
Bāṇa’s Śiva-bhakti and the Genealogy of Kaśyapa’s Descendants (Manvantara Lineages)
ပူရဗ္ဘဂ၏ ကမ္ဘာဗေဒနှင့် မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည့် ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဘလီ၏သား ဘာဏကို အင်အားကြီး အဆုရာအဖြစ် မိတ်ဆက်ပြီး၊ သင်္ကရ (ရှီဝ) အပေါ် အလွန်ပြင်းထန်သော ဘက္တိရှိသော်လည်း အိန္ဒြနှင့် ဒေဝများကို ဖိနှိပ်နေခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝများက မဟာဒေဝထံ တောင်းပန်ရာ၊ မဟာဒေဝသည် ကစားသဘောဖြင့် မြားတစ်စင်းတည်းဖြင့် ဘာဏ၏ မြို့ကို မီးရှို့သော်လည်း ဘာဏသည် ရုဒြထံ ခိုလှုံကာ လင်္ဂကို အခြေခံသည့် ပူဇော်မှုကြောင့် ရှီဝ၏ အာဏာတော်နှင့် ဘက္တိ၏ ကာကွယ်နိုင်စွမ်းကို အဆုရာတောင် ခံစားနိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ထို့နောက် ဒနု၏ သားများ (တာရာ၊ သမ္ဘာရ စသည်)၊ စုရသာ၏ မြွေမျိုးနှင့် ခေါင်းများစွာရှိ လေယာဉ်သတ္တဝါများ၊ အရိဋ္ဌာ၏ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ကဒြု၏ နာဂများ (အနန္တမှ စ) နှင့် တာမ္ရာ၏ သမီးခြောက်ဦးတို့ကို စနစ်တကျ စာရင်းပြုသည်။ ထို့ပြင် စုရဘီ၏ နွားမျိုးရိုးများ၊ အီရာ၏ အပင်အပေါက်ဖန်ဆင်းမှု၊ ခသာမှ ယက္ခ/ရာက္ခသ မူလကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဝိနတာ၏ သား ဂရုဍနှင့် အရုဏသည် တပဿ၏ အကျိုးဖြင့် ကမ္ဘာလောကတာဝန်များရရှိကြောင်း—ဂရုဍသည် ဝိෂ္ဏု၏ ဝါဟန၊ အရုဏသည် ရုဒြ၏ ကရုဏာဖြင့် စူရ്യ၏ ရထားမောင်း—ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် မန်ဝန္တရာအဆုံး၌ ဤဇာတ်ကြောင်းများကို နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်ပျောက်ကင်းစေကြောင်းနှင့် ယုဂစက်ဝန်းတိုင်းတွင် Devapraharaṇa များ ပြန်လည်မွေးဖွားကာ ပရလယ-ပြန်လည်ထူထောင်မှု သဘောတရားနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षोडशो ऽध्याय बलेः पुत्रशतं त्वासीन्महाबलपराक्रमम् / तेषां प्रधानो द्युतिमान् बाणो नाम महाबलः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ကူර්မပုရာဏ» ၏ «ဆတ်စာဟသရီ သံဟိတာ» ပုရ္ဝဘားဂတွင် ဆိုသည်မှာ— ဘလိ၌ အင်အားနှင့် သူရဲကောင်းမှုကြီးမားသော သားတစ်ရာ ရှိ၏။ ထိုသူတို့အနက် အဓိကဆုံးမှာ တောက်ပ၍ အလွန်အင်အားကြီးသော «ဗာဏ» ဟူသောသူ ဖြစ်၏။
Verse 2
सो ऽतीव शङ्करे भक्तो राजा राज्यमपालयत् / त्रैलोक्यं वशमानीय बाधयामास वासवम्
ထိုဘုရင်သည် သင်္ကရ (ရှီဝ) အပေါ် အလွန်အမင်း भक्त ဖြစ်၍ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လေ၏။ ထို့နောက် သုံးလောကကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆောင်ယူကာ ဝာသဝ (အိန္ဒြ) ကို နှိပ်စက်နှောင့်ယှက်လေ၏။
Verse 3
ततः शक्रादयो देवा गत्वोचुः कृत्तिवाससम् / त्वदीयो बाधते ह्यस्मान् बाणो नाम महासुरः
ထို့နောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြ) နှင့် အခြားနတ်တို့သည် ကෘတ္တိဝာသ (ရှီဝ) ထံ သွားရောက်၍ ဆိုကြသည်— «သင်၏သူဖြစ်သော ‘ဗာဏ’ ဟူသည့် မဟာအဆုရသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို အမှန်တကယ် နှိပ်စက်နေပါသည်»။
Verse 4
व्याहृतो दैवदैः सर्वैर्देवदेवो महेश्वरः / ददाह बाणस्य पुरं शरेणैकेन लीलया
