
Adhyaya 17: लिङ्गोद्भव—ब्रह्मविष्ण्वहङ्कार-शमनं, ओंकार-प्रादुर्भावः, मन्त्र-तत्त्वं च
သုတသည် ယခင်က ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာကို နားထောင်ဖတ်ရှုခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ချီးမွမ်းကာ အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် ရှိသီတို့က ရှိုင်ဝအဓိက လျှို့ဝှက်ချက်—လင်္ဂသည် ဘာလဲ၊ လင်္ဂင် (လင်္ဂကို ပိုင်ဆိုင်သူ) သည် မည်သူလဲ၊ ရှီဝကို လင်္ဂဖြင့် အဘယ်ကြောင့် ပူဇော်သနည်း—ဟု မေးမြန်းကြသည်။ ဘြဟ္မာက မူလ ပရဓာနကို “လင်္ဂ” ဟု ခေါ်ပြီး အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ကို “လင်္ဂင်” ဟု ဆိုကာ၊ ပရလယကာလတွင် သတ္တဝါအားလုံး ပျက်လဲ၍ အမှောင်သမုဒ္ဒရာထဲတွင် ကမ္ဘာတရားတစ်ခုတည်းသာ ကျန်ရစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဖန်ဆင်းသူအကြောင်း ဘြဟ္မာနှင့် ဝိෂ္ဏု အငြင်းပွားရာမှ မတိုင်းတာနိုင်သော မီးလောင်လင်္ဂ ပေါ်ထွန်းလာ၍ အဟင်္ကာရကို သက်သာစေကာ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ကို ဖွင့်ပေးသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဟံသာဖြစ်၍ ထိပ်ကို ရှာ၊ ဝိෂ္ဏုသည် ဝရာဟဖြစ်၍ အောက်ခြေကို ရှာသော်လည်း မတွေ့နိုင်ဘဲ နှိမ့်ချစွာ ပြန်လာကြသည်။ လင်္ဂမှ “အောမ်” ၏ သံတော်—A, U, M၊ နာဒ နှင့် တုရိယ—ပေါ်ထွန်းကာ ဝေဒ၊ မန္တရ၊ ကမ္ဘာဖွားမြင်မှု (ဘီဇ–ယောနီ၊ ရွှေဥနှင့် လောကများ) ကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။ ရှီဝ၏ ဝါစကားဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ကိုယ်တော်ကို အသံအက္ခရာနှင့် မန္တရများ (ရိဂ်–ယဇုစ်–သာမန်–အထာဝ) နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီး အခမ်းအနားနှင့် ကုထုံးဆိုင်ရာ အကျိုးများကိုလည်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝိෂ္ဏုနှင့် ဘြဟ္မာတို့က မဟေရှ္ဝရကို စတုတိပြုကာ၊ လင်္ဂ၏ အနန္တသဘောက အဟင်္ကာရကို ပြုပြင်၍ မန္တရနှင့် ဉာဏ်မြင်ခြင်းဖြင့် မောက္ခသို့ လမ်းဖွင့်ကြောင်း တင်ပြသည်။
Verse 1
सूत उवाच एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सह्यादीनां समुद्भवः यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान्
စူတက ပြောသည်—ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သဟျာ (Sahya) နှင့် အခြားသော သန့်ရှင်းမြတ်သော တောင်တန်းတို့၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ဆိုပြီးပြီ။ မည်သူမဆို ဖတ်ရွတ်သော်လည်းကောင်း၊ နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အမြတ်ဆုံး ဒွိဇ (twice-born) များအား နားထောင်စေသော်လည်းကောင်း—ထိုသူသည် ဤပုဏ္ဏားကထာ၏ အကျိုးကို ရရှိမည်။
Verse 2
स याति ब्रह्मसायुज्यं प्रसादात्परमेष्ठिनः ऋषय ऊचुः कथं लिङ्गमभूल्लिङ्गे समभ्यर्च्यः स शङ्करः
ပရမေဋ္ဌိန် (ဗြဟ္မာ) ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သူသည် ဗြဟ္မန်နှင့် စာယုဇ္ယ (တစ်ဖြစ်တည်းဖြစ်ခြင်း) ကို ရောက်ရှိသည်။ ရှိများက မေးကြသည်—“လိင်္ဂ (Liṅga) သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ ထို့ပြင် အမြဲတမ်း ပူဇော်ထိုက်သော ပတိ (Pati) သခင် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကို လိင်္ဂအတွင်း မည်သို့ မှန်ကန်စွာ အဘိယာဉ်ပူဇော်ရမည်နည်း?”
Verse 3
किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सूत वक्तुमिहार्हसि रोमहर्षण उवाच एवं देवाश् च ऋषयः प्रणिपत्य पितामहम्
“လိင်္ဂ (Liṅga) သည် အဘယ်နည်း။ ထို့ပြင် လိင်္ဂီ (Liṅgin) —လိင်္ဂကို ဆောင်ထားသော သခင်—သည် မည်သူနည်း။ အို စူတ၊ ဤနေရာတွင် ရှင်းပြရန် သင်သည် သင့်တော်ပါသည်” ဟု ဆိုကြသည်။ ရောမဟရ္ရှဏက ပြောသည်—“ဤသို့ ဒေဝများနှင့် ရှိများသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကြ၏။”
Verse 4
अपृच्छन् भगवंल्लिङ्गं कथमासीदिति स्वयम् लिङ्गे महेश्वरो रुद्रः समभ्यर्च्यः कथं त्विति
သူတို့သည် မြတ်နိုးအလေးအမြတ်ပြုရသော လိင်္ဂကိုယ်တိုင်အား “သင်သည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း” ဟု မေးကြ၏။ ထို့နောက် “လိင်္ဂအတွင်း တည်ရှိသော မဟေရှ္ဝရ (Mahēśvara) ရုဒြ—ပတိ သခင်—ကို မည်သို့ မှန်ကန်စွာ အဘိယာဉ်ပူဇော်ရမည်နည်း” ဟု ထပ်မံ မေးကြ၏။
Verse 5
किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सो ऽप्याह च पितामहः पितामह उवाच प्रधानं लिङ्गमाख्यातं लिङ्गी च परमेश्वरः
«လိင်္ဂသည် အဘယ်နည်း၊ လိင်္ဂီ (လိင်္ဂကို ဆောင်သူ) သည် မည်သူနည်း» ဟု မေးရာ ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) က ပြန်ဆိုသည်—«ပရဓာန၊ သဘာဝ၏ မူလမက်ထရစ်ကို လိင်္ဂဟု ကြေညာထား၏။ လိင်္ဂီမှာ အထွဋ်အမြတ် အရှင် ပရမေရှ္ဝရ (ပတိ) ဖြစ်၍ ထိုအရာကို လွန်ကျူးကာ အုပ်စိုးတော်မူ၏»။
Verse 6
रक्षार्थमंबुधौ मह्यं विष्णोस्त्वासीत् सुरोत्तमाः वैमानिके गते सर्गे जनलोकं सहर्षिभिः
ပင်လယ်အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်ရန်၊ အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ကျွန်ုပ်အတွက် ဗိဿဏု၏ ကယ်တင်သည့် အင်အား ရှိခဲ့၏။ ထို့နောက် ကောင်းကင်နတ်တို့၏ ဖန်ဆင်းမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သော်၊ ရှိသမျှ ရိရှီတို့နှင့်အတူ ဇနလောကသို့ ရောက်ခဲ့ကြ၏။
Verse 7
स्थितिकाले तदा पूर्णे ततः प्रत्याहृते तथा चतुर्युगसहस्रान्ते सत्यलोकं गते सुराः
ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် သတ်မှတ်ကာလ ပြည့်စုံသွားပြီး၊ ပျက်လဲခြင်း (ပရလယ) နီးကပ်လာသော်၊ လေးယုဂ စက်ဝိုင်း တစ်ထောင်၏ အဆုံး၌ ဒေဝတို့သည် သတ္တျလောကသို့ ထွက်ခွာကြ၏။
