Adhyaya 2
Upodghata PadaAdhyaya 2317 Verses

Adhyaya 2

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga (Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes)

ဤအধ্যာယသည် သင်ကြားရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး ရှင်တော်များက မေးမြန်းကာ ဝါယုက ဖြေကြားသည်။ ဓမ္မ၌တည်မြဲ၍ သေးငယ်သိမြင်မှုရှိသူတို့အတွက် မဟာရ္လောက (Maharloka) ကို အဓိကညွှန်းချက်အဖြစ်ထားသည်။ ကောသမစ် “နေရာ/အခြေတည်” (sthāna) များကို ခွဲခြားကာ စုစုပေါင်း ၁၄ ခုရှိကြောင်း ထင်ရှားစွာရေတွက်ပြီး ဖန်ဆင်းထင်ရှားသော (kṛta) လောက ၇ ခုနှင့် ပရကృత/မဖန်ဆင်းသေးသော (prākṛta) အခြေတည် ၇ ခုကို ခွဲပြသည်။ ထို့နောက် Bhū မှစ၍ Bhuvaḥ, Svaḥ, Mahaḥ, Jana, Tapaḥ, Satya ဟူသော အထက်လောက ၇ ခုကို ဖော်ပြကာ ābhūta-saṃplava (ဓာတ်တိုင်အထိရောက်သော ပျက်ကွက်ကာလ) အပါအဝင် ပျက်ကွက်ပုံစံအလိုက် တည်တံ့ချိန်ကွာခြားမှုကို ရှင်းလင်းသည်။ ဤအခန်းသည် လောကစာရင်း၊ မနွန္တရ အဆုံးသတ်ကာလနှင့် နေထိုင်သူအမျိုးအစားများ (ဒေဝ၊ ရှိ၊ မနု၊ ပိတೃ၊ ဝဏ္ဏာရှရမ လိုက်နာသူများ) ကို တစ်ခုတည်းသော ကောသမစ်အစီအစဉ်အဖြစ် ချိတ်ဆက်ပြီး မဟာရ္လောကကို မနွန္တရပြီးဆုံးသည့်အထိ မြင့်မြတ်သူတို့၏ နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ naimittika နှင့် ekāntika လောကများကို ပျက်ကွက်နှင့်ဆက်စပ်၍ ခွဲပြထားသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते उत्तरभागे चतुर्थ उपसंहारपादे आभूतसंप्लवाख्यवर्णनं नाम प्रथमो ऽध्यायः वायुरुवाच असाधारणवृत्तैस्तु हुतशेषादिभिर्जनैः / धर्मा वैशेषिकाश्चैव आचीर्णाः सूक्ष्मदर्शिभिः

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုက ပြောကြားသော အုတ္တရဘားဂ၊ စတုတ္ထ အုပ်သံဟာရပဒ၌ ‘အာဘူတ-သံပ္လဝ’ ဟု အမည်ရသော ပထမအခန်း။ ဝါယု မိန့်တော်မူသည်—ဟုတရှေသ စသည့် အထူးသဘောထားနှင့် နေထိုင်သူများသည် အနုစိတ်ကိုမြင်နိုင်သူများဖြစ်၍ သီးသန့်ဓမ္မများ (ဝိုင်ရှေသိက) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။

Verse 2

ते देवैः सह तिष्ठन्ति महर्लोकनिवासिनः / चतुर्दशैते मनवः कीर्तिताः कीर्तिवर्द्धनाः

သူတို့သည် မဟာရ္လောက၌ နေထိုင်သူများဖြစ်၍ ဒေဝတများနှင့်အတူ တည်ရှိကြသည်။ ဤမနု ၁၄ ပါးကို ချီးမွမ်းဖော်ပြထားပြီး၊ ကီရ్తိကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 3

अतीता वर्त्तमानाश्च तथैवानागताश्च ये / देवाश्च ऋषयश्चैव मनवः पितरस्तथा

အတိတ်က ဖြစ်ခဲ့သူများ၊ ယခုရှိသူများ၊ နောင်လာမည့်သူများ—ထိုသူတို့သည် ဒေဝတများ၊ ရှိများ၊ မနုများနှင့် ပိတೃများလည်း ဖြစ်ကြသည်။

Verse 4

सर्वे ह्युक्ता मयातीत महर्लोकं समाश्रिताः / ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैर्धार्मिकैः सहितैः सरैः

ငါဖော်ပြခဲ့သောသူတို့အားလုံးသည် မဟာရလောက၌ အားကိုးတည်နေကြသည်။ ဓမ္မရှိသော ဘြာဟ္မဏ၊ က္ရှတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျတို့ အတူတကွရှိကြသည်။

Verse 5

तैस्तथाकारिभिर्युक्तैः श्रद्धावद्भिरदर्पितैः / वर्णाश्रमाणान्धर्मेषु श्रौतस्मार्त्तेषु संस्थितैः / विनिवृत्ताधिकारास्ते यावन्मन्वन्तरक्षयः

သူတို့သည် ထိုသို့ပင် ကျင့်ကြံသူများ၊ သဒ္ဓါရှိသူများ၊ မာနမရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဝဏ္ဏာရှ్రమ၏ ရှရောတ-စမာရတ ဓမ္မများ၌ တည်မြဲ၍ မန်ဝန္တရ အဆုံးတိုင်အောင် အခွင့်အာဏာတို့ နုတ်လွှတ်နေကြသည်။

Verse 6

ऋषय ऊचुः महर्ल्लोकेति यत्प्रोक्तं मातरिश्वंस्त्वया विभोः

ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—“အို ဗိဘု မာတရိရှွန်! သင်ပြောသော ‘မဟာရလောက’ ဟူသည် အဘယ်နည်း?”

Verse 7

प्रतिलोके तु कर्त्तव्यं तत्रकिं समधिष्ठितम् / प्रोवाच मधुरं वाक्यं यथा तत्त्वेन तत्त्ववित्

လောကတစ်ခုချင်းစီတွင် ဘာကို ကర్తဝျဖြစ်စေသနည်း၊ ထိုနေရာ၌ ဘယ်သူ/ဘာက အဓိဋ္ဌာန်ဖြစ်သနည်း။ ထို့နောက် တတ္တဝိဒ်သည် အမှန်တရားအတိုင်း ချိုမြိန်သောစကားကို ပြော하였다။

Verse 8

वायुरुवाच चतर्दशैव स्थानानि निर्मितानि महर्षिभिः / लोकाख्यानि तु यानि स्युर्येषां तिष्ठन्ति मानवाः

ဝါယုက ပြောသည်—မဟာရိရှီတို့က နေရာ ၁၄ ခုကိုသာ တည်ဆောက်ထားသည်။ လူသားတို့ နေထိုင်ရာ အမည်ရှိသည့်အရာတို့ကို ‘လောက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 9

सप्त तेषु कृतान्याहुरकृतानि तु सप्त वै / भूरादयस्तु सत्यान्ताः सप्त लोकाः कृतास्त्विह

ထိုတို့အနက် လောက ၇ ပါးကို ‘ကృత’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ‘အကృత’ ဟု ခေါ်သော ၇ ပါးလည်း ရှိသည်။ ဘူလောကမှ စတျယလောကအထိ လောက ၇ ပါးသည် ဤနေရာ၌ ဖန်ဆင်းထားသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 10

अकृतानि तु सप्तैव प्राकृतानि तु यानि वै / स्थानानि स्थानिभिः सार्द्धं कृतानि तु निबन्धनम्

‘အကృత’ ဟု ခေါ်သော ၇ ပါးသည် ပရကృతိမှ ဖြစ်ပေါ်သော ‘ပရာကൃത’ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာများကို နေရာအုပ်ချုပ်သူများနှင့်အတူ ‘ကృత’ အဖြစ် စည်းကမ်းတကျ (နိဗန္ဓန) စီမံထားသည်။

Verse 11

पृथिवी चान्तरीक्षं च दिव्यं यच्च महः स्मृतम् / स्थानान्येतानि चत्वारि स्मृतान्यावर्णकानि च

ပृथဝီ (မြေ), အန္တရိက္ခ (အာကာသ), ဒိဗ္ဗလောက နှင့် ‘မဟಃ’ ဟု မှတ်ယူသောအရာ—ဤ ၄ မျိုးသည် စမృతိတွင် ဖော်ပြသော နေရာများဖြစ်ပြီး ‘အာဝဏ္ဏက’ ဟုလည်း ခေါ်သည်။

Verse 12

क्षयातिशययुक्तानि तथायुक्तानि चक्षते / यानि नैमित्तिकानि स्युस्तिष्ठन्त्याभूतसंप्लवात्

နေရာအချို့ကို ပျက်ယွင်းခြင်းနှင့် အလွန်တိုးတက်ခြင်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အချို့လည်း ထိုသို့ပင် ယှဉ်တွဲသည်ဟု ဆိုသည်။ ‘နೈမိတ္တိက’ ဖြစ်သောအရာများသည် ဘူတသံပ္လဝ (ပရလယ) အထိ တည်တံ့နေသည်။

Verse 13

जनस्तपश्च सत्यं च स्थानान्येतानि त्रीणि तु / एकान्तिकानि तानि स्युस्तिष्ठन्तीहाप्रसंयमात्

ဇန (Janas), တပ (Tapas), စတျယ (Satya)—ဤ ၃ မျိုးသည် နေရာများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ‘ဧကာန္တိက’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ဤနေရာတွင် မအုပ်ချုပ်နိုင်မှု (အပရသံယမ) မရှိသဖြင့် တည်မြဲနေသည်။

Verse 14

व्यक्तानि तु प्रवक्ष्यामि स्थानान्येतानि सप्त वै / भूर्लोकः प्रथमस्तेषां द्वितीयस्तु भुवः स्मृतः

ယခု ထင်ရှားသော လောကနေရာ ခုနစ်ပါးကို ငါဖော်ပြမည်။ ထိုအထဲတွင် ပထမမှာ ဘူရ္လောက၊ ဒုတိယမှာ ဘုဝဟ် လောကဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 15

स्वस्तृतीयस्तु विज्ञेयश्चतुर्थो वै महः स्मृतः / जनस्तु पञ्चमो लोकस्तपः षष्ठो विभाव्यते

တတိယမှာ စွဝရ္လောကဟု သိရပြီး စတုတ္ထမှာ မဟဟ် (မဟရ္လောက) ဟု မှတ်သားသည်။ ပဉ္စမမှာ ဇနလောက၊ ဆဋ္ဌမမှာ တပောလောကဟု ယူဆသည်။

Verse 16

सत्यस्तु सप्तमो लोको निरालोकस्ततः परम् / भूरिति व्याहृतेः पूर्व भूर्लोकश्च ततो ऽभवत्

ခုနစ်မြောက်လောကမှာ စတျယလောက ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အထက်တွင် အလင်းမရှိသော နိရာလောက ရှိသည်။ ‘ဘူဟ်’ ဟူသော ဗျာဟရတိကို အရင်ထုတ်ဆိုသဖြင့် ဘူရ္လောက ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 17

द्वीतीयो भुव इत्युक्त अन्तरिक्षं ततो ऽभवत् / तृतीयं स्वरितीत्युक्तो दिवं प्रादुर्बभूव ह

ဒုတိယကို ‘ဘုဝဟ်’ ဟု ခေါ်ရာမှ အန္တရိက္ခ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ တတိယကို ‘စွဟ်’ ဟု ခေါ်ရာမှ ဒိဝ (ကောင်းကင်လောက) ထင်ရှားလာသည်။

Verse 18

व्याहारैस्त्रिभिरेतैस्तु ब्रह्मा लोकमकल्पयत् / ततो भूः पार्थिवो लोको ह्यन्तरिक्षं भूवः स्मृतम्

ဤဗျာဟရတိ သုံးပါးဖြင့် ဘြဟ္မာသည် လောကများကို စီမံဖန်ဆင်း하였다။ ထို့ကြောင့် ‘ဘူဟ်’ သည် မြေဓာတ်လောက (ပಾರ್ಥိဝ) ဖြစ်ပြီး ‘ဘုဝဟ်’ သည် အန္တရိက္ခဟု မှတ်သားသည်။

Verse 19

स्वर्लोकं वै दिवं ह्येष पुराणे निश्चयो गतः / भूतस्याधिपतिश्चाग्निस्ततो भूतपतिः स्मृतः

ပုရာဏတွင် ဆွာရ္လောကသည် ဒိဗ္ဗလောကဟု အတည်ပြုထားသည်။ ဘူတတို့၏ အုပ်စိုးရှင်မှာ အဂ္နိ ဖြစ်သဖြင့် ‘ဘူတပတိ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 20

वायुर्भुवश्चाधिपतिस्तेन वायुर्भुवस्पतिः / दिवस्य सूर्यो ऽधिपतिस्तेन सूर्यो दिवस्पतिः

ဘူဝရ္လောက၏ အုပ်စိုးရှင်မှာ ဝါယု ဖြစ်၍ ‘ဘူဝသပတိ’ ဟု ခေါ်သည်။ ဒိဗ္ဗလောက၏ အုပ်စိုးရှင်မှာ ဆူရျယ ဖြစ်၍ ‘ဒိဝသပတိ’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 21