နတ်အားလုံးက ခေါ်ယူသဖြင့် နတ်တို့၏နတ် မဟာဒေဝ မဟေရှဝရသည် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုအရှင်သည် လီလာတော်ဖြင့် မြားတစ်စင်းတည်းဖြင့် ဗာဏ၏ မြို့ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။
Verse 5
दह्यमाने पुरे तस्मिन् बाणो रुद्रं त्रिशूलिनम् / ययौ शरणमीशानं गोपतिं नीललोहितम्
မြို့တော်นั้น မီးလောင်ကျွမ်းနေစဉ် ဘာဏသည် သုံးချွန်လက်နက်ကိုင် အီရှာန ရုဒြာထံသို့ ခိုလှုံရန် သွား၏။ သတ္တဝါတို့၏ ကာကွယ်ရှင် ဂိုပတိ၊ အပြာနှင့် အနီရောင်သဏ္ဌာန်ရှိ နီလလိုဟိတကို အားကိုးလေ၏။
Verse 6
मूर्धन्याधाय तल्लिङ्गं शांभवं भीतवर्जितः / निर्गत्य तु पुरात् तस्मात् तुष्टाव परमेश्वरम्
ထို သာမ္ဘဝ လင်္ဂကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းစင်လျက်၊ ထိုမြို့မှ ထွက်ကာ ပရမေရှဝရ—အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။
Verse 7
संस्तुतो भगवानीशः शङ्करो नीललोहितः / गाणपत्येन बाणं तं योजयामास भावतः
ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသော ဘဂဝန် အီရှ—ရှင်ကရ နီလလိုဟိတသည် စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် ထိုမြားကို ဂါဏပတ်ယ အင်အား၊ အနက် ဂဏေရှ၏ တန်ခိုးဖြင့် တပ်ဆင်ပေးလေ၏။
Verse 8
अथाभवन् दनोः पुत्रास्ताराद्या ह्यतिभीषणाः / तारस्तथा शम्बरश्च कपिलः शङ्करस्तथा / स्वर्भानुर्वृषपर्वा च प्राधान्येन प्रकीर्तिताः
ထို့နောက် ဒနု၏ သားများသည် တာရာမှ စ၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်ပေါ်လာကြ၏။ အဓိကဟူ၍ တာရာ၊ သမ္ဘရ၊ ကပိလ၊ ရှင်ကရ၊ စွဗ္ဘာနု နှင့် ဝೃષပರ್ವန် တို့ကို ကြေညာထား၏။
Verse 9
सुरसायाः सहस्त्रं तु सर्पाणामभवद् द्विजाः / अनेकशिरसां तद्वत् खेचराणां महात्मनाम्
အို ဒွိဇ ပညာရှိတို့၊ စုရသာမှ မြွေတစ်ထောင် မွေးဖွားလာ၏။ ထို့အတူ ခေါင်းများစွာရှိသော မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိ ကောင်းကင်သွား သတ္တဝါကြီးများ၏ မိခင်လည်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 10
अरिष्टा जनयामास गन्धर्वाणां सहस्त्रकम् / अनन्ताद्या महानागाः काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः
အရိဋ္ဌာသည် ဂန္ဓဗ္ဗာ တစ်ထောင်ကို မွေးဖွားစေ၏။ အနန္တမှ စ၍ မဟာနာဂတို့သည် ကဒြူ၏ သားမြေးအဖြစ် ချီးကျူးကြ၏။
Verse 11
ताम्रा च जनयामास षट् कन्या द्विजपुङ्गवाः / शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवाङ्गृध्रिकां शुचिम्
အို ဒွိဇပုင်္ဂဝတို့၊ တာမ်ရာသည် သမီးခြောက်ဦးကို မွေးဖွားစေ၏—ရှုကီ၊ ရှျေနီ၊ ဘာစီ၊ စုဂရီဝါ၊ အာင်္ဂ္ရိဓ္ရိကာ နှင့် ရှုချိ။
Verse 12
गास्तथा जनयामास सुरभिर्महिषीस्तथा / इरा वृक्षलतावल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः
ထိုနည်းတူ စုရဘီသည် နွားများကိုလည်းကောင်း၊ မဟိသီနွားများကိုလည်းကောင်း မွေးဖွားစေ၏။ အီရာသည် သစ်ပင်၊ လက်တား၊ လျားပင်နှင့် မြက်မျိုးစုံအားလုံးကို အမျိုးမျိုး ပေါက်ဖွားစေ၏။
Verse 13
खसा वै यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा / रक्षोगणं क्रोधवशा जनयामास सत्तमाः
ခသာသည် ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့ကိုသာမက မုနိများနှင့် အပ္စရာများကိုလည်း မွေးဖွားစေ၏။ ထို့ပြင် အမျက်ဒေါသလွှမ်းမိုးသော် ရက္ခသအုပ်စုကြီးကို ထပ်မံ ပေါက်ဖွားစေ၏—အကျင့်သီလကောင်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။