Verse 8
विनाधिपत्यं समतां गते ऽन्ते ब्रह्मणो मम शुष्के च स्थावरे सर्वे त्व् अनावृष्ट्या च सर्वशः
ဗြဟ္မာဖြစ်သော ကျွန်ုပ်၏ အာဏာအုပ်စိုးမှု အဆုံးသတ်သွား၍ အရာအားလုံး တူညီသည့် အခြေအနေသို့ ကျရောက်သောအခါ၊ မိုးမရွာခြင်း အပြည့်အဝကြောင့် မရွေ့မလျားသော သတ္တဝါတို့နှင့် အပင်အရာအားလုံးသည် နေရာတိုင်းတွင် ခြောက်သွေ့ကုန်၏။ ထိုကဲ့သို့ စည်းကမ်းပျက်ယွင်းသည့် ကာလ၌ ပရှု (ချည်နှောင်ခံ ဝိညာဉ်များ) သည် ပတိဖြစ်သော သီဝ၏ ကရုဏာမရှိလျှင် အကူအညီမဲ့နေ၏။
Verse 9
पशवो मानुषा वृक्षाः पिशाचाः पिशिताशनाः गन्धर्वाद्याः क्रमेणैव निर्दग्धा भानुभानुभिः
တိရစ္ဆာန်များ၊ လူသားများ၊ သစ်ပင်များ၊ ပိသာချာများ၊ အသားစားသတ္တဝါများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် အခြားတို့သည်—တစ်ခုချင်းစီ အစဉ်လိုက်—နေရောင်တောက်လောင်သော ရောင်ခြည်များကြောင့် နေများပေါ် နေများကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းခြောက်သွေ့သွားကြ၏။
Verse 10
एकार्णवे महाघोरे तमोभूते समन्ततः सुष्वापांभसि योगात्मा निर्मलो निरुपप्लवः
ကြောက်မက်ဖွယ် တစ်ခုတည်းသော ကောစမစ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း၊ အမှောင်သည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့နေစဉ်၊ ယောဂအတ္တမ (အမြင့်ဆုံး ပတိ—ရှီဝ) သည် ရေပြင်ပေါ်တွင် ယောဂနိဒ္ဒရာဖြင့် လဲလျောင်းတော်မူ၏—အပြစ်ကင်းစင်၍ မလှုပ်ရှား၊ မနှောင့်ယှက်။
Verse 11
सहस्रशीर्षा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् सहस्रबाहुः सर्वज्ञः सर्वदेवभवोद्भवः
ထောင်ခေါင်းရှင်တော်၊ ကမ္ဘာလောက၏ အတ္တမဖြစ်တော်မူ၏။ ထောင်မျက်စိ၊ ထောင်ခြေရှိ၍၊ ထောင်လက်တော်ဖြင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသော အလုံးစုံသိရှင်—ဒေဝတားတို့၏ ဖြစ်တည်ခြင်းနှင့် ပေါ်ထွန်းခြင်း အားလုံး၏ မူလအရင်းအမြစ်တော်မူ၏။
Verse 12
हिरण्यगर्भो रजसा तमसा शङ्करः स्वयम् सत्त्वेन सर्वगो विष्णुः सर्वात्मत्वे महेश्वरः
ရဇသဖြင့် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (ကောစမစ်ဖန်ဆင်းရှင်) ဖြစ်တော်မူ၏။ တမသဖြင့် ရှင်ကရ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၏။ သတ္တဝဖြင့် အရာအားလုံးကို ပျံ့နှံ့ကာ ဗိဿဏုအဖြစ်တော်မူ၏။ အလုံးစုံ၏ အတ္တမဖြစ်သော အခြေအနေ၌ မဟေရှ္ဝရ—ဂုဏသုံးပါးကို လွန်ကဲသော အမြင့်ဆုံး ပတိ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 13
कालात्मा कालनाभस्तु शुक्लः कृष्णस्तु निर्गुणः नारायणो महाबाहुः सर्वात्मा सदसन्मयः
ကာလ၏ အတ္တမဖြစ်တော်မူသကဲ့သို့၊ ကာလကို နာဘီအဖြစ်ထားသော အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အဖြူလည်း ဖြစ်၊ အမည်းလည်း ဖြစ်သော်လည်း ဂုဏသုံးပါးကို လွန်ကဲသော နိရ္ဂုဏ ဖြစ်တော်မူ၏။ မဟာလက်တော်ရှိသော နာရာယဏသည် အလုံးစုံ၏ အတ္တမဖြစ်၍ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်း နှစ်ပါးလုံးကို ပျံ့နှံ့ထောက်ပံ့တော်မူ၏။
Verse 14
तथाभूतमहं दृष्ट्वा शयानं पङ्कजेक्षणम् मायया मोहितस्तस्य तमवोचममर्षितः
ထိုသို့ လဲလျောင်းနေတော်မူသော ကြာပန်းမျက်စိရှင်ကို မြင်သောအခါ၊ သူ၏ မာယာကြောင့် ကျွန်ုပ် မောဟဖြစ်သွားပြီး၊ စိတ်မရှည်သဖြင့် ဒေါသထွက်ကာ သူ့အား စကားဆိုမိ၏။
Verse 15
कस्त्वं वदेति हस्तेन समुत्थाप्य सनातनम् तदा हस्तप्रहारेण तीव्रेण स दृढेन तु
«မင်းက ဘယ်သူလဲ» ဟုဆိုကာ ထာဝရသနာတနကို ဆန့်ကျင်၍ လက်ကို မြှောက်တင်လေ၏။ ထို့နောက် ပြင်းထန်၍ ခိုင်မာသော လက်ခတ်တစ်ချက်ဖြင့် ထိုးနှက်လေ၏။
Verse 16
प्रबुद्धो ऽहीयशयनात् समासीनः क्षणं वशी ददर्श निद्राविक्लिन्ननीरजामललोचनः
မြွေခင်းပေါ်မှ အိပ်ရာကနေ နိုးထလာသော ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အရှင်သည် ခဏတစ်လောက် ထိုင်တက်လေ၏။ အိပ်မက်ရေစိုနေသေးသော ကြာပန်းသန့်မျက်လုံးများဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို တည်ငြိမ်စွာ ကြည့်ရှုလေ၏။
Verse 17
मामग्रे संस्थितं भासाध्यासितो भगवान् हरिः आह चोत्थाय भगवान् हसन्मां मधुरं सकृत्
ထို့နောက် တောက်ပသော အလင်းရောင်ပေါ်၌ ထိုင်နေသော ဘုရားဟရီသည် ကျွန်ုပ်ရှေ့တွင် ထ၍ ရယ်မောသကဲ့သို့ ပြုံးကာ ချိုသာနူးညံ့သော စကားဖြင့် တစ်ကြိမ်တည်း ပြောလေ၏။
Verse 18
स्वागतंस्वागतं वत्स पितामह महाद्युते तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्मितपूर्वं सुरर्षभाः
«ကြိုဆိုပါ၏—ကြိုဆိုပါ၏၊ ချစ်သားရေ! အလင်းရောင်ကြီးမြတ်သော ပိတာမဟာရေ!» ဟူသော စကားကို ကြားသော် ဒေဝတားတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများသည် နူးညံ့သော အပြုံးဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ စကြဝဠာ၏ ဓမ္မစည်းကမ်းကို ဂုဏ်ပြုလျက်၊ ဖန်ဆင်းအဆင့်အတန်းအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အထွဋ်အမြတ် ပတိ—သီဝ—အပေါ်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်စွာ ထားရှိကြ၏။
Verse 19
रजसा बद्धवैरश् च तमवोचं जनार्दनम् भाषसे वत्स वत्सेति सर्गसंहारकारणम्
သို့သော် ရဇသဖြင့် ချည်နှောင်ခံရ၍ ရန်လိုစိတ်တွင် တင်းကျပ်နေသူက ဇနာရဒနအား ပြောလေ၏—«အဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို ‘သား၊ သား’ ဟု ခေါ်သနည်း? ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ဖျက်သိမ်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော သင်ပင် မဟုတ်လော။»
Verse 20
माम् इहान्तःस्मितं कृत्वा गुरुः शिष्यमिवानघ कर्तारं जगतां साक्षात् प्रकृतेश् च प्रवर्तकम्
