
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
ဤအဓျာယတွင် စူတာ၏ပုံပြင်နိဒါန်းဖြင့် ဝေဒပညာလက်ဆင့်ကမ်းပရမ္ပရာနှင့် သံဟိတာ/ရှာခာဖွဲ့စည်းပုံကို အချက်အလက်သိပ်သည်းစွာ စာရင်းပြုဖော်ပြထားသည်။ ပညာရှိဗြဟ္မဏများက သံဟိတာများစွာကို စုစည်းရေးသား သို့မဟုတ် လက်ဆင့်ကမ်းပေးကြသည့်အကြောင်း၊ သူတို့၏ တပည့်များနှင့် ဆရာ→တပည့် ခွဲထွက်သွားသော လမ်းကြောင်းများကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် ယဇုရဝေဒဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို သံဟိတာပုံစံအမျိုးမျိုးအဖြစ် စနစ်တကျ ခွဲခြားတည်ဆောက်ပုံနှင့် ဥဒီစျ၊ မဓျဒေသျ၊ ပရာစျ စသည့် ဒေသအုပ်စုခွဲခြားမှုကို ဖော်ပြသည်။ ယာဇ္ဉဝလ్కျကို ခွဲထွက်ခြင်း/ထူးခြားခြင်း၏ အကြောင်းအရာတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြကာ လက်ဆင့်ကမ်းစဉ်အတွင်း ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ရိရှီတို့၏ «စရက အဓ္ဝရျု» မေးခွန်းမှတဆင့် အချို့သော ယဇ္ဉပူဇော်သူများ ဘာကြောင့် လှည့်လည်သွားလာသူ (caraka) ဖြစ်လာသနည်း၊ မည်သို့သော အခြေအနေများကြောင့်ဖြစ်သနည်းကို မေရုဒေသနှင့် ဆက်စပ်ကာ ရှင်းပြသည်။ စုစည်းအားဖြင့် ဤအဓျာယသည် မည်သူက မည်သံဟိတာကို ကိုင်တွယ်သနည်း၊ မျိုးကွဲဘယ်လောက်ရှိသနည်း၊ ဝေဒကျောင်းများ၏ လူမှုနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ တည်နေရာကို မျက်နှာပြင်ပေါ်တင်ပြသည့် အသိပညာမြေပုံတစ်ခုဖြစ်သည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच देवमित्रश्च शाकल्यो महात्मा द्विजपुङ्गवः / चकार संहिताः पञ्च बुद्धिमान्वेदवित्तमः
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော ပုရ္ဝဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပာဒတွင် ‘ဗျာသ၏ တပည့်များ ပေါ်ပေါက်ခြင်း ဖော်ပြချက်’ ဟူသော အခန်း ၃၄ ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—ဒေဝမိတ္တနှင့် ရှာကလျာသည် မဟာတ္မာ၊ ဒွိဇတို့တွင် အမြတ်ဆုံး၊ ဉာဏ်ပညာရှိ၍ ဝေဒပညာ၌ အထူးကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ကာ စံဟိတာ ငါးပုဒ်ကို စုစည်းရေးသား하였다။
Verse 2
पञ्च तस्याभवञ्छिष्या मुद्गलो गोखलस्तथा / खलीयान्सुतपा वत्सः शैशिरेयश्च पञ्चमः
သူ၏ တပည့် ငါးဦးမှာ မုဒ္ဂလ၊ ဂိုခလ၊ ခလီယာန်၊ စုတပာ၊ ဝတ္ဆ နှင့် ပဉ္စမမြောက် ရှိုင်ရှိရေးယ ဖြစ်သည်။
Verse 3
प्रोवाच संहितास्तिस्रः शाको वैणो रथीतरः / निरुक्तं च पुनश्चक्रे चतुर्थं द्विजसत्तमः
ဒွိဇအထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော ရှာက ဝိုင်ဏ ရသီတရ သည် စံဟိတာ သုံးပုဒ်ကို ဟောကြား၍ နောက်တစ်ဖန် စတုတ္ထအဖြစ် နိရုတ်ကို ပြန်လည် စီစဉ်ရေးသား하였다။
Verse 4
तस्य शिष्यास्तु चत्वारः पैलश्चेक्षलकस्तथा / धीमाञ्छ तबलाकश्च गजश्चैव द्विजोत्तमाः
သူ၏ တပည့်လေးဦးမှာ ပိုင်လ၊ အိက္ခလက၊ ဉာဏ်ကြီး တဘလာက နှင့် ဂဇ တို့ဖြစ်ပြီး အားလုံးသည် ဒွိဇအထွတ်အမြတ်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 5
बाष्कलिस्तु भरद्वाजस्तिस्रः प्रोवाच संहिताः / त्रयस्तस्याभवञ्च्छिष्या महात्मानो गुणान्विताः
ဘရဒ్వာဇ မျိုးရိုး ဘာရှ္ကလိ သည် စံဟိတာ သုံးပုဒ်ကို ဟောကြားခဲ့ပြီး၊ သူ့တွင် ဂုဏ်သတ္တိပြည့်ဝသော မဟာတ္မာ တပည့် သုံးဦး ရှိ하였다။
Verse 6
धीमांश्च त्वापनापश्च पान्नगारिश्च बुद्धिमान् / तृतीयश्चार्जवस्ते च तपसा शंसितव्रताः
ဓီမာန်၊ အာပနာပ၊ ဉာဏ်ကောင်းသော ပာန်နဂါရီ နှင့် တတိယ အာဇဝ—သူတို့သည် တပဿာကြောင့် ချီးမွမ်းခံရသော ဝတ်သစ္စာရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 7
वीतरागा महातेजाः संहिताज्ञानपारगाः / इत्येते बहूवृचाः प्रोक्ताः संहिता यैः प्रवर्तिताः
သူတို့သည် ရာဂကင်းစင်၍ တေဇောကြီးမားကာ စံဟိတာဗဟုသုတ၌ ပညာပြည့်ဝသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စံဟိတာကို ဆက်လက်ပြန့်ပွားစေသူများအဖြစ် ‘ဗဟူဝೃချ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 8
वैशंपायनशिष्यो ऽसौ यजुर्वेदमकल्पयत् / षडशीतिस्तु तेनोक्ताः संहिता यजुषां शुभाः
ဝိုင်ရှမ္ပါယန၏ ထိုတပည့်သည် ယဇုရဝေဒကို စည်းကမ်းတကျ စုစည်းတည်ဆောက်하였다။ သူသည် ယဇုစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော သံဟိတာ ၈၆ ပုဒ်ကို ဟောကြား하였다။
Verse 9
शिष्येभ्यः प्रददौ ताश्च जगूहुस्ते विधानतः / एकस्तत्र परित्यक्तो या५वल्क्यो महातपाः
သူသည် ထိုသံဟိတာများကို တပည့်များထံ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး သူတို့သည် စည်းကမ်းအတိုင်း လက်ခံ하였다။ ထိုနေရာတွင် မဟာတပသီ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ တစ်ဦးတည်းသာ စွန့်ပစ်ခံရ하였다။
Verse 10
षडशीतिस्तथा शिष्याः संहितानां विकल्पकाः / सर्वेषामेव तेषां वै त्रिधा भेदाः प्रकीर्त्तिताः
ထို့အတူ တပည့် ၈၆ ဦးသည် သံဟိတာများ၏ မတူညီသော ပုံစံများကို စီစဉ်ဖန်တီးသူများ ဖြစ်လာ하였다။ သူတို့အားလုံးတွင် သုံးမျိုးသော ကွဲပြားချက်များ ရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 11
त्रिधा भेदास्तु ते वेदभेदे ऽस्मिन्नवमे शुभे / उदीच्या मध्यदेश्याश्च प्राच्यश्चैव पृथग्विधाः
ဤမင်္ဂလာရှိသော ကိုးမြောက် ဝေဒခွဲခြားမှုတွင် ကွဲပြားချက် သုံးမျိုးရှိသည်—ဥဒီချျ (Udīcya)၊ မဓျဒေရှျ (Madhyadeśya) နှင့် ပရာချျ (Prācya) ဟူ၍ သီးခြားနည်းလမ်းများဖြစ်သည်။
Verse 12
श्यामायनिरुदीच्यानां प्रधानः संबभूव ह / मध्यदेशप्रतिष्ठाता चासुरिः प्रथमः स्मृतः
ဥဒီချျအုပ်စုတွင် ရှျာမာယနိသည် အဓိကခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာ하였다။ မဓျဒေရှတွင် အခြေတည်ဂုဏ်သိက္ခာကို ထူထောင်သူ အာဆုရိကို ပထမဦးဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 13
आलंबिरादिः प्राच्यानां त्रयोदेश्यादयस्तु ते / इत्येते चरकाः प्रोक्ताः संहिता वादिनो द्विजाः
အရှေ့ဒေသသားတို့တွင် အာလံဘိရ အစရှိသူများနှင့် တရယောဒေရှျ အစရှိသူများ—ဤသူတို့ကို ‘စရက’ ဟုခေါ်ကြပြီး၊ သံဟိတာကို ရွတ်ဆိုသော ဒွိဇများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 14
ऋषय ऊचुः चरकाध्वर्यवः केन कारणं ब्रूहि तत्त्वतः / किं चीर्णं कस्य वा हेतोश्चरकत्वं हि भेजिरे
ရသီတို့က ဆိုသည်—“ဟေ စူတ! စရက-အဓ္ဝရျုတို့သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာသနည်း၊ အမှန်တကယ်ကို ပြောပါ။ သူတို့သည် မည်သည့်ကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ခဲ့သနည်း၊ သို့မဟုတ် မည်သည့်ဟేతုကြောင့် စရကဖြစ်ခြင်းကို ခံယူခဲ့သနည်း”
Verse 15
सूत उवाच कार्यमासीदृषीणां च किञ्चिद्ब्राह्मणसत्तमाः / मेरुपृष्ठं समासाद्य तैस्तदा त्विति मन्त्रितम्
စူတက ပြောသည်—“ဟေ ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ရသီတို့တွင် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စတစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ မေရုတောင်၏ ကျောဘက်သို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ထိုအခါ ‘त्व’ ဟုဆိုကာ အချင်းချင်း တိုင်ပင်ကြသည်။”
Verse 16
यो वात्र सप्तरात्रेण नागच्छेद्द्विजसत्तमः / स कुर्याद्ब्रह्महत्यां वै समयो नः प्रकीर्तितः
ဤနေရာသို့ ခုနှစ်ညအတွင်း မလာသော ဒွိဇအမြတ်သည်ပင် ဘြဟ္မဟတ္တျာ အပြစ်ကို ခံရမည်—ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ကြေညာထားသော အချိန်ဖြစ်သည်။
Verse 17
ततस्ते सगणाः सर्वे वैशंपायनवर्जिताः / प्रययुः सप्तरात्रेण यत्र संधिः कृतो ऽभवत्
ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် ကိုယ်ပိုင်အဖွဲ့များနှင့်အတူ (ဝိုင်ရှံပာယနကို ချန်လှပ်၍) ခုနှစ်ညအတွင်း သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခဲ့သော နေရာသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။
Verse 18
ब्रह्मणानां तु वचनाद्ब्रह्महत्यां चकार सः / शिष्यानथ समानीय स वैशंपायनो ऽब्रवीत्
ဗြာဟ္မဏတို့၏ မိန့်တော်အတိုင်း သူသည် ဘြဟ္မဟတ္တယာ အပြစ်အတွက် ပရాయရှ္စိတ္တကို လက်ခံ하였다။ ထို့နောက် တပည့်များကို ခေါ်စု၍ ဝိုင်ရှမ္ပာယနက မိန့်ကြား하였다။
Verse 19
ब्रह्महत्यां चरध्वं वै मत्कृते द्विजसत्तमाः / सर्वे यूयं समागम्य ब्रूत कामं हितं वचः
အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ကျွန်ုပ်အတွက် ဘြဟ္မဟတ္တယာ ပရాయရှ္စိတ္တကို ကျင့်ဆောင်ကြပါ။ သင်တို့အားလုံး စုဝေး၍ စိတ်ကြိုက် အကျိုးရှိသော စကားကို ပြောကြပါ။
Verse 20
याज्ञवल्क्य उवाच अहमेकश्चरिष्यामि तिष्ठन्तु मुनयस्त्विमे / बलेनोत्थापयिष्यामि तपसा स्वेन भावितः
