Adhyaya 3

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) द्वितीयो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अव्यक्तादभवत् कालः प्रधानं पुरुषः परः / तेभ्यः सर्वमिदं जातं तस्माद् ब्रह्ममयं जगत्

ဤသို့ သီရိကူർമပုရာဏ၌၊ ဆတ်စာဟသ္ရီ သံဟိတား၏ အပေါ်ပိုင်း (ဣရှ္ဝရဂီတာအတွင်း) ဒုတိယအခန်း။ ဘုရားရှင်မိန့်တော်မူသည်—အဗျက္တမှ ကာလ ပေါ်ထွန်းလာ၏; ပရဓာနနှင့် အမြင့်ဆုံး ပုရုရှလည်း ရှိ၏။ ထိုတို့မှ ဤအလုံးစုံသော လောကကြီး ပေါက်ဖွားသဖြင့် လောကသည် ဗြဟ္မမယ—ဗြဟ္မဖြင့် ပြည့်နှက်၏။

Verse 2

सर्वतः पाणिपादं तत् सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति

ထိုအမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားသည် နေရာတိုင်းတွင် လက်နှင့်ခြေ ရှိ၏; နေရာတိုင်းတွင် မျက်စိ၊ ခေါင်း၊ မျက်နှာ ရှိ၏။ လောက၌ နေရာတိုင်းတွင် ကြားနိုင်ခြင်းရှိ၍ အရာအားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းကာ အလုံးစုံ၌ တည်နေ၏။

Verse 3

सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् / सर्वाधारं सदानन्दमव्यक्तं द्वैतवर्जितम्

အာရုံအင်္ဂါအားလုံး၏ ဂုဏ်သဘောအဖြစ် ထင်ရှားသော်လည်း အာရုံအင်္ဂါအားလုံးမှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။ အရာအားလုံး၏ အထောက်အကူ၊ အမြဲအာနန္ဒ၊ မထင်ရှားသော (အဝျက်တ)၊ ဒွိတကင်းရှင်းတော်မူ၏။

Verse 4

सर्वोपमानरहितं प्रमाणातीतगोचरम् / निर्विकल्पं निराभासं सर्वावासं परामृतम्

အမြင့်မြတ်ဆုံးအရာသည် နှိုင်းယှဉ်စရာမရှိ၊ အသိပညာ၏ အထောက်အထားများ၏ လက်လှမ်းမမီရာ၌ ရှိ၏။ စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှုကင်း၍ အကန့်အသတ်ပုံရိပ်မရှိ၊ အရာအားလုံးအတွင်း အတွင်းနေရာအဖြစ် တည်ရှိကာ မသေမမြဲ၏ အမြင့်ဆုံး အမృతတော် ဖြစ်၏။

Verse 5

अभिन्नं भिन्नसंस्थानं शाश्वतं ध्रु वमव्ययम् / निर्गुणं परमं व्योम तज्ज्ञानं सूरयो विदुः

မခွဲမခွာဘဲ အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန်များအဖြစ် ထင်ရှားတော်မူသော၊ အမြဲတည်၊ တည်ငြိမ်၊ မပျက်မယွင်း၊ ဂုဏ်သဘောများကင်းသော (နိရ္ဂုဏ) အမြင့်ဆုံး ဗျိုမ (ဗြဟ္မန်) ကို—ပညာရှိတို့က ထိုအရာကို စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဟု သိကြ၏။

Verse 6

स आत्मा सर्वभूतानां स बाह्याभ्यन्तरः परः / सो ऽहं सर्वत्रगः शान्तो ज्ञानात्मा परमेश्वरः

သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတ္တမန် ဖြစ်၏။ အပြင်၌လည်း အတွင်း၌လည်း ရှိကာ ထက်မြတ်လွန်ကဲ၏။ အရာအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့၍ ငြိမ်းချမ်းသော၊ ဉာဏ်အတ္တမန်ဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး အီශ්ဝရ—ထိုသူသည် ငါပင် ဖြစ်၏။

Verse 7

मया ततमिदं विश्वं जगदव्यक्तमूर्तिना / मत्स्थानि सर्वभूतानि यस्तं वेद स वेदवित्

မထင်ရှားသော ရုပ်သဘော (အဝျက်တ) ဖြင့် ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို ငါ ပျံ့နှံ့စေခဲ့၏။ သတ္တဝါအားလုံးသည် ငါ၌ တည်၏; ထိုတတ္တဝါကို အမှန်တကယ် သိသူသည် ဝေဒကို သိသူ ဖြစ်၏။

Verse 8

प्रधानं पुरुषं चैव तत्त्वद्वयमुदाहृतम् / तयोरनादिरुद्दिष्टः कालः संयोजकः परः

ပဓာန (မူလသဘာဝ) နှင့် ပုရုရှ (သိမြင်သောအတ္တ) ကို အခြေခံတတ္တဝါ နှစ်ပါးဟု ကြေညာသည်။ ထိုနှစ်ပါးအပေါ်၌ ကာလ (အချိန်) သည် အစမရှိသော အမြင့်မြတ်တော်မူ၍ ထိုနှစ်ပါးကို ပေါင်းစည်းစေသော အလွန်တော်သော အကြောင်းကိန်းဟု သင်ကြားသည်။

