ।। ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रमरिंदमौ,भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्नताम् । सबसे पहले उन शत्रुदमन वीरोंने राजा धृतराष्ट्रके पास जाकर अपने नाम बताते हुए उनके दोनों चरणोंका स्पर्श किया। उसके बाद उन महात्माओंने गान्धारी, कुन्ती, धर्मराज युधिष्ठिर और भीमसेनके पैर छूये
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုသူရဲနှစ်ဦးသည် ဂန္ဓာရီကို စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုနေသော မိန်းမများအားလုံးကို မြင်တွေ့ကြ၏။ ထို့နောက် ရန်သူနှိမ်နင်းသူနှစ်ဦးသည် ဓြတရာရှ္ဋ္ရ မင်းထံ ချဉ်းကပ်ကာ ရိုသေစွာ သူ၏ ခြေတော်ကို ကိုင်ယူကြ၏။ ထို့အတူ မဟာသတ္တဝါ ဘီမ၏ ခြေတော်ကိုလည်း ရိုသေစွာ ထိကိုင်ကြ၏။
Verse 30
निवेद्य नामधेये स्वे तस्य पादावगृह्नताम् | गान्धार्याश्च पृथायाश्व धर्मराजस्य चैव हि
သူတို့သည် မိမိတို့၏ အမည်ကို ကြေညာပြီးနောက် ရိုသေစွာ ခြေတော်ကို ကိုင်ယူကြ၏—ဂန္ဓာရီ၏ ခြေတော်၊ ပೃഥာ (ကွန်တီ) ၏ ခြေတော်နှင့် ဓမ္မရာဇ (ယုဓိဋ္ဌိရ) ၏ ခြေတော်တို့ကိုလည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 31
क्षत्तारं चापि संगृहा पृष्टत्वा कुशलमव्ययम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ထို့နောက် သူသည် အခန်းစောင့် (chamberlain) ထံသို့လည်း ချဉ်းကပ်၍ ကိုင်ဆောင်ကာ၊ သူ၏ မပျက်မယွင်းသော ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း하였다—အရာအားလုံး အဆင်ပြေ၍ ထိခိုက်နစ်နာမှု မရှိသလောဟု။ ဤဝါကျသည် မိမိကိစ္စမပြောမီ အခြားသူ၏ အကျိုးချမ်းသာကို ဦးစွာမေးမြန်းသည့် ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 32
ततो निशि महाराजो धृतराष्ट्र: कुरूद्वहान्,रात हो जानेपर मेधावी महाराज धृतराष्ट्रने उन कुरुश्रेष्ठ वीरों तथा भगवान् श्रीकृष्णको अपने-अपने घरमें जानेके लिये विदा किया। राजाकी आज्ञा पाकर वे सब लोग अपने-अपने घरको गये
ထို့နောက် ညအချိန်တွင် မဟာရာဇာ ဓೃತရာෂ္ဌရသည် ကုရုတို့အနက် အထွတ်အမြတ်တို့ကို ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။ ဘုရင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ သူတို့အားလုံးသည်—ဘဂဝန် သရီကృష్ణနှင့်အတူ—မိမိမိမိ အိမ်ရာသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ဤမြင်ကွင်းသည် ရာဇဝင်မရိုင်းမစိုင်းသော စည်းကမ်းနှင့် ထိန်းသိမ်းမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်—ကြီးမားသော အလှုပ်အရှားများပြီးနောက်တွင်ပင် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်၊ လေးစားစွာ ထွက်ခွာခြင်း၊ တာဝန်ကို လိုက်နာခြင်းတို့ဖြင့် လူမှုစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Verse 33
जनार्दनं च मेधावी व्यसर्जयत वै गृहान् । तेडनुज्ञाता नृपतिना ययु: स्वं स्वं निवेशनम्,रात हो जानेपर मेधावी महाराज धृतराष्ट्रने उन कुरुश्रेष्ठ वीरों तथा भगवान् श्रीकृष्णको अपने-अपने घरमें जानेके लिये विदा किया। राजाकी आज्ञा पाकर वे सब लोग अपने-अपने घरको गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ပညာရှိသော ဘုရင်သည် ဇနာရ္ဒန (သရီကృష్ణ) နှင့် အခြားသူတို့ကို အိမ်များသို့ ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။ ဘုရင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ သူတို့သည် ထွက်ခွာသွားကြပြီး—တစ်ဦးချင်းစီ မိမိ၏ နေထိုင်ရာသို့ ပြန်လည်သွားကြသည်။ ဤသည်မှာ ရာဇဝင်မရိုင်းမစိုင်းမှု၊ ဧည့်သည်ကို လေးစားမှု၊ နှင့် ကြီးမားသော ဖြစ်ရပ်များပြီးနောက် ဘဝကို စနစ်တကျ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 34