महेति व्यात्दृतेनैव महर्लोकस्ततो ऽभवत् / विनिवृत्ताधिकारणां देवानां तत्र वै क्षयः

‘မဟဟ်’ ဟူသော ဗျာဟရတိကို အသံထွက်ခြင်းကြောင့် မဟရ္လောက ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အာဏာတာဝန် ပြီးဆုံးသည့် ဒေဝတို့သည် ထိုနေရာ၌ အမှန်တကယ် ဆုတ်ယုတ်ကြသည်။

Verse 22

जनस्तु पञ्चमो लोकस्तस्माज्जायन्ति वै जनाः / तासां स्वायंभुवाद्यानां प्रजानां जननाज्जनः

ဇနလောကသည် ပဉ္စမလောက ဖြစ်ပြီး ထိုမှ လူသားတို့ မွေးဖွားလာကြသည်။ စွာယမ္ဘူဝ အစရှိသော ပရဇာတို့၏ မွေးဖွားရာဖြစ်သဖြင့် ‘ဇန’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 23

ये ते स्वायंभुवाद्या हि पुरस्तात्परिकीर्त्तिताः / कल्प एते यदा लोके प्रतिष्ठन्ति तदा तपः

အရင်က ချီးကျူးဖော်ပြခဲ့သော စွာယမ္ဘူဝ အစရှိသူတို့သည်—ကလ္ပကာလ၌ လောကများတွင် တည်မြဲစွာ ထူထောင်လာသောအခါ၊ ထိုအချိန်တွင် တပ (သန့်ရှင်းသော တပဿ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 24

ऋभुः सनत्कुमाराद्या यत्रासन्नूर्द्ध्वरेतसः / तपसा भावितात्मानस्तत्र संतीति वा तपः

ရိဘုနှင့် စနတ်ကုမာရ စသည့် ဥဓ္ဓဝရေတသ တပသီများ ရှိရာနေရာ၌ တပသဖြင့် သန့်စင်မြင့်မြတ်သော အတ္တများ နေထိုင်ကြသည်—ထိုနေရာကို တပောဘူမိ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 25

सत्येति ब्रह्मणः शब्दः सत्तामात्रस्तु स स्मृतः / ब्रह्मलोकस्ततः सत्यः सप्तमः स तु भास्वरः

‘သတ္တျ’ ဟူသည် ဘြဟ္မန်၏ အမည်တော်ဖြစ်၍၊ အရှိတရားသာဟု စမෘတိ၌ မှတ်သားထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဘြဟ္မလောကကို ‘သတ္တျ’ ဟု ခေါ်하며၊ ၎င်းသည် ခုနစ်မြောက် တောက်ပသော လောကဖြစ်သည်။

Verse 26

गन्धर्वाप्सरसो यक्षा गुह्यकास्तु सराक्षसाः / सर्वभूतपिशाचाश्च नागाश्च सह मानुषैः

ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာ၊ ယက္ခ၊ ဂုဟျက နှင့် ရာက္ခသ; ထို့ပြင် ဘူတ-ပိသာချ အားလုံးနှင့် နာဂတို့သည် လူသားများနှင့်အတူ (အဲဒီမှာ ရှိကြသည်)။

Verse 27

स्वर्लोकवासिनः सर्वे देवा भुवि निवासिनः / मरुतो मातरिश्वानो रुद्रा देवास्तथाश्विनौ

စွဝရလောက၌ နေထိုင်သော ဒေဝတားအားလုံးနှင့် ဘူဝိ၌ နေထိုင်သော ဒေဝတားများ; မရုတ်၊ မာတရိရှွန်၊ ရုဒ္ဒရဒေဝများနှင့် အရှွင်နှစ်ပါး—(အားလုံး အဲဒီမှာ ရှိကြသည်)။

Verse 28

अनिकेतान्तरिक्षास्ते भुवर्लोका दिवौकसः / आदित्या ऋभवो विश्वे साध्याश्च पितरस्तथा

သူတို့သည် ကောင်းကင်အတွင်း အိမ်မရှိသူများ (အနိကေတ) ဖြစ်၍ ဘူဝရလောက၏ ဒိဝေါကသ ဖြစ်ကြသည်။ အာဒိတျ၊ ရိဘဝ၊ ဝိශ්ဝေဒေဝ၊ သာဓျ နှင့် ပိတရတို့လည်း (အဲဒီမှာ ရှိကြသည်)။

Verse 29

ऋषयोङ्गिर सश्चैव भुवर्लोकं समाश्रिताः / एते वैमानिका देवास्ताराग्रहनिवासिनः

ရိရှီများနှင့် အင်္ဂိရသ စသည်တို့သည် ဘုဝရလောက၌ အာश्रयယူကြသည်။ ဤဝိမာနရှိ ဒေဝများသည် ကြယ်နှင့် ဂြိုဟ်တို့၌ နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။

Verse 30

आरंभन्ते तु तन्मात्रैः शुद्धास्तेषां परस्परम् / शुक्राद्याश्चक्षुषान्ताश्च ये व्यतीता भुवं श्रिताः

သူတို့သည် တန်မာထရများဖြင့် စတင်၍ အချင်းချင်း သန့်ရှင်းကြသည်။ သုက္ကရမှ စ၍ ချက္ရှုသအထိ၊ ဘုဝကို ကျော်လွန်၍ အာश्रयယူသူများဖြစ်သည်။

Verse 31

महर्लोकश्चतुर्थस्तु तस्मिंस्ते कल्पवासिनः / इत्येते क्रमशः प्रोक्ता ब्रह्मव्याहारसंभवाः

စတုတ္ထလောကမှာ မဟာရလောက ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် သူတို့သည် ကလ്പအဆုံးတိုင်အောင် နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတို့ကို အစဉ်လိုက် ဘြဟ္မာ၏ ဝျာဟာရမှ ဖြစ်ပေါ်သူများဟု ဆိုကြသည်။

Verse 32

भूर्लोकप्रथमा लोका महरन्ताश्च ते स्मृताः / तान्सर्वान्सप्तसूर्यास्ते अर्चिभिर्निर्दहन्ति वै

ဘူရလောကမှ မဟာရလောကအထိ ဤလောကများဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုအားလုံးကို နေခုနစ်လုံးသည် မိမိတို့၏ အလင်းမီးတောက်များဖြင့် အမှန်တကယ် လောင်ကျွမ်းစေသည်။

Verse 33

मारीचिः कश्यपो दक्षस्तथा स्वायंभुवोङ्गिराः / भृगुः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुरित्येवमादयः

မာရီချီ၊ ကရှျပ၊ ဒက္ခ နှင့် စွာယံဘူဝ အင်္ဂိရသ; ဘൃဂု၊ ပုလස්တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု စသည်တို့။

Verse 34

प्रजानां पतयः सर्वे वर्त्तंन्ने तत्र तैः सह / निःसत्त्वा निर्ममाश्चैव तत्र ते ह्यूर्द्वरेतसः

ထိုနေရာ၌ သတ္တဝါတို့၏ အုပ်စိုးရှင်အားလုံးသည် သူတို့နှင့်အတူ နေထိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် ကပ်လျက်မှုကင်း၍ မမတကင်းကာ ဥဓ္ဓဝရေတသ (ဗြဟ္မစရိယာ၌ တည်ကြည်သူ) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 35

ऋभुः सनत्कुमाराद्या वैराजास्ते तपोधनाः / मन्वन्तराणां सर्वेषां सावर्णानां ततः स्मृताः

ရိဘု၊ စနတ်ကူမာရ အစရှိသူတို့သည် တပဓနဖြစ်သော ဝိုင်ရာဇာများ ဖြစ်ကြသည်။ မန်ဝန္တရ အားလုံးအတွက် ‘သာဝဏ္ဏ’ ဟု သတိရကြသည်။

Verse 36

चतुर्दशानां सर्वेषां पुनरावृत्तिहेतवः / योगं तपश्च सत्त्वं च समाधाय तदात्मनि

သူတို့သည် မန်ဝန္တရ ဆယ့်လေးခုလုံး ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ယောဂ၊ တပ၊ စတ္တဝ ကို ထိုအတ္တမန်၌ သမာဓိဖြင့် ပေါင်းစည်းထားကြသည်။

Verse 37

षष्ठे काले निवर्त्तते तदा प्राहुर्विपर्ययात् / सत्यस्तु सप्तमो लोको ह्यपुनर्मार्गगामिनाम्

ကာလ ခြောက်ခုမြောက်တွင် (ဇီဝ) သွေဖည်မှုကြောင့် ပြန်လှည့်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ပြန်မလာသော လမ်းကို သွားသူတို့အတွက် ခုနစ်ခုမြောက် လောကမှာ စတျယလောက ဖြစ်သည်။

Verse 38

ब्रह्मलोकः समाख्यातो ह्यप्रतीघातलक्षणः / पर्यासपरिमाणेन भूर्लोकः समभिस्मृतः

ဗြဟ္မလောကကို ‘အပရတီဃာတ’ ဟူသော အတားအဆီးမရှိသည့် လက္ခဏာဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ‘ပရျာသ’ အတိုင်းအတာအရ ဘူရလောကကိုလည်း စမృతိများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 39

भूम्यन्तरं यदादित्यादन्तरिक्षं भुवः स्मृतम् / सूर्यध्रुवान्तरं यच्च स्वर्गलोको दिवः स्मृतः

မြေကြီးနှင့် အာဒိတျ (နေမင်း) ကြားရှိ အကွာအဝေးကို ‘ဘုဝ’ ဟု၊ အန္တရိက္ခ (ကောင်းကင်အလယ်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ နေမင်းနှင့် ဓရုဝ ကြားရှိ အကွာအဝေးကို ‘ဒိဝ’ ဟု၊ စွဝဂ္ဂလောက (ကောင်းကင်ဘုံ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 40

ध्रुवाज्जनान्तरं यच्च महर्लोकः स उच्यते / व्याख्याताः सप्तलोकास्तु तेषां वक्ष्यामि सिद्धयः

ဓရုဝမှ ဇနလောကအထိရှိ အကွာအဝေးကို ‘မဟာရလောက’ ဟု ခေါ်သည်။ ဤသို့ လောက ခုနစ်ပါးကို ရှင်းပြပြီးပြီ; ယခု၎င်းတို့၏ စိဒ္ဓိများကို ငါဆိုမည်။

Verse 41

भूर्लोकवासिनः सर्वे उन्नादास्तु रसात्मकाः / भुवि स्वर्गे च ये सर्वे सोमपा आज्यपाश्च ते

ဘူရလောကနေထိုင်သူအားလုံးသည် ရသဖြင့်ပြည့်ဝ၍ အားမာန်တက်ကြွသူများဖြစ်သည်။ ဘုဝနှင့် စွဝဂ္ဂတွင်ရှိသူအားလုံးသည် ဆိုမပန်သူများ၊ အာဇျ (နွားနို့ဆီ) ပန်သူများဖြစ်ကြသည်။

Verse 42

चतुर्थे ये ऽपि वर्त्तन्ते महर्लोकं समाश्रिताः / विज्ञेया मानसी तेषां सिद्धिर्वै पञ्चलक्षणा

လောက စတုတ္ထတွင် တည်ရှိ၍ မဟာရလောကကို အားထားသူတို့၏ စိဒ္ဓိသည် ‘မာနသီ’ ဟု သိရမည်၊ လက္ခဏာ ငါးပါးပါရှိသည်။

Verse 43

सद्यश्चोत्पद्यते तेषां मनसा सर्वमीप्सितम् / एते देवा यजन्ते वै यज्ञैः सर्वैः परस्परम्

သူတို့အတွက် စိတ်ဖြင့် လိုလားသမျှသည် ချက်ချင်းပင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုဒေဝတို့သည် ယဇ్ఞအမျိုးမျိုးဖြင့် အပြန်အလှန် ပူဇော်ကြသည်။

Verse 44

अतीता वर्त्तमानाश्च तथा ये चाप्यनागताः / प्रथमानन्तरोद्दिष्टा अन्तराः सांप्रतैः पुनः

အတိတ်ဖြစ်ပြီးသူများ၊ လက်ရှိရှိသူများနှင့် အနာဂတ်လာမည့်သူများကို အရင်နှင့် နောက်တစ်ဆင့်လိုက် ဖော်ပြထားပြီး၊ ကြားကာလများကိုလည်း လက်ရှိသူများက ထပ်မံဆိုထားသည်။

Verse 45

निवर्त्तते हि संबन्धो ऽतीते देवगणे तपः / विनिवृत्ताधिकाराणां सिद्धस्तेषां तु मानसी

ဒေဝဂဏများ အတိတ်ဖြစ်သွားသော် တပဿာနှင့် ဆက်နွယ်မှုလည်း ရပ်တန့်သည်။ အခွင့်အာဏာကုန်ဆုံးသူတို့၏ စိဒ္ဓိသည် စိတ်အတွင်း၌ပင် ပြည့်စုံသည့် စိဒ္ဓိဟု ဆိုသည်။

Verse 46

तषां तु मानसी ज्ञेया शुद्धा सिद्धिः परस्परात् / उक्ता लोकास्तु चत्वारो जनस्यानुविधिस्तथा / समासेन मया विप्रा भूयस्तं वर्त्तयामि वः