Verse 9

त्रयमेतदनाद्यन्तमव्यक्ते समवस्थितम् / तदात्मकं तदन्यत् स्यात् तद्रूपं मामकं विदुः

ဤသုံးပါးသည် အစမရှိ အဆုံးမရှိ၍ အဗျက်တ (မပေါ်လွင်သောအခြေအနေ) ထဲ၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် “အဲဒါ” ၏ အတ္တသဘောတရားဖြစ်သော်လည်း “အဲဒါ” နှင့် ကွဲပြားသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ၎င်း၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ငါ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဟု သိလော့။

Verse 10

महदाद्यं विशेषान्तं संप्रसूते ऽखिलं जगत् / या सा प्रकृतिरुद्दिष्टा मोहिनी सर्वदेहिनाम्

မဟတ် (အကြီးမားဆုံးတတ္တဝါ) မှ စ၍ ဝိသေသ (အထူးသဖြင့် ခွဲခြားသော အစိတ်အပိုင်းများ) အထိ၊ သူမသည် စကြဝဠာအလုံးစုံကို ပေါက်ဖွားစေသည်။ ထိုသို့ ဖော်ပြထားသော ပရကృతိသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသမျှ သတ္တဝါတို့ကို မောဟဖြင့် လှည့်စားသော မာယာအင်အား ဖြစ်သည်။

Verse 11

पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्तेयः प्राकृतान् गुणान् / अहङ्कारविमुक्तत्वात् प्रोच्यते पञ्चविंशकः

ပုရုရှသည် ပရကృతိအတွင်း၌ တည်ရှိသော်လည်း ပရကృతိမှ ပေါက်ဖွားသော ဂုဏ်သုံးပါးကို ခံစားရသည်။ သို့ရာတွင် အဟင်္ကာရ (ငါဟုတည်ခြင်း) မှ လွတ်မြောက်သောကြောင့် ၎င်းကို တတ္တဝါ ၂၅ ပါးမြောက်ဟု ကြေညာသည်။

Verse 12

आद्यो विकारः प्रकृतेर्महानात्मेति कथ्यते / विज्ञानशक्तिर्विज्ञाता ह्यहङ्कारस्तदुत्थितः

ပရကృతိ၏ ပထမဆုံး ပြောင်းလဲမှုကို မဟာန် (အတ္တမန်ဟုလည်း ခေါ်) ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဗိညာဏ်အင်အားနှင့် သိမြင်သူ၏ သဘောတရားဖြစ်ပြီး ထိုမှ အဟင်္ကာရ (ငါဟုတည်ခြင်း) ပေါက်ဖွားလာသည်။

Verse 13

एक एव महानात्मा सो ऽहङ्कारो ऽभिधीयते / स जीवः सो ऽन्तरात्मेति गीयते तत्त्वचिन्तकैः

မဟာအတ္တတစ်ပါးတည်းကိုသာ «အဟင်္ကာရ» (ငါဟုခံယူမှု) ဟုခေါ်ကြသည်။ ထိုတစ်ပါးတည်းကိုပင် «ဇီဝ» ဟုလည်းခေါ်၍၊ တတ္တဝကိုစဉ်းစားသူတို့က «အန္တရာတ္မန်» (အတွင်းအတ္တ) ဟုသီဆိုကြသည်။

Verse 14

तेन वेदयते सर्वं सुखं दुःखं च जन्मसु / स विज्ञानात्मकस्तस्य मनः स्यादुपकारकम्

ထိုအတွင်းကိရိယာကြောင့်ပင် လူသည် မွေးဖွားမှုအဆက်ဆက်တွင် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခကိုပါ အရာအားလုံးကို သိမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် «ဝိဇ္ဈာန» (vijñāna) သဘောရှိသဖြင့် စိတ်သည် ထိုအတ္တအတွက် ကူညီသောကိရိယာ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

Verse 15

तेनाविवेकतस्तस्मात् संसारः पुरुषस्य तु / स चाविवेकः प्रकृतौ सङ्गात् कालेन सो ऽभवत्

ထို့ကြောင့် «အဝိဝေက» (ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိခြင်း) ကြောင့်ပင် ပုရုရှ (puruṣa) အတွက် သံသရာ လည်ပတ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမခွဲခြားမှုသည်လည်း အချိန်ကြာလာသော် ပရကృతి (Prakṛti) နှင့် ဆက်နွယ်ကပ်ငြိမှုကြောင့် ဖြစ်လာသည်။

Verse 16

कालः सृजति भूतानि कालः संहरति प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

ကာလသည် သတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေ၏၊ ကာလသည်လည်း သတ္တဝါအစုအဝေးတို့ကို ပြန်လည်သိမ်းယူ၏။ အားလုံးသည် ကာလ၏ အာဏာအောက်တွင်ရှိသော်လည်း ကာလသည် မည်သူ့အာဏာအောက်တွင်မျှ မရှိ။