धनंजयगृहानेव ययौ कृष्णस्तु वीर्यवान् । तत्रार्चितो यथान्यायं सर्वकामैरुपस्थित:,पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्ण अर्जुनके ही घरमें गये। वहाँ उनकी यथोचित पूजा हुई और सम्पूर्ण अभीष्ट पदार्थ उनकी सेवामें उपस्थित किये गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ အင်အားကြီးသော ကృష్ణသည် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) ၏ အိမ်သို့ တန်းတန်းမတ်မတ် သွား하였다။ ထိုနေရာတွင် သူ့ကို သင့်တော်သလို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြပြီး၊ လိုအင်ဆန္ဒရှိသမျှ အရာရာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုတို့ကို စည်းကမ်းတကျ သူ၏ အမှုတော်တွင် တင်ပြထားကြသည်—ဓမ္မနှင့်ညီသော ဧည့်ဝတ်ပြုမှုနှင့် သာသနာတော်ဆန်သော ဧည့်သည်ကို ရိုသေခြင်း၏ အကောင်အထည်ဖော်မှုဖြစ်သည်။
Verse 35
कृष्ण: सुष्वाप मेधावी धनंजयसहायवान् | प्रभातायां तु शर्वर्या कृत्वा पौर्वाह्निकीं क्रियाम्,भोजनके पश्चात् मेधावी श्रीकृष्ण अर्जुनके साथ सोये। जब रात बीती और प्रात:काल हुआ, तब पूर्वाह्लकालकी क्रिया--संध्या-वन्दन आदि करके वे दोनों परम पूजित मित्र धर्मराज युधिष्ठिरके महलमें गये। जहाँ महाबली धर्मराज अपने मन्त्रियोंक साथ रहते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်။ ပညာရှိသော ကృష్ణသည် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) နှင့်အတူ အိပ်စက်하였다။ ညက ကုန်လွန်၍ မနက်ရောက်လာသောအခါ၊ သတ်မှတ်ထားသော မနက်ခင်း အကျင့်အထုံးများကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် အစာစားကာ၊ အလွန်လေးစားခံရသော မိတ်ဆွေ နှစ်ဦးသည် ဓမ္မရာဇ ယုဓိଷ္ဌိရ၏ နန်းတော်သို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အင်အားကြီးသော ဘုရင်သည် မိမိ၏ အမတ်များနှင့်အတူ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ ဤပိုဒ်သည် နေ့စဉ်ဘဝ၏ စည်းကမ်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ တာဝန်၊ ထိန်းသိမ်းမှု၊ နှင့် မှန်ကန်သော အာဏာထံသို့ လေးစားစွာ ချဉ်းကပ်ခြင်း—အကြီးမြတ်ဆုံး သူရဲကောင်းများအကြားတွင်ပင်။
Verse 36
धर्मराजस्य भवनं जम्मतु: परमार्चितौ । यत्रास्ते स सहामात्यो धर्मराजो महाबल:,भोजनके पश्चात् मेधावी श्रीकृष्ण अर्जुनके साथ सोये। जब रात बीती और प्रात:काल हुआ, तब पूर्वाह्लकालकी क्रिया--संध्या-वन्दन आदि करके वे दोनों परम पूजित मित्र धर्मराज युधिष्ठिरके महलमें गये। जहाँ महाबली धर्मराज अपने मन्त्रियोंक साथ रहते थे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြောသည်။ အလွန်အမင်းဂုဏ်ပြုခံရသော နှစ်ဦး—သရီကృష్ణနှင့် အာర్జုန—တို့သည် အစာစားပြီးနောက် ညကာလကုန်လွန်၍ မနက်ရောက်သော် စန္ဓျာဝန္ဒန စသည့် မနက်ပိုင်းကိစ္စများကို ပြုလုပ်ကာ၊ ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ နန်းတော်သို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဓမ္မကိုထိန်းသိမ်းသော မဟာဗလ ဓမ္မရာဇသည် မိမိ၏ မန္တ្រីများနှင့်အတူ နေထိုင်လျက်ရှိပြီး၊ တရားသဘောနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးစည်းကမ်းတို့ ပြည့်ဝသော ရာဇဝင်အမူအရာကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 37
तौ प्रविश्य महात्मानौ तद् गृहं परमार्चितम् । धर्मराजं ददृशतुर्देवराजमिवाश्चिनौ,उस परम सुन्दर एवं सुसज्जित भवनमें प्रवेश करके उन महात्माओंने धर्मराज युधिष्ठिरका दर्शन किया। मानो दोनों अश्विनीकुमार देवराज इन्द्रसे आकर मिले हों