သူတို့၏ စိဒ္ဓိကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းသော စိဒ္ဓိဟု သိရမည်၊ အပြန်အလှန်ကြောင့် သန့်စင်လာသည်။ လောကလေးပါးနှင့် လူတို့လိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းလည်း ဆိုထားပြီး။ ဟေ ဝိပရတို့၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ထပ်မံ ပြောကြားမည်။

Verse 47

वायुरुवाच मरीचिः कश्यपो दक्षो वसिष्ठश्चाङ्गिरा भृगुः

ဝါယုက ပြောသည်—မရီချိ၊ ကശ്യပ၊ ဒက္ရှ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ အင်္ဂိရာ၊ ဘೃဂု။

Verse 48

पुलस्त्यः पुलहस्छैव क्रतुरित्येवामादयः / पूर्वं ते संप्रसूयन्ते ब्रह्मणो मानसा इह

ပုလස්တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု စသည့်သူတို့သည်—ဤနေရာ၌ အရင်ဆုံး ဘြဟ္မာ၏ မာနသ (စိတ်မှ) သားတော်များအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။

Verse 49

ततः प्रजाः प्रतिष्ठाप्य जनमेवाश्रयन्ति ते / कल्पदाहेषु तु सदा तथा कालेषु तेषु वै

ထို့နောက် ပရဇာတို့ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် သူတို့သည် ဇနလောကကိုသာ အားကိုးခိုလှုံကြသည်။ ကလ္ပမီးလောင်ချိန်တို့၌လည်း အမြဲတမ်း ထိုကာလများတွင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 50

भूरादिषु महान्तेषु भृशं व्याप्ते यथाग्निना / शिखाः संवर्त्तकाग्नेर्याः प्राप्नुवन्ति सवासनाः

ဘူ (Bhū) စသည့် မဟာလောကများကို မီးက အလွန်အကျွံ ဖုံးလွှမ်းသွားသောအခါ၊ သံဝတ္တကမီး၏ မီးလျှံများသည် ဝါသနာ (vāsanā) များနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာသည်။

Verse 51

यामादयो गणाः सर्वे महर्लोकनिवासिनः / महर्लोकेषु दीप्तेषु जनमेवाश्रयन्ति ते

မဟာရ္လောကတွင် နေထိုင်သော ယာမ စသည့် အဖွဲ့အစည်းအားလုံးသည် မဟာရ္လောက မီးလောင်တောက်ပလာသောအခါ ဇနလောကကိုသာ ခိုလှုံကြသည်။

Verse 52

सर्वे सूक्ष्मशरीरास्ते तत्रस्थाश्च भवन्ति ते / तेषां ते तुल्यसामर्थ्या स्तुल्यमूर्त्तिधरास्तथा

သူတို့အားလုံးသည် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ကိုယ်ခန္ဓာ (sūkṣma-śarīra) ဖြင့် ထိုနေရာတွင် တည်နေကြသည်။ သူတို့၏ စွမ်းအားတူညီပြီး ရုပ်သဏ္ဍာန်လည်း တူညီစွာ ဆောင်ကြသည်။

Verse 53

जनलोके विवर्त्तन्ते संवर्त्तः प्लवते जगत् / व्युष्टायां तु रजन्यां वै ब्रह्मणो ऽव्यक्तयोनितः

သူတို့သည် ဇနလောကတွင်ပင် တည်ရှိကြသည်။ သံဝတ္တ (Saṃvarta) အချိန်တွင် ကမ္ဘာလောကသည် ပရလယရေထဲတွင် မျောနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ညအဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ အဗျက္တကို မူလအဖြစ်ထားသော ဘြဟ္မာမှ (ဖန်ဆင်းမှု ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းသည်)။

Verse 54

अहरादौ प्रसूयन्ते पूर्ववत्क्रमशस्त्विह / स्वायंभुवादयः सर्वे मरीच्यन्तास्तु साधकाः

ဤနေရာ၌ နေ့ည၏အစတွင် ယခင်ကဲ့သို့ အစဉ်လိုက် စွာယံဘူဝ အစရှိသူတို့နှင့် မရီချိအထိ သာဓကတို့ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။

Verse 55

देवास्ते वै पुनस्तेषां जायन्ते निधनेष्विह / यामादयः क्रमेणैव कनिष्ठाद्याः प्रजापतेः

ထိုဒေဝတို့သည် ဤနေရာ၌ သူတို့၏ နိဓနကာလများတွင် ထပ်မံမွေးဖွားကြသည်။ ပရဇာပတိ၏ အငယ်ဆုံးတို့ဖြစ်သော ယာမ အစရှိသူတို့လည်း အစဉ်လိုက် ပေါ်ပေါက်သည်။

Verse 56

पूर्वं पूर्वे प्रसूयन्ते पश्चिमे पश्चिमास्तथा / देवान्वये देवता हि सप्त संभूत यः स्मृताः

အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့ဘက်သူတို့သည် အရင်မွေးဖွားကြပြီး အနောက်ဘက်တွင် အနောက်ဘက်သူတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ဒေဝဝంశတွင် ဒေဝတာ ခုနစ်ပါး ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 57

व्यतीताः कल्पजास्तेषां तिस्रः शिष्टास्तथापरे / आवर्त्तमाना देवास्ते क्रमेणैतेन सर्वशः

သူတို့၏ ကလ္ပဆိုင်ရာ စက်ဝိုင်းများထဲမှ သုံးခုသည် ကုန်လွန်ပြီး၊ အခြားသုံးခုသည် ကျန်ရှိနေသည်။ ထိုဒေဝတို့သည် ဤအစဉ်အတိုင်း အလုံးစုံ ပြန်လည်လည်ပတ်ကြသည်။

Verse 58

गत्वा जव जवीभावं दशकृत्वाः पुनः पुनः / ततस्ते वै गणाः सर्वे दृष्ट्वा भावेष्वनित्यताम्

သူတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဆယ်ကြိမ်တိုင်အောင် လျင်မြန်မှုနှင့် အလွန်လျင်မြန်မှု၏ အခြေအနေသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ထိုဂဏများအားလုံးသည် အခြေအနေများ၏ မတည်မြဲမှုကို မြင်ကြသည်။

Verse 59

भाविनोर्ऽथस्य च बलात्पुण्यख्यातिबलेन च / निवृत्तवृत्त्यः सर्वे ऽत्रस्थाः सुमनसस्तथा

အနာဂတ်ရည်ရွယ်ချက်၏ အင်အားနှင့် ကုသိုလ်ကောင်းမြတ်၏ ဂုဏ်သတင်းအင်အားကြောင့်၊ ဤနေရာရှိသူအားလုံးသည် လောကီအလေ့အထများမှ ရပ်တန့်ကာ စိတ်ကြည်နူးသန့်ရှင်းလာကြသည်။

Verse 60

वैराजमुपपद्यन्ते लोकानुत्सृज्य तं गताः / ततो ऽनेनैव कालेन नित्ययुक्तास्तपस्विनः

သူတို့သည် လောကများကို စွန့်လွှတ်၍ ဝိုင်ရာဇလောကသို့ ရောက်ကြသည်။ ထို့နောက် ထိုကာလတည်းဟူသောအချိန်တွင် တပသီတို့သည် နిత្យယောဂဖြင့် တည်ကြည်နေကြသည်။

Verse 61

कथनाच्चैव धर्मस्य तेषां ते जज्ञिरे ऽन्वये / इहोत्पन्नास्ततस्ते वै स्थानान्यापूरयन्त्युत

ဓမ္မကို ဟောကြားခြင်းကြောင့်ပင် သူတို့သည် ထိုမျိုးရိုးအတွင်း မွေးဖွားလာကြသည်။ ဤနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာပြီးနောက် သူတို့သည် မိမိတို့၏ တာဝန်ရာထူးများကို အမှန်တကယ် ဖြည့်ဆည်းကြသည်။

Verse 62

देवत्वे च ऋषित्वे च मनुष्यत्वे च सर्वशः / एवं देवगणाः सर्वे दशकृत्वो निवर्त्यवै

ဒေဝဖြစ်ခြင်း၊ ရှိဖြစ်ခြင်း၊ လူဖြစ်ခြင်းတို့တွင်ပါ—ဤသို့ ဒေဝဂဏအားလုံးသည် ဆယ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြန်လည်လှည့်ဝင်လာကြသည်။

Verse 63

वैराजेषूपपन्नास्ते दश तिष्ठन्त्युपप्लवान् / पूर्णोपूर्णो ततः कल्पेस्थित्वा वैराजके पुनः

သူတို့သည် ဝိုင်ရာဇလောကများတွင် ပေါ်ထွန်းကာ အုပပလဝ ဆယ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တည်နေကြသည်။ ထို့နောက် ကလ္ပအတွင်း ပြည့်စုံ/မပြည့်စုံ ကာလကို တည်ကြည်စွာ ဖြတ်သန်းပြီး နောက်တဖန် ဝိုင်ရာဇအခြေအနေသို့ ပြန်ရောက်ကြသည်။

Verse 64

ब्रह्मलोके विवर्त्तन्ते पूर्वपूर्वक्रमेण तु / एतस्मिन्ब्रह्मलोके तु कल्पे वैराजके गते

ဗြဟ္မလောက၌ အရာအားလုံးသည် အရင်အရင် အစဉ်အတိုင်း ပြောင်းလဲလှည့်ပတ်သည်။ ဤဗြဟ္မလောက၌ ဝိုင်ရာဇက ကလ္ပ ကုန်လွန်သော်။

Verse 65

वैराजः पुनरव्यक्ते कल्पस्थानमकल्पयत् / एवं पूर्वानुपूर्व्येण ब्रह्मलोकगतेन वै

ဝိုင်ရာဇသည် ထပ်မံ၍ အဗျက်တ (မထင်ရှားသော) အတွင်း၌ ကလ္ပ၏ တည်ရာကို စီမံတည်ထောင်하였다။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မလောကသို့ ရောက်ခြင်းဖြင့် အစဉ်လိုက် အရင်နောက်တကျ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 66

वैराजेषूपपद्यन्ते दशकृत्वो विवर्त्यत / एवं देवयुगानीह व्यतीतानि सहस्रशः

ဝိုင်ရာဇ အဆင့်များတွင် ထိုအရာသည် ဆယ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်ပြောင်းလဲသည်။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ ဒေဝယုဂများသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ ကုန်လွန်ခဲ့ပြီ။

Verse 67

निधनं ब्रह्मलोके तु गतानामृषिभिः सह / न शक्यमानुपूर्व्येण तेषां वक्तुं प्रविस्तरम्

ဗြဟ္မလောကသို့ ရှိသီများနှင့်အတူ သွားရောက်သူတို့၌ပင် အဆုံးသတ် (နိဓန) ရှိသည်။ သူတို့၏ အကျယ်အဝန်းကို အစဉ်လိုက် အသေးစိတ် ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်။

Verse 68

अनादित्वाच्च कालस्य ह्यसंख्यानाच्च सर्वशः / एवमेव न संदेहो यथावत्कथितं मया

ကာလသည် အစမရှိ (အနာဒီ) သောကြောင့်နှင့် အလုံးစုံ၌ ရေတွက်မရအောင် များပြားသောကြောင့်—ဤသို့ပင် ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ ငါပြောခဲ့သကဲ့သို့ တိတိကျကျ ဖြစ်၏။

Verse 69

तदुपश्रुत्य वाक्यार्थमृषयः संशयान्विताः / सूतमाहुः पुराणज्ञं व्यासशिष्यं महामतिम्

စကား၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ကြားသိပြီးနောက် သံသယရှိသော ရှိန်တော်များက ပုရာဏသိသူ၊ ဗျာသ၏ တပည့်၊ ဉာဏ်ကြီးသော စူတကို ပြောကြသည်။

Verse 70

ऋषय ऊचुः वैराजास्ते यदाहारा यत्सत्त्वाश्च यदाश्रयाः / तिष्ठन्ति चैव यत्कालं तन्नो ब्रूहि यथातथम्

ရှိန်တော်များက ဆိုသည်—“ဝိုင်ရာဇတို့၏ အာဟာရသည် အဘယ်နည်း၊ သူတို့၏ သတ္တဝါသဘောသည် မည်သို့၊ သူတို့၏ အားကိုးရာသည် အဘယ်နည်း။ သူတို့သည် အချိန်မည်မျှ တည်ရှိသနည်း၊ အမှန်အတိုင်း ပြောပါ။”

Verse 71

तदुक्तमृषिभिर्वाक्यं श्रुत्वा लोकार्थतत्त्ववित् / सूतः पौराणिको वाक्यं विनयेनेदम ब्रवीत्

ရှိန်တော်များ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက် လောကအကျိုး၏ အနှစ်သာရကို သိသော ပုရာဏပြောသူ စူတက ယဉ်ကျေးစွာ ဤသို့ ပြော하였다။

Verse 72

ततः प्राप्य तु सर्वेशं शुद्धबुद्धिं तमाश्रयत् / आभूतसंप्लवास्तत्र दश तिष्ठन्ति ते ऽज्वराः