ယာဇ္ဉဝလ္က്യက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်တစ်ယောက်တည်းပဲ ဒီပရాయရှ္စိတ္တကို ကျင့်မည်။ ဒီမုနိတို့က ဒီမှာပဲ နေကြပါစေ။ ကိုယ့်တပသ်ဖြင့် ပကတိဖြစ်လာ၍ အားဖြင့် ထမ်းဆောင်မည်”။
Verse 21
एव मुक्तस्ततः क्रुद्धो या५वल्क्यम थात्यजत् / उवाच यत्त्वयाधीतं सर्वं प्रत्यर्पयस्व मे
ဒီလို ပြောဆိုခံရသဖြင့် သူသည် ဒေါသထွက်ကာ ယာဇ္ဉဝလ္က്യကို စွန့်ပစ်ပြီး “မင်း သင်ယူထားသမျှ အားလုံးကို ငါ့ထံ ပြန်အပ်ပါ” ဟု ဆို하였다။
Verse 22
एवमुक्तः सरूपाणि यजूंषि गुरवे ददौ / रुधिरेण तथाक्तानि च्छर्दित्वा ब्रह्मवित्तमाः
ဒီလို အမိန့်ရသဖြင့် သူသည် ယဇု မန္တရများကို မူလပုံစံအတိုင်း ဆရာထံ ပြန်အပ်하였다။ ထို့နောက် ဘြဟ္မဗိဒ် အမြတ်ဆုံးသော တပည့်များက သွေးနှင့်ရော၍ အန်ထုတ်ကာ ပြန်ပေး하였다။
Verse 23
ततः स ध्यानमास्थाय सर्यमाराधयद्द्विजः / सूर्ये ब्रह्म यदुत्पन्नं तं गत्वा प्रतितिष्ठति
ထို့နောက် ထိုဒွိဇသည် သမာဓိကိုတည်၍ နေမင်းသုရိယကို ပူဇော်လေ၏။ နေထဲ၌ ပေါ်ပေါက်သော ဘြဟ္မန်ကို ရောက်ရှိပြီး ထိုနေရာ၌ တည်မြဲလေ၏။
Verse 24
ततो यानि गतान्यूर्ध्वं यजूष्यादित्यमडलम् / तानि तस्मै ददौ तुष्टः सूर्यो वै ब्रह्मरातये
ထို့နောက် အာဒိတျမဏ္ဍလအထက်သို့ တက်ရောက်သွားသော ယဇုစ်မန္တရများကို စိတ်တော်ကျသော နေမင်းသုရိယက ဘြဟ္မရာတိအား ပေးအပ်လေ၏။
Verse 25
अश्वरूपाय मार्त्तण्डो याज्ञवक्ल्याय धीमते / यजूंष्यधीयते तानि ब्राह्मणा येन केनचित्
မာတ္တဏ္ဍ နေမင်းသုရိယသည် မြင်းရုပ်ကို ဆောင်၍ ဉာဏ်ပညာရှိ ယာဇ္ဉဝလ္က്യအား ထို ယဇုစ်မန္တရများကို ပေးအပ်လေ၏။ ထိုမန္တရများကို ဘြာဟ္မဏများက လေ့လာသရော်ကြသည်။
Verse 26
अश्वरूपाय दत्तानि ततस्ते वाजिनो ऽमवन् / ब्रह्महत्या तु यैश्चीर्णा चरणाच्चरकाः स्मृताः
မြင်းရုပ်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သဖြင့် ထို ဝါဇင် (သခါ/ပုဒ်ဖတ်) များသည် မပျက်မကွက် ကျန်ရစ်လေ၏။ ဘြဟ္မဟတ္တျာ အပြစ်အတွက် ပရాయశ്ചိတ္တ ပြုသူတို့ကို ‘ချရက’ ဟု ချရဏမှ ဆက်၍ ခေါ်ကြသည်။
Verse 27
वैशंपायनशिष्यास्ते चरकाः समुदाहृताः / इत्येते चरकाः प्रोक्ता वाजिनस्तु निबोधत
ထို ချရက များကို ဝိုင်ရှမ္ပါယန၏ တပည့်များဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤသို့ ‘ချရက’ ဟု ဆိုပြီး၊ ယခု ‘ဝါဇင်’ အကြောင်းကိုလည်း သိမှတ်ကြလော့။
Verse 28
या५वल्क्यस्य शिष्यास्ते कण्वो बौधेय एव च / मध्यन्दिनस्तु सापत्यो वैधेयश्चाद्धबौद्धकौ
ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၏ တပည့်များမှာ ကဏ္ဝ နှင့် ဘောဓေယ ဖြစ်ကြပြီး၊ ထို့ပြင် မဓျန္ဒိန၊ စာပတ္ယ၊ ဝೈဓေယ နှင့် အဓ္ဓဘောဓ္ဓက တို့လည်း ရှိသည်။
Verse 29
तापनीयश्च वत्साश्च तथा जाबालकेवलौ / आवटी च तथा पुण्ड्रो वैणोयः सपराशरः
တာပနီယ နှင့် ဝတ္စတို့၊ ထို့အတူ ဂျာဗာလက နှစ်ဦး၊ ထို့နောက် အာဝဋီ၊ ပုဏ္ဍရ၊ ဝိုင်ဏိုယ နှင့် ပရာရှရ ပါဝင်သည်။
Verse 30
इत्येते वाजिनः प्रोक्ता दशपञ्च च सत्तमाः / शतमेकाधिकं ज्ञेयं यजुषां ये विकल्पकाः
ဤသို့ ‘ဝာဇိန်’ (ရှာခာ) များကို ဆိုခဲ့သည်—၁၅ နှင့် ၇၊ စုစုပေါင်း ၂၂; ယဇုစ်၏ ကွဲပြားပုံများမှာ ၁၀၁ ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 31
पुत्रमध्यापयामास सुमन्तुमथ जैमिनिः / सुमन्तुश्चापि सुत्वानं पुत्रमध्यापयत्पुनः
ဇိုင်မိနီသည် မိမိသား စုမန္တုကို ဝేదပညာ သင်ကြားပေးခဲ့သည်; စုမန္တုလည်း မိမိသား စုတ္ဝာန်ကို ထပ်မံ သင်ကြားပေး하였다။
Verse 32
सुकर्माणं ततः सुन्वान्पुत्रमध्यापयत्पुनः / स सहस्रमधीत्याशु सुकर्माप्यथ संहिताः
ထို့နောက် စုန်ဝာန်သည် မိမိသား စုကර්မာကို ထပ်မံ သင်ကြားပေးခဲ့သည်; စုကර්မာသည် လျင်မြန်စွာ တစ်ထောင် (ပုဒ်/ပాఠ) ကို သင်ယူပြီး စံဟိတာများကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 33
प्रोवाचाथ सहस्रस्य सुकर्मा सूर्यवर्चसः / अनध्यायेष्वधीयानांस्तञ्जघान शतक्रतुः
ထို့နောက် နေကဲ့သို့တောက်ပသော စုကမ္မာသည် တစ်ထောင်ထဲမှ ပြောကြား၏။ အနဓျာယကာလတွင်ပင် သင်ကြားနေသူတို့ကို ရှတကရတု (အိန္ဒြာ) သတ်ခဲ့သည်။
Verse 34
प्रायोपवेशमकरोत्ततो ऽसौ शिष्यकारमात् / क्रुद्धं दृष्ट्वा ततः शक्रोवरं सो ऽथ पुनर्ददौ
ထို့နောက် တပည့်ကြောင့် သူသည် ပရာယိုပဝေသ (အစာမစား၍ ထိုင်သေခြင်း) ကို ပြု၏။ သူ့အမျက်ကို မြင်သော် ရှကရ (အိန္ဒြာ) သည် ထပ်မံ ကောင်းချီးပေး하였다။
Verse 35
भविष्यतो महावीर्यौं शिष्यौ ते ऽतुलवर्चसौ / अधीयातां महाप्राज्ञौ सहस्रं संहिता उभौ
အနာဂတ်တွင် သင်၏တပည့်နှစ်ဦးသည် အလွန်ကြီးမားသောဗီရိယနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သောတောက်ပမှုရှိမည်။ ထိုမဟာပညာရှင်နှစ်ဦးသည် စံဟိတာ တစ်ထောင်ကို လေ့လာမည်။
Verse 36
एते सुरा महाभागाः संक्रुद्धा द्विजसत्तम / इत्युक्त्वा वासवः श्रीमान्सुकर्माणं यशस्विनम्
အို ဒွိဇသတ္တမ၊ ဤမဟာဘဂါ ဒေဝတို့သည် အလွန်အမျက်ထွက်နေကြသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ဂုဏ်သရေရှိသော ဝါသဝ (အိန္ဒြာ) သည် ကျော်ကြားသော စုကမ္မာအား ပြော하였다။
Verse 37
शान्तक्रोधं द्विजं दृष्ट्वा क्षिप्रमन्तर धात्प्रभुः / तस्य शिष्यो ऽभवद्धीमान् पौष्यञ्जिर्द्विजसत्तमाः
အမျက်ငြိမ်းသက်သော ဒွိဇကို မြင်သော် အရှင်သည် ချက်ချင်း အန္တရာဓာန်သွား၏။ ထိုသူ၏တပည့်မှာ ပညာရှိ ပေါုရှျန်ဂျိ ဖြစ်လာသည်၊ ဒွိဇသတ္တမ။
Verse 38
हिरण्यनाभः कौशल्यो द्वितीयो ऽभून्नराधिपः / अध्यापयत पौष्याञ्जिः सहस्रार्द्धं तुसंहिताः
ကောသလနိုင်ငံ၏ ဟိရဏ္ယနာဘသည် ဒုတိယမြောက် မင်းဖြစ်လာ하였다။ ပေါုရှျယဉ္ဇိသည် “တု-သံဟိတာ” သန့်ရှင်းသော စုစည်းမှု ငါးရာ (ထောင်၏တစ်ဝက်) ကို တပည့်များအား သင်ကြားပေး하였다။
Verse 39
ते नाम्नोदीच्यसामानः शिष्याः पौष्यञ्जिनः शुभाः / सत्त्वानि पञ्च कौशिल्यः संहिताना मधीतवान्
သူတို့သည် ပေါုရှျယဉ္ဇိ၏ မင်္ဂလာတပည့်များဖြစ်၍ “ဥဒီချျယသာမာန” ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားကြသည်။ ကောသိလျသည် သံဟိတာတို့၏ ‘သတ္တဝ’ ငါးပါး (အဓိကခန်း) ကို လေ့လာ하였다။
Verse 40
शिष्या हिरण्यनाभस्य स्मृतास्तु प्राच्यसामगाः / लौगाक्षिः कुशुमिश्चैव कुशीदिर्लाङ्गलिस्तथा / पौष्यञ्जि शिष्याश्चत्वारस्तेषां भेदान्निबोधत
ဟိရဏ္ယနာဘ၏ တပည့်များကို “ပရာချျယသာမဂ” ဟု မှတ်တမ်းတင်ကြသည်—လောဂာက္ခိ၊ ကုသုမိ၊ ကုသီဒီ၊ လာင်္ဂလိ။ ပေါုရှျယဉ္ဇိတွင်လည်း တပည့်လေးဦးရှိ၍ ထိုခွဲခြားသည့် စာသင်စဉ်များကို သိမှတ်ကြလော့။
Verse 41
नाडायनीयः सहतण्डिपुत्रस्तस्मादनोवैननामा सुविद्वान् / सकोतिपुत्रः सुसहाः सुनामा चैतान्भेदान्वित्तलौगाक्षिणस्तु
လောဂာက္ခိ၏ မျိုးဆက်ခွဲများမှာ—နာဍာယနီယ၊ သဟတဏ္ဍိ၏ သား; ထိုမှ အနောဝိုင်န အမည်ရှိ ပညာရှင်ကြီး; ထို့နောက် စကိုတိ၏ သား; ထို့ပြင် စုသဟာ နှင့် စုနာမာ။ ဤတို့သည် လောဂာက္ခိ၏ ခွဲခြားသည့် စာသင်စဉ်များဖြစ်သည်။
Verse 42
त्रयस्तु कुशुमेः शिष्या औरसः स पराशरः
ကုသုမိတွင် တပည့် သုံးဦးရှိသည်။ ထိုအထဲတွင် ပရာရှရသည် သူ၏ မွေးသား (အော်ရသ) ဖြစ်သည်။
Verse 43
नाभिर्वित्तस्तु तेजस्वी त्रिविधा कौशुमाः स्मृताः / शौरिषुः शृङ्गिपुत्रश्च द्वावेतौ तु चिरव्रतौ
နာဘိရဝိတ္တ သည် တေဇောတောက်ပသော ရှိဖြစ်၍၊ ကောရှုမ သာခာ၏ ခွဲခြားမှု သုံးမျိုးကို စမృతီ၌ ဆိုထားသည်။ ရှော်ရိရှု နှင့် ရှရင်ဂိပုတ္တရ—ဤနှစ်ဦးသည် ကြာရှည်ဝရတကို ထိန်းသူများဖြစ်သည်။
Verse 44
राणायनीयिः सौमित्रिः सामवेदविशारदौ / प्रोवाच संहितास्ति स्रः शृङ्गिपुत्रौ महात्पाः
ရာဏာယနီယိ နှင့် ဆောမိတ္ရီ—နှစ်ဦးစလုံး သာမဝေဒ ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်သည်။ မဟာတ္မာ ရှရင်ဂိပုတ္တရတို့က သံဟိတာများကို ဟောကြား하였다။
Verse 45
वैनः प्राजीनयोगश्च सुरालश्च द्विजौत्तमः / प्रोवाच संहिताः षट्तु पाराशर्यस्तु कौथुमः
ဝိန၊ ပရာဇီနယောဂ နှင့် စုရာလ—ဤသူတို့သည် အထူးကောင်းသော ဒွိဇများဖြစ်သည်။ ပါရာရှရျ ကောထုမ သည် သံဟိတာ ခြောက်ပုဒ်ကို ဟောကြား하였다။
Verse 46
आसुरायणवैशाख्यौ वेदवृद्धपरायणौ / प्राचीनयोगपुत्रश्च बुद्धिमांश्च पतञ्जलिः
အာစုရာယဏ နှင့် ဝိုင်ရှာချ—နှစ်ဦးစလုံး ဝေဒအဘိုးအိုများကို အားထားသူများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပရာဇီနယောဂ၏ သား၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ပတဉ္ဇလိလည်း ရှိသည်။
Verse 47
कौथुमस्य तु भेदाश्च पाराशर्यस्य पट् समृताः / लाङ्गलः शालिहोत्रश्च षडुवाचाथ संहिताः
ကောထုမ၏ ခွဲခြားမှုများနှင့် ပါရာရှရျ၏ ခွဲခြားမှုများလည်း ခြောက်မျိုးဟု စမృతီ၌ မှတ်သားထားသည်။ ထို့နောက် လာင်္ဂလ နှင့် ရှာလိဟောထရ တို့က သံဟိတာ ခြောက်ပုဒ်ကို သင်ကြား하였다။