အပြစ်ကင်းသူရေ—ဤနေရာ၌ အတွင်းမှ ပြုံးလျက် ငါ့ကိုကြည့်ပြီး၊ ဆရာသည် ငါ့ကို ဆရာရှေ့ရှိ တပည့်ကဲ့သို့ ဆက်ဆံ하였다—လောကတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်ကို တိုက်ရိုက် ထင်ရှားစေ၍၊ ပရကృతိကို လှုပ်ရှားစေသော ပတိ (သီဝ) ကို ပြသ하였다။
Verse 21
सनातनमजं विष्णुं विरिञ्चिं विश्वसंभवम् विश्वात्मानं विधातारं धातारं पङ्कजेक्षणम्
သူသည် ထာဝရ၍ မမွေးဖွားသော ဗိဿနုကိုလည်းကောင်း၊ စကြဝဠာ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဝိရိဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) ကိုလည်းကောင်း မြင်တော်မူ하였다—အရာအားလုံးအတွင်းရှိ အတ္တမ၊ စီမံခန့်ခွဲသူနှင့် ထိန်းသိမ်းသူ၊ ကြာပန်းမျက်စိရှင်။ သို့ရာတွင် လိင်္ဂပုရာဏ၏ ရှိုင်ဝမြင်ကွင်းအရ ဤကောစမစ်တာဝန်များသည် ပတိ (သီဝ) အမြင့်ဆုံးသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ဖြင့်သာ တည်ရှိသည်။
Verse 22
किमर्थं भाषसे मोहाद् वक्तुमर्हसि सत्वरम् सो ऽपि मामाह जगतां कर्ताहमिति लोकय
“မောဟကြောင့် ဘာကြောင့် ပြောနေသနည်း။ ပြောသင့်သည့်အရာကို အမြန် ပြောလော့။” ထို့နောက် သူလည်း ငါ့အား ပြော하였다—“အို လောကတို့၊ ငါသည် လောကတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်သည်” ဟု။
Verse 23
भर्ता हर्ता भवान् अङ्गाद् अवतीर्णो ममाव्ययात् विस्मृतो ऽसि जगन्नाथं नारायणमनामयम्
သင်သည် ထိန်းသိမ်းသူလည်း ဖြစ်၍ ပြန်လည်သိမ်းယူသူလည်း ဖြစ်သည်; ငါ၏ မဖျက်နိုင်သော ကိုယ်မှ ဆင်းသက်လာသော်လည်း—လောက၏ အရှင် နာရာယဏ၊ အညစ်ကင်း၍ ရောဂါကင်းသော သူကို မေ့လျော့နေပြီ။
Verse 24
पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् विष्णुमच्युतमीशानं विश्वस्य प्रभवोद्भवम्
သူသည် ပုရုရှ (Puruṣa)၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ—အများက ဖိတ်ခေါ်၍ အများက ချီးမွမ်းသောသူ; အရာအားလုံးကို ဖြန့်ကျက်လွှမ်းမိုးသော ဗိဿနု၊ မကျဆုံးသူ အချျုတ (Acyuta); အရှင် အီရှာန (Īśāna); စကြဝဠာ ပေါ်ပေါက်လာရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်၍ ထိုမှ ထွက်ပေါ်ဖန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 25
तवापराधो नास्त्यत्र मम मायाकृतं त्विदम् शृणु सत्यं चतुर्वक्त्र सर्वदेवेश्वरो ह्ययम्
ဤနေရာ၌ သင်၏အပြစ်မရှိပါ။ ဤအရာသည် မိမိ၏ မာယာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တရားကို နားထောင်ပါ၊ မျက်နှာလေးပါးရှင်—ဤသူသည် တကယ်တမ်း နတ်အားလုံး၏ အရှင် ဖြစ်၏။
Verse 26
कर्ता नेता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः अहमेव परं ब्रह्म परं तत्त्वं पितामह
မိမိသည် ပြုလုပ်သူ၊ ဦးဆောင်သူ၊ ပြန်လည်သိမ်းယူသူ ဖြစ်၏။ မိမိနှင့် တူညီသူ မရှိ၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သောရှင်။ မိမိတစ်ဦးတည်းသာ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး တတ္တဝ—အို ပိတာမဟာ။
Verse 27
अहमेव परं ज्योतिः परमात्मा त्वहं विभुः यद्यद्दृष्टं श्रुतं सर्वं जगत्यस्मिंश्चराचरम्
မိမိတစ်ဦးတည်းသည် အမြင့်ဆုံး အလင်းတော် ဖြစ်၏။ မိမိသည် အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အရှင်၊ အတွင်းအတ္တမန် ဖြစ်၏။ ဤလောက၌ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့အပါအဝင် မြင်ခဲ့၊ ကြားခဲ့သမျှ အားလုံးကို မိမိက လွှမ်းမိုးထားပြီး မိမိ၌ တည်၏။
Verse 28
तत्तद्विद्धि चतुर्वक्त्र सर्वं मन्मयमित्यथ मया सृष्टं पुराव्यक्तं चतुर्विंशतिकं स्वयम्
ဤအရာကို သိပါ၊ မျက်နှာလေးပါးရှင်—အရာအားလုံးသည် မိမိတစ်ဦးတည်းဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အစကာလ၌ မိမိကိုယ်တိုင် အဗျက္တ (မဖော်ပြနိုင်သေးသော) ကို ထုတ်ဖော်စေခဲ့ပြီး ထိုမှ တတ္တဝ ၂၄ ပါးသည် ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 29
नित्यान्ता ह्यणवो बद्धाः सृष्टाः क्रोधोद्भवादयः प्रसादाद्धि भवानण्डान्य् अनेकानीह लीलया
အဏု (အဏုဝိညာဉ်) တို့သည် အစမရှိသော ဆက်လက်တည်ရှိမှုရှိသော်လည်း ပာရှ (pāśa) ဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော အနေဖြင့် ဖန်ဆင်းခံရပြီး၊ ဒေါသမှ ပေါက်ဖွားသော သတ္တဝါတို့နှင့် အခြားသတ္တဝါများလည်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် သခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ အို အရှင်၊ သင်သည် ဤနေရာ၌ ဘြဟ္မာဏ္ဍ (ကမ္ဘာဥ) များစွာကို လီလာတော်အဖြစ် ထင်ရှားစေ၏။
Verse 30
सृष्टा बुद्धिर्मया तस्याम् अहङ्कारस्त्रिधा ततः तन्मात्रापञ्चकं तस्मान् मनः षष्ठेन्द्रियाणि च
ထိုမူလတတ္တဝမှ ငါသည် ဗုဒ္ဓိ (ဉာဏ်) ကို ဖန်ဆင်း၏။ ဗုဒ္ဓိအတွင်း၌ ထို့နောက် အဟင်္ကာရ (အတ္တသဘော) သုံးမျိုးဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုသုံးမျိုးအဟင်္ကာရမှ တန်မာထရာ ငါးပါး ပေါ်လာပြီး ထို့မှပင် မန (စိတ်) နှင့် အင်ဒြိယာ ခြောက်ပါးလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 31
आकाशादीनि भूतानि भौतिकानि च लीलया इत्युक्तवति तस्मिंश् च मयि चापि वचस् तथा
သူက အာကာသမှစ၍ ဓာတ်များနှင့် ဓာတ်မှဖြစ်သော အရာအားလုံးသည် လီလာတော်အဖြစ်သာ ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ပျော်ရွှင်စွာ ကြေညာသောအခါ ထိုစကားသည် သူ၌လည်း ငါ၌လည်း တကယ်မှန်ကန်လျက်ရှိ၏။
Verse 32
आवयोश्चाभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् प्रलयार्णवमध्ये तु रजसा बद्धवैरयोः
