Adhyaya 4
Nābhāga’s Inheritance, Śiva’s Verdict, and the Rise of Ambarīṣa—Prelude to Durvāsā’s Offense
ဤအခန်းသည် မင်းဆက်ဇာတ်ကြောင်းကို Nābhāga ၏ အမွေဆက်ခံမှုအနှောင့်အယှက်မှ စ၍ မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှ (Ambarīṣa) ပေါ်ထွန်းလာခြင်းသို့ ဆက်လက်တိုးတက်စေသည်။ Nābhāga သည် ဂုရု၏ အာရှရမ်မှ ပြန်လာရာတွင် အစ်ကိုများက အမွေကို ခွဲပြီးသားဖြစ်ကာ ဖခင်ကိုပင် “မင်းရဲ့အပိုင်း” ဟု အပြစ်မဲ့စွာ ပေးလိုက်ကြသည်။ ဖခင်က အင်္ဂိရသ ဥပဒေရှင်များ၏ ယဇ္ဈပွဲသို့ သွားရန်ညွှန်ကြားပြီး သူတို့က အခါအားလျော်စွာ မန္တရားအဓိပ္ပါယ်တွင် ရှုပ်ထွေးမည်ဟု ခန့်မှန်းကာ Vaiśvadeva ဆိုင်ရာ ဝေဒမန်တရားများကို ရွတ်ဆိုရန် သင်ပေးသည်။ ဖခင်/ဂုရု၏ အမိန့်ကို နာခံ၍ မန်တရားကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချသဖြင့် Nābhāga သည် ယဇ္ဈဓနကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် အမှောင်ရုပ်တစ်ဦးက အဲဒီဓနကို တောင်းဆိုလာရာ ဖခင်က အဆိုပါသူသည် ဒက္ခယဇ္ဈ အကျန်အဆန်များကို ရှီဝ (Śiva) ထံ ခွဲဝေပေးထားသဖြင့် “ရှီဝ၏ အခွင့်အရေး” ဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်သည်။ Nābhāga က လက်လျှော့ရာတွင် ရှီဝက အမှန်တရားကို အတည်ပြုပြီး ဓနကို ပြန်လည်ပေးကာ လောကလွန် သင်ခန်းစာကို ပေးသနားသည်—နှိမ့်ချမှုနှင့် ဘုရားတို့၏ အပိုင်း (bhāga) ကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ခြင်းဖြင့် poṣaṇa ကို တည်ထောင်ကြောင်း ပြသသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ကြောင်းသည် အမ္ဗရီရှ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သဘောသဘာဝသို့ ပြောင်းလဲကာ မင်းစည်းစိမ်ကို မကပ်လှုပ်ဘဲ အာရုံခံအင်္ဂါအားလုံးကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘက္တိတွင် အသုံးချခြင်းနှင့် Ekādaśī ဝရတကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် Durvāsā မုနိသည် မဖိတ်ခေါ်ဘဲ လာရောက်ပြီး Dvādaśī တွင် အစာဖျက်ရမည့် အချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်သဖြင့် အခမ်းအနားအချိန်ညှိနှိုင်းမှု၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုနှင့် vaiṣṇava-aparādha ၏ အလွန်ပြင်းထန်မှုတို့ကြား ပဋိပက္ခကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် တင်ဆက်ရန် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच नाभागो नभगापत्यं यं ततं भ्रातर: कविम् । यविष्ठं व्यभजन् दायं ब्रह्मचारिणमागतम् ॥ १ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ပြောသည်—နဘဂ၏ သား နာဘားဂသည် မိမိဂုရု၏ နေရာတွင် အချိန်ကြာကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အစ်ကိုများက သူသည် ဂೃಹಸ್ಥ မဖြစ်တော့ဘဲ ပြန်မလာတော့ဟု ထင်ကာ သူ့အတွက် အစိတ်အပိုင်းမထားဘဲ ဖခင်၏ အမွေကို အချင်းချင်း ခွဲယူခဲ့ကြသည်။ နာဘားဂသည် ဗြဟ္မချာရီအဖြစ် ဂုရုကူလမှ ပြန်လာသောအခါ၊ သူ့အမွေအဖြစ် ဖခင်ကိုပင် ပေးလိုက်ကြသည်။