ထိုအလွန်လှပ၍ စီမံတန်ဆာဆင်ထားသော၊ အထူးဂုဏ်ပြုခံရသည့် နန်းတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်၊ မဟာစိတ်ရှိသော နှစ်ဦးသည် ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရကို မြင်တွေ့ကြသည်။ ထိုမြင်ကွင်းသည် အရှွင်နီကူမာရ နှစ်ပါးက နတ်ဘုရင် အိန္ဒြာထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ စစ်ပြီးနောက် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ပြန်လည်တည်မြဲလာသော ရာဇဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ဟပ်စေပြီး၊ လာရောက်သူတို့၏ ချဉ်းကပ်မှုကိုလည်း ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ မင်္ဂလာသဘောနှင့် ဓမ္မနှင့်ညီသော အပြုအမူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။
Verse 38
समासाद्य तु राजानं वार्ष्णेयकुरुपुड़वी । निषीदतुरनुज्ञातौ प्रीयमाणेन तेन तौ,श्रीकृष्ण और अर्जुन जब राजाके पास पहुँचे, तब उन्हें देख उनको बड़ी प्रसन्नता हुई। फिर उनके आज्ञा देनेपर वे दोनों मित्र आसनपर विराजमान हुए
ဝိုင်ရှမ္ပာယနာက ပြောသည်။ ဗာရှ္ဏေယ (သရီကృష్ణ) နှင့် ကုရုတို့အနက် အထင်ကရသူ (အာర్జုန) ဟူသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် ဘုရင်ထံ ရောက်လာသောအခါ၊ ဘုရင်သည် သူတို့ကို မြင်၍ အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။ ထို့နောက် ဘုရင်၏ ခွင့်ပြုချက်အရ မိတ်ဆွေနှစ်ဦးသည် ပေးအပ်ထားသော အာසနများပေါ်တွင် ထိုင်ကြပြီး၊ ရာဇသဘင်အကျင့်နှင့် အပြန်အလှန်ချစ်ခင်မှုကို လေးစားပြုကြသည်။
Verse 39
ततः स राजा मेधावी विवक्षू प्रेक्ष्य तावुभौ । प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो वचनं राजसत्तम:,तत्पश्चात् वक्ताओंमें श्रेष्ठ भूपालशिरोमणि मेधावी युधिष्ठिरने उन्हें कुछ कहनेके लिये इच्छुक देख उनसे इस प्रकार कहा--
ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာရှိသော ဘုရင်သည် သူတို့နှစ်ဦး စကားပြောလိုသည့် ဆန္ဒရှိနေသည်ကို မြင်၍ သူတို့ကို မိန့်ကြားလေ၏။ စကားပြောသူတို့အနက် အထူးကောင်းမွန်သူ၊ ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး ယုဓိဋ္ဌိရသည် အုပ်စိုးသူနှင့်တော်သော စကားကို ပြောကာ နောက်တစ်ဆင့်ဖြစ်လာမည့် အကြောင်းအရာအတွက် အစပြုလေ၏။
Verse 40
युधिष्ठिर उदाच विवक्षू हि युवां मन््ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ । ब्रूतं कर्तास्मि सर्व वां नचिरान्मा विचार्यताम्,युधिष्ठिर बोले--यदुकुल और कुरुकुलको अलंकृत करनेवाले वीरो! मालूम होता है, तुमलोग मुझसे कुछ कहना चाहते हो। जो भी कहना हो, कहो; मैं तुम्हारी सारी इच्छाओंको शीघ्र ही पूर्ण करूँगा। तुम मनमें कुछ अन्यथा विचार न करो
ယုဓိဋ္ဌိရက မိန့်သည်။ “ယဒုနှင့် ကုရု မျိုးရိုးတို့၏ အလှဆင်အဖြစ်တော်မူသော သူရဲကောင်းတို့၊ သင်တို့နှစ်ဦးသည် ငါ့အား တစ်စုံတစ်ရာ ပြောလိုကြသည်ဟု ငါထင်၏။ ပြောချင်သမျှ ပြောကြလော့။ သင်တို့လိုအင်သမျှကို ငါ မကြာမီ ပြည့်စုံစေမည်။ စိတ်ထဲတွင် မသေချာမှု သို့မဟုတ် အခြားသံသယတို့ကို မထားကြနှင့်။”
Verse 41
इत्युक्त: फाल्गुनस्तत्र धर्मराजानमब्रवीत् । विनीतवदुपागम्य वाक््यं वाक्यविशारद:,उनके इस प्रकार कहनेपर बातचीत करनेमें कुशल अर्जुनने धर्मराजके पास जाकर बड़े विनीत भावसे कहा--
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) သည် စကားကို တိုင်းတာ၍ ပြောတတ်သောသူဖြစ်၍ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မရာဇ (ယုဓိဋ္ဌိရ) ထံသို့ ယဉ်ကျေးစွာ ချဉ်းကပ်ကာ နှိမ့်ချသဘောဖြင့် မိန့်ကြား하였다—ဓမ္မနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းသည့် စကားလုံးများဖြင့်။
Verse 42
अयं चिरोषितो राजन् वासुदेव: प्रतापवान् | भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं द्रष्टमिच्छति,“राजन! परम प्रतापी वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्णको यहाँ रहते बहुत दिन हो गया। अब ये आपकी आज्ञा लेकर अपने पिताजीका दर्शन करना चाहते हैं। यदि आप स्वीकार करें और हर्षपूर्वक आज्ञा दे दें तभी ये वीरवर श्रीकृष्ण आनर्तनगरी द्वारकाको जायूँगे। अतः आप इन्हें जानेकी आज्ञा दे दें!