ငါတို့နှစ်ဦးကြားတွင် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စစ်ပွဲတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ပျက်ကွက်ကာလ၏ သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ရဇသ (စိတ်လှုပ်ရှားမှု၏ အင်အား) ကြောင့် ငါတို့၏ ရန်ငြိုးကို ချည်နှောင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 33
एतस्मिन्नन्तरे लिङ्गम् अभवच्चावयोः पुरः विवादशमनार्थं हि प्रबोधार्थं च भास्वरम्
ထိုအချိန်အတွင်း၌ ငါတို့ရှေ့တွင် တောက်ပသော လင်္ဂ (Liṅga) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အငြင်းပွားမှုကို သက်သာစေခြင်းအတွက်လည်းကောင်း၊ သစ္စာတရားသို့ နိုးကြားစေခြင်းအတွက်လည်းကောင်း ဖြစ်ပြီး၊ အပြိုင်အဆိုင်ကို ကျော်လွန်သော ပတိ (Śiva) ၏ ရှိနေမှုကို ထင်ရှားစေ၏။
Verse 34
ज्वालामालासहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम्
မီးလျှံပန်းကုံး ထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ပြည့်ဝလျက်၊ ကာလအဂ္နိ (အချိန်၏ မီး) ရာပေါင်းများစွာနှင့် တူသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ပျက်စီးခြင်းနှင့် တိုးပွားခြင်းမှ လွတ်ကင်းပြီး၊ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံး မရှိသောအရာ ဖြစ်၏။
Verse 35
अनौपम्यमनिर्देश्यम् अव्यक्तं विश्वसंभवम् तस्य ज्वालासहस्रेण मोहितो भगवान् हरिः
နှိုင်းယှဉ်မရ၊ ဖော်ပြမရ၊ မထင်ရှားသေးသော၊ စကြဝဠာ၏ အရင်းမြစ်တည်းဟူသော—ထိုလျှို့ဝှက်လိင်္ဂ၏ မီးလျှံတစ်ထောင်ပေါင်းကြောင့် ဘဂဝန် ဟရီ (ဗိဿနု) မောဟဖြစ်သွား၏။
Verse 36
मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च
မောဟဖြစ်နေသဖြင့် သူက အဲဒီနေရာမှာ ကျွန်ုပ်အား ပြော၏—“ဤမီးမှ ပေါက်ဖွားသော အံ့ဩဖွယ်ကို စမ်းသပ်ကြစို့။ ငါသည် အောက်သို့ ဆင်းကာ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မီးတိုင်၏ အဆုံးကို ရှာမည်” ဟု။
Verse 37
भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा
“သင်သည် အားထုတ်၍ အမြန် အထက်သို့ သွားသင့်၏” ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ စကြဝဠာအတ္တမ—ပတိ၊ အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်—သည် ထိုအခါ မိမိ၏ ထင်ရှားသော ရူပကို ခံယူတော်မူ၏။
Verse 38
वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति
“ငါလည်း ဝါရာဟ (တောဝက်) ဖြစ်ကာ အမြန် ဟံသ (ငန်းမြတ်) အခြေအနေသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဒေဝတားတို့သည် ငါ့ကို အံသ၊ ဟံသ၊ ဝိရာဋ် ဟု ခေါ်ကြ၏” ဟု။
Verse 39
हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः
မည်သူမဆို ငါ့အား “ဟံသ၊ ဟံသ” ဟု ထပ်တလဲလဲ ရွတ်ဆိုပါက၊ ထိုသူသည် ဟံသ ဖြစ်လာမည်—သန့်ရှင်း၍ ဖြူဝင်းတောက်ပကာ အတွင်းမီး၏ လက္ခဏာဖြင့် မှတ်သားထားပြီး၊ အရပ်ရပ်သို့ တောင်ပံပါဝင်သဖြင့်—ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် ချည်နှောင်မှုကို ကျော်လွန် လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 40
मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्
စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ လေကဲ့သို့ အရှိန်ပြင်းကာ ငါသည် နတ်တို့နှင့်အတူ အထက်သို့ တက်သွား၏။ စကြဝဠာ၏ အတွင်းအတ္တမဖြစ်သော နာရာယဏတော်တောင် ထိုတတ္တဝကို အနက်ရောင် အန်ဇနာအစုကြီးကဲ့သို့—မတိုင်းမတာ မရောက်မီသော လိင်္ဂအမှတ်အသားအဖြစ် မြင်တော်မူ၏။
Verse 41
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्
အကျယ် ယောဇနာ ဆယ်၊ အလျား ယောဇနာ တစ်ရာရှိ၍—မေရုတောင်ကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမားကာ—အရောင်ဖျော့ဖြူပြီး ရှေ့ဘက်တွင် ချွန်ထက်သော ဆင်စွယ်တံများကို ဆောင်ထား၏။
Verse 42
कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्
ကာလအဆုံး၏ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍၊ နှာခေါင်းရှည်၊ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ အသံကြီး၊ ခြေတို၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၏။ အောင်ပွဲ၌ မရှုံးနိုင်၊ ခိုင်မာ၍ မလှုပ်မယှက်၊ တကယ်တမ်း မတူညီသူမရှိ—ပာရှဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော ပာရှုကို လွှမ်းမိုးသည့် ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ပေါ်ထွန်းမှုတည်း။
Verse 43
वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः
ဗိဿနုသည် အနက်ရောင် ဝါရာဟာ (ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူကာ အောက်သို့ ဆင်းသွား၏။ ထို့နောက် အလျင်အမြန်ဖြင့် ဗိဿနုသည် အဆုံးမရှိသော လိင်္ဂ၏ အောက်ဆုံးကန့်သတ်ကို ရှာဖွေရန် တစ်ထောင်နှစ်ပတ်လုံး ဆက်လက် ဆင်းသက်သွား၏။
Verse 44
नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः
ဝက်တော (ဗိဿနု) သည် လိင်္ဂ၏ အမြစ်ကို အနည်းငယ်တောင် မမြင်နိုင်ခဲ့။ ထိုအချိန်အတိုင်းအတာတူညီစွာ ငါလည်း—ရန်သူသတ်သူအို—အထက်သို့ တက်သွားခဲ့၏ (ထိပ်ဖျားကို ရှာဖွေရန်)။
Verse 45
सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः
အဆုံးကို သိလိုသဖြင့် အားလုံးသော ကြိုးစားမှုဖြင့် အလျင်အမြန် လိုက်ရှာရာ၌ သူသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွား၏။ အဆုံးကို မမြင်နိုင်သဖြင့် မိမိ၏ အဟင်္ကာရကြောင့် အောက်သို့ ကျဆင်း၍ နိမ့်ကျသွား၏။
Verse 46
तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः
ထိုနည်းတူပင် ကောင်းမြတ်သော ဘုရားဝိෂ္ဏုသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ကြောက်ရွံ့သ敬ာကြောင့် မျက်လုံးများ တုန်လှုပ်နေကာ ချက်ချင်း ထမြောက်လာ၏။ ဒေဝတားအစုအဝေးတို့ ပေါ်ပေါက်ရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ကိုယ်တော်ကြီးသည် အမြင့်ဆုံး လက္ခဏာတော်ရှေ့၌ ရပ်တည်ကာ လိင်္ဂအဖြစ် ထင်ရှားသော ပတိ(ရှီဝ)၏ မဟာမေတ္တာတန်ခိုးကို လက်ခံသိမြင်၏။