Verse 2
भ्रातरोऽभाङ्क्त किं मह्यं भजाम पितरं तव । त्वां ममार्यास्तताभाङ्क्षुर्मा पुत्रक तदादृथा: ॥ २ ॥
နာဘားဂက မေးသည်—“အစ်ကိုတို့၊ ဖခင်၏ အမွေထဲမှ ကျွန်ုပ်အတွက် ဘာအပိုင်းပေးထားသနည်း?” အစ်ကိုကြီးများက “မင်းအပိုင်းက ဖခင်ပဲ” ဟု ပြောသည်။ နာဘားဂက ဖခင်ထံသို့ သွား၍ “ဖခင်ရေ၊ အစ်ကိုများက ဖခင်ကို ကျွန်ုပ်အပိုင်းအဖြစ် ပေးလိုက်ကြသည်” ဟု ဆိုရာ ဖခင်က “သားရေ၊ သူတို့၏ လှည့်ဖြားသော စကားများကို မယုံကြည်နှင့်; ငါသည် မင်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်” ဟု ပြန်ဆို하였다။
Verse 3
इमे अङ्गिरस: सत्रमासतेऽद्य सुमेधस: । षष्ठं षष्ठमुपेत्याह: कवे मुह्यन्ति कर्मणि ॥ ३ ॥
ဖခင်က ပြောသည်—အင်္ဂိရာ၏ မျိုးဆက်များသည် ယနေ့ မဟာစတ္တရယဇ్ఞကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ သူတို့သည် အလွန်ဉာဏ်ကောင်းသော်လည်း၊ ဟေ ကဝိ၊ ခြောက်ရက်တစ်ကြိမ်တိုင်း ယဇ్ఞကర్మတွင် မောဟဖြစ်ကာ နေ့စဉ်တာဝန်များတွင် အမှားများ ပြုမိကြသည်။
Verse 4
तांस्त्वं शंसय सूक्ते द्वे वैश्वदेवे महात्मन: । ते स्वर्यन्तो धनं सत्रपरिशेषितमात्मन: ॥ ४ ॥ दास्यन्ति तेऽथ तान्गच्छ तथा स कृतवान् यथा । तस्मै दत्त्वा ययु: स्वर्गं ते सत्रपरिशेषणम् ॥ ५ ॥
နာဘாக၏ဖခင်က ပြောသည်—“အဲဒီ မဟာတမများထံ သွား၍ ဝိုင်ရှဝဒေဝနှင့် ဆိုင်သော ဝေဒသုတ်က နှစ်ပုဒ်ကို ရွတ်ဆိုလော့။ သူတို့သည် ယဇ္ဉာကို ပြီးစီးပြီး ကောင်းကင်သို့ ထွက်ခွာရာတွင် ယဇ္ဉာမှ ကျန်သော ငွေကြေးကို သင့်အား ပေးလိမ့်မည်၊ ထို့ကြောင့် ချက်ချင်း သွားလော့။”
Verse 5
तांस्त्वं शंसय सूक्ते द्वे वैश्वदेवे महात्मन: । ते स्वर्यन्तो धनं सत्रपरिशेषितमात्मन: ॥ ४ ॥ दास्यन्ति तेऽथ तान्गच्छ तथा स कृतवान् यथा । तस्मै दत्त्वा ययु: स्वर्गं ते सत्रपरिशेषणम् ॥ ५ ॥
နာဘாகသည် ဖခင်၏ အမိန့်အတိုင်း တိတိကျကျ လိုက်နာ하였다။ သူသည် ရှိများထံ သွား၍ သုတ်ကများကို ရွတ်ဆို하였다။ အင်္ဂီရာ မျိုးနွယ်ရှိများက ယဇ္ဉာမှ ကျန်သော ဥစ္စာအားလုံးကို သူ့အား ပေးပြီးနောက် ကောင်းကင်လောကသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။
Verse 6
तं कश्चित् स्वीकरिष्यन्तं पुरुष: कृष्णदर्शन: । उवाचोत्तरतोऽभ्येत्य ममेदं वास्तुकं वसु ॥ ६ ॥
နာဘாகသည် ဥစ္စာကို လက်ခံနေစဉ် မြောက်ဘက်မှ အနက်ရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသော လူတစ်ဦး လာ၍ “ဤယဇ္ဉာကွင်းရှိ ဥစ္စာအားလုံးသည် ငါ့၏ပိုင်ဆိုင်မှု” ဟု ပြော하였다။
Verse 7
ममेदमृषिभिर्दत्तमिति तर्हि स्म मानव: । स्यान्नौ ते पितरि प्रश्न: पृष्टवान् पितरं यथा ॥ ७ ॥
နာဘாகက “ဤဥစ္စာကို ရှိများက ငါ့အား ပေးခဲ့သည်” ဟု ပြောသည်။ အနက်ရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသူက “ဒါဆို မင်းဖခင်ကို မေးကြစို့; သူက ဆုံးဖြတ်ပေးမည်” ဟု ပြန်ပြောသည်။ ထို့နောက် နာဘாகသည် ဖခင်ကို မေးမြန်း하였다။