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ အင်အားကြီးသော ဝါစုဒေဝ (ကృష్ణ) သည် ဤနေရာ၌ ကြာရှည်စွာ နေထိုင်ခဲ့ပြီ။ ယခု သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို တောင်းခံပြီးနောက် မိမိအဖကို တွေ့မြင်လိုသည်။ စိတ်ချမ်းသာစွာ ခွင့်ပေးတော်မူပါ၊ ထို့ကြောင့် မိမိမြို့တော်သို့ ထွက်ခွာနိုင်ပါစေ» ဟု။
Verse 43
स गच्छेदभ्यनुज्ञातो भवता यदि मन्यसे । आनर्तनगरीं वीरस्तदनुज्ञातुमहसि,“राजन! परम प्रतापी वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्णको यहाँ रहते बहुत दिन हो गया। अब ये आपकी आज्ञा लेकर अपने पिताजीका दर्शन करना चाहते हैं। यदि आप स्वीकार करें और हर्षपूर्वक आज्ञा दे दें तभी ये वीरवर श्रीकृष्ण आनर्तनगरी द्वारकाको जायूँगे। अतः आप इन्हें जानेकी आज्ञा दे दें!
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «သင်က သင့်တော်သည်ဟု ထင်လျှင်၊ သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထိုသူရဲကောင်းကို ထွက်ခွာစေပါ။ သူသည် အာနရတတို့၏ မြို့ (ဒွာရကာ) သို့ သွားလိုသည်။ ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ ခွင့်ပြုတော်မူသင့်သည်» ဟု။
Verse 44
युधिषछ्िर उवाच पुण्डरीकाक्ष भद्रें ते गच्छ त्वं मधुसूदन । पुरी द्वारवतीमद्य द्रष्टं शूरसुतं प्रभो,युधिष्ठिरने कहा--कमलनयन मधुसूदन! आपका कल्याण हो। प्रभो! आप शूरनन्दन वसुदेवजीका दर्शन करनेके लिये आज ही द्वारकाको प्रस्थान कीजिये
ယုဓိဋ္ဌိရက မိန့်သည်– «ကြာပန်းမျက်လုံး မဓုသူဒန၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ အို အရှင်၊ ယနေ့ပင် ဒွာရဝတီမြို့သို့ ထွက်ခွာ၍ ရှူရ၏ သား ဝါစုဒေဝကို တွေ့မြင်လော့» ဟု။
Verse 45
रोचते मे महाबाहो गमनं तव केशव । मातुलश्रिरदृष्टो मे त्वया देवी च देवकी,महाबाहु केशव! मुझे आपका जाना इसलिये ठीक लगता है कि आपने मेरे मामाजी और मामी देवकी देवीको बहुत दिनोंसे नहीं देखा है
ယုဓိဋ္ဌိရက မိန့်သည်– «မဟာဗာဟု ကေရှဝ၊ သင်၏ ထွက်ခွာခြင်းကို ငါ သင့်တော်သည်ဟု မြင်သည်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် ငါ၏ မိခင်ဘက် ဦးလေးကိုလည်း ကြာရှည်စွာ မတွေ့ရသေး၊ ဒေဝကီ မယ်တော်ကိုလည်း မတွေ့ရသေး» ဟု။
Verse 46
समेत्य मातुलं गत्वा बलदेवं च मानद । पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथा्हत:,मानद! महाप्राज्ञ! आप मामाजी तथा भैया बलदेवजीके पास जाकर उनसे मिलिये और मेरी ओरसे उनका यथायोग्य सत्कार कीजिये
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို မာနတော်ရှိသူ၊ ငါ၏ မိခင်ဘက် ဦးလေး ဘလဒေဝကို သွားတွေ့လော့။ အို မဟာပညာရှိ၊ ငါ၏ နာမဖြင့် ထိုအရှင်အား သင့်လျော်သကဲ့သို့ ရိုသေစွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုလော့»။
Verse 47
स्मरेथाश्षापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् | फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद,भक्तोंको मान देनेवाले श्रीकृष्ण! द्वारकामें पहुँचकर आप मुझको, बलवानोंमें श्रेष्ठ भीमसेनको, अर्जुन, सहदेव और नकुलको भी सदा याद रखियेगा
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို ကృష్ణ၊ သစ္စာရှိသူတို့ကို ဂုဏ်တင်ပေးသောအရှင်၊ ဒွာရကာသို့ ရောက်လျှင် ငါ့ကိုလည်းကောင်း၊ အားကြီးသူတို့အနက် အထက်မြတ်ဆုံး ဘီမကိုလည်းကောင်း၊ ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန)၊ ဆဟဒေဝ၊ နကူလတို့ကိုလည်းကောင်း အမြဲမမေ့ဘဲ သတိရလော့»။
Verse 48
आनर्तानवलोक्य त्वं पितरं च महाभुज । वृष्णींश्ष॒ पुनरागच्छेहयमेधे ममानघ,महाबाहु निष्पाप श्रीकृष्ण! आनर्त देशकी प्रजा, अपने माता-पिता तथा वृष्णिवंशी बन्धु-बान्धवोंसे मिलकर पुनः मेरे अश्वमेध यज्ञमें पधारियेगा