Verse 48
हालिनिर्ज्यामहानिश्च जैमिनिर्लोमगायनिः / कण्डुश्च कोहलश्चैव षडे ते लाङ्गलाः स्मृताः
ဟာလိနိရ္ဇျာ၊ မဟာနိရှ္စ၊ ဇೈမိနိ၊ လೋမဂါယနိ၊ ကဏ္ဍု နှင့် ကိုဟလ—ဤခြောက်ဦးကို ‘လಾಂಗ္ဂလ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 49
एते लाङ्गलिनः शिष्याः संहिता यैः प्रवर्त्तिताः / एको हिरण्यनाभस्य कृतः शिष्यो नृपात्मजः
ဤသူတို့သည် လಾಂಗလိ၏ တပည့်များဖြစ်၍ သူတို့ကြောင့် သံဟိတာများ ပေါ်ပေါက်ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ ထိုအထဲမှ တစ်ဦးမှာ ဟိရဏ္ယနာဘ၏ တပည့်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသော မင်းသားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
Verse 50
सो ऽकरोत्तु चतुर्विशसंहिता द्विपदां वरः / प्रोवाच चैव शिष्येभ्यो येभ्यस्ताश्च निबोधत
ထိုအမြတ်ဆုံးသူသည် သံဟိတာ ၂၄ ပုဒ်ကို စုစည်းရေးသားခဲ့ပြီး၊ မည်သည့်တပည့်များထံ သင်ကြားပြောကြားခဲ့သနည်း—ထိုအကြောင်းကိုလည်း သိမှတ်ကြလော့။
Verse 51
राडिश्च राडवीयश्च पञ्जमौ वाहनस्तथा / तलको माण्डुकश्चैव कालिको राजिकंस्तथा
ရာဍိ၊ ရာဍဝီယ၊ ပဉ္ဇမ၊ ဝါဟန၊ တလက၊ မာဏ္ဍုက၊ ကာလိက နှင့် ရာဇိက—ဤအမည်များလည်း (တပည့်များအနက်) ဖော်ပြထားသည်။
Verse 52
गौतमश्चाजबस्तश्च सोमराजायनस्ततः / पुष्टिश्च परिकृष्टश्च उलूखलक एव च
ထို့နောက် ဂေါတမ၊ အာဇဘස්တ၊ ဆိုမရာဇာယန၊ ပုဿ္ဋိ၊ ပရိကೃဋ္ဋ နှင့် ဥလူခလက—ဤအမည်များလည်း (တပည့်များအနက်) ဖော်ပြထားသည်။
Verse 53
यवीयसस्तु वै शालीरङ्गुलीयश्च कौशिकः / शालिमञ्जरिपाकश्च शधीयः कानिनिश्च यः
ယဝီယသ၊ ရှာလီရင်ဂုလီယ ကောသိက၊ ရှာလိမဉ္ဇရီပာက၊ သဓီယ နှင့် ကာနိနီ—ဤအမည်များကို သာမဂ (Sāmaga) များဟု ဆိုထားသည်။
Verse 54
पाराशर्यस्तु धर्मात्मा इति क्रान्तास्तु सामगाः / सामगानां तु सर्वेषां श्रेष्ठौ द्वौ परिकीर्त्तितौ
“ပါရာရှရျ သာမဂသည် ဓမ္မစိတ်ရှိသူ” ဟု ထင်ရှားလာကြပြီး၊ သာမဂအားလုံးအနက် အထူးမြတ်ဆုံး နှစ်ဦးကို ချီးကျူးဖော်ပြထားသည်။
Verse 55
पौष्यञ्जिश्च कृतश्चैव संहितानां विकल्पकौ / अथर्वाणं द्विधा कृत्वा सुमन्तुरददाद्द्विजाः
ပေါုရှျန်ဂျိနှင့် ကෘတ တို့သည် သံဟိတာများကို ခွဲခြားစီစဉ်သူများဖြစ်ကြသည်။ ဒွိဇတို့ရေ၊ စုမန်တုသည် အထရ္ဝဝေဒကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ ပေးအပ်하였다။
Verse 56
कबन्धाय पुनः कृष्णं स च विद्वान्यथाश्रुतम् / कबन्धस्तु द्विधा कृत्वा पथ्यायैकं पुनर्ददौ
ထို့နောက် ကဘန္ဓထံသို့ ကృష్ణ (အထရ္ဝ) ကို ထပ်မံပေးအပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကြားသိထားသမျှအတိုင်း ပညာရှိဖြစ်၏။ ကဘန္ဓသည် ထိုကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ တစ်ပိုင်းကို ပသျာထံ ပြန်လည်ပေးအပ်하였다။
Verse 57
द्वितीयं देवदर्शायस चतुर्धाकरोत्प्रभुः / मोदो ब्रह्मबलश्चैव पिप्पलादस्तथैव च
ဒုတိယပိုင်းကို ဒေဝဒർശထံ (ပေးအပ်) ခဲ့ပြီး၊ အရှင်သည် ထိုကို လေးပိုင်းခွဲ하였다—မောဒ၊ ဗြဟ္မဗလ နှင့် ပိပ္ပလာဒ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 58
शौल्कायनिश्च धर्मज्ञश्चतुर्थस्तपसि स्थितः / देवदर्शस्य चत्वारः शिष्या ह्येते दृढव्रताः
ရှောလ္ကာယနီသည် ဓမ္မကိုသိမြင်သူဖြစ်၍ တပဿာ၌ တည်မြဲသော စတုတ္ထပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ ဒေဝဒർശ၏ တပည့်လေးဦးတို့သည် အဓိဋ္ဌာန်ပြင်းသော ဝရတကိုင်ဆောင်သူများဖြစ်ကြသည်။
Verse 59
पुनश्च त्रिविधं विद्धि पथ्यानां भेदमुत्तमम् / जाजलिः कुमुदादिश्च तृतीयः शौनकः स्मृतः
ထို့ပြင် ပဿျာ (Pathya) သင်္ခါရ၏ အမြတ်ဆုံး ခွဲခြားမှု သုံးမျိုးကို သိမှတ်လော့—ဂျာဇလိ၊ ကုမုဒာဒီ၊ နှင့် တတိယသည် ရှောနကဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 60
शौनकस्तु द्विधा कृत्वा ददावेकान्तु बभ्रवे / द्द्वितीयां संहितां धीमान्सैन्धवायनसंज्ञि ते
ရှောနကသည် နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ တစ်ပိုင်းကို ဘဗ္ရုထံ ပေးအပ်하였다။ ဒုတိယ သံဟိတာကို ထိုပညာရှိသည် “စိုင်န္ဓဝာယန” ဟုခေါ်သူထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 61
सैन्धवो मुञ्जकेश्यश्च भिन्नामाधाद्द्विधा पुनः / नक्षत्रकल्पो वैतानस्तृतीयः संहिताविधिः
စိုင်န္ဓဝနှင့် မုဉ္ဇကေရှျတို့သည် ခွဲထွက်နေသော ထုံးတမ်းကို ထပ်မံ နှစ်ပိုင်းအဖြစ် စီစဉ်တည်ထောင်하였다။ “နက္ခတ်ရကల్ప” နှင့် “ဝೈတான” တို့သည် တတိယ သံဟိတာ-နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Verse 62
चतुर्थोंऽगिरसः कल्पः शान्तिकल्पश्च पञ्चमः / श्रेष्ठास्त्वथर्वणामेते संहितानां विकल्पकाः
စတုတ္ထသည် အာင်္ဂိရသ-ကల్ప ဖြစ်ပြီး ပဉ္စမသည် ရှာန္တိ-ကల్ప ဖြစ်သည်။ ဤသူတို့သည် အထရ္ဝဏ သံဟိတာများ၏ အကောင်းဆုံး မျိုးကွဲစီစဉ်သူများဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 63
खड्गः कृत्वा मया युक्तं पुराणमृषिसत्तमाः / आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः
အို ရှင်မြတ်သော ရိရှီတို့! ငါသည် ဓားကဲ့သို့ ထက်မြက်အောင် စီစဉ်၍ ဤ ပုရာဏကို ပြုစုတင်ဆက်하였다; အာတြေးယ၊ ပညာရှိ စုမတိ နှင့် အကෘတဝြဏ ကာရှျယပ [တို့သည် ထိန်းသိမ်းသူ] ဖြစ်သည်။
Verse 64
भारद्वाजो ऽग्निवर्चाश्च वासिष्ठा मित्रयुश्च यः / सावर्णिः सोमदत्तिश्च सुशर्मा शांशपायनः
ဘာရဒ္ဝါဇ၊ အဂ္နိဝရ္စာ၊ ဝါသိဋ္ဌ နှင့် မိတ္ရယူ; ထို့ပြင် စာဝဏ္ဏိ၊ ဆိုမဒတ္တ၊ သုရှර්မာ နှင့် ရှမ်းရှပာယန။
Verse 65
एते शिष्या मम प्रोक्ताः पुराणेषु धृतव्रताः / त्रिभिस्तत्र कृतास्तिस्रः संहिताः पुनरेव हि
ဤသူတို့သည် ပုရာဏများတွင် ဝတ်သစ္စာတည်ကြည်သော ငါ၏ တပည့်များဟု ဆိုကြသည်; ထိုနေရာ၌ ထိုသုံးဦးက ထပ်မံ၍ သံဟိတာ သုံးပုဒ်ကို ပြုစု하였다။
Verse 66
काश्यपः संहिता कर्त्ता सावर्णिः शांशपायनः / मामिका तु चतुर्थी स्याच्चतस्रो मूलसंहिताः
ကာရှျယပသည် သံဟိတာရေးသားသူဖြစ်၍၊ စာဝဏ္ဏိနှင့် ရှမ်းရှပာယန [လည်းရေးသားသူ] ဖြစ်သည်။ ငါ၏ (မာမိကာ) သံဟိတာသည် စတုတ္ထ—မူလသံဟိတာ လေးပုဒ် ဖြစ်သည်။
Verse 67
सर्वास्ता हि चतुष्पादाः सर्वाश्चैकार्थवाचिकाः / पाठान्तरे वृथाभूता वेदशाखा यथा तथा
ထိုအားလုံးသည် လေးပဒ်ပါဝင်ပြီး အားလုံးက အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုတည်းကိုသာ ဆိုသည်; သို့သော် ဖတ်ပုံကွဲပြားမှုများတွင် ဝေဒသಾಖာများကဲ့သို့ အနှစ်သာရမဲ့ ကွာခြားချက်သာ ဖြစ်လာသည်။
Verse 68
चतुः साहस्रिकाः सर्वाः शांशपायनिकामृते / लौमहर्षणिका मूला ततः काश्यपिका परा
အမృతကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော Śāṃśapāyanika ပాఠတွင် ဤအရာအားလုံးသည် လေးထောင်အစုများ ဖြစ်သည်။ မူလအမြစ်မှာ Laumaharṣaṇika စဉ်လာဖြစ်ပြီး ထို့နောက် Kāśyapika စဉ်လာသည် မြင့်မြတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 69
सावर्णिका तृतीयासावृजुवाक्यार्थमण्डिता / शांशपायनिका चान्या नोदनार्थविभूषिता
တတိယ Sāvarṇika စဉ်လာသည် ရိုးရှင်းသော စကားဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ အခြား Śāṃśapāyanika စဉ်လာသည် စိတ်ဓာတ်ကို လှုံ့ဆော်သော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် တင့်တယ်သည်။
Verse 70
सहस्राणि ऋचां चाष्टौ षट्शतानि तथैव च / एताः पञ्चदशान्याश्च दशान्या दशभिस्तथा
ṛc များ၏ အရေအတွက်မှာ ရှစ်ထောင် ဖြစ်ပြီး ထို့အပြင် ခြောက်ရာလည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် နောက်ထပ် ဆယ့်ငါး၊ နောက်ထပ် ဆယ်၊ ထို့အတူ ဆယ်ဆယ်ဖြင့်လည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 71
सवालखिल्याः सप्तैताः ससुपर्णाः प्रकीर्त्तिताः / अष्टौ सामसहस्राणि सामानि च चतुर्द्दश
Vālakhilya နှင့် Suparṇa တို့ပါဝင်သော ဤအစု ခုနစ်ခုကို ထင်ရှားကျော်ကြားသည်ဟု ချီးကျူးဖော်ပြထားသည်။ sāman များ ရှစ်ထောင်ရှိပြီး၊ sāman သီချင်း ဆယ့်လေးပုဒ်လည်း ဆိုထားသည်။
Verse 72
सारण्यकं सहोहं च एतद्गायन्ति सामगाः / द्वादशैव सहस्राणि च्छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्
‘Sāraṇyaka’ နှင့် ‘Sahoha’ ကို sāmagā များက သီဆိုကြသည်။ Adhvaryava chandas သည် စမృతိတွင် တစ်သောင်းနှစ်ထောင်ဟု မှတ်သားထားသည်။
Verse 73
यजुषां ब्राह्मणानां च तथा व्यासो व्यकल्पयत् / सग्राम्यारण्यकं तस्मात्समन्त्रकरणं तथा
ယဇုဝေဒ၏ ဘြာဟ္မဏ ကျမ်းများကိုလည်း ဗျာသ မဟာရ္ရှီက ထိုနည်းတူ စနစ်တကျ စီစဉ်တော်မူ၏။ ထို့မှ ဂြာမ്യနှင့် အာရဏ္ယက အပိုင်းများကို မန္တရများနှင့်အတူ ပြုစုတော်မူ၏။
Verse 74
अतः परं कथानं तु पूर्वा इति विशेषणम् / ग्राम्यारण्यं समन्त्रं तदृग्ब्राह्मणयजुः स्मृतम्