Verse 8
यज्ञवास्तुगतं सर्वमुच्छिष्टमृषय: क्वचित् । चक्रुर्हि भागं रुद्राय स देव: सर्वमर्हति ॥ ८ ॥
ဖခင်က ပြောသည်—ယဇ္ဉာကွင်းတွင် ကျန်ရှိသမျှကို ရှိများက ရုဒ္ဒရဒေဝ (ရှီဝ) ၏ အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုဒေဝသည် အရာအားလုံးကို ခံယူရန် အပြည့်အဝ အရည်အချင်းရှိသည်; ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉာကွင်းရှိ အရာအားလုံးသည် ရုဒ္ဒရ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်။
Verse 9
नाभागस्तं प्रणम्याह तवेश किल वास्तुकम् । इत्याह मे पिता ब्रह्मञ्छिरसा त्वां प्रसादये ॥ ९ ॥
ထို့နောက် နာဘားဂသည် သီဝဘုရားကို ဦးချ၍ လျှောက်သည်—“အို ပူဇော်ထိုက်သော အရှင်၊ ဤယဇ္ဈနာပွဲအဝန်းအဝိုင်း၌ ရှိသမျှ ဥစ္စာဒြဗ္ယအားလုံးသည် အရှင်၏ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်ကို ကျွန်ုပ်၏ ဖခင် ဘြာဟ္မဏက ပြောကြားခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ခေါင်းငုံ့၍ ကရုဏာတော်ကို တောင်းခံပါသည်။”
Verse 10
यत् ते पितावदद् धर्मं त्वं च सत्यं प्रभाषसे । ददामि ते मन्त्रदृशो ज्ञानं ब्रह्म सनातनम् ॥ १० ॥
ရုဒြဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—“သင်၏ဖခင်က ဓမ္မဟု ပြောခဲ့သမျှသည် အမှန်တရားပင် ဖြစ်ပြီး၊ သင်လည်း ထိုအမှန်တရားကိုပင် ပြောနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဝేదမန်ထရများကို သိမြင်သူ ငါသည် သင်အား နిత్యသော ဘြဟ္မ-ဉာဏ်ကို ပေးမည်။”
Verse 11
गृहाण द्रविणं दत्तं मत्सत्रपरिशेषितम् । इत्युक्त्वान्तर्हितो रुद्रो भगवान् धर्मवत्सल: ॥ ११ ॥
သီဝဘုရားက “ငါ၏ ယဇ္ဈနာမှ ကျန်ရှိသော ဥစ္စာအားလုံးကို ယူလော့၊ ငါသည် သင်အား ပေးအပ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူပြီး၊ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရုဒြဘုရားသည် ထိုနေရာမှ အန္တရာယ်မရှိ အလျင်အမြန် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 12
य एतत् संस्मरेत् प्रात: सायं च सुसमाहित: । कविर्भवति मन्त्रज्ञो गतिं चैव तथात्मन: ॥ १२ ॥
မနက်နှင့် ညနေတွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဤအကြောင်းအရာကို နားထောင်ခြင်း၊ သီဆိုကီർത്തနာပြုခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်မိစဉ်းစားခြင်း ပြုသူသည် မုချ ပညာရှိဖြစ်လာပြီး ဝేదဟိမ်းများနှင့် မန်ထရများကို နားလည်တတ်ကာ အတ္တ-သဘောတရားကို သိမြင်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်လာသည်။
Verse 13
नाभागादम्बरीषोऽभून्महाभागवत: कृती । नास्पृशद् ब्रह्मशापोऽपि यं न प्रतिहत: क्वचित् ॥ १३ ॥
နာဘားဂမှ မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် မွေးဖွားလာ하였다။ သူသည် မဟာဘဂဝတ၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြီးမား၍ ကျော်ကြားသော ဘက္တဖြစ်သည်။ မမှားမယွင်းသော ဘြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာကိုပင် သူ့ကို မထိခိုက်နိုင်ခဲ့ဘဲ၊ မည်သည့်အခါမျှ အကျိုးမဖြစ်ခဲ့။