Verse 14
विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ प्रख्यातौ गरुडारुणौ / तयोश्च गरुडो धीमान् तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / प्रसादाच्छूनिलः प्राप्तो वाहनत्वं हरेः स्वयम्
ဝိနတာတွင် နာမည်ကြီး သားနှစ်ဦးရှိ၏—ဂရုဍနှင့် အရုဏ။ ထိုနှစ်ဦးအနက် ဉာဏ်ပညာရှိ ဂရုဍသည် အလွန်ခက်ခဲသော တပသကို ကျင့်သုံးပြီး၊ သဒ္ဓါတော်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဟရီ၏ ယာဉ်တော်ဖြစ်သော အဆင့်ကို ကိုယ်တိုင် ရရှိခဲ့၏။
Verse 15
आराध्य तपसा रुद्रं मह्देवं तथारुणः / सारथ्ये कल्पितः पूर्वं प्रीतेनार्कस्य शंभुना
တပဿာဖြင့် မဟာဒေဝ ရုဒြကို အာရాధနာပြုခဲ့သော အရုဏသည်၊ အရ္က (နေမင်း) ကို နှစ်သက်တော်မူသော သမ္ဘု၏ ကရုဏာကြောင့် ရှေးကာလ၌ နေမင်း၏ ရထားမောင်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရ၏။
Verse 16
एते कश्यपदायादाः कीर्तिताः स्थाणुजङ्गमाः / वैवस्वते ऽन्ते ह्यस्मिञ्छृण्वतां पापनाशनाः
ဤသို့ ကശ്യပ၏ မျိုးဆက်များ—မလှုပ်ရှားသောအမျိုးအစားနှင့် လှုပ်ရှားသောအမျိုးအစားတို့—ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီးပြီ။ ဗైవஸ္ဝတ မန္ဝန္တရ၏ အဆုံး၌ပင်၊ ဤကഥာကို နားထောင်သူတို့အတွက် အပြစ်ပျက်စီးစေသော အကျိုးရှိ၏။
Verse 17
सप्तविंशत् सुताः प्रोक्ताः सोमपत्न्यश्च सुव्रताः / अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश
သုဝရတ (သီလကောင်း) သော သမားသမီး ၂၇ ယောက်ကို စောမ (လ) ၏ မယားများဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ အရိဋ္ဌနေမိ၏ မယားများမှ မွေးဖွားသော သားသမီး ၁၆ ယောက်ကိုလည်း ကြေညာထားသည်။
Verse 18
बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्त्रो विद्युतः स्मृताः / तद्वदङ्गिरसः पुत्रा ऋषयो ब्रह्मसत्कृताः
ပညာရှိ ရှင်ဘဟုပုတ္ရ၏ သားလေးယောက်ကို “ဝိဒျုတ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနည်းတူ အင်္ဂိရသ၏ သားများသည် ရှိသီများ ဖြစ်လာကာ ဘြဟ္မာ၏ ဂုဏ်ပြုလေးစားခြင်းကို ခံရ၏။
Verse 19
कुशाश्वस्य तु देवर्षेर्देवप्रहरणाः सुताः / एते युगसहस्त्रान्ते जायन्ते पुनरेव हि / मन्वन्तरेषु नियतं तुल्यैः कार्यैः स्वनामभिः
သို့ရာတွင် ဒေဝရိရှီ ကုသာရှွ၏ သားများကို “ဒေဝပရဟရဏ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် ယုဂတစ်ထောင်၏ အဆုံးတိုင်း၌ သူတို့သည် ထပ်မံမွေးဖွားလာကြပြီး၊ မန္ဝန္တရတိုင်း၌လည်း အမည်တူတူဖြင့် တူညီသော တာဝန်များကို မလွဲမသွေ ဆောင်ရွက်ကြ၏။
The narrative holds both together: Śiva’s arrow demonstrates sovereign corrective power, while Bāṇa’s refuge, liṅga-devotion, and praise show that sincere bhakti can secure protection and reorientation even amid consequences.
It situates all moving and unmoving beings within a manvantara framework, showing cosmic order as lineage-based and role-based, where tapas and grace determine offices (e.g., Garuḍa as Viṣṇu’s vāhana; Aruṇa as Sūrya’s charioteer) and where certain functionaries recur across yuga cycles.