ဤနောက်ပိုင်း အကြောင်းအရာကို ‘ပူర్వာ’ ဟူသော အထူးနာမဖြင့် ခွဲခြားဆိုထားသည်။ မန္တရပါဝင်သော ဂြာမ്യ–အာရဏ္ယကကို ရိဂ်၊ ဘြာဟ္မဏ၊ ယဇု ဟူ၍ စမရသည်။
Verse 75
तथा हारिद्रवीर्याणां खिलान्युपखिलानितु / तथैव तैत्तिरीयाणां परक्षुद्रा इति स्मृतम्
ထိုနည်းတူ ဟာရိဒြဝီရျ သာခာတွင် ခိလ၊ ဥပခိလတို့ရှိသည်။ တိုင်တ္တိရီးယ သာခာတွင်တော့ ထိုအရာကို ‘ပရက္ခုဒြာ’ ဟု စမရသည်။
Verse 76
द्वे सहस्रे शतन्यूने वेदे वाजसनेयके / ऋग्गमः परिसंख्यातो ब्राह्मणं तु चतुर्गुणम्
ဝါဇသနေယ ဝေဒတွင် နှစ်ထောင်မှ တစ်ရာလျော့ (ဆိုလိုသည် ၁၉၀၀) ရိဂ်-ဂမ ကို ရေတွက်ထားသည်။ ဘြာဟ္မဏ အပိုင်းသည် ထို၏ လေးဆဟု ဆိုသည်။
Verse 77
अष्टौ सहस्राणि शतानि वाष्टावशीतिरन्यान्यधिकानि वा च / एतत्प्रमाणं यजुषामृचां च सशुक्रियं सखिलं याज्ञवल्क्यम्
ရှစ်ထောင်နှင့် တစ်ရာ၊ သို့မဟုတ် ထို့ထက် ထပ်မံ ရှစ်ဆယ့်ရှစ် ပို၍လည်း—ဤသည်မှာ ယဇုနှင့် ရိချာတို့၏ ပမာဏဖြစ်သည်။ ရှုကရီးယနှင့် ခိလတို့ပါဝင်သမျှကို ယာဇ္ဉဝလ္က്യ ပရంపရာဟု ခေါ်သည်။
Verse 78
तथा चारणविद्यानां प्रमाणसहितं शृणु / षट्सहस्रमृचामुक्तमृचः षड्विंशतिं पुनः
ထို့အတူ ချာရဏဗိဒ္ဓာတို့၏ အရေအတွက်နှင့် စံနှုန်းကို နားထောင်လော့။ ရစ်ချာများသည် ခြောက်ထောင်ဟု ဆိုထားပြီး ထပ်မံ၍ နှစ်ဆယ့်ခြောက် ရစ်ချာလည်း ရှိသည်။
Verse 79
एतावदधिकं तेषां यजुः कि मपि वक्ष्यते / एकादशसहस्राणि ऋचश्चान्या दशोत्तराः
ဤထက်ပို၍ သူတို့၏ ယဇုစ်ကိုလည်း ဆိုမည်။ ရစ်ချာများသည် တစ်သောင်းတစ်ထောင်ရှိပြီး၊ အခြားရစ်ချာများသည် ဆယ်ထက်ပိုသည်။
Verse 80
ऋचां दशसहस्राणि ह्यशीतिस्त्रिंशदेव तु / सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः
ရစ်ချာများသည် တစ်သောင်းရှိပြီး၊ အမှန်တကယ် အရှစ်ဆယ်နှင့် သုံးဆယ်လည်း ပါသည်။ စံနှုန်းအရ မန္တရရစ်ချာသည် တစ်ထောင်တစ် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 81
एतावानृचि विस्तारो ह्यन्यच्चाथर्विकं बहु / ऋचामथर्वणां पञ्चसहस्राणीति निश्चयः
ရစ်ချာပိုင်း၏ အကျယ်အဝန်းသည် ဤမျှသာ ဖြစ်ပြီး၊ အထာဗ္ဗဏပိုင်းလည်း များစွာရှိသည်။ အထာဗ္ဗဏ၏ ရစ်ချာများသည် ငါးထောင်ဟု အတည်ပြုသည်။
Verse 82
सहस्रमन्यद्विज्ञेयमृषि भिर्विशतिं विना / एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः
နောက်ထပ် တစ်ထောင်ကိုလည်း သိမှတ်ရမည်၊ သို့သော် ရှိသီတို့၏ နှစ်ဆယ်ကို မပါဝင်စေဘဲ။ ဤသည်ကို အင်္ဂိရသတို့၏ အဖြစ် ဆိုထားပြီး၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ အာရဏ္ယကလည်း ရှိသည်။
Verse 83
इति संख्या प्रसंख्याता शाखाभेदास्तथैव तु / कर्तारशचैव शाखानां भेदहेतूंस्तथैव च
ဤသို့ သာခါ (śākhā) များ၏ ကွဲပြားမှုအရေအတွက်ကို ရေတွက်ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုသာခါများကို ပြုစုသူများနှင့် ကွဲပြားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 84
सर्वमन्वन्तरेष्वेवं शाखाभेदाः समाश्रिताः / प्राजापत्या श्रुतिर्नित्या तद्विकल्पास्त्विमे स्मृताः
မနွန္တရ အားလုံးတွင် ဤသို့ပင် သာခါကွဲပြားမှုများ တည်ရှိနေသည်။ ပရာဇာပတျယ သရုတိသည် နိစ္စဖြစ်၍၊ ဤကွဲပြားမှုများကို ထိုသရုတိ၏ မျိုးကွဲပုံစံများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 85
अनित्यभावाद्देवानां मन्त्रोत्पत्तिः पुनः पुनः / द्वापरेषु पुनर्भेदाः श्रुतीनां परिकीर्त्तिताः
ဒေဝတাদের မတည်မြဲမှုကြောင့် မန္တရများ၏ ပေါ်ပေါက်မှုသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဒွာပရယုဂများတွင်လည်း သရုတိများ၏ ကွဲပြားမှုကို မကြာခဏ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 86
एवं वेदं तदाप्यस्य भगवानृषिसत्तमः / शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः
ဤသို့ ထိုအချိန်တွင် ဘဂဝန် အရိရှီအမြတ်တော်သည် စီစဉ်ထားသော ဝေဒကို တပည့်များထံ ပေးအပ်ပြီး၊ တပဿာပြုရန် တောသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 87
तस्य शिष्यप्रशिष्यैस्तु शाखाभेदास्त्विमे कृताः / अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः
သူ၏ တပည့်များနှင့် တပည့်၏တပည့်များက ဤသာခါကွဲပြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဝေဒအင်္ဂများ၊ ဝေဒလေးပါး၊ မီမာంసာနှင့် နျာယ၏ အကျယ်ချဲ့ခြင်းကိုလည်း (ဖော်ပြသည်)။
Verse 88
धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्याश्चेमाश्चतुर्दश / आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः
ဓမ္မသတ်တရနှင့် ပုရာဏ၊ ထို့ပြင် ဗိဒ္ဓာ ဆယ့်လေးပါးဟု ဆိုကြသည်; အာယုဝေဒ၊ ဓနုဝေဒ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ—ဤသုံးပါးလည်း ရေတွက်၏။
Verse 89
अर्थशास्त्रं चतुर्थं तु विद्या ह्यष्टादशैव हि / ज्ञेया ब्रह्मर्षयः पूर्वं तेभ्यो देवर्षयः पुनः
အර්ථသတ်တရသည် စတုတ္ထဖြစ်၍ ဤသို့ ဗိဒ္ဓာတို့သည် အမှန်တကယ် ဆယ့်ရှစ်ပါး ဖြစ်သည်။ အရင်ဆုံး ဘြဟ္မရ္ရှိတို့ကို သိရမည်၊ ထို့နောက် ဒေဝရ္ရှိတို့ ဖြစ်၏။
Verse 90
राजर्षयः पुनस्तेभ्य ऋषिप्रकृतयस्त्रिधा / काश्यपेषु वसिष्ठेषु तथा भृग्वङ्गिरो ऽत्रिषु
ထို့နောက် သူတို့ထံမှ ရာဇရ္ရှိတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ရ္ရှိတို့၏ သဘာဝသည် သုံးမျိုး—ကာရှျပ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ထို့ပြင် ဘೃဂု၊ အင်္ဂိရ၊ အတြိ မျိုးရိုးများတွင် ဖြစ်သည်။
Verse 91
पञ्चस्वेतेषु जायन्ते गोत्रेषु ब्रह्मवादिनः / यस्मादृषन्ति ब्रह्माणं ततो ब्रह्मर्षयः स्मृताः
ဤငါးဂိုတ်ရများတွင် ဘြဟ္မဝါဒင်တို့ မွေးဖွားကြသည်။ သူတို့သည် ဘြဟ္မာ/ဘြဟ္မန်ကို ‘မြင်’ သောကြောင့် ဘြဟ္မရ္ရှိဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 92
धर्मस्याथ पुलस्त्यस्य क्रतोश्च पुलहस्य च / प्रत्यूषस्य च देवस्य कश्यपस्य तथा पुनः
ဓမ္မ၊ ပုလස්တျ၊ ကရတု၊ ပုလဟ၊ ပရတျူရှ ဒေဝ၊ ထို့ပြင် ကာရှျပ—ဤသူတို့ကိုလည်း (သန့်ရှင်းသော မျိုးဆက်) အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 93
देवर्षयः सुतास्तेषां नामतस्तान्निबोधत / देवार्षी धर्मपुत्रौ तु नरनारायणवुभौ
သူတို့သည် ဒေဝရ္ရှီတို့၏ သားများဖြစ်သည်။ အမည်များကို သိမှတ်ကြလော့။ ဓမ္မ၏ သား ဒေဝရ္ရှီနှစ်ပါးမှာ နရ နှင့် နာရာယဏ ဖြစ်သည်။
Verse 94
वालखिल्याः क्रतोः पुत्राः कर्दमः पुलहस्य तु / कुबेरश्चैव पौलस्त्यः प्रत्यूषस्य दलः सुत
ဝါလခိလျာတို့သည် ကရတု၏ သားများဖြစ်သည်။ ကර්ဒမသည် ပုလဟ၏ သားဖြစ်သည်။ ကုဗေရသည် ပေါလස්တျဖြစ်၍၊ ဒလသည် ပရတျဦෂ၏ သားဖြစ်သည်။
Verse 95
नारदः पर्वतश्चैव कश्यपस्यात्मजावुभौ / ऋषन्ति वेदान्यस्मात्ते तस्माद्देवर्षयः स्मृताः
နာရဒနှင့် ပရဝတတို့သည် ကရှျပ၏ သားနှစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဝေဒများကို ရှိသကဲ့သို့ ထုတ်ဖော်ကြသဖြင့် ‘ဒေဝရ္ရှီ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 96
मानवे चैव ये वंशे ऐलवंशे च ये नृपाः / ये च ऐक्ष्वाकनाभागा ज्ञेया राजर्षयस्तु ते
မနုဝంశနှင့် အိုင်လဝంశရှိ မင်းများ၊ ထို့ပြင် အိက္ရှဝာကူနှင့် နာဘாகဝంశရှိ နရပများကို ‘ရာဇရ္ရှီ’ ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 97
ऋषन्ति रञ्जनाद्यस्मात्प्रजा राजर्षयस्ततः / ब्रह्मलोकप्रतिष्ठास्तु समृता ब्रह्मर्षयो ऽमलाः
ပြည်သူကို ရွှင်လန်းစေကာ ရ္ရှီဓမ္မကို ကျင့်သုံးသူတို့ကို ‘ရာဇရ္ရှီ’ ဟု ခေါ်သည်။ ဘြဟ္မလောက၌ တည်မြဲသူတို့ကို သန့်ရှင်းသော ‘ဘြဟ္မရ္ရှီ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 98
देवलोकप्रतिष्ठास्तु ज्ञेया देवर्षयः शुभाः / इन्द्रलोकप्रतिष्ठास्तु सर्वे राजर्षयो मताः
မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝရ္ဩီတို့သည် ဒေဝလောက၌ တည်မြဲသူများဟု သိရမည်၊ အိန္ဒြလောက၌ တည်မြဲသူအားလုံးကို ရာဇရ္ဩီဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 99
अभिजात्याथ तपसा मन्त्रव्याहरणैस्तथा / ये च ब्रह्मर्षयः प्रोक्ता दिव्या देवर्षयश्च ये
မြင့်မြတ်သောမျိုးရိုး၊ တပဿ၊ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်းတို့ဖြင့် ယုတ်တည်သူတို့ကို ဗြဟ္မရ္ဩီဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ဒိဗ္ဗသဘောရှိသူတို့ကို ဒေဝရ္ဩီဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 100
राजर्षयस्तथा चैव तेषां वक्ष्यामि लक्षणम् / भूतं भव्यं भवज्ज्ञानं सत्याभि व्यात्दृतं तथा
ယခု ငါသည် ရာဇရ္ဩီတို့၏ လက္ခဏာကို ပြောမည်—အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို သိမြင်ခြင်းနှင့် သစ္စာကို ပြတ်သားစွာ ဆိုခြင်း။