Verse 14
श्रीराजोवाच भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि राजर्षेस्तस्य धीमत: । न प्राभूद् यत्र निर्मुक्तो ब्रह्मदण्डो दुरत्यय: ॥ १४ ॥
ဘုရင်က ပြောသည်— အို ဘဂဝန်၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ရာဇရိရှီ မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ကြားလိုပါသည်။ မတားဆီးနိုင်သော ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာ (ဗြဟ္မဒဏ္ဍ) သည်ပင် သူ့အပေါ် မသက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်မှာ အံ့ဩဖွယ်ပါ။
Verse 15
श्रीशुक उवाच अम्बरीषो महाभाग: सप्तद्वीपवतीं महीम् । अव्ययां च श्रियं लब्ध्वा विभवं चातुलं भुवि ॥ १५ ॥ मेनेऽतिदुर्लभं पुंसां सर्वं तत् स्वप्नसंस्तुतम् । विद्वान् विभवनिर्वाणं तमो विशति यत् पुमान् ॥ १६ ॥
ရှရီရှုကဒೇವက ပြောသည်— ကံကောင်းလှသော မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် ကျွန်းခုနစ်ခုပါဝင်သော ကမ္ဘာမြေကို အုပ်စိုးခွင့်နှင့် မကုန်ခန်းသော အလွန်အမင်း ဂုဏ်သိက္ခာ၊ စည်းစိမ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအရာအားလုံးသည် ပစ္စည်းလောက၏ အိပ်မက်ကဲ့သို့ နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးမည်ဟု သိ၍ မလေးစားခဲ့; ဘက္တိမရှိသူက ထိုကဲ့သို့သော စည်းစိမ်ရလျှင် တမိုဂုဏ်၏ အမှောင်ထဲသို့ ပိုမိုနစ်မြုပ်သွားသည်ကိုလည်း သူသိခဲ့သည်။
Verse 16
श्रीशुक उवाच अम्बरीषो महाभाग: सप्तद्वीपवतीं महीम् । अव्ययां च श्रियं लब्ध्वा विभवं चातुलं भुवि ॥ १५ ॥ मेनेऽतिदुर्लभं पुंसां सर्वं तत् स्वप्नसंस्तुतम् । विद्वान् विभवनिर्वाणं तमो विशति यत् पुमान् ॥ १६ ॥
ရှရီရှုကဒೇವက ပြောသည်— ကံကောင်းလှသော မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် ကျွန်းခုနစ်ခုပါဝင်သော ကမ္ဘာမြေကို အုပ်စိုးခွင့်နှင့် မကုန်ခန်းသော အလွန်အမင်း ဂုဏ်သိက္ခာ၊ စည်းစိမ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအရာအားလုံးသည် ပစ္စည်းလောက၏ အိပ်မက်ကဲ့သို့ နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးမည်ဟု သိ၍ မလေးစားခဲ့; ဘက္တိမရှိသူက ထိုကဲ့သို့သော စည်းစိမ်ရလျှင် တမိုဂုဏ်၏ အမှောင်ထဲသို့ ပိုမိုနစ်မြုပ်သွားသည်ကိုလည်း သူသိခဲ့သည်။
Verse 17
वासुदेवे भगवति तद्भक्तेषु च साधुषु । प्राप्तो भावं परं विश्वं येनेदं लोष्ट्रवत् स्मृतम् ॥ १७ ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် ဝါစုဒೇವ ဘဂဝန်နှင့် သူ၏ ဘက္တများဖြစ်သော သာဓုများကို အလွန်တရာ ဘက္တိပြုသူ ဖြစ်သည်။ ထိုဘက္တိကြောင့် သူသည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ကျောက်တုံးတစ်စကဲ့သို့ အရေးမကြီးဟု မြင်ခဲ့သည်။
Verse 18