Verse 47
समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः
သူသည် ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ရောက်လာ၍ ဦးချကန်တော့၏။ စိတ်ကြီးမြတ်သော ထိုသူသည် ရှမ္ဘု(Śambhu)၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားကြောက်ရွံ့နေသဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်နေ၏။
Verse 48
पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति
ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ သူသည် နောက်ဘက်မှလည်း၊ ဘေးဖက်မှလည်း၊ ရှေ့ဘက်မှလည်း ပရမေရှ္ဝရကို ဦးချကန်တော့ပြီး၊ “ဤအရာသည် အမှန်တကယ် ဘာနည်း” ဟု စဉ်းစားသတိရ၏။
Verse 49
तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः
ထိုနေရာ၌ပင် သဗ္ဒ၏ သဘောသဘာဝဖြစ်သော မူလနာဒ သံတော် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ဒေဝတားတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများသည် “အိုမ်၊ အိုမ်” ဟူသော ရှည်လျားသံမြည်သံကို ထင်ရှားစွာ ကြားသိကာ၊ ထိုသည် အမြင့်ဆုံး ပတိ(ရှီဝ)ကို ညွှန်ပြသော မျိုးစေ့သံဖြစ်ကြောင်း သိမြင်၏။
Verse 50
किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्
«ဒါက ဘာလဲ» ဟု စဉ်းစားကာ မဟာတုန်လှုပ်သံကို ရပ်၍ နားထောင်နေစဉ်၊ လင်္ဂ၏ တောင်ဘက်၌ သနာတန—ပတိ (ရှီဝ) ကို မြင်တွေ့ရ၏။ အနာဒိ၊ ပျက်စီးမှုကင်းသော အစဉ်တည်တံ့သော အမှန်တရားတော်။
Verse 51
आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति
ပထမအသံမှာ «အ» ဖြစ်၍ ထို့နောက် «ဥ» လာသည်။ «မ» သည် အလယ်၌ တည်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် နာဒ (သိမ်မွေ့သော တုန်ခါသံ) သို့ ရောက်သည်။ ဤအလုံးစုံကို «အိုမ်» ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် စိုင်ဝ စိဒ္ဓာန္တ၌ ပတိ (ရှီဝ) ၏ သံရূপ—ပရဏဝ ဖြစ်သည်။
Verse 52
सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः
နေမဏ္ဍလကဲ့သို့ မြင်တွေ့၍ လူတို့အထွဋ်အမြတ်သည် လင်္ဂ၏ တောင်ဘက်၌ မူလအက္ခရာ «အ» ကို သိမြင်၏။ ထို့နောက် မြောက်ဘက်၌ မီးကဲ့သို့ တောက်ပသော «ဥ» ကို သိမြင်၏—ဤသည်မှာ လင်္ဂ၏ မန္တရရূপဖြစ်၍ ပတိ (ရှီဝ) ကို သန့်ရှင်းသော အသံဖြင့် သိမြင်စေသည်။
Verse 53
शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्
အလယ်သံလုံး «မ» ကို လရောင်အေးမြသော လမဏ္ဍလကဲ့သို့ တောက်ပစွာ မြင်၏။ ထို့အပေါ်၌ ထို့နောက် သန့်ရှင်း၍ ကြည်လင်တောက်ပသော သခင်ကို—အပြစ်ကင်းသော စဖတိက (ကြည်လင်ကျောက်) ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသည့် ပတိ (ရှီဝ) ကို မြင်တွေ့ရ၏၊ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ထက် အထက်တော်မူသော အရှင်။
Verse 54
तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्
သူသည် တူရိယ (စတုတ္ထအခြေအနေ) ကိုတောင် ကျော်လွန်သောအရာ—အမရ၊ အပိုင်းကင်း၊ အနှောင့်အယှက်ကင်း၏။ ဒွန္ဒ (နှစ်မျိုးခွဲခြားမှု) အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ တစ်ပါးတည်းသော အကယ်ဝ (ကေဝလ) ဖြစ်၏။ «ရှုည» ဟူသည် မရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးအစားအားလုံးကို ကျော်လွန်ခြင်း—အပြင်အတွင်း ကန့်သတ်ချက်မရှိခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 55
सबाह्याभ्यन्तरं चैव सबाह्याभ्यन्तरस्थितम् आदिमध्यान्तरहितम् आनन्दस्यापि कारणम्
အမြင့်မြတ်ဆုံးသောအရာသည် အပြင်လည်းဖြစ် အတွင်းလည်းဖြစ်၍ အပြင်အတွင်းရှိသမျှ၏ အတွင်းတည်နေသော အမှန်တရားအဖြစ် တည်ရှိသည်။ အစ မရှိ၊ အလယ် မရှိ၊ အဆုံး မရှိ—အာနန္ဒ (ပျော်ရွှင်သုခ) ၏ အကြောင်းရင်းနှင့် အခြေခံတိုင်တည်ဖြစ်သည်။
Verse 56
मात्रास्तिस्रस्त्वर्धमात्रं नादाख्यं ब्रह्मसंज्ञितम् ऋग्यजुःसामवेदा वै मात्रारूपेण माधवः
မာထရာ (mātrā) သုံးပါးရှိပြီး၊ အဝက်မာထရာကို နာဒ (Nāda) ဟုခေါ်ကာ ဘြဟ္မန် (Brahman) ဟုလည်း သိကြသည်။ အမှန်တကယ် ရိဂ်၊ ယဇုး၊ စာမ ဝေဒ သုံးပါးသည် ဤမာထရာပုံစံအဖြစ် တည်ရှိပြီး—ထို့ကြောင့် မာဓဝ (Mādhava) သည် မာထရာတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံအဖြစ် တည်နေသည်။
Verse 57
वेदशब्देभ्य एवेशं विश्वात्मानमचिन्तयत् तदाभवदृषिर्वेद ऋषेः सारतमं शुभम्
ဝေဒ၏အသံတော်များမှတစ်ဆင့် ရှင်ဣသီသည် ဣရှ (Īśa)—စကြဝဠာ၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်သော သီဝ (Śiva) ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဆင်ခြင်တော်မူ하였다။ ထိုဆင်ခြင်မှုမှပင် ဝေဒသည် ဣသီတစ်ပါးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဣသီအတွက် အလွန်မြတ်၍ မင်္ဂလာအနှစ်သာရ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 58
तेनैव ऋषिणा विष्णुर् ज्ञातवान् परमेश्वरम् देव उवाच चिन्तया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह
ထိုဣသီတော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်ပင် ဗိဿဏု (Viṣṇu) သည် ပရမေရှွရ (Parameśvara) ကို သိမြင်လာ하였다။ ဒေဝက ပြောသည်—“ရုဒြ (Rudra) သည် စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှုအားလုံးမှ လွတ်ကင်း၏; အပြောအဆိုကိုလည်း ကျော်လွန်ပြီး စိတ်ကိုပါ ကျော်လွန်တော်မူ၏။”
Verse 59
अप्राप्य तं निवर्तन्ते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः एकाक्षरेण तद्वाच्यम् ऋतं परमकारणम्