ထို့နောက် သူတို့သည် အရာအားလုံး၏ အရှင်ကို ရောက်ရှိကာ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ဖြင့် ထိုအရှင်ကိုသာ အားကိုးကြသည်။ ထိုနေရာတွင် မဟာပရလယအထိ သူတို့ ဆယ်ဦးလုံး ဖျားနာမှုကင်းစွာ တည်ရှိကြသည်။

Verse 73

सर्वे सूक्ष्मशरीरास्ते विद्वांसो घनमूर्तयः / स्थितलोकस्थितत्वाच्च तेषां भूतं न विद्यते

သူတို့အားလုံးသည် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ကိုယ်ခန္ဓာရှိ၍ ပညာရှိများဖြစ်ကာ တောက်ပခိုင်မာသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ လောက၏ တည်တံ့မှု၌ တည်မြဲနေသဖြင့် သူတို့တွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဓာတ်အနှောင့်အယှက် မရှိ။

Verse 74

ऊचुः सनत्कुमाराद्याः सिद्धास्ते योगधर्मिणः / एवमेव महाभागाः प्रणवं संप्रविश्य ह

သနတ်ကုမာရ စသော ယောဂဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသော စိဒ္ဓများက ဆိုကြသည်—“မဟာဘဂါတို့၊ ငါတို့လည်း ထိုနည်းတူ ပ္ရဏဝ (အိုမ်) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။”

Verse 75

ब्रह्मलोके प्रवर्त्तामस्तन्नः श्रेयो भविष्यते / एवमुक्त्वा तदा सर्वे ब्रह्माण्डाध्यवसायि नः

“ဗြဟ္မလောက၌ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ကြစို့; ထိုသည်ပင် ငါတို့အတွက် အကျိုးမြတ်ဆုံး ဖြစ်လိမ့်မည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် သူတို့အားလုံး ဗြဟ္မာဏ္ဍအပေါ် အဓိဋ္ဌာန်တည်ကြ၏။

Verse 76

याजयित्वा तदात्मानो वर्त्तन्ते योगधर्मिणः / तत्रैव संप्रलीयन्ते शान्ता दीपर्चिषो यथा

မိမိကိုယ်ကို ယဇ్ఞကဲ့သို့ ပူဇော်အပ်နှံပြီး ယောဂဓမ္မကိုလိုက်နာသူတို့သည် တည်ငြိမ်စွာ ရှိနေကြ၏; ထိုနေရာ၌ပင် မီးအလင်းရောင် ငြိမ်သက်သကဲ့သို့ ငြိမ်သက်၍ လုံးဝလျောကွယ်ကြ၏။

Verse 77

ब्रह्मकायमवर्त्तन्त पुन रावृत्तिदुर्लभम् / लोकं तं समनुप्राप्य सर्वे ते भावनामयम्

သူတို့သည် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်း ခက်ခဲသော ဗြဟ္မကာယကို ရောက်ရှိကြ၏; ထိုလောကကို ရောက်ပြီးနောက် သူတို့အားလုံးသည် ဘာဝနာမယ (အတွင်းစိတ်အာရုံပြည့်ဝ) ဖြစ်လာကြ၏။

Verse 78

आनन्दं ब्रह्मणः प्राप्य अमृतत्वाय ते गताः / वैराजेभ्यस्तथैवोर्द्ध्व मन्तरे षड्गुणे ततः

ဗြဟ္မ၏ အာနန္ဒကို ရရှိပြီးနောက် သူတို့သည် အမရత్వသို့ သွားရောက်ကြ၏; ထို့ပြင် ဝိုင်ရာဇ လောကများထက်ပင် အထက်သို့၊ နောက်တဖန် ဆဒ္ဂုဏ မဏ္ဍလ (ဂုဏ်ခြောက်ပါး) ၏ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။

Verse 79

ब्रह्मलोकः समाख्यातो यत्र ब्रह्मा पुरोहितः / ते सर्वे प्रणवात्मानो बुद्धिशुद्धतया स्थिताः

ဗြဟ္မာသည် ပုရောဟိတ်ဖြစ်နေသော လောကကို “ဗြဟ္မလောက” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုနေရာရှိသူအားလုံးသည် ပရဏဝသဘောဖြစ်၍ ဉာဏ်သန့်ရှင်းမှု၌ တည်ကြသည်။

Verse 80

आनन्दं ब्रह्मणः प्राप्य ह्यमृतत्वं भजन्त्युत / द्वन्द्वैस्ते नाभिभूयन्ते भावत्रयविवर्जिताः

ဗြဟ္မန်၏ အာနန္ဒကို ရရှိပြီးနောက် သူတို့သည် အမရတရားကို ခံစားကြသည်။ သုံးပါးသော ဘာဝများမှ ကင်းလွတ်သဖြင့် ဒွန္ဒများက မအနိုင်ယူနိုင်။

Verse 81

आधिपत्यं विना तुल्या ब्रह्मणस्ते महौजसः / प्रभावविजयैश्वर्यस्थितिवैराग्यदर्शनः

အုပ်စိုးမှုကို မပါဘဲ သူတို့သည် မဟာတေဇရှိသော ဗြဟ္မာနှင့် တူညီကြသည်။ သူတို့တွင် အာနုဘော်၊ အောင်မြင်မှု၊ အိုင်ශ්ဝရယ၊ တည်ငြိမ်မှုနှင့် ဝိုင်ရာဂျယ၏ မြင်ကွင်းရှိသည်။

Verse 82

ते ब्रह्मलौकिकाः सर्वे गतिं प्राप्यानिवर्त्तिनीम् / ब्रह्मणा सहदेवैश्च संप्राप्ते प्रतिसंचरे

ဗြဟ္မလောကနေထိုင်သူအားလုံးသည် ပြန်မလာသော ဂတိကို ရရှိကြသည်။ ဗြဟ္မာနှင့် ဒေဝများနှင့်အတူ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း (ပရတိသံချာရ) ရောက်လာသော်လည်း သူတို့သည် ထိုအခြေအနေ၌ပင် တည်ကြသည်။

Verse 83

तपसोंऽते क्रियात्मानो बुद्धावस्था मनीषिणः / अव्यक्ते संप्रलीयन्ते सर्वे ते क्षणदर्शिनः

တပဿ၏ အဆုံးတွင် လုပ်ဆောင်မှုကို အတ္တဖြစ်စေသော ပညာရှိတို့သည် ဗုဒ္ဓိအခြေအနေကို ရရှိပြီး အဗျက်တ (မထင်ရှားသော) ထဲသို့ လုံးဝလျောဝင်ကြသည်။ သူတို့အားလုံးသည် ခဏတာပျက်ယွင်းမှုကို မြင်သူများဖြစ်သည်။

Verse 84

इत्येतदमृतं शुक्रं नित्यमक्षयव्ययम् / देवर्षयो ब्रह्मसत्रं सनातनमुपासते

ဤသို့ ဤအမృతသဘော တောက်ပသောတရားသည် အမြဲတမ်း မပျက်မယုတ်; ဒေဝရ္ဩီတို့သည် စနာတန ဘြဟ္မသတ္တရကို ပူဇော်အုပ်သိမ်းကြသည်။

Verse 85

अपुनर्मारकादीनां तेषां चैवोद्ध्वरेतसाम् / कर्माभ्यासकृतां श्रद्धां वेदान्तेषूपलक्ष्यते

အပုနර්မာရကာတို့နှင့် ဦර්ဓွရေတස් সাধကများတွင် ကမ္မအလေ့အကျင့်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ယုံကြည်မှုကို ဝေဒാന്തကျမ်းများ၌ ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။

Verse 86

तत्र ते ऽभ्यासिनो युक्ताः परां काष्ठामुपासते / हित्वा शरीरं पाप्मानममृतत्वाय ते गाताः

အဲဒီမှာ လေ့ကျင့်မှု၌ တည်ကြည်သော সাধကများသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ပူဇော်တရားထိုင်ကြသည်; ကိုယ်ခန္ဓာဟူသော အပြစ်အညစ်ကို စွန့်၍ အမရဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 87

वीतरागा जितक्रोधा निर्मोहाः सत्यवादिनः / शान्ताः प्रणिहितात्मानो दयावन्तो जितेन्द्रियाः

သူတို့သည် အလိုဆန္ဒကင်း၊ ဒေါသကို အနိုင်ယူ၊ မောဟကင်း၊ သစ္စာပြောသူများ; ငြိမ်းချမ်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်၊ ကရုဏာရှိ၊ အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 88

निःसंगाः शुचयश्चैव ब्रह्मसायुज्यगाः स्मृताः / अकामयुक्तैर्ये वीरास्तपोभिर्दग्धकिल्बिषाः

သူတို့သည် မချိတ်ဆက်မကပ်လှုပ်၊ သန့်ရှင်းကြပြီး ဘြဟ္မနှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရောက်သူများဟု ဆိုကြသည်; ဆန္ဒကင်း၍ တပဿဖြင့် အပြစ်ကို လောင်ကျွမ်းစေသော သူရဲကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 89

तेषांमभ्रंशिनो लोका अप्रमेयसुखाः स्मृताः / एतद्ब्रह्मपदं दिव्यं परमे व्योम्नि भास्वरम् / यत्र गत्वा न शोचन्ति ह्यमरा ब्रह्मणा सह

သူတို့၏ လောကများသည် မပျက်မယွင်းဘဲ အတိုင်းအတာမရှိသော ပျော်ရွှင်မှုရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤသည်မှာ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကင်တွင် တောက်ပသော သာသနာတော် “ဗြဟ္မပဒ” ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသို့ ရောက်သော် အမရတို့သည် ဗြဟ္မာနှင့်အတူ ဝမ်းနည်းခြင်း မရှိတော့။

Verse 90

ऋषय ऊचुः कस्मादेषु परार्द्धंश्च कश्चैव पर उच्यते / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो निगद सत्तम

ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်— “ဤတွင် ‘ပရာရ္ဓ’ ဟု အဘယ်ကြောင့် ခေါ်သနည်း၊ ‘ပရ’ ဟုလည်း မည်သည်ကို ခေါ်သနည်း။ ဤအရာကို သိလိုပါသည်။ အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။”

Verse 91

सूत उवाच शृणुध्वं मे परार्द्धस्य परिसंख्यां परस्यच

စူတက ဆိုသည်— “နားထောင်ကြလော့။ ‘ပရာရ္ဓ’ နှင့် ‘ပရ’ တို့၏ အရေအတွက်တွက်ချက်မှုကို ငါပြောမည်။”

Verse 92

एकं दशशतं चैव सहस्रं चैव संख्याया / विज्ञेयमासहस्रं तु सहस्राणि दशायुतम्

ရေတွက်ရာတွင် တစ်၊ ဆယ်၊ ရာ၊ ထောင် ဟူ၍ ရှိသည်။ ‘အသဟသ္ရ’ ကို တစ်သောင်းဟု သိလော့။ ‘ဒသာယုတ’ ကို တစ်သောင်းဆယ်ဆ ဖြစ်၍ တစ်သိန်းဟု နားလည်လော့။

Verse 93

एकं शतसहस्रं तु नियुतं प्रोच्यते बुधैः / तथा शतसहस्राणां दशप्रयुतमुच्यते

ရှတ-သဟသ္ရ တစ်ခု (တစ်သိန်း) ကို ပညာရှိတို့က ‘နိယုတ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့အပြင် ရှတ-သဟသ္ရ၏ ဆယ်ဆကို ‘ဒశ-ပရယုတ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 94

तथा दशसहस्राणामयुतं कोटिरुच्यते / अर्बुदं दशकोट्यस्तु ह्यब्जं कोटिशतं विदुः

ဤသို့ ဆယ်ထောင်များ၏ စုပေါင်းကို ‘အယုတ’ ဟု ခေါ်ပြီး ‘ကိုဋိ’ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ကိုဋိ ဆယ်ကို ‘အရ္ဗုဒ’၊ ကိုဋိ တစ်ရာကို ‘အဗ္ဇ’ ဟု သိကြသည်။

Verse 95

सहस्रमापि कोटीनां खर्वमाहुर्मनीषिणः / दशकोटिसहस्राणि निखर्वमिति तं विदुः

ကိုဋိ တစ်ထောင်ကို ပညာရှိတို့က ‘ခရ္ဝ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကိုဋိ တစ်သောင်းကို ‘နိခရ္ဝ’ ဟု သိကြသည်။

Verse 96

शतं कोटि सहस्राणां शङ्कुरित्यभिधीयते / सहस्रं तु सहस्राणां कोटीनां पद्ममुच्यते

ကိုဋိ-ထောင်များ၏ တစ်ရာကို ‘ရှင်ကူ’ ဟု ခေါ်သည်။ ကိုဋိ-ထောင်များ၏ တစ်ထောင်ကို ‘ပဒ္မ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 97

सहस्राणि सहस्राणां कोटीनां दशधा पुनः / गुणितानि समुद्रं वै प्राहुः संख्याविदो जनाः

ကိုဋိများ၏ ထောင်များကို ထပ်မံ ဆယ်ဆ တိုးမြှောက်လျှင် ကိန်းဂဏန်းပညာရှင်တို့က ၎င်းကို ‘သမုဒ္ဒရ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 98