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို လက်တံကြီးသောအရှင်၊ အာနရတပြည်သူများကို ကြည့်ရှု၍ မိဘတော်တို့နှင့်လည်းကောင်း၊ ဝೃષ્ણိမျိုးနွယ်တို့နှင့်လည်းကောင်း တွေ့မြင်ပြီးနောက်၊ အို အပြစ်ကင်းသူ၊ ငါ၏ အရှွမေဓယဇ်သို့ ဤနေရာသို့ ပြန်လာလော့။ အို မဟာဗာဟု၊ အပြစ်မရှိသော သရီကృష్ణ၊ အာနရတပြည်၏ ပြည်သူများ၊ မိခင်ဖခင်နှင့် ဝೃષ્ણိဝင် ဆွေမျိုးတို့ကို တွေ့ပြီးလျှင် ငါ၏ အရှွမေဓပူဇော်ပွဲသို့ တဖန် ပြန်လာလော့»။
Verse 49
स गच्छ रत्नान्यादाय विविधानि वसूनि च । यच्चाप्यन्यन्मनोज्ञं ते तदप्यादत्स्व सात्वत,यदुनन्दन केशव! ये तरह-तरहके रत्न और धन प्रस्तुत हैं। इन्हें तथा दूसरी-दूसरी वस्तुएँ जो आपको पसंद हों लेकर यात्रा कीजिये। वीरवर! आपके प्रसादसे ही इस सम्पूर्ण भूमण्डलका राज्य हमारे हाथमें आया है और हमारे शत्रु भी मारे गये
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «သွားလော့၊ အမျိုးမျိုးသော ရတနာများနှင့် ဥစ္စာဓနများကို ယူဆောင်သွားလော့။ ထို့ပြင် သင်နှစ်သက်သမျှ အခြားအရာရှိသမျှကိုလည်း ယူသွားလော့၊ အို စာတ္ဝတ၊ အို ကေရှဝ၊ ယဒုတို့၏ အားရစရာ။ သင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ ဤကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံး၏ အုပ်စိုးမှုကို ငါတို့ရရှိခဲ့ပြီး၊ ငါတို့၏ ရန်သူတို့လည်း သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်»။
Verse 50
इयं च वसुधा कृत्स्ना प्रसादात् तव केशव । अस्मानुपगता वीर निहताश्चापि शत्रव:,यदुनन्दन केशव! ये तरह-तरहके रत्न और धन प्रस्तुत हैं। इन्हें तथा दूसरी-दूसरी वस्तुएँ जो आपको पसंद हों लेकर यात्रा कीजिये। वीरवर! आपके प्रसादसे ही इस सम्पूर्ण भूमण्डलका राज्य हमारे हाथमें आया है और हमारे शत्रु भी मारे गये
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို ကေရှဝ၊ သင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဤကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးသည် ငါတို့၏ အုပ်စိုးမှုအောက်သို့ ရောက်လာပြီ၊ အို သူရဲကောင်း၊ ငါတို့၏ ရန်သူတို့လည်း သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီ။ ထို့ကြောင့် အို ကృష్ణ၊ ယဒုတို့၏ အားရစရာ—ပူဇော်ထားသော အမျိုးမျိုးသော ရတနာနှင့် ဥစ္စာဓနတို့ကို လက်ခံယူလော့၊ ထို့ပြင် ခရီးသွားရာတွင် သင်လိုလားသမျှ အခြားအရာများကိုလည်း ယူဆောင်သွားလော့»။
Verse 51
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वमें गुरुशिष्यसंवादाविषयक इकक््यावनवाँ अध्याय पूरा हुआ,एवं ब्रुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्छिरे । वासुदेवो वर: पुंसामिदं वचनमब्रवीत् कुरुनन्दन धर्मराज युधिष्ठिर जब इस प्रकार कह रहे थे, उसी समय पुरुषोत्तम वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्णने उनसे यह बात कही--
ဤသို့ ကုရုမျိုးဆက်၏ ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောဆိုနေစဉ်တွင် လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဝါစုဒေဝ (ဝါစုဒေဝနန္ဒန) သည် ဤစကားများဖြင့် သူ့အား မိန့်ကြား하였다။ ဇာတ်ကြောင်းသည် တပည့်၏ အပြောမှ ဆရာ၏ အဖြေသို့ လှည့်ကာ ဓမ္မနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်အကြံကို အခြေခံသည့် လမ်းညွှန်မှုသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသည်ကို ပြသသည်။
Verse 52