စကားလုံးတို့သည် ထိုအရှင်ထံ မရောက်နိုင်သဖြင့် ပြန်လှည့်သွားကြသည်။ သို့ရာတွင် အက္ခရာတစ်လုံးတည်းဖြင့် ထိုအရှင်ကို ညွှန်ပြနိုင်သည်; ထိုအက္ခရာတစ်လုံးဖြင့်ပင် ထိုအရှင်ကို ဆိုလိုသည်—ထိုအရှင်သည် ဣတ (Ṛta) ဖြစ်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
Verse 60
सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम् एकाक्षरादकाराख्यो भगवान्कनकाण्डजः
ထိုအရှင်သည် သစ္စာတရားတည်း—အာနန္ဒတည်း—မသေမပျက်တည်း ဖြစ်၏။ အလွန်မြင့်မြတ်သော ပရမဗြဟ္မန်၊ အလွန်မြင့်မြတ်ထက်ပင် လွန်ကဲတော်မူ၏။ မပျက်မယွင်း အက္ခရာတစ်လုံးမှ «အ» သံဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ရွှေရောင် စကြဝဠာဥမှ ပေါ်ထွန်းသော ဘဂဝန်သည် အရာအားလုံးထက်လွန်သော ပတိ (အရှင်) ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 61
एकाक्षरादुकाराख्यो हरिः परमकारणम् एकाक्षरान्मकाराख्यो भगवान्नीललोहितः
အက္ခရာတစ်လုံး «ဥ» မှ ဟရီသည် ပရမကာရဏ (အကြောင်းရင်းအမြင့်ဆုံး) ဖြစ်၏။ အက္ခရာတစ်လုံး «မ» မှ ဘဂဝန် နီလလိုဟိတ—သီဝအရှင်တော် ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။
Verse 62
सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्य् उकाराख्यस्तु मोहकः मकाराख्यस् तयोर् नित्यम् अनुग्रहकरो ऽभवत्
ပေါ်ထွန်းမှုကို ဖန်ဆင်းသူသည် «အ» အက္ခရာဖြင့် ညွှန်းဆိုသော အရှင်ဟု ဆိုကြ၏။ «ဥ» အက္ခရာဖြင့် ညွှန်းဆိုသောသူသည် မောဟဖြစ်စေ၍ သတ္တဝါတို့ကို မျက်မှောက်မသိအောင် လှည့်စားသူ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် «မ» အက္ခရာဖြင့် ညွှန်းဆိုသော အရှင်သည် အမြဲတမ်း ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားသူ ဖြစ်၍၊ ပတိ (အရှင်) ကို ထင်ရှားစေကာ ပာရှု (paśu) ကို ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။
Verse 63
मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्य् अकारो बीजमुच्यते उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः
«မ» ဟူသည် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော အရှင်၊ မျိုးစေ့ကို ကိုင်ဆောင်သော သဘောတရား ဖြစ်၏။ «အ» ကို မျိုးစေ့တည်းဟု ကြေညာကြ၏။ «ဥ» ဟူသည် ဟရီ၏ ယောနိ (yoni) — ပရဓာန (Pradhāna) နှင့် ပုရုရှ (Puruṣa) အပေါ် အရှင် ဖြစ်၏။
Verse 64
बीजी च बीजं तद्योनिर् नादाख्यश् च महेश्वरः बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः
မဟာဒေဝသည် မျိုးစေ့ကို ကိုင်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၍ မျိုးစေ့တည်းလည်း ဖြစ်၏။ ထိုမျိုးစေ့၏ ယောနိ (အမိဝမ်း) လည်း ဖြစ်ပြီး၊ နာဒ (Nāda) ဟု ခေါ်သော မူလသံ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ မျိုးစေ့ကိုင်ဆောင်သူအဖြစ် မိမိအတ္တကို ခွဲခြားကာ၊ မိမိ၏ လွတ်လပ်သော အလိုတော်ဖြင့် တည်မြဲစွာ တည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 65
अस्य लिङ्गादभूद्बीजम् अकारो बीजिनः प्रभोः उकारयोनौ निक्षिप्तम् अवर्धत समन्ततः
ဤလိင်္ဂမှ မျိုးစေ့ ပေါ်ထွန်းလာ၏—မျိုးစေ့ကို ဆောင်တော်မူသော အရှင်၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သည့် «အ» အက္ခရာတည်း။ ထိုမျိုးစေ့ကို «ဥ» ၏ ဂರ್ಭ၌ ထည့်သွင်းသောအခါ အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်ပွားကြီးထွား၍၊ သက္တိအားဖြင့် ပတိ (ရှီဝ) ၏ အလုံးစုံဝင်ရောက်ပွင့်လင်းခြင်းကို ပြသကာ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အခြေခံဖြစ်၏။
Verse 66
सौवर्णमभवच्चाण्डम् आवेष्ट्याद्यं तदक्षरम् अनेकाब्दं तथा चाप्सु दिव्यमण्डं व्यवस्थितम्
ထိုမူလတရား အပျက်မရှိ အက္ခရာသဘောကို ထုပ်ပိုးကာ ဝန်းရံသဖြင့် ရွှေရောင် ကမ္ဘာဥ (အဏ္ဍ) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိုဥသည် ရေထဲ၌ တည်နေ၍၊ တရားစနစ်တကျ စီမံထားသော သာသနာတော်မဏ္ဍလကဲ့သို့ ဒိဗ္ဗစက်ဝိုင်းအဖြစ် တည်ကြည်ကာ ပတိ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ဖန်ဆင်းခြင်း ပွင့်လင်းရန် အကာအကွယ်ဖြစ်၏။
Verse 67
ततो वर्षसहस्रान्ते द्विधा कृतमजोद्भवम् अण्डम् अप्सु स्थितं साक्षाद् आद्याख्येनेश्वरेण तु
ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင် ပြည့်ဆုံးချိန်တွင် မမွေးဖွားသေးသော အရှင်—မူလအရှင်ဟု ခေါ်သော ဣශ්ဝရသည် ရေထဲ၌ တည်နေသော ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသည့် ကမ္ဘာဥကို တိုက်ရိုက် နှစ်ပိုင်း ခွဲတော်မူ၏။
Verse 68
तस्याण्डस्य शुभं हैमं कपालं चोर्ध्वसंस्थितम् जज्ञे यद्द्यौस्तदपरं पृथिवी पञ्चलक्षणा
ထိုကမ္ဘာဥမှ မင်္ဂလာရှိသော ရွှေရောင် အပေါ်ခွံသည် အထက်၌ တည်ကာ ကောင်းကင် (ဒျော) ဖြစ်လာ၏။ အခြားပိုင်းမှလည်း လက္ခဏာငါးပါးဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မြေကြီး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ကြောင့် ပတိ (ရှီဝ) ၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် စနစ်တကျ လောကများ ပေါ်ထွန်းပြီး၊ နောက်တစ်ခါ ပရှု (ဝိညာဉ်များ) သည် မိမိတို့၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) အတိုင်း အတွေ့အကြုံ ခံစားကြ၏။
Verse 69
तस्मादण्डोद्भवो जज्ञे त्व् अकाराख्यश्चतुर्मुखः स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः
ထိုအရင်းအမြစ်မှ ကမ္ဘာဥမှ ပေါ်ထွန်းလာသော မျက်နှာလေးပါးရှိသူ—«အ-ကာရ» ဟု ခေါ်သောသူ—မွေးဖွားလာ၏။ သူသည် လောကအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရှင်တော်တည်းဟူသော သုံးမျိုးသောပုံစံ (ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပြန်လည်သိမ်းယူခြင်း) ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူသည်—အားလုံးသည် ပတိ ရှီဝ၏ အာဏာအောက်၌ ဖြစ်၏။