कोटीसहस्रनियुतमन्त्यमित्यभिधीयते / कोटीसहस्रप्रयुतं मध्यमित्यभिसंज्ञितम्

‘ကိုဋိ-ထောင်-နိယုတ’ ကို ‘အန္တျ’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ကိုဋိ-ထောင်-ပရယုတ’ ကို ‘မဓျမ’ ဟု အမည်ပေးထားသည်။

Verse 99

कोटिकोटिसहस्रं तु परार्द्ध इति कीर्त्यते / परार्द्धं द्विगुणं चापि परमाहुर्मनीषिणः

ကုဋိကုဋိ သဟသ္ရ အရေအတွက်ကို ‘ပရာရ္ဓ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပရာရ္ဓ၏ နှစ်ဆကို ပညာရှိတို့ ‘ပရမ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 100

शतमाहुः परिवृढं सहस्रं परिपद्मकम् / विज्ञेयमयुतं तस्मान्नियुतं प्रयुतं ततः

တစ်ရာကို ‘ပရိဝೃဍ္ဍ’ ဟု၊ တစ်ထောင်ကို ‘ပရိပဒ္မက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် ‘အယုတ’ ကို သိရမည်၊ ပြီးလျှင် ‘နိယုတ’ နှင့် ထို့နောက် ‘ပရယုတ’ ဖြစ်သည်။

Verse 101

अर्बुदं न्यर्बुदं चैव खर्बुदं च ततः स्मृतम् / खर्वं चैव निखर्वं च शङ्कुः पद्मन्तथैव च

ထို့နောက် ‘အර්ဗုဒ’, ‘နျර්ဗုဒ’, ‘ခර්ဗုဒ’ ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဆိုထားသည်။ ထို့ပြီး ‘ခර්ဝ’, ‘နိခර්ဝ’, ‘ရှင်ကူ’ နှင့် ‘ပဒ္မ’ လည်း ရှိသည်။

Verse 102

समुद्रमन्त्यं मध्यं च परार्द्धं च परं ततः / एवमष्टादशैतानि स्थानानि गणनाविधौ

ထို့နောက် ‘သမုဒ္ဒရ’, ‘အန္တျ’, ‘မဓျ’, ‘ပရာရ္ဓ’ နှင့် ထို့နောက် ‘ပရ’ ဟူ၍ ရှိသည်။ ဤသို့ ဂဏနာနည်းတွင် အဆင့် ၁၈ ခု ဖြစ်သည်။

Verse 103

शतादीनि विजानीयात्संज्ञितानि महर्षिभिः / कल्पसंख्याप्रवृत्तस्य परार्द्धो ब्रह्ममः स्मृतः

တစ်ရာစသည့် ကိန်းဂဏန်းများကို မဟာရ္ဓိများ ပေးထားသော အမည်များနှင့်အတူ သိထားရမည်။ ကလ္ပကိန်းရေတွက်မှု၏ စဉ်ဆက်တွင် ‘ပရာရ္ဓ’ ကို ‘ဗြဟ္မမ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 104

तावच्छेषो ऽपि कालो ऽस्य तस्यान्ते प्रतितिष्ठते / पर एव परार्द्धश्च संख्यातः संख्याया मया

၎င်း၏ကျန်ရှိသောကာလသည်လည်း ၎င်း၏အဆုံး၌တည်မြဲနေ၏။ ‘ပရ’ နှင့် ‘ပရာර්ဓ’ ကို ငါသည် ကိန်းဂဏန်းစနစ်အတိုင်း ရေတွက်ဖော်ပြခဲ့၏။

Verse 105

यस्मादस्य परं विर्यं परमायुः परं तपः / परा शक्तिः परो धर्मः पराविद्या परा धृतिः

အကြောင်းမူကား ၎င်း၌ အမြင့်ဆုံးသော ဗီရယ၊ အမြင့်ဆုံးသော အသက်တာ၊ အမြင့်ဆုံးသော တပစ်ရှိ၏။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံးသော သက္တိ၊ အမြင့်ဆုံးသော ဓမ္မ၊ အမြင့်ဆုံးသော ဝိဒ္ယာနှင့် အမြင့်ဆုံးသော သည်းခံတည်ကြည်မှုလည်း ရှိ၏။

Verse 106

परं ब्रह्म परं ज्ञानं परमैश्वर्यमेव च / तस्मात्परतरं भूतं ब्रह्मणो यन्न विद्यते

၎င်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ဘြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံးသော ဉာဏ်ပညာ၊ အမြင့်ဆုံးသော အိုင်ශ්ဝရယ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဘြဟ္မန်ထက် မြင့်သော အရာမရှိ။

Verse 107

परे स्थितो ह्येष परः सर्वार्थेवु ततः परम् / संख्यातस्तु परो ब्रह्मा तस्यार्द्धस्य परार्द्धता

ဤ ‘ပရ’ သည် အမြင့်ဆုံး၌ တည်ရှိပြီး အဓိပ္ပါယ်အားလုံးတွင် ထိုအရာထက်ပင် အလွန်အကျွံဖြစ်၏။ ရေတွက်မှုအရ ‘ပရို ဘြဟ္မာ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ၎င်း၏ တစ်ဝက်ကို ‘ပရာර්ဓတာ’ ဟု ဆိုသည်။

Verse 108

संख्येयं चाप्यसंख्येयं सततं चापि तान्त्रिकम् / संख्येयं संख्यया दृष्टमपरार्द्धाद्विभाष्यते

ရေတွက်နိုင်သောအရာနှင့် မရေတွက်နိုင်သောအရာ၊ ထို့ပြင် တန္တရိက သင်္ခါရတွင် အစဉ်မပြတ် ဆက်လက်နေသောအရာတို့ရှိ၏။ ရေတွက်နိုင်သောအရာကို ကိန်းဂဏန်းဖြင့် သိမြင်ပြီး ‘အပရာර්ဓ’ ထက် आगे ဆက်လက်ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။

Verse 109

राशौ दृष्टे न संख्यास्ति तदसंख्यास्तु लक्ष्णम् / आनन्त्यं सिकता द्येषु हृष्टं चान्यं त्वलक्षणम्

“ရာသီ” (စုစည်းမှု) ကိုမြင်သော် အရေအတွက်မရှိတော့ပေ; ၎င်း၏လက္ခဏာမှာ “မရေတွက်နိုင်ခြင်း” ဖြစ်သည်။ သဲမှုန်တို့တွင် မြင်ရသော အနန္တမှုသည် အခြားတစ်မျိုးဖြစ်၍ လက္ခဏာမဟုတ်။

Verse 110

ईश्वरैस्तत्प्रसंख्यानं शुद्धत्वाद्दिव्यदृष्टिभिः / एवं ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्सर्वं ब्रह्मानुपश्यति

သန့်ရှင်းမှုကြောင့် ဒိဗ္ဗဒృష్టိရှိသော အီရှွရတို့က ၎င်းကိုတွက်ချက်နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဉာဏ်၌တည်မြဲသူသည် အရာအားလုံးကို ဘြဟ္မန်အဖြစ် မြင်တတ်သည်။

Verse 111

एतच्छ्रुत्वा तु ते सर्वे नैमिषेयास्तपस्विनः / बाष्पपर्याकुलाक्षास्तु प्रहर्षाद्गद्गदस्वराः

ဤစကားကိုကြားသော် နိုင်မိရှာရဏ္ယရှိ တပသ္ဝီအားလုံးသည် မျက်ရည်ကြောင့် မျက်လုံးများရှုပ်ထွေးကာ ဝမ်းမြောက်လွန်သဖြင့် အသံတုန်ယင်သွားကြသည်။

Verse 112

पप्रच्छुर्मातारिश्वानं सर्वे ते ब्रह्मवादिनः / ब्रह्मलोकस्तु भगवन्यावन्मात्रान्तरे प्रभो

ဘြဟ္မဝါဒင်တို့အားလုံးက မာတာရိရှွာနကို မေးကြသည်—“ဘဂဝန်၊ ပရဘု! ဘြဟ္မလောကသည် အကွာအဝေးမည်မျှရှိသနည်း?”

Verse 113

योजनाग्रेण संख्यातः साधनं योजनस्य तु / क्रोशस्य च परीमाणं श्रोतुमीच्छाम तत्त्वतः

ယောဇနကို အခြေခံ၍ ရေတွက်ရာတွင် ယောဇန၏ တကယ့်စံနှုန်း (သာဓန) သည် မည်မျှနည်း? ထို့ပြင် က္ရိုးရှ၏ အတိုင်းအတာကိုလည်း—အမှန်တရားအတိုင်း ကြားလိုပါသည်။

Verse 114

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मातरिश्वा विनीतवत् / उवाच मधुरं वाक्यं यथादृष्टं यथाक्रमम्

သူတို့၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မာတရိရှွာ (ဝါယု) သည် ယဉ်ကျေးနိမ့်ချစွာ၊ မြင်တွေ့သမျှအတိုင်းနှင့် အစဉ်လိုက် ချိုမြိန်သောစကားကို ပြောကြား하였다။

Verse 115

वायुरुवाच एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि श्रुणुध्वं मे विवक्षितम् / अव्यक्ताद्व्यक्तभागो वै महान्स्थूलो विभाष्यते

ဝါယုက ပြောသည်—ဤအရာကို သင်တို့အား ငါရှင်းပြမည်၊ ငါပြောလိုသည့်အကြောင်းကို နားထောင်ကြလော့။ အဝျက်တမှ ထင်ရှားလာသော ဝျက်တ အစိတ်အပိုင်းကို ‘မဟာန်’ ဟု ခေါ်၍ ထူထဲသောသဘောဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။

Verse 116

दशैव महतो भागा भूतादिः स्थूल उच्यते / दशभागाधिकं चापि भूतादिपरिमाणकम्

မဟာန်၏ အပိုင်းဆယ်ပိုင်းအနက် (တစ်) ပိုင်းကို ‘ဘူတာဒီ’ ဟု ခေါ်၍ ထူထဲသောအရာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဘူတာဒီ၏ ပမာဏသည် ထိုထက်တောင် အပိုင်းဆယ်ပိုင်း ပိုမိုကြောင်းလည်း ဆိုကြသည်။

Verse 117

परमाणुः सुसूक्ष्मस्तु भावग्राह्यो न चक्षुषा / यदभेद्यतमं लोके विज्ञेयं परमाणुवत्

ပရမာဏုသည် အလွန်သေးငယ်လှ၍ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိမြင်နိုင်သည်။ လောက၌ အခွဲမရဆုံးအရာကို ပရမာဏုကဲ့သို့ သိမှတ်ရမည်။

Verse 118

जालान्तरगते भानैं यत्सूक्ष्मं दृश्यते रजः / प्रथमं तत्प्रमाणानां परमाणुं प्रचक्षते

ဇာလအကြားမှ ဝင်လာသော နေရောင်ခြည်ထဲတွင် မြင်ရသော အလွန်သေးငယ်သည့် ဖုန်မှုန့်ကဏ္ဍများကို ပမာဏများအနက် ပထမဆုံး ‘ပရမာဏု’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 119

अष्टानां परमाणूनां समावायो यदा भवेत् / त्रसरेणुः समाख्यातस्तत्पद्मरज उच्यते

အဏုမြူ ၈ ခု ပေါင်းစည်း၍ တစ်စုတစ်စည်းဖြစ်လာသောအခါ ‘ထရဆရေဏု’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုအရာကိုပင် ‘ပဒ္မရဇ’ (ကြာပန်းမှုန်) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 120

त्रसरेणवो ऽथ ये ऽप्यष्टौ रथरेणुस्तु सस्मृतः / ते ऽप्यष्टौ समवायस्था बालाग्रं तत्स्मृतं बुधैः

ထို့နောက် ထရဆရေဏု ၈ ခု ပေါင်းစည်းလျှင် ‘ရထရေဏု’ ဟု မှတ်ကြသည်။ ထို ရထရေဏု ၈ ခု ထပ်မံပေါင်းစည်းသော အတိုင်းအတာကို ပညာရှိတို့က ‘ဗာလာဂ္ရ’ (ဆံပင်အဖျား) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 121

बालाग्राण्यष्टलिक्षा स्याद्यूकालिक्षाष्टकं भवेत् / यूकाष्टकं यवप्राहुरङ्गुलं तु यवाष्टकम्

ဗာလာဂ္ရ ၈ ခု ပေါင်းလျှင် ‘လိက္ရှာ’ ၁ ခု ဖြစ်သည်။ လိက္ရှာ ၈ ခု ပေါင်းလျှင် ‘ယူကာ’ ၁ ခု ဖြစ်သည်။ ယူကာ ၈ ခု ကို ‘ယဝ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ယဝ ၈ ခု ဖြင့် ‘အင်္ဂုလ’ ၁ ခု ဖြစ်သည်။

Verse 122

द्वादशाङ्गुलपर्वाणि वितस्तिस्थानमुच्यते / रत्निश्चागुलिपर्वाणि विज्ञेयो ह्येकविंशतिः

အင်္ဂုလ-ပရဝ ၁၂ ခု၏ အတိုင်းအတာကို ‘ဝိတတ္စတိ’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ရတ္နိ’ သည် အင်္ဂုလ-ပရဝ ၂၁ ခုနှင့် တူကြောင်း သိထားရမည်။