तवैव रत्नानि धनं च केवलं धरा तु कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै | यदस्ति चान्यद् द्रविणं गृहे मम त्वमेव तस्येश्चर नित्यमी श्चर:,“महाबाहो! ये रत्न, धन और समूची पृथ्वी अब केवल आपकी ही है। इतना ही नहीं, मेरे घरमें भी जो कुछ धन-वैभव है, उसको भी आप अपना ही समझिये। नरेश्वर! आप ही सदा उसके भी स्वामी हैं! इति श्रीमहा भारते आश्वमेधिके पर्वणि अनुगीतापर्वणि कृष्णप्रयाणे द्विपज्चाशत्तमो<डध्याय:
ယုဓိဋ္ဌိရက ဆို၏—“မဟာဗာဟုရေ၊ ဤရတနာများနှင့် ဤဓနဥစ္စာအားလုံးသည် သင်၏ပိုင်ဆိုင်မှုသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် မြေကြီးတစ်လုံးလုံးပင် သင်၏အပိုင် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ငါ့အိမ်၌ ရှိသမျှ အခြားသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကိုလည်း သင်၏ဟုသာ မှတ်ယူပါ။ အို မင်းမြတ်ရေ၊ သင်သည် ထိုအရာတို့၏ မှန်ကန်သော အရှင်သခင်အဖြစ် အစဉ်တစိုက် ရှိနေသည်”။
Verse 53
तथेत्यथोक्तः प्रतिपूजितस्तदा गदाग्रजो धर्मसुतेन वीर्यवान् । पितृष्वसारं त्ववदद् यथाविधि सम्पूजितश्नाप्यगमत् प्रदक्षिणम्,उनके ऐसा कहनेपर धर्मपुत्र युधिष्ठिने जो आज्ञा कहकर उनके वचनोंका आदर किया। उनसे सम्मानित हो पराक्रमी श्रीकृष्णने अपनी बुआ कुन्तीके पास जाकर बातचीत की और उनसे यथोचित सत्कार पाकर उनकी प्रदक्षिणा की
ထိုသို့ ပြောကြားခံရသော် ဂဒါ၏ အစ်ကိုကြီးဖြစ်သော အင်အားကြီး သီရိကృష్ణသည် “ထိုအတိုင်းပင်” ဟု ပြန်လည်ဆိုကာ ဓမ္မသုတ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခြင်းကို ခံယူ하였다။ ထို့နောက် ထုံးတမ်းအတိုင်း ဖခင်ဘက်အဒေါ် ကုန္တီထံ သွားရောက် စကားပြောပြီး၊ သူမထံမှလည်း သင့်တော်သော ဧည့်ခံဂုဏ်ပြုမှုကို ရရှိကာ သူမကို ပတ်လည်လှည့်၍ ဂါရဝပြု하였다။
Verse 54
तया स सम्यक् प्रतिनन्दितस्तत- स्तथैव सर्वर्विदुरादिभिस्तथा । विनिर्ययौ नागपुराद् गदाग्रजो रथेन दिव्येन चतुर्भुज: स्वयम्,कुन्तीसे भलीभाँति अभिनन्दित हो विदुर आदि सब लोगोंसे सत्कारपूर्वक विदा ले चार भुजाधारी भगवान् श्रीकृष्ण अपने दिव्य रथद्वारा हस्तिनापुरसे बाहर निकले
ကုန္တီ၏ သင့်တော်စွာ ချီးမြှောက်ကြိုဆိုခြင်းကို ခံယူပြီး၊ ထို့အတူ ဝိဒုရနှင့် အခြားသူများထံမှလည်း ဂုဏ်ပြုနှုတ်ဆက်ခြင်းကို ရရှိကာ၊ လေးလက်တော်ရှင် ဂဒါဂ္ရဇ (သီရိကൃഷ്ണ) သည် မဟာမြို့ နာဂပုရ (ဟஸတိနာပူရ) မှ မိမိ၏ ဒိဗ္ဗရထားဖြင့် ထွက်ခွာသွား하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကျေးဇူးသိတတ်ခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော နှုတ်ဆက်ထွက်ခွာမှု၏ ဓမ္မကို ထင်ဟပ်စေသည်—အမြတ်ဆုံးသော ဘုရားတော်တောင် ဂုဏ်ပြုမှုကို နှိမ့်ချစွာ လက်ခံကာ ဆွေမျိုးနှင့် အကြီးအကဲတို့အကြား သဟဇာတနှင့် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းလျက် ထွက်ခွာသည်။
Verse 55
रथे सुभद्रामधिरोप्य भाविनीं युधिष्ठिरस्पानुमते जनार्दन: । पितृष्वसुश्चापि तथा महाभुजो विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृत:,बुआ कुन्ती तथा राजा युधिष्ठिरकी आज्ञासे भाविनी सुभद्राको भी रथपर बिठाकर महाबाहु जनार्दन पुरवासियोंसे घिरे हुए नगरसे बाहर निकले
ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဇနာရ္ဒန မဟာဗာဟုသည် သဘဒြာ မင်္ဂလာသဘောရှိသူမကိုလည်း ရထားပေါ်တင်စီးစေပြီး၊ ဖခင်ဘက်အဒေါ် ကုန္တီကိုပါ အတူခေါ်ကာ မြို့သူမြို့သားများ ဝိုင်းရံလျက် မြို့ပြင်သို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 56
तमन्वयाद् वानरवर्यकेतन: ससात्यकिर्माद्रवतीसुतावपि । अगाथबुद्धिर्विदुरश्च माधवं स्वयं च भीमो गजराजविक्रम:,उस समय उन माधवके पीछे कपिध्वज अर्जुन, सात्यकि, नकुल-सहदेव, अगाधबुद्धि विदुर और गजराजके समान पराक्रमी स्वयं भीमसेन भी कुछ दूरतक पहुँचानेके लिये गये