Verse 101
संतुष्टाश्च स्वयं ये तु संबुद्धा ये च वै स्वयम् / तपसेह प्रसिद्धा ये गर्भे यैश्च प्रवेदितम्
ကိုယ်တိုင်ပင် ကျေနပ်တည်ငြိမ်သူ၊ ကိုယ်တိုင်ပင် ဉာဏ်ပွင့်သူ; တပဿ၌ ထင်ရှားသူ၊ မိခင်ဝမ်းတွင်းကတည်းက ဉာဏ်ထင်ရှားခဲ့သူတို့။
Verse 102
मन्त्रव्याहारिणो ये च ऐश्वर्यात्सर्वगाश्च ये / एते राजर्षयो युक्ता देवाद्विजनृपाश्च ये
မန္တရရွတ်ဆိုသူများ၊ အိုင်ශ්ဝရယအာနုဘော်ကြောင့် နေရာတိုင်းသို့ သွားနိုင်သူများ—ဤသို့ ဒေဝတားတူသော ဒွိဇမင်းများကို ရာဇရ္ဩီဟု သင့်တော်ကြသည်။
Verse 103
एतान्भावानधिगता ये वै त ऋषयो मताः / सप्तैते सप्तभिश्चैव गुणैः सप्तर्षयः स्मृताः
ဤအခြေအနေများကို သိမြင်ရရှိသူတို့သာ ရှိသီဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုခုနစ်ပါးသည် ဂုဏ်သတ္တိ ခုနစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် “သပ္တရိရှီ” ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 104
दीर्घायुषो मन्त्रकृत ईश्वराद्दिव्यचक्षुषः / बुद्धाः प्रत्यक्ष धर्माणो गोत्रप्रावर्त्तकाश्च ते
သူတို့သည် အသက်ရှည်၍ မန္တရစွမ်းအားဖြင့် စိဒ္ဓိရပြီး၊ အီရှွရ၏ ကရုဏာကြောင့် ဒိဗ္ဗျမျက်စိရှိကြသည်။ သူတို့သည် ဉာဏ်ပွင့်လင်း၍ ဓမ္မကို တိုက်ရိုက်သိမြင်သူများ이며 ဂိုထရပရမ္ပရာကို စတင်တည်ထောင်သူများလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 105
षट्कर्मनिरता नित्यं शालीना गृहमेधिनः / तुल्यैर्व्यवहरन्ति स्म ह्यदुष्टैः कर्महेतुभिः
သူတို့သည် အမြဲတမ်း ခြောက်ပါးသော ကర్తဝယများတွင် အားထုတ်၍ သဘောထားယဉ်ကျေးသော ဂೃಹಸ್ಥများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် တန်းတူသူများနှင့်သာ အပြစ်ကင်းသော ကမ္မဟేతုများဖြင့် ဆက်ဆံကြသည်။
Verse 106
अग्राम्यैर्वर्त्तयन्ति स्म रसैश्चैव स्वयङ्कृतैः / कुटुंबिनो बुद्धिमन्तो वनान्तरनिवासिनः
သူတို့သည် ရွာလူမျိုးဆန်သော အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုများကို ရှောင်၍ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်သော ရိုးရှင်းသည့် အာဟာရရည်များဖြင့် အသက်မွေးကြသည်။ သူတို့သည် မိသားစုရှိသူ၊ ဉာဏ်ရှိသူ၊ တောအတွင်း နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။
Verse 107
कृतादिषु युगाख्यासु सर्वैरेव पुनः पुनः / वर्णाश्रमव्यवस्थानं क्रियते प्रथमं तु वै
ကൃത စသည်ဖြင့် ခေါ်သော ယုဂများတွင် အားလုံးက ထပ်ခါထပ်ခါ အရင်ဆုံး တည်ထောင်သည့်အရာမှာ ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ စနစ်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 108
प्राप्ते त्रेतायुगमुखे पुनः सप्तर्षयस्त्विह / प्रवर्त्तयन्ति ये वर्णानाश्रमांश्चैव सर्वशः
တရေတာယုဂ၏အစတွင် ဤနေရာ၌ စပ္တရိရှီတို့သည် ဝဏ္ဏနှင့် အာရှ్రమ စည်းကမ်းကို အလုံးစုံ ပြန်လည်တည်ထောင်ကြသည်။
Verse 109
तेषामेवान्वये वीरा उत्पद्यन्ते पुनः पुनः / जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि
သူတို့၏မျိုးရိုးတွင် သူရဲကောင်းများသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားလာကြသည်။ အဖ-သား မွေးဖွားရာတွင် အမှန်တကယ် သားသည် အဖထဲ၌ပင် (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းအဖြစ်) ဖြစ်လာသည်။
Verse 110
एवं संतत्य विच्छेदाद्वर्तयन्त्यायुगक्षयात् / अष्टाशीतिसहस्राणि प्रोक्तानि गृहमेधिनाम्
ဤသို့ သားစဉ်မြေးဆက် ပြတ်တောက်မှုမှ ယုဂအဆုံးအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဂೃಹမေဓင်တို့အတွက် ရှစ်ဆယ်ရှစ်ထောင် (အမျိုး/အရေအတွက်) ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 111
अर्यम्णो दक्षिणं ये तु पितृयानं समाश्रिताः / दाराग्निहोत्रिणस्ते वै यै प्रजाहेतवः स्मृताः
အရျမန်၏ တောင်ဘက်လမ်းဖြစ်သော ပိတၱြယာနကို အားထားသူတို့သည် ဇနီးနှင့်အတူ အဂ္နိဟోతရကို ဆောင်ရွက်သော ဂೃಹಸ್ಥများဖြစ်ပြီး၊ သူတို့ကိုပင် သားသမီး/ပြည်သူ၏ အကြောင်းရင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 112
गृहमेधिनस्त्वसंख्येयाः श्मशानान्याश्रयन्ति ते / अष्टाशीतिसहस्राणि निहिता उत्तरापथे
ရေတွက်မရသော ဂೃಹမေဓင်တို့သည် သင်္ချိုင်း/မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာကို အားထားကြသည်။ ရှစ်ဆယ်ရှစ်ထောင်ကို ဥတ္တရာပထ (မြောက်ဘက်လမ်း) တွင် နိဟိတ (တည်ရှိ) ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 113
ये श्रूयन्ते दिवं प्राप्ता ऋषयो ह्यूर्ध्वरेतसः / मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारो जायन्ते च युगक्षयात्
ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်ရှိကြသည်ဟု ကြားရသော ဥဓ္ဓဝရေတသ ရှိသူ ရှင်တော်များသည် ယုဂအဆုံး၌ ပြန်လည်မွေးဖွားကာ မန္တရနှင့် ဘြာဟ္မဏ ကျမ်းများကို ရေးသားသူများ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 114
एवमावर्त्तमानास्तेद्वापरेषु पुनः पुनः / कल्पानामार्षविद्यानां नानाशास्त्रकृतश्च ये
ဤသို့ သူတို့သည် ဒွာပရယုဂများတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကလ္ပများနှင့် ဆိုင်သော ရှင်တော်ဗိဒ္ဓာနှင့် မျိုးစုံသော သာස්တရများကို ရေးသားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 115
क्रियते यैर्व्यवत्दृतिर्वैदिकानां च कर्मणाम् / वैवस्वते ऽन्तरे तस्मिन्द्वापरेषु पुनः पुनः
ဝေဒကမ္မများ၏ စည်းကမ်းစနစ်နှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုကို တည်ထောင်သူတို့သည် ဤ ဝိုင်ဝස්ဝတ မနွန္တရအတွင်း ဒွာပရယုဂများတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။
Verse 116
अष्टाविंशतिकृत्वो वै वेदा व्यस्ता महर्षिभिः / सप्तमे द्वापरे व्यमताः स्वयं वेदाः स्वयंभुवा
မဟာရိရှီတို့သည် ဝေဒများကို ၂၈ ကြိမ် ခွဲခြားစီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ဒွာပရ အကြိမ် ၇ တွင် စွယံဘူသည် ကိုယ်တိုင် ဝေဒများကို ခွဲခြားတော်မူ하였다။
Verse 117
द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः / तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे च बृहस्पतिः
ဒွာပရ အကြိမ် ၂ တွင် ပ္ရဇာပတိသည် ဝေဒဗျာသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အကြိမ် ၃ တွင် ဥရှနာသည် ဗျာသ ဖြစ်ပြီး အကြိမ် ၄ တွင် ဘృဟஸပတိ ဖြစ်သည်။
Verse 118
सविता पञ्चमे व्यासो मृत्युः षष्ठे स्मृतः प्रभुः / सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे स्मृतः
ပဉ္စမအဆင့်တွင် ဆဝိတာကို ဗျာသဟု ဆိုကြသည်။ ဆဋ္ဌမတွင် အရှင် မృత్యု (သေခြင်း) ဟု မှတ်ကြသည်။ သတ္တမတွင် အင်ဒြ၊ အဋ္ဌမတွင် ဝသိဋ္ဌ ဟု မှတ်ကြသည်။
Verse 119
सारस्वतस्तु नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः / एकादशे तु त्रिवर्षा सनद्वाजस्ततः परम्
နဝမအဆင့်တွင် စာရသ္ဝတ။ ဒသမတွင် တြိဓာမာ ဟု မှတ်ကြသည်။ ဧကာဒသမတွင် တြိဝရ္ရှာ၊ ထို့နောက် စနဒ္ဝာဇ ဖြစ်သည်။
Verse 120
त्रयोदशे चान्तरिक्षो धर्मश्चापि चतुर्दशे / त्रैय्यारुणिः पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः
တစ်ဆယ့်သုံးမတွင် အန္တရိက္ခ။ တစ်ဆယ့်လေးမတွင် ဓမ္မလည်း မှတ်ကြသည်။ တစ်ဆယ့်ငါးမတွင် တြယ်ယာရုဏိ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်မတွင် ဓနဉ္ဇယ ဖြစ်သည်။
Verse 121
कृतञ्जयः सप्तदशे ऋजीषो ऽष्टादशे स्मृतः / ऋजीषात्तु भरद्वाजो भरद्वाजात्तु गौतमः
တစ်ဆယ့်ခုနှစ်မတွင် ကృతဉ္ဇယ။ တစ်ဆယ့်ရှစ်မတွင် ဠ္ဇီෂ ဟု မှတ်ကြသည်။ ဠ္ဇီෂမှ ဘရဒ္ဝာဇ၊ ဘရဒ္ဝာဇမှ ဂေါတမ ဖြစ်သည်။
Verse 122
गौतमादुत्तमश्चैव ततो हर्यवनः स्मृतः / हर्यवनात्परो वेनः स्मृतो वाजश्रवास्ततः
ဂေါတမမှ ဥတ္တမ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် ဟရျဝန ဟု မှတ်ကြသည်။ ဟရျဝနနောက်တွင် ဝေန၊ ထို့နောက် ဝာဇရှရဝာ ကို စာပေက မှတ်တမ်းတင်သည်။
Verse 123
अर्वाक्च वाजश्रवसः सोममुख्यायनस्ततः / तृणबिन्दुस्ततस्तस्मात्ततजस्तृणबिन्दुतः
အရဝါက်မှ ဝါဇရှရဝသ ဖြစ်ပေါ်၍၊ ထိုမှ ဆိုမမုခ္ယာယန ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် တೃဏဗိန္ဒု၊ ထိုမှ တာတဇ၊ တာတဇမှ ပြန်လည် တೃဏဗိန္ဒု ဖြစ်ပေါ်하였다။
Verse 124
ततजाच्च स्मृतः शक्तिः शक्तेश्चापि पराशरः / जातूकर्णो भवत्तस्मात्त स्माद्द्वैपायनः स्मृतः
တာတဇမှ သက္တိ ဟု မှတ်သားကြပြီး၊ သက္တိမှ ပရာရှရ ဖြစ်သည်။ ထိုမှ ဇာတူကဏ္ဏ ဖြစ်ပေါ်၍၊ ထိုမှ ဒွೈပာယန (ဗျာသ) ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 125