स वै मन: कृष्णपदारविन्दयो- र्वचांसि वैकुण्ठगुणानुवर्णने । करौ हरेर्मन्दिरमार्जनादिषु श्रुतिं चकाराच्युतसत्कथोदये ॥ १८ ॥ मुकुन्दलिङ्गालयदर्शने दृशौ तद्भृत्यगात्रस्पर्शेऽङ्गसङ्गमम् । घ्राणं च तत्पादसरोजसौरभे श्रीमत्तुलस्या रसनां तदर्पिते ॥ १९ ॥ पादौ हरे: क्षेत्रपदानुसर्पणे शिरो हृषीकेशपदाभिवन्दने । कामं च दास्ये न तु कामकाम्यया यथोत्तमश्लोकजनाश्रया रति: ॥ २० ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် စိတ်ကို အမြဲတမ်း သရီကృష్ణ၏ ပဒ္မခြေတော်၌ တည်စေပြီး၊ စကားကို ဝိုင်ကుంఠ၏ ဂုဏ်တော်များ ချီးမွမ်းရာ၌ သုံးကာ၊ လက်ကို ဟရိဘုရားကျောင်း သန့်ရှင်းရေး စသည့် ဆေဝာ၌ သုံးပြီး၊ နားကို အချျူတ၏ ပဝါသကထာများ နားထောင်ရာ၌ သုံး하였다။ မျက်စိကို မုကുന္ဒ၏ မూర్తိ၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဓာမများ ကြည့်ရှုရာ၌၊ ထိတွေ့မှုကို ဘုရားဘက္တများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ ထိတွေ့၍ စတ္သင်္ဂရရာ၌၊ နှာခေါင်းကို တူလစီ၏ အနံ့ (ပူဇော်ထားသော) ရှုရှိုက်ရာ၌၊ လျှာကို ဘုရား၏ ပရသာဒ ရသာခံရာ၌ သုံး하였다။ ခြေကို တီရ္ထနှင့် ဘုရားကျောင်းများသို့ လျှောက်ရာ၌၊ ခေါင်းကို ဟೃಷီကေရှအား ဦးချရာ၌ သုံးပြီး၊ ဆန္ဒအားလုံးကို ဒါಸ್ಯ-ဆေဝာ၌ပင် ထားခဲ့သည်— ကိုယ်ပိုင် အင်္ဒြိယတပ်မက်မှုအတွက် မဟုတ်။ ဤသို့ အင်္ဒြိယအားလုံးကို ဘက္တိဆေဝာ၌ ချိတ်ဆက်၍ ဘုရားပေါ် ရတိကို တိုးစေကာ လောကီကာမနာများမှ လွတ်မြောက်하였다။
Verse 19
स वै मन: कृष्णपदारविन्दयो- र्वचांसि वैकुण्ठगुणानुवर्णने । करौ हरेर्मन्दिरमार्जनादिषु श्रुतिं चकाराच्युतसत्कथोदये ॥ १८ ॥ मुकुन्दलिङ्गालयदर्शने दृशौ तद्भृत्यगात्रस्पर्शेऽङ्गसङ्गमम् । घ्राणं च तत्पादसरोजसौरभे श्रीमत्तुलस्या रसनां तदर्पिते ॥ १९ ॥ पादौ हरे: क्षेत्रपदानुसर्पणे शिरो हृषीकेशपदाभिवन्दने । कामं च दास्ये न तु कामकाम्यया यथोत्तमश्लोकजनाश्रया रति: ॥ २० ॥
မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် မိမိစိတ်ကို အမြဲတမ်း သီရိကృష్ణ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များ၌ တည်စေ၍၊ မိမိစကားကို ဝိုင်ကుంఠနာထ၏ ဂုဏ်တော်များကို ချီးမွမ်းကာသီဆိုရာ၌၊ လက်များကို ဟရီဘုရားကျောင်း သန့်ရှင်းရေးစသည့် စေဝာ၌၊ နားများကို အချျုတ၏ သန့်ရှင်းသော ကထာများကို နားထောင်ရာ၌ အသုံးချ하였다။ မျက်စိများကို မုကുന္ဒ၏ မူရတိ၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဓာမဒർശန၌၊ ထိတွေ့အာရုံကို ဘက္တများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာထိတွေ့ရာ၌၊ အနံ့အာရုံကို ဘုရားသခင်ထံ အర్పিত တုလစီ၏ မွှေးရနံ့၌၊ လျှာကို ဘုရား၏ ပရသာဒကို အရသာခံရာ၌ တင်ထား하였다။ ခြေထောက်များကို ဟရီ၏ သန့်ရှင်းရာနေရာများသို့ လှည့်လည်ရာ၌၊ ခေါင်းကို ဟೃṣīkēśa ၏ ခြေတော်များ၌ ဦးညွှတ်ရာ၌၊ ဆန္ဒအားလုံးကို ဒါသျစေဝာ၌—အာရုံပျော်ရွှင်မှုအလိုမရှိဘဲ—အပ်နှံခဲ့သည်; ထိုသို့ဖြင့် ဥတ္တမရှ္လိုကကို အားထားသော ဘက္တိ-ရတိ တိုးပွားသည်