ထိုအခါ မာဓဝ (ကృష్ణ) ထွက်ခွာသွားရာ၌ မျောက်အထွဋ်အမြတ်ကို အလံတော်အဖြစ် ထမ်းဆောင်သော အာర్జုန၊ စာတျကိ၊ မာဒရီ၏ အမွှာသားနှစ်ဦး (နကူလနှင့် သဟဒေဝ)၊ အကြံဉာဏ်နက်ရှိုင်းမဆုံးသော ဝိဒုရ၊ နှင့် ဆင်မင်းကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော ဘီမကိုယ်တိုင်တို့သည် အနည်းငယ်အကွာအဝေးအထိ လိုက်ပါကာ ဧည့်သည်မြတ်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပို့ဆောင်ကြ하였다။
Verse 57
निवर्तयित्वा कुरराष्ट्रवर्धनां- सतत: स सर्वान् विदुरं च वीर्यवान् । जनार्दनो दारुकमाह सत्वर: प्रचोदयाश्चवानिति सात्यकि तथा,तदनन्तर पराक्रमी श्रीकृष्णने कौरवराज्यकी वृद्धि करनेवाले उन समस्त पाण्डवों तथा विदुरजीको लौटाकर दारुक तथा सात्यकिसे कहा--“अब घोड़ोंको जोरसे हाँको'
ထို့နောက် ကုရုနိုင်ငံ၏ စည်းစိမ်တိုးပွားစေသော ပाण्डဝအားလုံးနှင့် ဝိဒုရကို ပြန်လှန်စေပြီး၊ အင်အားကြီးသော ဇနာရ္ဒန (ကൃഷ്ണ) သည် ဒါရုကကို အလျင်အမြန် ခေါ်ကာ၊ စာတျကိကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပြော하였다—“မြင်းတွေကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် မောင်းနှင်၍ မြန်မြန်သွားစေ။”
Verse 58
ततो ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः शिनिप्रवीरानुगतो जनार्दन: । यथा निहत्यारिगणं शतक्रतु- दिव॑ तथा5<नर्त पुरी प्रतापवान्,तत्पश्चात् शिनिवीर सात्यकिको साथ लिये शत्रुदलमर्दन प्रतापी श्रीकृष्ण आनर्तपुरी द्वारकाकी ओर उसी प्रकार चल दिये, जैसे प्रतापी इन्द्र अपने शत्रुसमुदायका संहार करके स्वर्गमें जा रहे हों
ထို့နောက် ရန်သူအုပ်စုများကို ချေမှုန်းသူ ဇနာရ္ဒန (ကృష్ణ) သည် ရှိနိမျိုးရိုး၏ အထက်တန်းသူရဲကောင်းများနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွား하였다။ အာနရ္တမြို့ (ဒွာရကာ) သို့ တန်ခိုးတောက်ပစွာ ချီတက်သွားသည်မှာ၊ ရန်သူတပ်စုကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ကောင်းကင်သို့ တက်သွားသော ရာဇဣန္ဒြ (ရှတကရတု) ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 163
एतत् सर्वमहं सम्यगाचरिष्ये जनार्दन । “सारा जगत् आपमें ही ओत-प्रोत है। एकमात्र आप ही मनुष्योंके अधीश्वर हैं। निष्पाप जनार्दन! आपने मुझपर कृपा करके जो यह उपदेश दिया है, उसका मैं यथावत् पालन करूँगा
“ဇနာရ္ဒန၊ ဤအရာအားလုံးကို ငါ မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်မည်။ ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် သင်၌သာ ချည်နှောင်ယှက်နွယ်နေ၏။ လူသားတို့၏ အရှင်အမြတ်သည် သင်တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏။ အပြစ်ကင်းသော ဇနာရ္ဒန၊ ကရုဏာဖြင့် ငါ့အား ပေးသနားသော ဤအမိန့်တော်ကို ငါ သင်ကြားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ လိုက်နာမည်။”
Verse 236
बलदेवं च दुर्धर्ष तथान्यान् वृष्णिपुड़वान् | “धर्मज्ञ एवं निष्पाप भगवान् जनार्दन! मैं धर्मात्मा राजा युधिष्ठिके पास चलकर उनसे आपके जानेके लिये आज्ञा प्रदान करनेका अनुरोध करूँगा। इस समय आपका द्वारका जाना आवश्यक है, इसमें मेरी भी सम्मति है। अब आप शीघ्र ही मामाजीका दर्शन करेंगे और दुर्जय वीर बलदेवजी तथा अन्यान्य वृष्णिवंशी वीरोंसे मिल सकेंगे”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—“ဓမ္မကို သိမြင်၍ အပြစ်ကင်းသော ဘုရားသခင် ဇနာရ္ဒန၊ ငါသည် ဓမ္မတရားရှိသော မင်း ယုဓိဋ္ဌိရ ထံသို့ သွားကာ သင်၏ ထွက်ခွာခြင်းအတွက် ခွင့်ပြုမိန့်ကို တောင်းခံမည်။ ယခုအချိန်၌ သင် ဒွာရကာသို့ သွားရခြင်းသည် လိုအပ်သည်ဟု ငါလည်း သဘောတူ၏။ မကြာမီ သင်သည် မိခင်ဘက် ဦးလေးကို တွေ့မြင်ရမည်၊ ထို့ပြင် မအောင်နိုင်သော သူရဲကောင်း ဘလဒေဝနှင့် အခြား ဝೃෂ္ဏိမျိုးရိုး သူရဲကောင်းများကိုလည်း တွေ့ဆုံနိုင်မည်။”
Verse 246