अष्टाविंशतिरित्येते वेदव्यासाः पुरातनाः / भविष्ये द्वापरे चैव द्वोणिर्द्वैपायने ऽपि च
ဤပုရాతန ဝေဒဗျာသတို့သည် စုစုပေါင်း ၂၈ ပါးဟု ဆိုကြသည်။ အနာဂတ် ဒွာပရယုဂတွင် ဒွೋဏိ နှင့် ဒွೈပာယန တို့လည်း ဗျာသအဖြစ် ပေါ်ထွန်းမည်။
Verse 126
वेदव्यासे ह्यतीते ऽस्मिन्भविता सुमहातपाः / भविष्यन्ति भविष्येषु शाखाप्रमयनानि तु
ဤဝေဒဗျာသ ကာလလွန်သွားပြီးနောက် မဟာတပသဝီများ ပေါ်ထွန်းမည်။ အနာဂတ်ကာလများတွင် ဝေဒ၏ သာခာများကို တည်ထောင်၍ ဖြန့်ဝေခြင်း ဆက်လက်ရှိမည်။
Verse 127
तस्यैव ब्रह्मणो ब्रह्म तपसः प्राप्तमव्ययम् / तपसा कर्म च प्राप्तं कर्मणा चापि ते यशः
ထိုဘြဟ္မ၏ မပျက်မယွင်းသော ဘြဟ္မကို တပသဖြင့် ရရှိသည်။ တပသဖြင့် ကర్మ၏ စိဒ္ဓိ ရရှိပြီး၊ ကర్మကြောင့်လည်း သင်၏ ယశ (ဂုဏ်သတင်း) ရရှိသည်။
Verse 128
पुनश्च तेजसा सत्यं सत्येनानन्दमव्ययम् / व्याप्तं ब्रह्मामृतं शुक्रं ब्रह्मैवामृतमुच्यते
ထပ်မံ၍ တေဇစ်(တောက်ပမှု)ကြောင့် သစ္စာ ပေါ်ထွန်း၍ သစ္စာကြောင့် မပျက်မယွင်းသော အာနန္ဒ ဖြစ်၏။ အရာအားလုံး၌ ပြန့်နှံ့သော သန့်ရှင်းအမృత-သဘောရှိ ဘြဟ္မန်ကိုပင် ‘အမృత’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 129
ध्रुवमेकाक्षरमिदमोमित्येव व्यवस्थितम् / बृहत्वाद्बृंहणाच्चैव तद्ब्रह्मेत्यभिधीयते
ဤတည်မြဲသော တစ်လုံးတည်းသော အက္ခရာသည် ‘အိုမ်’ ဟူ၍ သတ်မှတ်ထားသည်။ မဟာတန်ခိုးနှင့် တိုးချဲ့ပေးသော အာနုဘော်ကြောင့် ‘ဘြဟ္မန်’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 130
प्रमवा वस्थितं भूयो भूर्भुवः स्वरिति स्मृतम् / अथर्वऋग्यजुः साम्नि यत्तस्मै ब्रह्मणे नमः
ပရဏဝကို ထပ်မံ ‘ဘူಃ ဘုဝಃ စွः’ ဟူ၍ မှတ်သားကြသည်။ အထရဝ၊ ရိဂ်၊ ယဇုရ်၊ စာမ ဝేదများ၌ တည်ရှိသော ဘြဟ္မန်အား နမസ്കာရ။
Verse 131
जगतः प्रलयोत्पत्तौ यत्तत्कारणसंज्ञितम् / महतः परमं गुह्यं तस्मै सुब्रह्मणे नमः
လောက၏ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ပရလယ၌ ‘အကြောင်း’ ဟု ခေါ်သောအရာ၊ မဟတ်ထက်ပင် ကျော်လွန်သည့် အလွန်လျှို့ဝှက်မြတ်သောအရာ—ထို သုဘြဟ္မန်အား နမസ്കာရ။
Verse 132
अगाधापारमक्षय्यं जगत्संबोहसंभवम् / संप्रकाशप्रवृत्तिभ्यां पुरुषार्थप्रयोजनम्
၎င်းသည် တိုင်းတာမရသော နက်ရှိုင်းမှု၊ အဆုံးမရှိသော အပေါင်းအပါး၊ မပျက်မယွင်းသော သဘောရှိ၍ လောကစုစုပေါင်း၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ ထွန်းလင်းမှုနှင့် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုတို့ဖြင့် ပုရုෂာဓ္ဓ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 133
सांख्यज्ञानवतां निष्ठा गतिः शमदमात्मनाम् / यत्तदव्यक्तमतं प्रकृतिर्ब्रह्म शाश्वतम्
သံခ္ယဉာဏရှိသူတို့၏ တည်ကြည်မှုနှင့် သမ-ဒမဖြင့် ထိန်းသိမ်းသော အတ္တ၏ အမြင့်ဆုံးသွားရာသည် ထိုအဝျက်တဟု ခေါ်သောအရာပင်—ထိုသည် ပရကృతိ၊ ထိုသည် အနန္တသော ဘြဟ္မန် ဖြစ်သည်။
Verse 134
प्रधानमात्मयोनिश्च गृह्यं सत्त्वं च शस्यते / अविभागस्तथा शुक्रमक्षरं बहुधात्मकम्
၎င်းကို ပရဓာန၊ အတ္တမယိုးနိ၊ ထိတွေ့သိမြင်နိုင်သော (ဂြာဟျ) နှင့် သတ္တဝ ဟုလည်း ချီးမွမ်းကြသည်။ ၎င်းသည် မခွဲမခြား၊ သန့်ရှင်း၊ မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာ၊ အမျိုးမျိုးသဘောတရားပါဝင်သည်။
Verse 135
परमब्रह्मणे तस्मै नित्यमेव नमोनमः / कृते पुनः क्रिया नास्ति कुत एवाकृतक्रियाः
ထို ပရမဘြဟ္မန်အား အမြဲတမ်း နမိုနမဟ။ ကൃത—ပြီးစီးပြည့်စုံသွားသောအရာတွင် ထပ်မံ လုပ်ဆောင်မှု မရှိတော့; ထို့ကြောင့် အကೃತ-ကရိယာဖြစ်နေသူတို့ကို မည်သို့ဆိုရမည်နည်း။
Verse 136
सकृदेव कृतं सर्वं यद्वै लोके कृताकृतम् / श्रोतव्यं वा श्रुतं वापि तथैवासाधु साधु वा
လောက၌ ကृत-အကृत ဟု ခေါ်သော အရာအားလုံးသည် တစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် ဖြစ်ပြီးသားကဲ့သို့; နားထောင်သင့်သော်လည်းကောင်း နားထောင်ပြီးသားသော်လည်းကောင်း၊ မကောင်းသော်လည်းကောင်း ကောင်းသော်လည်းကောင်း—အတိုင်းအတာတူတူပင်။
Verse 137
ज्ञातव्यं वाप्यमन्तव्यं सप्रष्टव्यं भोज्यमेव च / द्रष्टव्यं वाथ श्रोतव्यं घ्रातव्यं वा कथञ्चन
သိသင့်သောအရာ၊ လက်ခံသင့်သောအရာ၊ မေးမြန်းသင့်သောအရာ၊ စားသုံးခံစားသင့်သောအရာ; မြင်သင့်သောအရာ၊ နားထောင်သင့်သောအရာ၊ သို့မဟုတ် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အနံ့ခံသင့်သောအရာ—အားလုံးလည်း ထိုအတိုင်းပင်။
Verse 138
दर्शितं यदनेनैव ज्ञातं तद्वै सुरर्षिभिः / यन्न दर्शितवानेष कस्तदन्वेष्टुमर्हति
ဤသူတော်မူက ပြသသမျှကိုသာ ဒေဝရိရှီတို့ သိရှိကြ၏။ မပြသသမျှကို ရှာဖွေရန် မည်သူ အခွင့်ရှိနည်း။
Verse 139
सर्वाणि सर्वं सर्वांश्च भगवानेव सो ऽब्रवीत् / यदा यत्क्रियते येन तदा तस्मो ऽभिमन्यते
“အားလုံး၊ အကုန်လုံး၊ သတ္တဝါအားလုံး” ဟု ဘဂဝန်တော်မူ၏။ မည်သည့်အရာမဆို မည်သူကြောင့် ဖြစ်လျှင် ထိုအခါ ထိုသူကိုပင် ကర్తာဟု ယူဆကြသည်။
Verse 140
यत्रेदं क्रियते पूर्वं न तदन्येन भाषितम् / यदा च क्रियते किञ्चित्केनचिद्वा कथं क्वचित्
ဤအရာကို အရင်က ပြုလုပ်ရာနေရာ၌ အခြားသူက မဆိုခဲ့။ ထို့ပြင် မည်သည့်အချိန်မဆို မည်သည့်နေရာမဆို မည်သို့မဆို တစ်စုံတစ်ယောက်က တစ်ခုခု ပြုလုပ်သော်။
Verse 141
तनैव तत्कृतं कृत्यं कर्त्तॄणां प्रतिभाति वै / विरिक्तं चातिरिक्तं च ज्ञानाज्ञानेप्रियाप्रिये
သူတော်မူက ပြုလုပ်စေသော ကိစ္စသည် ကర్తာတို့အတွက် ကိုယ်တိုင်လုပ်သကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။ သိခြင်း/မသိခြင်း၊ နှစ်သက်/မနှစ်သက်တို့တွင် လျော့ခြင်းနှင့် လွန်ခြင်းလည်း ထိုနည်းတူ။
Verse 142
धर्माधर्मौं सुशं दुःखं मृत्युश्चामृतमेव च / ऊर्द्ध्वं तिर्य्यगधोभावस्तस्यैवादृष्टकारिणः
ဓမ္မ/အဓမ္မ၊ သုခ/ဒုက္ခ၊ သေခြင်းနှင့် အမရတရား; ထို့ပြင် အထက်၊ အလယ်(တိရစ္ဆာန်လမ်း) နှင့် အောက်သို့သော အခြေအနေများ—ဤအားလုံးသည် မမြင်ရသော ကర్తာ၏ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 143
स्वयंभुवो ऽथ ज्येष्ठस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः / प्रत्येकवेद्यंभवति त्रेतास्विह पुनः पुनः
ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော အကြီးမြတ်ဆုံး ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာအကြောင်း—ထရေတာယုဂတွင် ဤနေရာ၌ ထပ်ခါထပ်ခါ ဝေဒတစ်ပါးချင်းစီ သီးသန့် သိမြင်နိုင်ရာ ဖြစ်လာသည်။
Verse 144
व्यस्यते ह्येकवेद्यं तु द्वापरेषु पुनः पुनः / ब्रह्मा चैतानुवाचादौ तस्मिन्वैवस्वते ऽन्तरे
ဒွာပရယုဂတွင် “ဝေဒတစ်ခုတည်း” သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ခွဲခြားခံရသည်။ ထိုဝိုင်ဝස්ဝတ မန်ဝန္တရ၏ အစတွင် ဘြဟ္မာသည် ဤအရာတို့ကို ဟောကြား하였다။
Verse 145
आवर्त्तमाना ऋषयो युगाख्यासु पुनः पुनः / कुर्वन्ति संहिता ह्येते जायमानाः परस्परम्
ယုဂအမည်များအလိုက် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်လှည့်ပတ်လာသော ရှိများသည် အချင်းချင်း အစားထိုးမွေးဖွားကာ ဤသံဟိတာများကိုပင် စီစဉ်ရေးသားကြသည်။
Verse 146
अष्टाशीतिसहस्राणि श्रुतर्षीणां समृतानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते पुनः पुनः
သရုတိကို ထိန်းသိမ်းသော ရှိများ၏ အရေအတွက်မှာ ရှစ်သောင်းရှစ်ထောင်ဟု သေချာစွာ မှတ်သားထားသည်။ အတိတ်ယုဂများတွင် ကုန်လွန်သော်လည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းနေသည်။
Verse 147
श्रिता दक्षिणपन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे / युगे युगे तु ताः शाखा व्यस्यन्ते तै पुनः पुनः
တောင်ဘက်လမ်းကို အားထား၍ သင်္ချိုင်းမြေများတွင် နေထိုင်ခဲ့သူတို့ကြောင့် ယုဂတိုင်းယုဂတိုင်း၌ ထိုရှാഁခာများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ခွဲခြားကြသည်။
Verse 148
द्वापरेष्विह सर्वेषु संहितास्तु श्रुतर्षिभिः / तेषां गोत्रेष्विमाः शाखा भवन्ति हि पुनः पुनः
ဤနေရာ၌ ဒွာပရယုဂ အားလုံးတွင် သရုတိကို ထိန်းသိမ်းသော ရှိများက သံဟိတာများကို စုစည်းတည်းဖြတ်ကြသည်။ ထိုသူတို့၏ ဂိုထရများတွင် ဤရှာခာများသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 149
ताः शाखास्ते च कर्त्तारो भवं तीहायुगक्षयात् / एवमेव तु विज्ञेया अतीतानागतेष्वपि
ထိုရှာခာများနှင့် ၎င်းတို့ကို တည်းဖြတ်သူများသည် ယုဂအဆုံး၌ ဤနေရာတွင် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်အတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သိမြင်ရမည်။
Verse 150
मन्वन्तरेषु सर्वेषु शाखाप्रणयनानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते सांप्रते ऽन्तरे
မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင် ရှာခာများကို စီစဉ်တည်ဆောက်ခြင်း ရှိသည်။ အတိတ်မန်ဝန္တရများတွင် ထိုအရာသည် လွန်သွားပြီး၊ ယခုမန်ဝန္တရအတွင်း၌ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
Verse 151
भविष्यन्ति च यानि स्युर्वर्त्स्यन्ते ऽनागतेष्वपि / पूर्वेण पश्चिमं ज्ञेयं वर्तमानेन चोभयम्
အနာဂတ်တွင် ဖြစ်မည့်အရာများသည် မလာသေးသော ယုဂများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်မည်။ အရင်အရာဖြင့် နောက်အရာကို သိမြင်၍၊ လက်ရှိအရာဖြင့် နှစ်ဖက်လုံးကို နားလည်ရမည်။
Verse 152
एतेन क्रमयोगेन मन्वन्तरविनिश्चयः / एवं देवाः सपितर ऋषयो मनवश्च वै
ဤအစဉ်အလာ၏ ဆက်စပ်မှုဖြင့် မန်ဝန္တရကို သေချာစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ ဒေဝများ၊ ပိတೃများ၊ ရှိများနှင့် မနုများလည်း အစဉ်လိုက် သိမြင်ရသည်။
Verse 153
मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति ह्यावर्त्तन्ते च तैः सह / जनलोकात्सुराः सर्वे दशकल्पान्पुनः पुनः
မန္တရများနှင့်အတူ နတ်အားလုံးသည် ဇနလောကမှ အထက်သို့ တက်ကြပြီး ထိုမန္တရများနှင့်ပင် တစ်ဖန်တစ်ဖန် ဒသကလ္ပအထိ ပြန်လည်လှည့်ဝင်ကြသည်။
Verse 154
पर्यायकाले संप्राप्ते संभूता निधनस्य ते / अवश्यभाविनार्ऽथेन संभध्यन्ते तदा तु ते
အလှည့်ကျကာလ ရောက်လာသော် သူတို့သည် သေဆုံးခြင်းအတွက်ပင် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ မလွဲမသွေဖြစ်ရမည့် အကြောင်းတရားကြောင့် ထိုအချိန်၌ပင် ထိုအရာနှင့် ချည်နှောင်ခံရသည်။
Verse 155
ततस्ते दोषवज्जन्म पश्यन्तो रोगपूर्वकम् / निवर्त्तते तदा वृत्तिः सा तेषां दोषदर्शनात्
ထို့နောက် သူတို့သည် ရောဂါမတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်ပါသော မွေးဖွားခြင်းကို မြင်ကြသည်။ အပြစ်ကိုမြင်သဖြင့် ထိုအချိန်၌ သူတို့၏ ထိုသဘောထား/လှုပ်ရှားမှုသည် ရပ်တန့်သွားသည်။
Verse 156
एवं देवयुगानीह दशकृत्वो विवर्त्य वै / जनलोकात्तपोलोकं गच्छन्तीहानिवर्त्तकम्
ဤသို့ ဤနေရာ၌ ဒေဝယုဂကို ဆယ်ကြိမ် လှည့်ပတ်ပြီးနောက် သူတို့သည် ဇနလောကမှ တပောလောကသို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာသည် ပြန်မလာရသော အလောကဖြစ်သည်။
Verse 157
एवं देवयुगानीह व्यती तानि सहस्रशः / निधनं ब्रह्मलोके वै गतानि ऋषिभिः सह
ဤသို့ ဤနေရာ၌ ဒေဝယုဂများသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ ကုန်လွန်သွားကြပြီး၊ ရှိသီများနှင့်အတူ သူတို့သည် ဘြဟ္မလောက၌ပင် အဆုံးသတ် (နိဓန) ကို ရောက်ကြသည်။
Verse 158
न शक्य आनुपूर्व्येण तेषां वक्तुं सुविस्तरः / अनादित्वाच्च कालस्य संख्यानां चैव सर्वशः
ကာလသည် အစမရှိသကဲ့သို့ အရေအတွက်များလည်း အလွန်အကျွံ မဆုံးနိုင်သဖြင့် အစဉ်လိုက် အသေးစိတ် ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်။
Verse 159
मन्वन्तराण्यतीतानि यानि कल्पैः पुरा सह / पितृभिर्मुनिभिर्देवैः सार्द्धं च ऋषिभिः सह
ရှေးကလ္ပများနှင့်အတူ ကုန်လွန်သွားသော မန္ဝန္တရများသည် ပိတೃများ၊ မုနိများ၊ ဒေဝများနှင့် ရှိများနှင့်တကွ အတိတ်ဖြစ်သွားပြီ။
Verse 160
कालेन प्रतिसृष्टानि युगानां च विवर्त्तनम् / एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वन्तराणि च
ကာလကြောင့် ယုဂများကို ထပ်မံဖန်ဆင်းပြီး ယုဂလှည့်ပတ်မှုလည်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤအစဉ်အလာတရားဖြင့် ကလ္ပနှင့် မန္ဝန္တရတို့လည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည်။
Verse 161
सप्रजानि व्यतीतानि शतशो ऽथ सहस्रशः / मन्वन्तरान्ते संहारः संहारान्ते च संभवः
သတ္တဝါများနှင့်အတူ ရာချီ ထောင်ချီသော စက်ဝိုင်းများ ကုန်လွန်ခဲ့ပြီ။ မန္ဝန္တရအဆုံးတွင် သံဟာရ ဖြစ်ပြီး သံဟာရအဆုံးတွင် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်မှု ရှိသည်။
Verse 162
देवतानामृषीणां च मनोः पितृगणस्य च / न शक्य आनुपूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि
ဒေဝများ၊ ရှိများ၊ မနုနှင့် ပိတೃအုပ်စုတို့ကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြရန်မှာ ရာနှစ်များကြာစေကာမူ မဖြစ်နိုင်။
Verse 163
विस्तरस्तु निसर्गस्य संहारस्य च सर्वशः / मन्वन्तरस्य संख्या तु मानुषेण निबोधत
ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်း၏ အကျယ်အဝန်းအားလုံးနှင့် မန္ဝန္တရ၏ အရေအတွက်ကို လူ့တွက်ချက်နည်းဖြင့် သိမှတ်လော့။
Verse 164
मन्वन्तरास्तु संख्याताः संख्यानार्थविशारदैः / त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णा संख्याताः संख्याया द्विजैः
ကိန်းဂဏန်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ကျွမ်းကျင်သူများက မန္ဝန္တရများကို ရေတွက်ထားပြီး၊ ဒွိဇများက အရေအတွက်ကို ပြည့်စုံသော သုံးဆယ်ကုဋိဟု သတ်မှတ်하였다။
Verse 165
सप्तषष्टिस्तन्थान्यानि नियुतानि च संख्याया / विंशतिश्च सहस्रामि कालो ऽयं साधिकं विना
ရေတွက်ချက်ရာတွင် ခြောက်ဆယ်ခုနှစ် နိယုတနှင့် အခြားများ၊ ထို့ပြင် နှစ်သောင်း ပါဝင်သည်။ ဤကာလကို အပိုမပါဘဲ ဆိုထားသည်။
Verse 166
मन्वन्तरस्य संख्येयं मानुषेण प्रकीर्त्तिता / वर्षाग्रेणापि दिव्येन प्रवक्ष्याम्युत्तरं मनोः
မန္ဝန္တရ၏ ဤအရေအတွက်ကို လူ့တွက်ချက်နည်းဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခုတော့ ဒေဝနှစ်အတိုင်းလည်း မနု၏ နောက်ပိုင်းကို ပြောမည်။
Verse 167
अष्टौ शतसहस्राणि दिव्यया संख्यया स्मृतम् / द्विपञ्चाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु
ဒေဝတွက်ချက်နည်းအရ ရှစ်သိန်းဟု မှတ်သားထားသည်။ ထို့အပြင် အပိုအဖြစ် ငါးသောင်းနှစ်ထောင်လည်း ရှိသည်။
Verse 168
चतुर्दशगुणो ह्येष कालो ह्याभूतसंप्लवम् / पूर्णं युगसहस्रं स्यात्तदहर्ब्रह्मणः स्मृतम्
ဤကာလသည် သတ္တဝါများ ပျက်ကွယ်သည့် မဟာသံပလဝအထိ ဆယ့်လေးဆ တိုးပွားလျက် ရှိ၏။ ယုဂတစ်ထောင် ပြည့်စုံသော ကာလကိုပင် ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 169
ततः सर्वाणि भूतानि दग्धान्यादित्यरश्मिभिः / ब्रह्माणामग्रतः कृत्वा सह देवर्षिदानवैः
ထို့နောက် သတ္တဝါအားလုံးသည် အာဒိတျ၏ ရောင်ခြည်များကြောင့် လောင်ကျွမ်းကြ၏။ ဒေဝရ္ဩီများနှင့် ဒာနဝများနှင့်အတူ ဘြဟ္မာကို ရှေ့တန်းထား၍ သူတို့သည် ရွေ့လျားကြ၏။
Verse 170
प्रविशन्ति सुरश्रेष्ठं देवं नारायणं प्रभुम् / स स्रष्टा सर्व भूतानां कल्पादिषु पुनः पुनः
သူတို့သည် ဒေဝတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အရှင် နာရာယဏသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။ ထိုအရှင်သည် ကလ္ပအစများတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ သတ္တဝါအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 171
इत्येष स्थितिकालो वै मतो देवर्षिभिः सह / सर्वमन्वन्तराणां हि प्रतिसंधिं निबोधत
ဤသို့ ဤတည်တံ့ကာလကို ဒေဝရ္ဩီများနှင့်အတူ သဘောတူထားကြ၏။ ယခု သင်တို့သည် မန်ဝန္တရ အားလုံး၏ ပရတိသန္ဓိ (ဆက်ကာလ) ကို သိမှတ်ကြလော့။
Verse 172
युगख्या या समुद्दिष्टा प्रागेतस्मिन्मयानघाः / कृतत्रेतादिसंयुक्तं चतुर्युगमिति स्मृतम्
အပြစ်ကင်းသူတို့ရေ၊ ငါက အစောပိုင်းတွင် ဆိုခဲ့သော ယုဂအမည်များသည် ကృత၊ တ్రေတာ စသည်တို့ ပေါင်းစည်း၍ “ချတုရယုဂ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 173
तच्चैकसप्ततिगुणं परिवृत्तं तु साधिकम् / मनोरेतमधीकारं प्रोवाच भगवान्प्रभुः
၎င်းသည် ခုနှစ်ဆယ်တစ်ဆတည်းထက်ပင် ပိုမိုတိုးပွားလာသည်ဟု ဆိုကာ၊ ဘဂဝန် ပရဘုသည် မနု၏ ဤအခွင့်အာဏာကို ကြေညာတော်မူ၏။
Verse 174
एवं मन्वन्तराणां च सर्वेषामेव लक्षणम् / अतीतानागतानां वै वर्त्तिमानेन कीर्त्तितम्
ဤသို့ မန်ဝန္တရ အားလုံး၏ လက္ခဏာများကို—အတိတ်နှင့် အနာဂတ်တို့ကိုပါ—လက်ရှိအခြေအနေကို အခြေခံ၍ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 175
इत्येष कीत्तितः सर्गो मनोः स्वायंभुवस्य ते / प्रतिसंधिं तु वक्ष्यामि तस्य चैवापरस्य च
ဤသို့ သင်အား ဆွာယံဘူဝ မနု၏ စရ္ဂ (ဖန်ဆင်းမှု) ကို ဖော်ပြပြီးပြီ; ယခု ထိုကာလနှင့် နောက်ကာလတို့၏ ဆန်ဓိ (ကူးပြောင်းချက်) ကို ငါဆိုမည်။
Verse 176
मन्वन्तरं यथा पूर्वमृषिभिर्दैवतैः सह / अवश्यभाविनार्थेन यथावद्विनिवर्त्तते
အရင်ကကဲ့သို့ ရှိသမျှ မန်ဝန္တရသည် ရှိသီများနှင့် ဒေဝများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ မလွဲမသွေဖြစ်ရမည့် နိယတိကြောင့် ယഥာဝဒ် အဆုံးသတ်ကာ ပြန်လည်နိဝတ္တသည်။
Verse 177