Verse 123

चत्वारो विंशतिश्चैव हस्तः स्यादङ्गुलानि तु / किष्कुर्द्विरत्निर्विज्ञेयो द्विचत्वारिंशदङ्गुलः

အင်္ဂုလ ၂၄ ခု၏ အတိုင်းအတာကို ‘ဟတ္သ’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ကိရှ္ကူ’ သည် ‘ရတ္နိ’ ၂ ခုနှင့် တူပြီး အင်္ဂုလ ၄၈ ခု ဖြစ်ကြောင်း သိရမည်။

Verse 124

षण्णवत्यङ्गुलं चैव धनुराहुर्मनीषिणः / एतद्गव्यूतिसंख्यायामादानं धनुषः स्मृतम्

ပညာရှိတို့က “အင်္ဂုလ” ၉၆ လုံးအတိုင်းအတာကို “ဓနု” ဟု ခေါ်ကြသည်။ “ဂဗျူတိ” ရေတွက်ရာတွင် ဓနု၏ “အာဒါန” ဟူသည် ဤပမာဏဟု စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 125

धनुर्दण्डयुगं नाली तुल्यान्यस्तैस्तथाङ्गुलैः / धनुषां त्रिशतं नल्वमाहुः संख्याविदो जनाः

ဓနု၏ တံတောင်တန်းနှစ်ချောင်းအတွဲကို “နာလီ” ဟု ခေါ်ပြီး အင်္ဂုလပမာဏတူညီသည်ဟု စမృతထားသည်။ ရေတွက်ပညာရှင်တို့က ဓနု ၃၀၀ ကို “နလ္ဝ” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 126

धनुः सहस्रे द्वे चापि गव्यूतिरुपदिश्यते / अष्टौ धनुः सहस्राणि योजनं तु विधीयते

ဓနု ၂၀၀၀ ကို “ဂဗျူတိ” တစ်ခုဟု သင်ကြားထားသည်။ ဓနု ၈၀၀၀ ကို “ယောဇန” တစ်ခုဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 127

एतेन धनुषा चैव योजनं तु समाप्यते / एतत्सहस्रं विज्ञेयं शक्रकोशान्तरं तथा

ဤဓနုမാപနှုန်းဖြင့်ပင် “ယောဇန” တစ်ခု ပြည့်စုံသည်။ ထို့ပြင် ဤသည်ကို “သက္ကရ-ကိုသ” တစ်ထောင်အကြား အကွာအဝေးဟူ၍လည်း သိမှတ်ရမည်။

Verse 128

योजनानां च संख्यातं संख्याज्ञानविशारदैः / एतेन योजनाग्रेण शृणुध्वं ब्रह्मणोंऽतरे

ရေတွက်ပညာကျွမ်းကျင်သူတို့က ယောဇန၏ ဤကိန်းဂဏန်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ယခု ဤယောဇနမാപကို အခြေခံ၍ ဗြဟ္မာ၏ “အန္တရ” (ကာလမಾಪ) ကို နားထောင်ကြလော့။

Verse 129

महीतलात्सहस्राणां रातादूर्ध्वं दिवाकरः / दिवाकरात्सहस्रे तु शते चौर्द्ध्वं निशाकरः

မြေမျက်နှာပြင်မှ ယောဇန တစ်ထောင်အထက်တွင် ဒိဝာကရ (နေ) တည်ရှိ၏။ နေမှ ယောဇန တစ်ထောင်နှင့် တစ်ရာအထက်တွင် နိသာကရ (လ) ရှိ၏။

Verse 130

पूर्णं शतसहस्रं तु योजनानां निशाकरात् / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नमुपरिष्टात्प्रकाशत

နိသာကရ (လ) မှ ယောဇန တစ်သိန်းအပြည့် အထက်တွင် အပေါ်ဘက်၌ နက္ခတ်မဏ္ဍလ အလုံးစုံ တောက်ပစွာ ပေါ်လွင်၏။

Verse 131

शतं सहस्रं संख्यातमेतद्द्विगुणितं पुनः / ग्रहान्तरमथैकैकमूर्द्ध्वं नक्षत्रमण्डरात्

ဤအကွာအဝေးကို တစ်သိန်းဟု ရေတွက်၏။ ထို့ကို ထပ်မံ နှစ်ဆပြုလျှင် နက္ခတ်မဏ္ဍလအထက်၌ ဂြိုဟ်အခြားများ၏ အကွာအဝေးသည် တစ်လုံးချင်းစီ ရှိ၏။

Verse 132

ताराग्रहाणां सर्वेषामध्यस्ताच्चरते बुधः / तस्योर्द्ध्वं चरते शुक्रस्तस्मादूर्द्ध्वं च लोहितः

တားရာဂြိုဟ် အားလုံး၏ အလယ်ပိုင်း၌ ဘုဓ (Mercury) လှည့်လည်၏။ ၎င်းအထက်၌ သုကြ (Venus) လှည့်လည်ပြီး၊ ထို့အထက်၌ လောဟိတ (မင်္ဂလ/Mars) လှည့်လည်၏။

Verse 133

ततो बृहस्पतिश्चोर्द्ध्वं तस्मादूर्द्ध्वं शनैश्चरः / उर्द्ध्वं शतसहस्रं तु योजनानां शनैश्चरात्

ထို့နောက် အထက်၌ ဘృဟஸပတိ (Jupiter) ရှိ၏။ ၎င်းအထက်၌ သနൈශ්चर (Saturn) ရှိ၏။ သနိမှ ယောဇန တစ်သိန်းအထက်တွင် (ပိုမိုမြင့်သော အဆင့်) ရှိ၏။

Verse 134

सप्तर्षिमण्डलं कृत्स्नमुपरिष्टात्प्रकाशते / ऋषिभ्यस्तु सहस्राणां शतादूर्द्ध्वं विभाष्यते

အပေါ်ဘက်တွင် စပ္တရ္ဓိ မဏ္ဍလ အလုံးစုံ တောက်ပပေါ်လွင်သည်။ ရှိသီတို့ အထောင်များအနက် ရာထက်မြင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 135

यो ऽसौ तारामये दिव्ये विमाने ह्रस्वरूपके / उत्तानपादपुत्रो ऽसौ मेढीभूतो ध्रुवो दिवि

ကြယ်တန်းဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော သာယာမြတ်သော အရွယ်သေး ဝိမာန်၌ပင် ဥတ္တာနပာဒ၏ သား ဓြုဝသည် ကောင်းကင်၌ အချိုးတံကဲ့သို့ တည်ငြိမ်နေသည်။

Verse 136

त्रैलोक्यस्यैष उत्सेधो व्याख्यातो योजनैर्मया / मन्वन्तरेषु देवानामिज्या यत्रैव लौकिकी

သုံးလောက၏ အမြင့်ကို ငါသည် ယောဇနာအတိုင်းအတာဖြင့် ရှင်းပြပြီးပြီ။ မနွန္တရကာလများတွင် ဒေဝတို့၏ ပူဇော်မှုသည် ထိုနေရာ၌ပင် လောကဓလေ့အတိုင်း ဖြစ်သည်။

Verse 137

वर्णाश्रमेभ्य इष्टा तु लोके ऽस्मिन्संप्रवर्त्तते / सर्वासां देवयोनीनां स्थितिहेतुः स वै स्मृतः

ဤလောက၌ ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమတို့အလိုက် အိဿ္ဋိ/ယဇ္ဉ ပူဇော်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုအရာသည် ဒေဝယောနီ အားလုံး တည်တံ့စေသော အကြောင်းရင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 138

त्रैलोक्यमेतद्व्याख्यातमत ऊर्द्ध्वं निबोधत / ध्रुवादूर्द्ध्वं महर्लोको यस्मिंस्ते कल्पवासिनः

သုံးလောကကို ရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခု အထက်ဘက်ကို သိကြလော့—ဓြုဝအထက်တွင် မဟာရ္လောက ရှိပြီး ကလ္ပတစ်လျှောက် နေထိုင်သူများ အဲဒီမှာ တည်ရှိသည်။

Verse 139

एकायोजनकोटीशा इत्येवं निश्चयोगतः / द्वीकोट्यां तु महर्लोकाज्जनलोको व्यवस्थितः

သေချာသတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ယောဇနာ တစ်ကုဋိအကွာ၌; နှစ်ကုဋိတွင် မဟာရ္လောကအထက် ဂျနလောက တည်ရှိသည်။

Verse 140

यत्र ते ब्रह्मणः पुत्रा दक्षाद्याः साधकाः स्मृताः

အဲဒီနေရာတွင် ဘြဟ္မာ၏ သားတော်များ—ဒက္ရှ စသည်တို့—သာဓက (တပဿီ) များဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 141

वै राजा यत्र ते देवा भूतदाहविवर्जिताः / षड्गुणं तु तपोलोकात्सत्यलोकान्तरं स्मृतम्

အို မင်းကြီး၊ အဲဒီမှာ ဒေဝများသည် ဘူတဒာဟ (အပူဒဏ်) ကင်းစင်ကြပြီး၊ တပိုလောကထက် ခြောက်ဆ အကွာကို စတျယလောကအကြားဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 142

अपुनर्मारको नाम ब्रह्मलोकः स उच्यते / यस्मिन्न च्यवते भूयो ब्रह्मणं य उपासते

အဲဒီ ဘြဟ္မလောကကို ‘အပုနර්မာရက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဘြဟ္မာကို ဥပာသနာပြုသူသည် နောက်တစ်ဖန် မကျဆင်းတော့။

Verse 143

एककोटिर्योजनानां पञ्चाशन्नियुतानि तु / ऊर्द्ध्वभागस्ततोंऽडस्य ब्रह्मलोकात्परः स्मृतः

ယောဇနာ တစ်ကုဋိနှင့် နိယုတ ငါးဆယ် (လက္ခ ငါးဆယ်) အထက်သို့; ထို့နောက် အဏ္ဍ (ဘြဟ္မာဏ္ဍ) ၏ အထက်ပိုင်းသည် ဘြဟ္မလောကထက် ပို၍ အလွန်ဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 144

चतुर्दशैव कोट्यस्तु नियुतानि च पञ्च षट् / स चौर्द्ध्व संप्रचारो ऽस्य गत्यन्तश्चपरः स्मृतः

ကိုဋိ ဆယ့်လေးနှင့် နိယုတ ငါး–ခြောက်; ဤသည်ပင် ၎င်း၏ အထက်သို့ သွားလာမှုနှင့် လမ်းကြောင်း၏ အမြင့်ဆုံး အဆုံးဟု စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 145

ध्रुवाग्रमेतद्व्याख्यातं योजनग्राद्यथाश्रुतम् / अधोगतीनां वक्ष्यामि भूतानां स्थानकल्पनाम्

ဓြုဝ၏ ထိပ်ဖျားကို ယောဇနအတိုင်းအတာနှင့်အတူ ကြားသိသမျှအတိုင်း ရှင်းပြပြီးပြီ; ယခု အောက်သို့သွားသော သတ္တဝါတို့၏ နေရာစီမံကို ငါဆိုမည်။

Verse 146

गच्छन्ति घोरकर्माणः प्राणिनो यत्र कर्मभिः / नरको रौरवो घोरः शूकरस्ताल एवं च

ကြမ်းတမ်းသော ကမ္မပြုသူ သတ္တဝါတို့သည် မိမိကမ္မကြောင့် ထိုနေရာသို့ သွားကြသည်; ထိုနရကများမှာ ရော်ရဝ၊ ဂိုးရ၊ ရှူကရ၊ တာလ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 147

तप्तकुम्भो महाज्वालः शबलो ऽथ विमोहनः / कृमी च कृमिभक्षश्च लालाभक्षो विशंसनः

တပ္တကುಂಬ္ဟ၊ မဟာဇ္ဝာလ၊ ရှဗလ၊ ဝိမောဟန; ထို့ပြင် ကೃမီ၊ ကೃမိဘက္ရှ၊ လာလာဘက္ရှ၊ ဝိသံသန—ဤတို့သည်လည်း နရကအမည်များ ဖြစ်သည်။

Verse 148

अधःशिराः पूयवहो रुधिरान्धुस्तथैवच / विष्टाकीर्णश्च नरको मूत्रकीर्ण स्तथैव च

ထို့ပြင် အဓಃရှိရာ၊ ပူယဝဟ၊ ရုဓိရာန္ဓု; နှင့် ဝိဋ္ဌာကီရဏ နရက၊ မူတြကီရဏ နရကတို့လည်း ရှိသည်။

Verse 149

तथा वैतरणी कृष्णमसिपत्रवनं तथा / अग्निज्वालो महाघोरः संदंशो ऽथाश्वभोजनः

ထို့အတူ ဝိုင်တရဏီ၊ ‘ကృష్ణ’ ဟုခေါ်သော နရက၊ ထို့ပြင် အစိပတ္တရဝန တော။ မီးလျှံအလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ‘အဂ္နိဇွာလာ’; ထို့နောက် ‘စန္ဒံရှ’ နှင့် ‘အရှွဘောဇန’။