तथा विविशतुश्चोभौ सम्प्रहृष्टनराकुलम् । इस प्रकार बातचीत करते हुए वे दोनों मित्र हस्तिनापुरमें जा पहुँचे। उन दोनोंने हृष्ट-पुष्ट मनुष्योंसे भरे हुए नगरमें प्रवेश किया
ဤသို့ စကားပြောဆိုလျက်ရှိစဉ် မိတ်ဆွေနှစ်ဦးသည် ဟတ်စတီနာပူရသို့ ရောက်ရှိလာကာ ပျော်ရွှင်၍ အားကောင်းသန်မာသော လူအများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် မြို့တော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 306
भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्नताम् । सबसे पहले उन शत्रुदमन वीरोंने राजा धृतराष्ट्रके पास जाकर अपने नाम बताते हुए उनके दोनों चरणोंका स्पर्श किया। उसके बाद उन महात्माओंने गान्धारी, कुन्ती, धर्मराज युधिष्ठिर और भीमसेनके पैर छूये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ရန်သူကိုနှိမ်နင်းနိုင်သော မြတ်နိုးဖွယ် သူရဲကောင်းကြီးတို့သည် အရင်ဆုံး ဘုရင် ဓృతရာෂ္ဌရထံ သွားရောက်၍ မိမိတို့၏ အမည်ကို ကြေညာကာ ဘုရင်၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ဂုဏ်ပြုလျက် ထိကပ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ထိုမဟာစိတ်ရှိသူတို့သည် ဂန္ဓာရီ၊ ကုန္တီ၊ ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ နှင့် ဘီမစೇနတို့၏ ခြေတော်များကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဂုဏ်ပြုထိကပ်ခဲ့ကြသည်။
Verse 316
(परिष्वज्य महात्मान वैश्यापुत्रं महारथम् ।) तैः सार्थ नृपतिं वृद्ध ततस्तौ पर्युपासताम् । फिर विदुरजीसे मिलकर उनका कुशल-मंगल पूछा। इसके बाद वैश्यापुत्र महारथी महामना युयुत्सुको भी हृदयसे लगाया। तत्पश्चात् उन सबके साथ वे दोनों बूढ़े राजा धृतराष्ट्रके पास जा बैठे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ဗိုလ်ရထားစီး မဟာသူရဲကောင်း၊ ဝိုင်ရှျာ၏သား ယုယုತ್ಸုကို စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ဖက်လှုပ်နှုတ်ဆက်ပြီးနောက်၊ ထိုနှစ်ဦးသည် အခြားသူများနှင့်အတူ အသက်ကြီးသော ဘုရင် ဓృతရာෂ္ဌရထံ သွားကာ အနီး၌ ထိုင်၍ စောင့်ရှောက်အမှုထမ်း하였다။
Verse 1736
यत्पापो निहत: संख्ये कौरव्यो धृतराष्ट्रज: । “हमलोगोंका प्रिय करनेकी इच्छासे आपने यह अत्यन्त अदभुत कार्य किया कि धृतराष्ट्रके पुत्र कुरुकुलकलंक पापी दुर्योधनको (भैया भीमके द्वारा) युद्धमें मरवा डाला
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—“ဓೃತရာෂ္ဌရ၏သား ကောရဝ မကောင်းသူသည် စစ်မြေပြင်၌ သတ်ဖြတ်ခံရပြီ။ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်သက်ရာကို ပြုလိုသော ဆန္ဒဖြင့် သင်သည် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော ဤကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်—ကူရုမျိုးရိုး၏ အရှက်အကြေး၊ မကောင်းသော ဒုရျောဓနကို စစ်ပွဲ၌ (ဘီမ၏လက်ဖြင့်) သေစေခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။”
Whether a powerful protector is ethically obligated to forcibly prevent a catastrophe among kin, or whether moral autonomy and diṣṭa constrain intervention when parties persistently reject counsel.
That effort toward dharma may be necessary yet insufficient when collective choices favor adharma, and that fate cannot be fully overridden by strength or strategy; spiritual power should be exercised with restraint and discernment.
No explicit phalaśruti appears here; instead, the chapter offers a meta-ethical framing by warning against the misuse or squandering of tapas through impulsive cursing, positioning understanding (adhyātma) as the corrective.