Verse 20
स वै मन: कृष्णपदारविन्दयो- र्वचांसि वैकुण्ठगुणानुवर्णने । करौ हरेर्मन्दिरमार्जनादिषु श्रुतिं चकाराच्युतसत्कथोदये ॥ १८ ॥ मुकुन्दलिङ्गालयदर्शने दृशौ तद्भृत्यगात्रस्पर्शेऽङ्गसङ्गमम् । घ्राणं च तत्पादसरोजसौरभे श्रीमत्तुलस्या रसनां तदर्पिते ॥ १९ ॥ पादौ हरे: क्षेत्रपदानुसर्पणे शिरो हृषीकेशपदाभिवन्दने । कामं च दास्ये न तु कामकाम्यया यथोत्तमश्लोकजनाश्रया रति: ॥ २० ॥
မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် စိတ်ကို သီရိကృష్ణ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များ၌၊ စကားကို ဝိုင်ကుంఠနာထ၏ ဂုဏ်တော်ဖော်ပြခြင်း၌၊ လက်များကို ဟရီဘုရားကျောင်း သန့်ရှင်းရေးစသည့် စေဝာ၌၊ နားများကို အချျုတ၏ သန့်ရှင်းသော စတ်ကထာ နားထောင်ခြင်း၌ ထား하였다။ မျက်စိများကို မုကுன္ဒ၏ မူရတိနှင့် ဓာမဒর্শန၌၊ ထိတွေ့အာရုံကို ပရဘုဘက္တများ၏ ကိုယ်ထိတွေ့ရာ၌၊ အနံ့အာရုံကို ပရဘု၏ ခြေတော်၌ အర్పিত တုလစီ၏ မွှေးရနံ့၌၊ လျှာကို ဘုရားသခင်ထံ အర్పিত ပရသာဒ အရသာခံရာ၌ ထား하였다။ ခြေထောက်များကို ဟရီ၏ က్షೇತ್ರများသို့ သွားလာရာ၌၊ ခေါင်းကို ဟೃṣīkēśa ၏ ခြေတော်များ၌ ဦးညွှတ်ရာ၌၊ ဆန္ဒအားလုံးကို ဒါသျစေဝာ၌—အာရုံပျော်ရွှင်မှုအလိုမရှိဘဲ—အပ်နှံခဲ့သဖြင့် ဥတ္တမရှ္လိုကကို အားထားသော ဘက္တိ-ရတိ တိုးပွားသည်
Verse 21
एवं सदा कर्मकलापमात्मन: परेऽधियज्ञे भगवत्यधोक्षजे । सर्वात्मभावं विदधन्महीमिमां तन्निष्ठविप्राभिहित: शशास ह ॥ २१ ॥
ဤသို့ မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် မိမိ၏ ရာဇဝတ္တရားအလုပ်များ၏ အကျိုးဖလအားလုံးကို ယဇ္ဉာတို့၏ အရှင်၊ အာရုံတို့ဖြင့် မမြင်နိုင်သော အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်ထံ စိတ်တစ်လုံးတည်းဖြင့် အပ်နှံလေ၏။ ပရဘုနಿಷ್ಠ ဗြာဟ္မဏများ၏ အကြံဉာဏ်ကို လိုက်နာသဖြင့် သူသည် ကမ္ဘာမြေကို အခက်အခဲမရှိ အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 22
ईजेऽश्वमेधैरधियज्ञमीश्वरं महाविभूत्योपचिताङ्गदक्षिणै: । ततैर्वसिष्ठासितगौतमादिभि- र्धन्वन्यभिस्रोतमसौ सरस्वतीम् ॥ २२ ॥
ဆရಸ್ವတီ မြစ် စီးဆင်းသည့် မိုးခေါင်ဒေသများတွင် မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် မဟာဝိභူတိနှင့် သင့်လျော်သော ပစ္စည်းကိရိယာများကို ပြည့်စုံစွာ စီမံကာ ဗြာဟ္မဏများအား ယထိုচিত ဒက္ခိဏာ ပေးလှူ၍ အရှွမေဓ ယဇ္ဉာ စသည့် မဟာယဇ္ဉာများကို ဆောင်ရွက်ကာ ယဇ္ဉာတို့၏ အရှင် အီશ્વရကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ထိုယဇ္ဉာများကို ဝသိဋ္ဌ၊ အစိတ၊ ဂေါတမ စသည့် မဟာရိရှိများက ရుత్వိဇ အဖြစ် ကြီးကြပ်하였다။
Verse 23
यस्य क्रतुषु गीर्वाणै: सदस्या ऋत्विजो जना: । तुल्यरूपाश्चानिमिषा व्यदृश्यन्त सुवासस: ॥ २३ ॥
မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှ၏ ယဇ္ဉာများတွင် အစည်းအဝေးဝင်များနှင့် ရుత్వိဇ ပုရောဟိတ်များသည် လှပခမ်းနားသော ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်၍ ရုပ်ရည်အားဖြင့် ဒေဝတားများကဲ့သို့ပင် မြင်ရသည်။ ယဇ္ဉာကို စည်းကမ်းတကျ မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သူတို့သည် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြည့်ရှုကြပ်မတ်ခဲ့သည်။
Verse 24
स्वर्गो न प्रार्थितो यस्य मनुजैरमरप्रिय: । शृण्वद्भिरुपगायद्भिरुत्तमश्लोकचेष्टितम् ॥ २४ ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ၏ နိုင်ငံသားများသည် အမြဲတမ်း ဘုရားသခင် “အုတ္တမရှ္လိုက” ၏ ဂုဏ်မြတ်လီလာများကို နားထောင်ကာ သီဆိုကြသဖြင့်၊ ဒေဝတများတောင် ချစ်မြတ်နိုးသော ကောင်းကင်ဘုံကိုပင် မလိုလားကြ။
Verse 25
संवर्धयन्ति यत् कामा: स्वाराज्यपरिभाविता: । दुर्लभा नापि सिद्धानां मुकुन्दं हृदि पश्यत: ॥ २५ ॥
မုကുന္ဒကို ဆည်းကပ်ဝန်ဆောင်ခြင်းမှ ရသော အလွန်အမင်း သာလွန်သော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်ဝသူတို့သည်၊ နှလုံးအတွင်း ကృష్ణကို မြင်နေသော ဘက္တ၏ အာနန္ဒကို မတိုးစေသဖြင့်၊ စိဒ္ဓတို့၏ ရှားပါးသော စိဒ္ဓိများကိုပင် စိတ်မဝင်စားကြ။
Verse 26
स इत्थं भक्तियोगेन तपोयुक्तेन पार्थिव: । स्वधर्मेण हरिं प्रीणन् सर्वान् कामान्शनैर्जहौ ॥ २६ ॥
ဤသို့ဖြင့် ဤကမ္ဘာ၏ ဘုရင် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် တပဿာနှင့် ယှဉ်သော ဘက္တိယောဂကို ကျင့်သုံး하였다။ မိမိ၏ စွဝဓမ္မကာရျများဖြင့် ဟရီကို ပျော်ရွှင်စေကာ၊ တဖြည်းဖြည်း အရာဝတ္ထုဆိုင်ရာ ဆန္ဒအားလုံးကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 27
गृहेषु दारेषु सुतेषु बन्धुषु द्विपोत्तमस्यन्दनवाजिवस्तुषु । अक्षय्यरत्नाभरणाम्बरादि- ष्वनन्तकोशेष्वकरोदसन्मतिम् ॥ २७ ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှသည် အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများ၊ ဇနီး၊ သားသမီး၊ မိတ်ဆွေ ဆွေမျိုးများ၊ အကောင်းဆုံး ဆင်များ၊ လှပသော ရထားများ၊ လှည်းများ၊ မြင်းများ၊ မကုန်ခမ်းသော ရတနာများ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အစားများနှင့် မဆုံးနိုင်သော خزانهတို့အားလုံးကို ယာယီသော ရုပ်ဝတ္ထုဟု မြင်၍ အာသက်ကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 28
तस्मा अदाद्धरिश्चक्रं प्रत्यनीकभयावहम् । एकान्तभक्तिभावेन प्रीतो भक्ताभिरक्षणम् ॥ २८ ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ၏ တစ်စိတ်တစ်သဘော သန့်ရှင်းသော ဘက္တိကြောင့် အလွန်ပျော်ရွှင်သော ဘုရားသခင်သည် ရန်သူများကို ကြောက်မက်စေသော မိမိ၏ ဟရီချက္ကရကို ဘုရင်အား ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဘက္တကို အန္တရာယ်မှ အမြဲကာကွယ်ပေးသည်။
Verse 29
आरिराधयिषु: कृष्णं महिष्या तुल्यशीलया । युक्त: सांवत्सरं वीरो दधार द्वादशीव्रतम् ॥ २९ ॥