Verse 70
एवमोमोमिति प्रोक्तम् इत्याहुर्यजुषां वराः यजुषां वचनं श्रुत्वा ऋचः सामानि सादरम्
“ဤသို့ ‘အိုမ်၊ အိုမ်’ ဟု ကြေညာသည်” ဟု ယဇုစ်မန္တရရွတ်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့က ဆိုကြသည်။ ယဇုစ်၏ ဝေဒဝါစကို ကြားသော် ရစ်ခ်ဝေဒကဗျာများနှင့် စာမန်သီချင်းများသည် ရိုသေစွာ တညီတညွတ် ပြန်လည်သံယောဇဉ်ကာ ပရမပတိ—ရှီဝကို သီဆိုချီးမွမ်း하였다။
Verse 71
एवमेव हरे ब्रह्मन्न् इत्याहुः श्रुतयस्तदा ततो विज्ञाय देवेशं यथावच्छ्रुतिसंभवैः
“အမှန်တကယ် ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်၊ ဟေး ဟရီ၊ ဟေး ဘြဟ္မာ” ဟု ထိုအခါ သြုတိများက ကြေညာ하였다။ ထို့နောက် ဝေဒဗျာဒိတ်မှ ပေါ်ထွန်းသော သက်သေတရားများအားဖြင့် သူတို့သည် ဒေဝတို့၏ အရှင်—ရှီဝကို အမှန်အတိုင်း မှန်ကန်စွာ သိမြင်하였다။
Verse 72
मन्त्रैर्महेश्वरं देवं तुष्टाव सुमहोदयम् आवयोः स्तुतिसंतुष्टो लिङ्गे तस्मिन्निरञ्जनः
သန့်ရှင်းသော မန္တရများဖြင့် သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာဒေဝ မဟေရှ္ဝရကို ချီးမွမ်းသီဆို하였다။ သူတို့၏ စတုတိကြောင့် နှစ်သက်တော်မူသော အညစ်အကြေးကင်းရှင်းသည့် အရှင်သည် ထိုလင်္ဂ၌ပင် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၍ ပတိအဖြစ် ပာရှုတို့ကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေသော အရှင်ဖြစ်တော်မူသည်။
Verse 73
दिव्यं शब्दमयं रूपम् आस्थाय प्रहसन् स्थितः अकारस्तस्य मूर्धा तु ललाटं दीर्घमुच्यते
သန့်ရှင်းသော အသံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ခံယူကာ အပြုံးဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်တော်မူသည်။ ထိုအသံရုပ်၏ အကာရ “အ” သည် ခေါင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ရှည်လျားသော လလားဋ (နဖူး) သည် မျက်နှာပြင်အဖြစ် ဆိုကြသည်။
Verse 74
इकारो दक्षिणं नेत्रम् ईकारो वामलोचनम् उकारो दक्षिणं श्रोत्रम् ऊकारो वाममुच्यते
အက္ခရာ “i” သည် ညာမျက်စိဟု ဆိုကြပြီး “ī” သည် ဘယ်မျက်စိဟု ဆိုကြသည်။ “u” သည် ညာနားဖြစ်၍ “ū” သည် ဘယ်နားဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 75
ऋकारो दक्षिणं तस्य कपोलं परमेष्ठिनः वामं कपोलम् ॠकारो ऌ ॡ नासापुटे उभे
အက္ခရာ «Ṛ» သည် ပရမေဋ္ဌင် (အမြင့်မြတ်သခင်) ၏ ညာဘက်ပါးဖြစ်၏။ «Ṝ» သည် ဘယ်ဘက်ပါးဖြစ်၏။ «Ḷ» နှင့် «Ḹ» တို့သည် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသောသံများသည် ပတိ—ချည်နှောင်မှုကိုလွန်သော သခင်၏ ကိုယ်အင်္ဂါများအဖြစ် တည်မြဲ၏။
Verse 76
एकारम् ओष्ठमूर्द्ध्वश् च ऐकारस्त्वधरो विभोः ओकारश् च तथौकारो दन्तपङ्क्तिद्वयं क्रमात्
အက္ခရာ «E» သည် အပေါ်နှုတ်ခမ်းဖြစ်၏။ «AI» သည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင် (ဝိဘု) ၏ အောက်နှုတ်ခမ်းဖြစ်၏။ အစဉ်လိုက် «O» နှင့် «AU» တို့သည် သွားတန်းနှစ်တန်းဖြစ်၏။
Verse 77
अमस्तु तालुनी तस्य देवदेवस्य धीमतः कादिपञ्चाक्षराण्यस्य पञ्च हस्तानि दक्षिणे
ပညာရှိသော ဒေဝဒေဝ (ဘုရားတို့၏ဘုရား) အတွက်၊ သူ၏ ပါးစပ်အတွင်းက တာလု (အာခေါင်) နှင့် ဆက်စပ်အင်္ဂါများကို သန့်ရှင်းသကဲ့သို့ သိမြင်ရမည်။ ထို့ပြင် ညာဘက်တွင် «ka» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးနှင့် ကိုက်ညီသည့် လက်ငါးဖက်ရှိပြီး၊ မန္တရ၊ ကရမကာဏ္ဍ၏ အာနုဘော်နှင့် ကမ္ဘာလောကလုပ်ဆောင်ချက်တို့၏ မူလနှင့် အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သော ပတိကို ဖော်ညွှန်းသည်။
Verse 78
चादिपञ्चाक्षराण्येवं पञ्च हस्तानि वामतः टादिपञ्चाक्षरं पादस् तादिपञ्चाक्षरं तथा
ထို့အတူ «ca» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးကို ဘယ်ဘက်ရှိ လက်ငါးဖက်အဖြစ် တင်ထားရမည်။ «ṭa» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးကို ခြေထောက်အဖြစ် တင်ထားရမည်။ ထို့ပြင် «ta» ဖြင့်အစပြုသော အက္ခရာငါးလုံးကိုလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်စေရမည်။
Verse 79
पकारमुदरं तस्य फकारः पार्श्वमुच्यते बकारो वामपार्श्वं वै भकारं स्कन्धमस्य तत्
ထို လိင်္ဂမန္တရ၏ အာဓိပ္ပါယ်ကိုယ်ရုပ်အတွင်း၌ «pa» သည် သူ၏ ဝမ်းဗိုက်ဟု ဆို၏။ «pha» သည် ဘေးဖက်ဟု ကြေညာ၏။ «ba» သည် အမှန်တကယ် ဘယ်ဘက်ဘေးဖက်ဖြစ်၏။ «bha» သည် သူ၏ ပခုံးဖြစ်၏။
Verse 80
मकारं हृदयं शंभोर् महादेवस्य योगिनः यकारादिसकारान्तं विभोर्वै सप्त धातवः
အက္ခရာ «မ» သည် သမ္ဘု—မဟာဒေဝ၊ အမြင့်ဆုံး ယောဂီ၏ နှလုံးသားတော်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် «ယ» မှ «သ» အထိ အက္ခရာစဉ်သည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်၏ ဓာတု ၇ ပါး (dhātu) ဖြစ်သည်။
Verse 81
हकार आत्मरूपं वै क्षकारः क्रोध उच्यते तं दृष्ट्वा उमया सार्धं भगवन्तं महेश्वरम्
အက္ခရာ «ဟ» သည် အတ္တမူရတော် (အတ္မာ၏ ရုပ်သဘော) ဟု အမှန်တကယ် ဆိုကြသည်။ «က္ෂ» သည် ဒေါသကို ဆိုလိုသည်ဟု ကြေညာသည်။ ထိုအရှင် မဟေရှွရ—မဟာဒေဝကို ဥမာနှင့်အတူ မြင်မြောက်၍…
Verse 82
प्रणम्य भगवान् विष्णुः पुनश्चापश्यदूर्द्ध्वतः ओङ्कारप्रभवं मन्त्रं कलापञ्चकसंयुतम्
အရိုအသေဖြင့် ဦးချ၍ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အရှင် ဗိဿနုသည် ထပ်မံ အထက်သို့ မော့ကြည့်လေသည်။ ထိုအခါ သန့်ရှင်းသော အိုံကာရ (Oṅkāra) မှ ပေါ်ထွန်းလာသော မန္တရကို မြင်ရပြီး၊ ကလာ ၅ ပါး (kalā) ဖြင့် ပြည့်စုံလေသည်။
Verse 83
शुद्धस्फटिकसंकाशं सुभाष्टत्रिंशदक्षरम् मेधाकरम् अभूद्भूयः सर्वधर्मार्थसाधकम्