Verse 150

तमश्चकृष्णसूत्रश्च लोहश्चाप्यभिजस्तथा / अप्रतिष्ठो ऽथ वीचिश्च नरका ह्येवमादयः

‘တမ’၊ ‘ကృష్ణসূတ্ৰ’၊ ‘လိုဟ’၊ ‘အဘိဇ’ တို့ရှိပြီး၊ ထို့နောက် ‘အပရတိဋ္ဌ’ နှင့် ‘ဝီချိ’ စသည့် နရကများလည်း ရှိသည်။

Verse 151

तामसा नरकाः सर्वे यमस्य विषये स्थिताः / येषु दुष्कृतकर्माणः पतन्तीह वृथक्पृथक्

ဤတမသ (အမှောင်) နရကများအားလုံးသည် ယမ၏ အာဏာနယ်ပယ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ မကောင်းသော ကర్మပြုသူတို့သည် ဤတွင် တစ်ဦးချင်း သီးသန့်ကျရောက်ကြသည်။

Verse 152

भूमेरधस्तात्ते सर्वे रौरवाद्यः प्रकीर्त्तिताः / रौरवे कूटसाक्षे तुमिथ्या यश्चाभिशसति

ရော်ရဝ စသည့် နရကများအားလုံးကို မြေကြီးအောက်၌ ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရော်ရဝတွင် မုသားသက်သေဖြစ်၍ မမှန်ကန်သော စွပ်စွဲပြောဆိုသူ ကျရောက်သည်။

Verse 153

क्रूरग्रह पक्षवादी ह्यसक्तः पतते नरः / राधो गोध्रो भ्रूणहा च ह्यग्निदाता पुरस्य च

ကြမ်းတမ်း၍ ဘက်လိုက်ငြင်းခုံကာ သစ္စာမှ ကင်းကွာသူသည် နရကသို့ ကျရောက်သည်။ ထို့အတူ ‘ရာဓ’ (ခိုးသူ)၊ ‘ဂိုဓြ’ (နွားသတ်သူ)၊ သန္ဓေသားသတ်သူ၊ မြို့ကို မီးရှို့သူလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 154

शूकरे ब्रह्महा मज्जेत्सुरापः स्वर्णतस्करः / ताले पतेत्क्षत्रियहा हत्वा वैश्यं च मज्जति

ဗြာဟ္မဏကို သတ်သူသည် ဝက်အဖြစ် မွေးဖွားရာတွင် နစ်မြုပ်ရ၏; အရက်သောက်သူနှင့် ရွှေခိုးသူလည်း ထိုနည်းတူ။ က္ଷတ္တရိယကို သတ်သူသည် တာလပင်မှ ကျရ၏၊ ဝိုင်ရှျကို သတ်သူသည် ရေထဲတွင် နစ်မြုပ်ရ၏။

Verse 155

ब्रह्महत्या च यः कुर्याद्यश्च स्याद्गुरुतल्पगः / सप्तकुम्भेष्वसौ गामी तथा राजभटश्च यः

ဗြာဟ္မဏသတ်မှုကို ကျူးလွန်သူနှင့် ဆရာ၏ဇနီး၏ အိပ်ရာကို လွန်ကျူးသူ—သူတို့သည် “စပ္တကುಂಬ္ဟ” နာမည်ရှိ နရကသို့ သွားရ၏။ အဓမ္မပြုသော ရာဇဘတ်(ဘုရင့်စစ်သား)လည်း ထိုနည်းတူ။

Verse 156

संताप्यते वाश्वणिक्तथाच धनरक्षिता / साध्वीविक्रयकर्त्ता च यस्तु भक्तं परित्यजेत्

မြင်းကုန်သည်၊ လောဘကြီးသော ငွေကြေးထိန်းသိမ်းသူ၊ သီလရှင်မကို ရောင်းစားသူ—ဤသူတို့အားလုံးကို အပူဒဏ်ဖြင့် တပင်တပန်း ခံရစေသည်။ ဘက္တကို စွန့်ပစ်သူလည်း ထိုနည်းတူ။

Verse 157

महाज्वाले दुहितरं स्नुषां गच्छति यस्तु वै / वेदं विक्रीणतेये च वेदं वै दूषयन्ति ये

မိမိ၏ သမီး သို့မဟုတ် သမီးမက် (snushā) နှင့် မသင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံသူသည် “မဟာဇ္ဝာလာ” နရကသို့ သွားရ၏။ ဝေဒကို ရောင်းစားသူနှင့် ဝေဒကို မကောင်းသဖြင့် ဖျက်ဆီးသူတို့လည်း ထိုနည်းတူ။

Verse 158

गुरुंश्चैवावमन्यन्ते वाक्शरैस्ताडयन्ति च / अगम्यगामी च नरो नरकं शबलं व्रजेत्

ဆရာများကို အထင်သေး၍ စကားမြားဖြင့် ထိုးနှက်သူများနှင့် တားမြစ်ရာသို့ သွားလာသော (agamyagāmī) လူသည် “ရှဗလ” နရကသို့ သွားရ၏။

Verse 159

विमोहे पतते घोरे मर्यादां योभिनत्ति वै / दुरिष्टं कुरुते यस्तु कीडलोहं प्रपद्यते

ကြောက်မက်ဖွယ် မောဟတွင်ကျရောက်၍ ဓမ္မစည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်ကာ မကောင်းမှုကို ပြုသူသည် «ကီဍလိုဟ» နရကသို့ ရောက်၏။

Verse 160

देवब्राह्मणविद्वेष्टा गुरूणां वाप्यपूजकः / रत्नं दूषयते यस्तु कृमिभक्षे प्रपद्यते

နတ်များနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို မုန်းတီး၍ ဂုရုတို့ကို မလေးစားဘဲ ရတနာကို မသန့်စင်စေသူသည် «ကೃမိဘက္ษ» နရကသို့ ကျရောက်၏။

Verse 161

पर्यश्नाति य एको ऽन्नं ब्राह्मणान्सुहृदो विना / लालाभक्षे स तिष्ठेत्तु दुर्गन्धे नरके गतः

ဗြာဟ္မဏနှင့် မိတ်ကောင်းများမပါဘဲ တစ်ယောက်တည်း အစာကို စားသောက်သူသည် အနံ့ဆိုးသော «လာလာဘက္ษ» နရကတွင် နေထိုင်ရ၏။

Verse 162

काण्डकर्त्ता कुलालश्च निष्कहर्ता चिकित्सकः / आरामे ऽप्यग्निदाता यः पतते स विशंसनि

မြားလုပ်သူ၊ အိုးလုပ်သမား၊ နိෂ్కကို လုယူသူ၊ ဆရာဝန်၊ ထို့ပြင် ဥယျာဉ်ထဲတွင်ပင် မီးတင်သူသည် «ဝိသံသန» နရကသို့ ကျရောက်၏။

Verse 163

असत्प्रतिग्रही यश्च तथैवायाज्ययाजकः / नक्षत्रैर्जीवते यश्च नरो गच्छत्यधोमुखम्

မသင့်တော်သူထံမှ လှူဒါန်းကို လက်ခံသူ၊ မယဇ်သင့်သူအတွက် ယဇ်ကို ဆောင်ရွက်ပေးသူ၊ ကြယ်နက္ခတ်ကို အားကိုး၍ အသက်မွေးသူသည် «အဓောမုခ» နရကသို့ သွား၏။

Verse 164

क्षीरं सुरां च लवणं लाक्षां गन्धं रसं तिलान् एवमादीनि विक्रीणन्घोरे पूयवहे पतेत्

နို့၊ အရက်၊ ဆား၊ လက်ခါ၊ အနံ့သာ၊ အရသာရည်၊ နှမ်း စသည့်အရာများကို ရောင်းဝယ်သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ပူယဝဟ နရကသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 165

यः कुक्कुटान्निबद्नाति मार्जारान्सूकरांस्तथा / पक्षिणश्च मृगाञ्छागान्सो ऽप्येनं नरकं व्रजेत्

ကြက်ကို ချည်နှောင်သူ၊ ကြောင်နှင့် ဝက်ကိုလည်း ချည်နှောင်သူ၊ ထို့ပြင် ငှက်၊ တောတိရစ္ဆာန်နှင့် ဆိတ်တို့ကို ချည်နှောင်သူသည်လည်း ဤနရကသို့ သွားရသည်။

Verse 166

अजाविको माहिषिकस्तथा चक्रध्वजी च यः / रङ्गोपजीवको विप्रः शाकनिर्ग्रामयाजकः

ဆိတ်နှင့် သိုးကို မွေးမြူ/ကုန်သွယ်သူ၊ ကျွဲမွေးမြူသူ၊ စက်ရ-ဓွဇ ကိုင်ဆောင်သူ; ဇာတ်ရုံဖြင့် အသက်မွေးသူ ဘရာဟ္မဏ၊ နှင့် ‘ရှာက-နိရ္ဂြာမ’ ယဇ္ဉာပြုသူ—(ဤသို့သောသူများ)။

Verse 167

अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी / सुरापो मासभक्षश्च तथा च पशुघातकः

အိမ်မီးရှို့သူ၊ အဆိပ်ပေးသူ၊ ကုဏ္ဍအန့်ကို စားသူ၊ ဆိုမကို ရောင်းသူ; အရက်သောက်သူ၊ အသားစားသူ၊ တိရစ္ဆာန်သတ်သူလည်း (အပြစ်ရှိသည်)။

Verse 168

विशस्ता महिषादीनां मृगहन्ता तथैव च / पर्वकारश्च मूची च यश्च स्यान्मित्रघातकः

ကျွဲစသည့်တိရစ္ဆာန်များကို သတ်ဖြတ်သော အသားသတ်သမား၊ တောကောင်သတ်သူ; ပရ္ဝကာရ နှင့် ဖိနပ်ချုပ်သမား; မိတ်ဆွေကို သစ္စာဖောက်သူ—(ဤသူတို့လည်း အပြစ်ရှိသည်)။

Verse 169

रुधिरान्धौ पतन्त्येते ह्येवमाहुर्मनीषिणः / उपविष्टं भोक्तुमथ पङ्क्त्यां वै वञ्चयन्ति ये

ပညာရှိတို့က ဤသို့ဆိုကြသည်—သူတို့သည် သွေးအမှောင်ရေကန်ထဲသို့ ကျရောက်ကြ၏။ အစားစားရန် တန်းစီထိုင်ပြီး တန်းထဲတွင် လှည့်ဖြားသူတို့သည် အပြစ်ကြီးကို ခံရ၏။

Verse 170

पतन्ति नरके घोरे विड्भुजे नात्र संशयः / मृषावादी नरो यश्च तथा प्राक्रोशको ऽशुभः

သူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရက “ဝိဋ္ဍဘုဇေ” ထဲသို့ ကျရောက်ကြသည်၊ သံသယမရှိ။ မုသာပြောသူနှင့် အကျည်းတန်စွာ ဆဲဆိုအော်ဟစ်သူတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 171

पतते नरके घोरे मूत्राकीर्णे स पापकृत / मधुग्राहाभिहन्तारो यान्ति वैतग्णीं नराः

အပြစ်ပြုသူသည် ဆီးဖြင့် ပြည့်နှက်သော ကြောက်မက်ဖွယ် နရကထဲသို့ ကျရောက်၏။ ပျားရည်စုဆောင်းသူ (မဓုဂြာဟ) ကို သတ်သူတို့သည် “ဝೈတဂ္ဏီ” နရကသို့ သွားရောက်ကြ၏။

Verse 172

उन्मत्ताश्चित्तभग्नाश्चशौचाचारविवर्जिताः / क्रोधना दुःखदा ये च कुहकाः कृष्णगामिनः

အရူးအမူး၊ စိတ်ပျက်ယွင်း၍ သန့်ရှင်းမှုအကျင့်ကို စွန့်ပစ်သူများ၊ ဒေါသကြီး၍ အခြားသူတို့ကို ဒုက္ခပေးသူများ၊ လှည့်စားကောက်ကျစ်၍ အမှောင်လမ်းကို လိုက်သူများ—ဤသူတို့သည် အပျက်အယွင်းသို့ သွားကြ၏။

Verse 173

असिपत्र वनच्छदकृतो ह्योरभ्रिकाश्च ये / कर्त्तनषु विकृत्यन्त मृगव्याधः सुदारुणैः

ဓားရွက်တော (အသိပတ္တရဝန) ကို ဖြစ်စေသူများနှင့် အိုရဘ္ရိကာတို့ကဲ့သို့သော ကြမ်းတမ်းသည့် တိရစ္ဆာန်မုဆိုးများသည်၊ ဖြတ်တောက်ရာ နရကများတွင် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ခွဲဖြတ်နှိပ်စက်ခံရကြ၏။

Verse 174

आश्रम प्रत्यवसिता ह्यग्निज्वाले पतन्ति वै / भक्ष्यन्ते श्यामशबलैरयस्तुडश्व वायसैः

အာရှရမဓမ္မမှ လွဲချော်သူတို့သည် မီးလျှံထဲသို့ အမှန်တကယ် ကျရောက်ကြသည်။ ထို့နောက် သံကဲ့သို့ နှုတ်တံရှိသော အမဲစက်စက် ကျီးများက ကိုက်စားကြသည်။