Verse 17

सो ऽन्तरा सर्वमेवेदं नियच्छति सनातनः / प्रोच्यते भगवान् प्राणः सर्वज्ञः पुरुषोत्तमः

ထိုစနာတန အရှင်သည် အတွင်း၌ တည်ရှိကာ ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ထိန်းချုပ်စီမံတော်မူသည်။ ထိုအရှင်ကို «ဘဂဝန်» ဟုခေါ်ကြပြီး၊ «ပရာဏ» (Prāṇa) အဖြစ်—အရာအားလုံးကို သိမြင်သော စర్వज्ञ—အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ (puruṣottama) ဟုဆိုကြသည်။

Verse 18

सर्वेन्द्रियेभ्यः परमं मन आहुर्मनीषिणः / मनसश्चाप्यहङ्कारमहङ्कारान्महान् परः

ပညာရှိတို့က အာရုံခံအင်္ဂါအားလုံးထက် စိတ် (မန) သာလွန်ကြောင်းဆိုသည်။ စိတ်ထက် အဟင်္ကာရ (ငါဟုခံယူမှု) မြင့်ပြီး၊ အဟင်္ကာရထက် မဟာန် (မဟတ်—အကြီးမားသော သဘောတရား) သာလွန်သည်။

Verse 19

महतः परमव्यक्तमव्यक्तात् पुरुषः परः / पुरुषाद् भगवान् प्राणस्तस्य सर्वमिदं जगत्

မဟတ် (မဟာန်—ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဉာဏ်) ထက် အမြင့်မှာ အဗျက်တ (မထင်ရှားသော အမြင့်ဆုံး) ရှိသည်။ အဗျက်တထက် ပုရုရှ (အလွန်လွန်ကဲသော ပုရုရှ) သာလွန်သည်။ ထိုပုရုရှမှ ကောင်းမြတ်သော ပရာဏ (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အသက်ရှု) ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ထိုပရာဏ၏ အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။

Verse 20

प्राणात् परतरं व्योम व्योमातीतो ऽग्निरीश्वरः / सो ऽहं सर्वत्रगः शान्तो ज्ञानात्मा परमेश्वरः / नास्ति मत्तः परं भूतं मां विज्ञाय विमुच्यते

ပရာဏထက် ပိုမြင့်သည်မှာ ဗျိုးမ (နူးညံ့သော အာကာသ) ဖြစ်သည်။ ထိုအာကာသကိုလည်း ကျော်လွန်၍ အဂ္နိ—ဣရှ္ဝရ (အရှင်) တည်ရှိသည်။ ငါသည် ထိုအမြင့်ဆုံး အရှင်တော်ပင်—အနှံ့အပြားရှိ၍ ငြိမ်းချမ်းကာ ဉာဏ်-သိမြင်မှုကို သဘာဝအဖြစ်ထားသော ပရမေရှ္ဝရ။ ငါထက် မြင့်သော အရာမရှိ; ငါကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူသည် လွတ်မြောက်မည်။

Verse 21

नित्यं हि नास्ति जगति भूतं स्थावरजङ्गमम् / ऋते मामेकमव्यक्तं व्योमरूपं महेश्वरम्

အမှန်တကယ် ဤလောက၌ မရွေ့မလျားသောအရာနှင့် ရွေ့လျားသောအရာ အားလုံးအနက် ထာဝရရှိသောအရာ မရှိပါ—ငါတစ်ပါးတည်းကို မလွဲ၍။ ငါသည် အဗျက်တ (မထင်ရှားသော)၊ ဗျိုးမပုံသဏ္ဌာန် (အာကာသသဘော) ရှိသော မဟေရှ္ဝရ ဖြစ်သည်။

Verse 22

सो ऽहं सृजामि सकलं संहरामि सदा जगत् / मायी मायामयो देवः कालेन सह सङ्गतः

ငါတစ်ပါးတည်းက လောကတစ်ခုလုံးကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ အမြဲတမ်း ပြန်လည်သိမ်းယူ (ဖျက်သိမ်း) သည်။ မာယာကို ကိုင်တွယ်သူ၊ မာယာသဘောဖြစ်သော ဒေဝ (အရှင်) အဖြစ် ငါသည် ကာလ (အချိန်) နှင့်အတူ လုပ်ဆောင်သည်။

Verse 23

मत्सन्निधावेष कालः करोति सकलं जगत् / नियोजयत्यनन्तात्मा ह्येतद् वेदानुशासनम्

ငါ၏အနီးကပ်တည်ရှိမှုအတွင်း၌ ကာလ (အချိန်) သည် စကြဝဠာတစ်လောကလုံး၏ လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံးကို ဆောင်ရွက်စေသည်။ အနန္တအတ္တမန်သည် ထိုအရာကို ညွှန်ကြားတော်မူ၏—ဤသည်မှာ ဝေဒသွန်သင်၏ အမိန့်တော်ဖြစ်သည်။