एतस्मिन्नन्तरे पूर्वं त्रैलाक्यस्ये श्वरास्तु ये / सप्तर्षयश्च देवाश्च पितरो मनवस्तथा
ဤအကြားကာလတွင် ယခင်က တြိလောက၏ အရှင်များဖြစ်ကြသော စပ္တရ္ဓိများ၊ ဒေဝများ၊ ပိတရများနှင့် မနုများလည်း ရှိကြ၏။
Verse 178
मन्वन्तरस्य काले तु संपूर्णे साधिके तदा / क्षीणे ऽधिकारे संविग्ना बुद्ध्वा पर्ययमात्मनः
မန်ဝန္တရကာလ ပြည့်စုံသွားသောအခါ၊ အာဏာတာဝန် လျော့နည်းသွားသည်ကို သိမြင်၍ မိမိအတွင်း ပြောင်းလဲမှုကို နားလည်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားကြသည်။
Verse 179
महर्लोकाय ते सर्वे उन्मुखा दधिरे मतिम् / ततो मन्वन्तरे तस्मिन्प्रक्षीणे देवतास्तु ताः
သူတို့အားလုံး မဟာရ္လောကသို့ စိတ်ကို မျက်နှာမူစေကြ၏။ ထို့နောက် ထိုမန်ဝန္တရ လျော့နည်းလာသောအခါ ထိုဒေဝတားတို့လည်း (ထိုသို့) ဖြစ်ကြသည်။
Verse 180
संपूर्णेस्थितिकाले तु तिष्ठेदेकं कृतं युगम् / उत्पद्यन्ते भविष्यन्तो ये वै मन्वन्तरेश्वराः
တည်တံ့မှုကာလ ပြည့်စုံသောအခါ ကృతယုဂ တစ်ခု တည်ရှိနေ၏။ ထို့ပြင် အနာဂတ် မန်ဝန္တရ၏ အရှင်များလည်း ထိုအခါ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။
Verse 181
देवताः पितरश्चैव ऋषयो मनुरेव च / मन्वन्तरे तु संपूर्णे तद्वदन्ते कलौ युगे
ဒေဝတားများ၊ ပိတೃများ၊ ရှိများနှင့် မနုကိုယ်တိုင်—မန်ဝန္တရ ပြည့်စုံသည့်အခါ ကလိယုဂတွင် ထိုသို့ဆိုကြသည်။
Verse 182
संपद्यते कृतं तेषु कलिशिष्टेषु वै तदा / यथा कृतस्य संतानः कलिपूर्वः स्मृतो बुधैः
ထိုအခါ ကလိ၏ ကျန်ရစ်မှုများအတွင်း ကృతယုဂ၏ သဘောသဘာဝ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အကြောင်းမှာ ကృతယုဂ၏ ဆက်စပ်စဉ်ဆက်ကို ပညာရှိတို့က “ကလိမတိုင်မီ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 183
तथा मन्वन्तरान्तेषु आदिर्मन्वन्तरस्य च / क्षीणे मन्वन्तरे पूर्वे प्रवृत्ते चापरे पुनः
ထိုနည်းတူ မန္ဝန္တရ၏ အဆုံးကာလများနှင့် မန္ဝန္တရ၏ အစကာလတွင်လည်း; အရင် မန္ဝန္တရ ကုန်ဆုံး၍ နောက် မန္ဝန္တရ ပြန်လည် စတင်သည့်အခါ။
Verse 184
मुखे कृतयुगस्याथ तेषां शिष्टास्तु ये तदा / सप्तर्षयो मनुश्चैव कालापेक्षास्तु ये स्थिताः
ထို့နောက် ကృతယုဂ၏ အစတွင် ထိုအခါရှိသော သီလရှင် (သန့်ရှင်းမြတ်သော) များ—စပ္တရ္ဓိများနှင့် မနု—ကာလကို စောင့်မျှော်၍ တည်နေကြသည်။
Verse 185
मन्वन्तरप्रतीक्षास्ते क्षीयमाणास्तपस्विनः / मन्वन्तरोत्सवस्यार्थे संतत्यर्थे च सर्वदा
ထိုတပသီများသည် မန္ဝန္တရကို စောင့်မျှော်ရင်း အဟောင်းကာလ ပျောက်ကွယ်သလို တဖြည်းဖြည်း ချို့ယွင်းလာကြသည်; မန္ဝန္တရပွဲတော်အတွက်နှင့် မျိုးဆက်ဆက်တည်တံ့ရေးအတွက် အမြဲတမ်း။
Verse 186
पूर्ववत्संप्रवर्त्तन्ते प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने / द्वन्द्वेषु संप्रवृत्तेषु उत्पन्नास्वौषधीषु च
မိုးရွာခြင်း၏ ဖန်ဆင်းမှု စတင်လျှင် သူတို့သည် ယခင်ကဲ့သို့ လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည် ဆောင်ရွက်ကြသည်; အအေး-အပူ စသည့် ဒွန္ဒ्वများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဆေးဖက်ဝင် အပင်များလည်း ပေါက်ဖွားလာသည်။
Verse 187
प्रजासु चानिकेतासु संस्थितासु क्वचित्क्वचित् / वार्त्तायां संप्रवृत्तायां धर्मे चैवोपसंस्थिते
ထို့ပြင် ပြည်သူများသည် အချို့နေရာများတွင် အိမ်မရှိသူများ (အနိကေတ) အဖြစ် နေထိုင်ကြသည်; စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး (ဝါတ္တာ) စတင်လည်ပတ်လာပြီး ဓမ္မလည်း နီးကပ်၍ တည်မြဲလာသည်။
Verse 188
निरानन्दे चापि लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे / अग्रामनगरे चैव वर्णाश्रमविवर्जिते
လောကသည် ပျော်ရွှင်မှုကင်းမဲ့လာ၍ တည်ငြိမ်သောနှင့် လှုပ်ရှားသော သတ္တဝါတို့ ပျက်စီးကာ ရွာမြို့မရှိတော့ပြီး ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ ဓမ္မလည်း ကွယ်ပျောက်သည့်အခါ။
Verse 189
पूर्वमन्वन्तरे शिष्टा ये भवन्तीह धार्मिकाः / सप्तर्षयो मनुश्चैव संतानार्थं व्यवस्थिताः
ယခင် မနွန္တရတွင် ဓမ္မကိုလိုက်နာသော ရိုးရာသမာဓိရှိသူများသည် မျိုးဆက်တည်တံ့ရေးအတွက် စပ္တရ္ဓိနှင့် မနုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။
Verse 190
प्रजार्थं तपतां तेषां तपः परमदुश्चरम् / उत्पद्यन्ते हि पूर्वेषां निधनेष्विह पूर्ववत्
ပြည်သူတို့အတွက် တပဿာကျင့်သူတို့၏ တပဿာသည် အလွန်ခက်ခဲသည်။ ယခင်သူတို့ ပျက်ကွယ်ပြီးနောက် ဤနေရာ၌ ယခင်ကဲ့သို့ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။
Verse 191
देवासुराः पितृगणा ऋषयो मानुषास्तथा / सर्पा भूतपिशाचाश्च गन्धर्वा यक्षराक्षसाः
ဒေဝနှင့် အဆုရ၊ ပိတೃဂဏ၊ ရှိသီနှင့် လူသားတို့; မြွေများ၊ ဘူတ-ပိသာချ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခနှင့် ရာက္ခသ။
Verse 192
ततस्तेषां तु ये शिष्टाः शिष्टाचारान्प्रजक्षते / सप्तर्षयो मनुश्चव ह्यादौ मन्वन्तरस्य हि
ထို့နောက် သူတို့အနက် ရိုးရာသမာဓိရှိသူများက သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံ (သိဿ္ဌာချာရ) ကို သင်ကြားကြသည်။ မနွန္တရအစတွင် စပ္တရ္ဓိနှင့် မနုတို့က လမ်းညွှန်ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
Verse 193
प्रारभन्ते च कर्माणि मनुष्यो दैवतैः सह / ऋषीणां ब्रह्मचर्येण गत्वानृण्यं तु व तदा
လူသားတို့သည် နတ်တို့နှင့်အတူ ကမ္မကို စတင်ပြုလုပ်ကြသည်။ ရှင်ရသီတို့၏ ဗြဟ္မစရိယာကြောင့် ထိုအခါ တာဝန်အကြွေးမှ လွတ်မြောက်ကြသည်။
Verse 194
पितॄणां प्रजाया चैव देवानामिज्यया तथा / शतंवर्षसहस्राणां धर्मे वर्णात्मके स्थिताः
ပိတೃတို့၊ မျိုးဆက်နှင့် နတ်တို့ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့်လည်း; သူတို့သည် ဝဏ္ဏအခြေပြု ဓမ္မ၌ တည်မြဲကာ ထောင်ချီသော ရာနှစ်ကာလ တည်ရှိကြသည်။
Verse 195
त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिर्धर्मान्वर्णाश्रमांस्तथा / स्थापयित्वाश्रमांश्चैव स्वर्गाय देधिरे मनः
သူတို့သည် တြိဝေဒ၊ ဝါတ္တာ၊ ဒဏ္ဍနီတိ နှင့် ဝဏ္ဏာရှ్రమ ဓမ္မတို့ကို တည်ထောင်၍; အာရှ్రమများကိုလည်း စီမံကာ စွဝဂ္ဂသို့ စိတ်ကို တင်ကြသည်။
Verse 196
पूर्वदेवेषु तेष्वेवं स्वर्गाया भिमुखेषु वै / पूर्वदेवास्ततस्ते वै स्थिता धर्मेण कृत्स्नशः
အဲဒီ ပူရ္ဝဒေဝတို့သည် ဤသို့ စွဝဂ္ဂသို့ မျက်နှာမူနေစဉ်; ထို့နောက် သူတို့သည် ဓမ္မ၌ အပြည့်အဝ တည်မြဲကြသည်။
Verse 197
मन्वन्तरे पुरावृत्ते स्थानान्युत्सृज्य सर्वशः / मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति महर्लोकमनामयम्
မနွန္တရ ကာလ ကုန်လွန်သွားသော် သူတို့သည် နေရာအားလုံးကို စွန့်၍; မန္တရများနှင့်အတူ အထက်သို့ တက်ကာ ရောဂါကင်းသော မဟာရ္လောကသို့ သွားကြသည်။
Verse 198
विनिवृत्ताधिकारास्ते मानसीं सिद्धिमास्थिताः / अवेक्षमाणा वशिनस्तिष्ठन्त्या भूतसंप्लवात्
သူတို့သည် အာဏာတာဝန်များမှ နုတ်ထွက်ကာ စိတ်ဓာတ်ဆိုင်ရာ စိဒ္ဓိကို ရောက်ရှိ하였다; ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်သူများအဖြစ် သတ္တဝါတို့၏ ပရလယရေလွှမ်းမိုးမှုကို ကြည့်ရှု၍ တည်ငြိမ်နေ하였다။
Verse 199
ततस्तेषु व्यतीतेषु पूर्वदेवेषु वै तदा / शून्येषु देवस्थानेषु त्रैलोक्ये तेषु सर्वशः
ထို့နောက် အရင်က ဒေဝတားများ ကာလนั้นတွင် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ၊ သုံးလောကလုံး၌ ဒေဝနေရာများသည် အနှံ့အပြား ဗလာဖြစ်သွား하였다။
Verse 200
उपस्थिता इहान्ये वै ये देवाः स्वर्गवासिनः / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्ति च
ထိုအခါ ကောင်းကင်တွင် နေထိုင်သော အခြားဒေဝတားများ ဤနေရာသို့ ရောက်လာ하였다; ထို့နောက် တပဿာနှင့် ယှဉ်တွဲ၍ ထိုနေရာများကို ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်း하였다။
Primarily a sage/teacher lineage: the chapter catalogs Vedic transmitters (ācāryas) and their disciples, presenting an intellectual vaṃśa that explains how saṃhitās and schools multiply and persist.
It explicitly remembers large-scale diversification (e.g., ‘86’ Yajus saṃhitās in the sample) and depicts distribution to disciples, with subsequent variant-making and regional differentiation into multiple branches.
They are a class of Yajurvedic ritual specialists associated with a distinctive identity explained etiologically; the Ṛṣis ask for the cause and circumstances of their ‘caraka’ status, which Sūta answers as a tradition-history tied to place and communal ritual purpose.