Verse 175

इष्टापूर्तव्रतालोपात्संदंशे नरके पतेत् / स्कन्दन्ते ये दिवास्वप्ने व्रतिनो ब्रह्मचारिणः

အိဋ္ဌာပူရ္တနှင့် ဝရတများကို စွန့်လွှတ်လျှင် ‘စန္ဒံရှ’ နရကသို့ ကျရောက်သည်။ ထို့အပြင် ဝရတခံသော ဗြဟ္မစာရီတို့သည် နေ့ခင်းအိပ်စဉ် စခလိတဖြစ်လျှင်လည်း ထိုသို့ပင်။

Verse 176

पुत्रैरध्यापिता ये च पुत्रैराक्षापिताश्च ये / ते सर्व नरकं यान्ति नियतं तु श्वभोजनम्

သားများက သင်ကြားပေးသူများနှင့် သားများက လောင်းကစားတွင် ပန်ထားသူများ—သူတို့အားလုံး နရကသို့ သွားကြသည်။ သေချာသောအဆုံးသတ်မှာ ခွေးတို့၏ အစာဖြစ်ခြင်းပင်။

Verse 177

वर्णाश्रमविरुद्धा ये क्रोधहर्षसमन्विताः / कर्माणि ये तु कुर्वन्ति सर्वे निरयवासिनः

ဝဏ္ဏ-အာရှရမ စည်းကမ်းကို ဆန့်ကျင်၍ ဒေါသနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့ဖြင့် ကမ္မပြုသူများ—အားလုံး နိရယ (နရက) နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 178

उपरिष्टात्स्थितो घोर उष्णात्मा रौरवो महान् / सुदारुणस्तु शीतात्मा तस्याधस्तात्तपः स्मृतः

အပေါ်ဘက်တွင် ကြောက်မက်ဖွယ် အပူသဘောရှိသော မဟာ ‘ရော်ရဝ’ နရက ရှိသည်။ ၎င်း၏ အောက်ဘက်တွင် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ အအေးသဘောရှိသော ‘တပ’ နရကဟု ဆိုထားသည်။

Verse 179

एवमादिक्रमेणैव वर्ण्यमानान्निबोधत / भूमेरधस्तात्सप्तैव नरकाः परिकीर्त्तिताः

ဤသို့ အစဉ်အလာအတိုင်း ဖော်ပြသမျှကို နားထောင်၍ သိမှတ်လော့။ မြေကြီးအောက်၌ နရက ခုနစ်ပါး ရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 180

अधर्मसूतयस्ते स्युरन्धतामिस्रकादयः / रौरवः प्रथमस्तेषां महारौरव एव च

ထိုနရကများသည် အဓမ္မမှ ပေါက်ဖွားသော အန္ဓတမိစ္စရ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ပထမမှာ ရော်ရဝ၊ ထို့ပြင် မဟာရော်ရဝလည်း ရှိသည်။

Verse 181

अस्याधः पुनरप्यन्यः शीतस्तप इति स्मृतः / तृतीयः कालसूत्रः स्यान्महाहिर्विविधः स्मृतः

ဤအောက်၌ ထပ်မံ ‘ရှီတတပ’ ဟု ခေါ်သော နရကတစ်ပါး ရှိသည်။ တတိယမှာ ‘ကာလစူတရ’ ဖြစ်ပြီး ‘မဟာဟိ’ သည်လည်း အမျိုးမျိုးဟု ဆိုထားသည်။

Verse 182

अप्रतिष्ठश्चतुर्थः स्याद वीचिः पञ्चमः स्मृतः / लोहः षष्ठः स्मृतस्तेषामविधेयस्तु सप्तमः

စတုတ္ထမှာ ‘အပရတိဋ္ဌ’ ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမမှာ ‘အဝီချိ’ ဟု ဆိုသည်။ ဆဋ္ဌမှာ ‘လိုဟ’ ဖြစ်ပြီး သတ္တမမှာ ‘အဝိဓေယ’ ဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 183

घोरात्वाद्रौरवः प्रोक्तः सोष्णको दहनः स्मृतः / सुदारुणस्तु शीतात्मा त्स्याधस्तात्तपो ऽधमः

ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်သောကြောင့် ‘ရော်ရဝ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ပူလောင်၍ လောင်ကျွမ်းစေသော နရကဟု မှတ်သားကြသည်။ သို့သော် ၎င်းအောက်၌ ‘တပ’ သည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ အေးမြသဘောရှိသည်။

Verse 184

सवां निकृन्तनः प्रोक्तो कालसूत्रो ऽतिदारुणः / अप्रतिष्ठे स्थितिर्नास्ति भ्रमस्तस्मिन्सदा स्मृतः

ဤနေရာကို ‘သဝံ နိကရိန္တန’ ဟု ခေါ်၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ‘ကာလသုတ်ရ’ ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုတွင် အခြေမရှိ၊ တည်ငြိမ်မှုမရှိ; အမြဲတမ်း လမ်းလွဲခြင်းသာ ရှိသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 185

अवीचिर्दारुणः प्रोक्तो यन्त्रसंपीडनाच्च सः / तस्मात्सुदारुणो लोहः कर्मणां श्रयणाच्च सः

‘အဝီချိ’ ကို ကြမ်းတမ်းဟု ဆိုကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ယန္တရားများဖြင့် ဖိနှိပ်၍ နှိပ်စက်ခြင်းရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ‘လိုဟ’ လည်း အလွန်ကြမ်းတမ်းသည်၊ ကံ၏ အားကိုးရာနှင့် အကျိုးဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 186

तथाभूतशरीत्वादविधेयस्तु स स्मृतः / पीडाबन्धवधासंगादप्रतीकारलक्षणः

ထိုကဲ့သို့သော ကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေကြောင့် သူသည် ထိန်းမနိုင်သောသူဟု မှတ်ယူကြသည်။ နာကျင်မှု၊ ချည်နှောင်မှု၊ သတ်ဖြတ်မှုတို့နှင့် ဆက်နွယ်နေသဖြင့် ကယ်တင်နည်းမရှိသော လက္ခဏာရှိသည်။

Verse 187

ऊर्द्ध्वलोकैः समावेतौ निरालोकौ च तावुभौ / कूटागारप्र माणैश्च शरीरैस्तत्र नारकाः

ထိုနှစ်ခုသည် အထက်လောကများဖြင့် ဝန်းရံထားသော်လည်း အလင်းမရှိ။ ထိုနေရာ၌ နရကဝါသီတို့သည် အဆောက်အဦးကြီးတစ်လုံးအရွယ် ကိုယ်ခန္ဓာများ ရှိကြသည်။

Verse 188

उपभोगसमर्थैस्तु सद्यो जायन्ति कर्मभिः / दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः

ကံကြောင့် အကျိုးကို ခံစားနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာများသည် ချက်ချင်းပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုအားလုံးတွင် ဒုက္ခ၏ ပြင်းထန်မှုသည် အလွန်ကြမ်းတမ်းဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 189

उपभोगसमर्थैस्तु सद्यो जायन्ति कर्मभिः / दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः

ခံစားနိုင်စေသော ကံကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ချက်ချင်း မွေးဖွားလာသည်။ ထိုအားလုံးတွင် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခ၏ တိုးပွားမှုဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 190

यातनाश्चाप्यसंख्येया नारकाणां तथा स्मृताः / तत्रानुभूयते दुःखं क्षीणे कर्मणि वै पुनः

နရကရှိသူတို့၏ ညှဉ်းပန်းမှုများလည်း မရေတွက်နိုင်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒုက္ခကို ခံစားရပြီး ကံကုန်သွားလျှင် ပြန်လည် (အခြားဂတိ) သို့ ရောက်သည်။

Verse 191

तिर्यग्योनौ प्रसूयन्ते कर्मशेषेण तेंऽततः / देवांश्च तारकाश्चैव ह्यूर्द्ध्वं चाधश्च संस्थिताः

ကံအကျန်ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် တိရစ္ဆာန်ယိုးနီ၌ မွေးဖွားလာကြသည်။ ထို့ပြင် အပေါ်အောက်၌ တည်ရှိသော ဒေဝများနှင့် ကြယ်များကိုလည်း (မြင်ကြသည်)။

Verse 192

धर्माधर्मनिमित्तेन सद्यो जायन्ति मूर्त्तयः / उपभोगार्थमुत्पत्तिरौपपत्तिककर्मतः

ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၏ အကြောင်းကြောင့် ရုပ်ကာယများသည် ချက်ချင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ခံစားဖို့အတွက် ဤမွေးဖွားမှုသည် အောပပတ္တိက ကံမှ ဖြစ်သည်။

Verse 193

पश्यन्ति नारकान्देवा ह्यधोवक्त्रा ह्यघोगतान् / नारकांश्च तथा देवान्सर्वान्पश्यं त्यधेमुखान्

ဒေဝများသည် အောက်သို့ မျက်နှာချ၍ အောက်ဂတိသို့ ကျသွားသော နရကသားများကို မြင်ကြသည်။ နရကသားများလည်း အောက်သို့ မျက်နှာချ၍ ဒေဝအားလုံးကို မြင်ကြသည်။

Verse 194

अनयोस्तुल्यता यस्माद्धारमाश्च स्वभावतः / तस्मादूर्द्ध्वमधोभावो लोकालोके न विद्यते

ဤနှစ်ပါးသည် သဘာဝအားဖြင့် တူညီ၍ အထောက်အထားဖြစ်သဖြင့် လောကာလောက၌ အပေါ်အောက် ခွဲခြားမှု မရှိ။

Verse 195

एषा स्वाभाविकी संज्ञा लोकालोके प्रवर्त्तते / अथाब्रुवन्पुनर्वायुंब्राह्मणाः सत्रिणस्तदा

ဤအမည်ခေါ်ဆိုမှုသည် လောကာလောက၌ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ထို့နောက် စတြာတွင်ရှိသော ဗြာဟ္မဏများက ဝါယုကို ထပ်မံ ပြောကြသည်။

Verse 196

ऋषय ऊचुः सर्वेषामेव भूतानां लोकालोकनिवासिनाम् / संसारे संसरन्तीह यावन्तः प्राणिनश्च ते

ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—လောကာလောက၌ နေထိုင်သော သတ္တဝါအားလုံးအနက် ဤသံသရာ၌ လှည့်လည်နေသော အသက်ရှိသတ္တဝါ မည်မျှရှိသနည်း၊ ထိုအားလုံး။

Verse 197

संख्याया परिसंख्याय तान्नः प्रब्रूहि कृत्स्नशः / ऋषीणां तद्वचः श्रुत्वा मरुतो वाक्यमब्रवीत्

သူတို့၏ အရေအတွက်ကို ပြည့်စုံစွာ ရေတွက်၍ ကျွန်ုပ်တို့အား အကုန်အစင် ပြောပြပါ။ ရိရှီတို့၏ စကားကို ကြားပြီး မရုတ် (ဝါယု) က ပြန်လည် ဖြေကြားသည်။

Verse 198

वायुरुवाच न शक्यं दिव्यया दृष्ट्या ज्ञातुं ज्ञानेन वा पुनः / चक्षुषा वै प्रसंख्यातुमतो ह्यन्ते न च द्विजाः

ဝါယုက ပြောသည်—ဒိဗ္ဗဒృష్టိဖြင့်လည်း၊ ဉာဏ်ဖြင့်လည်း မသိနိုင်၊ မျက်စိဖြင့်လည်း တိတိကျကျ ရေတွက်မရ; ဟေ ဒွိဇတို့၊ သူတို့တွင် အဆုံးမရှိ။

Verse 199

अनाध्यानादमेयत्वान्नैव प्रश्नो विधीयते / ब्रह्मणा संज्ञितं यत्तु संख्यया तन्निबोधत

ဤအရာသည် စဉ်းစားသုံးသပ်၍ မမီနိုင်သကဲ့သို့ တိုင်းတာမရသောကြောင့် ဤနေရာ၌ မေးခွန်းတင်ခြင်းပင် မသတ်မှတ်ကြ။ သို့သော် ဘြဟ္မာက အမည်နှင့် အရေအတွက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသမျှကို သိမြင်လော့။

Verse 200

यः सहस्रतमो भागः स्थावराणां भवेदिह / पार्थिवाः कृमयस्तावत्संसेकाद्येषु संभवः

ဤနေရာတွင် တည်ငြိမ်သော (အပင်မျိုး) သတ္တဝါတို့၏ တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံမျှသာ မြေကြီးကောင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် စိုစွတ်မှု၊ ရေဖျန်းခြင်း စသည်တို့မှ ပေါ်ပေါက်သည်။

Frequently Asked Questions

It systematizes fourteen sthānas (stations), differentiating seven manifest lokas (Bhū–Satya) from seven prākṛta/‘unmade’ stations, and links them to how long each realm persists through dissolution phases.

Maharloka is presented as a significant residence associated with elevated beings (including sages and dhārmic communities) and is discussed in relation to manvantara duration and the chapter’s broader loka-hierarchy.

Primarily cosmology: it focuses on loka lists, world-types, and dissolution-resilience; genealogical data appears indirectly via the mention of fourteen Manus as time-cycle administrators rather than as a full dynastic catalog.