ထပ်မံ၍ ၎င်းသည် သန့်ရှင်းသော စဖတိက (ကြည်လင်သလင်းကျောက်) ကဲ့သို့ တောက်ပလာပြီး၊ မင်္ဂလာရှိသော အက္ခရာ ၃၈ လုံးပါ မန္တရဖြစ်လေသည်။ ၎င်းသည် ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်ပညာကို ပေးကာ ဓမ္မနှင့် အတ္ထ အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Verse 84
गायत्रीप्रभवं मन्त्रं हरितं वश्यकारकम् चतुर्विंशतिवर्णाढ्यं चतुष्कलमनुत्तमम्
ဂါယတြီ (Gāyatrī) မှ ပေါ်ထွန်းသော မန္တရတစ်ပါးကို သင်ကြားသည်။ ၎င်းသည် အစိမ်းရောင်သဘောဖြင့် ထင်ရှားကာ ဝသျ (vaśya) ဟူသော သန့်ရှင်းသော ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်းကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ အက္ခရာ ၂၄ လုံးပြည့်စုံ၍ ကလာ ၄ ပါး (kalā) ပါဝင်ကာ အလွန်မြင့်မြတ်သည်။
Verse 85
अथर्वमसितं मन्त्रं कलाष्टकसमायुतम् अभिचारिकमत्यर्थं त्रयस्त्रिंशच्छुभाक्षरम्
ထို့နောက် အသိတ (အမည်းရောင်) အထာဗဏ မန္တရကို ဟောကြားတော်မူ၏။ ကလာ ၈ ပါဝင်၍ အဘိချာရ (တားဆီး/ကာကွယ် အခမ်းအနား) အတွက် အလွန်တန်ခိုးကြီးကာ မင်္ဂလာအက္ခရာ ၃၃ လုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
Verse 86
यजुर्वेदसमायुक्तं पञ्चत्रिंशच्छुभाक्षरम् कलाष्टकसमायुक्तं सुश्वेतं शान्तिकं तथा
ယဇုရဝေဒနှင့် ဆက်စပ်သော မန္တရဖြစ်၍ မင်္ဂလာအက္ခရာ ၃၅ လုံးပါဝင်သည်။ ကလာ ၈ ပါဝင်ကာ အလွန်ဖြူစင်၍ ရှာန္တိက (ငြိမ်းချမ်းသက်သာစေသော) သဘောရှိသည်ဟု လိင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှိဝ မန္တရကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 87
त्रयोदशकलायुक्तं बालाद्यैः सह लोहितम् सामोद्भवं जगत्याद्यं वृद्धिसंहारकारणम्
ကလာ ၁၃ ပါဝင်၍ ကလေးပုံစံနှင့် အခြားပုံစံများနှင့်အတူ ရောင်နီတောက်ပသည်။ ထိုကမ္ဘာ၏ အစဉ်အလာမူလတတ္တဝ (svayambhū) သည် တိုးပွားခြင်းနှင့် သုတ်သင်ပျက်စီးခြင်း (သံဟာရ) နှစ်ပါး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်။
Verse 88
वर्णाः षडधिकाः षष्टिर् अस्य मन्त्रवरस्य तु पञ्च मन्त्रांस् तथा लब्ध्वा जजाप भगवान् हरिः
ဤအထူးမြတ်သော မန္တရသည် အက္ခရာ ၆၆ လုံးပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် မန္တရ ၅ ပုဒ်ကိုလည်း ရရှိပြီးနောက် မင်္ဂလာရှိသော ဟရီ (ဗိဿဏု) သည် ဂျပ (japa) ဖြင့် ထပ်မံရွတ်ဆိုကာ မန္တရတန်ခိုးကို လိင်္ဂအဖြစ် ထင်ရှားသော အမြင့်ဆုံး ပတိ (Pati) ထံသို့ ညွှန်တော်မူ၏။
Verse 89
अथ दृष्ट्वा कलावर्णम् ऋग्यजुःसामरूपिणम् ईशानमीशमुकुटं पुरुषास्यं पुरातनम्
ထို့နောက် သူတို့သည် ကလာတေဇောဖြင့် တောက်ပ၍ ဣဂ်၊ ယဇု၊ သာမ ဝေဒတို့၏ ရုပ်သဘောကို ကိုယ်တိုင်ထမ်းဆောင်သော အရှင်ကို မြင်ကြသည်။ အီရှာန—အမြင့်ဆုံး အုပ်စိုးရှင်၊ အာဏာမကူဋ်ကို ဆောင်းထားသူ၊ ပုရုಷ (ကောစ्मिक ပုဂ္ဂိုလ်) ကို မျက်နှာအဖြစ် ထင်ရှားစေသော ရှေးဦးအရှင် ပတိကို မြင်ကြသည်။
Verse 90
अघोरहृदयं हृद्यं वामगुह्यं सदाशिवम् सद्यः पादं महादेवं महाभोगीन्द्रभूषणम्
အဃောရသည် ထာဝရမင်္ဂလာနှင့် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ်သော သခင်၏ နှလုံးဖြစ်၏; ဝါမသည် အတွင်းလျှို့ဝှက်အာရုံ—သဒာရှီဝ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏; သဒ္ယောဇာတသည် သခင်၏ ခြေတော်—မဟာဒေဝ၊ မဟာနဂါးမင်းများကို အလှဆင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်တော်မူ၏။
Verse 91
विश्वतः पादवदनं विश्वतो ऽक्षिकरं शिवम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सर्गस्थितिसंहारकारणम्
အလုံးစုံပြန့်နှံ့တော်မူသော ရှီဝကို ငါကိုးကွယ်၏—ခြေတော်နှင့် မျက်နှာတော်တို့သည် အရပ်ရပ်၌ရှိ၍ မျက်စိတော်နှင့် လက်တော်တို့လည်း အရပ်ရပ်၌ရှိ၏; ဗြဟ္မာ၏အထက်တော်မူသော အရှင်ဖြစ်ပြီး ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်သုဉ်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းအမြစ်ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 92
तुष्टाव पुनरिष्टाभिर् वाग्भिर् वरदमीश्वरम्
ထို့နောက် သူသည် အရှင်—အီශ්ဝရ၊ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ဆုတော်ပေးရှင်ကို—ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် မင်္ဂလာဝါစကားများဖြင့် ထပ်မံချီးမွမ်းတော်မူ၏။
It appears suddenly in the pralaya-ocean as a self-luminous, immeasurable Linga—adorned with countless flames, resembling many kalāgnis—free from decay and growth, and without beginning, middle, or end. Its purpose is explicitly dispute-pacification (vivāda-śamana) and spiritual awakening (prabodha).
Oṃ is shown as manifesting on/through the Linga with A (south), U (north), M (middle), culminating in nāda and the transcendental turiya beyond phonation. From the one imperishable syllable arise differentiated powers associated with creation, delusion/operation, and grace—presented as a mantra-cosmology where Veda and worlds unfold from sacred sound under Maheshvara.
While not a procedural puja-manual here, the chapter frames correct worship as (1) humility and surrender (ending egoic rivalry), (2) mantra-centered contemplation beginning with Oṃ and Veda-derived stuti, and (3) recognition of Shiva as the all-pervading inner reality (sarvātman). The ‘rule’ is alignment of mind, speech, and understanding with the Linga’s infinitude and Shiva’s anugraha.