သခင် ශ්ရီကృష్ణ ကို ပူဇော်ရန် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ သည် အရည်အချင်းတူညီသော မဟိသီနှင့်အတူ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဧကာဒశီ‑ဒွာဒသီ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံး하였다။
Verse 30
व्रतान्ते कार्तिके मासि त्रिरात्रं समुपोषित: । स्नात: कदाचित् कालिन्द्यां हरिं मधुवनेऽर्चयत् ॥ ३० ॥
ဝရတအဆုံးတွင် ကာတိကလ၌ သုံးညအစာရှောင်ပြီး ကာလင်ဒီ (ယမုနာ) မြစ်၌ ရေချိုးကာ မဓုဝန၌ ဟရီကို ပူဇော်하였다။
Verse 31
महाभिषेकविधिना सर्वोपस्करसम्पदा । अभिषिच्याम्बराकल्पैर्गन्धमाल्यार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥ तद्गतान्तरभावेन पूजयामास केशवम् । ब्राह्मणांश्च महाभागान् सिद्धार्थानपि भक्तित: ॥ ३२ ॥
မဟာဘိသေက နည်းလမ်းအတိုင်း ပစ္စည်းကိရိယာအပြည့်အစုံဖြင့် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ သည် ශ්ရီကൃഷ്ണ ရုပ်တော်ကို အဘိသေကပြု၍၊ ထို့နောက် အလှဝတ်စုံကောင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ မွှေးကြိုင်ပန်းမാലာများနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်하였다။ စိတ်တည်ငြိမ်၍ ကేశဝကို ပူဇော်ကာ၊ လောကီဆန္ဒကင်းသော မဟာဘုန်းရှိ ဘြာဟ္မဏများကိုလည်း ဘက္တိဖြင့် ဂုဏ်ပြု하였다။
Verse 32
महाभिषेकविधिना सर्वोपस्करसम्पदा । अभिषिच्याम्बराकल्पैर्गन्धमाल्यार्हणादिभि: ॥ ३१ ॥ तद्गतान्तरभावेन पूजयामास केशवम् । ब्राह्मणांश्च महाभागान् सिद्धार्थानपि भक्तित: ॥ ३२ ॥
မဟာဘိသေက နည်းလမ်းအတိုင်း ပစ္စည်းကိရိယာအပြည့်အစုံဖြင့် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ သည် ශ්ရီကృష్ణ ရုပ်တော်ကို အဘိသေကပြု၍၊ ထို့နောက် အလှဝတ်စုံကောင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ မွှေးကြိုင်ပန်းမாலာများနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်하였다။ စိတ်တည်ငြိမ်၍ ကేశဝကို ပူဇော်ကာ၊ လောကီဆန္ဒကင်းသော မဟာဘုန်းရှိ ဘြာဟ္မဏများကိုလည်း ဘက္တိဖြင့် ဂုဏ်ပြု하였다။
Verse 33
गवां रुक्मविषाणीनां रूप्याङ्घ्रीणां सुवाससाम् । पय:शीलवयोरूपवत्सोपस्करसम्पदाम् ॥ ३३ ॥ प्राहिणोत् साधुविप्रेभ्यो गृहेषु न्यर्बुदानि षट् । भोजयित्वा द्विजानग्रे स्वाद्वन्नं गुणवत्तमम् ॥ ३४ ॥ लब्धकामैरनुज्ञात: पारणायोपचक्रमे । तस्य तर्ह्यतिथि: साक्षाद् दुर्वास भगवानभूत् ॥ ३५ ॥
ထို့နောက် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ သည် အိမ်သို့လာသော ဧည့်သည်များ—အထူးသဖြင့် သာဓု ဘြာဟ္မဏများ—ကို စိတ်ကျေနပ်စေ하였다။ ရွှေဖုံးထားသော ချိုများ၊ ငွေဖုံးထားသော ခြေခွာများ၊ လှပသော အဝတ်အစားများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး နို့ပြည့်အုံများရှိသော၊ နူးညံ့သဘော၊ ယောဝနနှင့် အလှတရားရှိ၍ နွားကလေးများနှင့်အတူရှိသော နွား ၆၀ ကရိုး ကို ဒါနပြု하였다။ ထို့နောက် ဒွိဇများကို အလွန်ကောင်းမွန်၍ အရသာရှိသော အစာဖြင့် အရင်ဧည့်ခံကာ၊ သူတို့ စိတ်ကျေနပ်၍ ခွင့်ပြုသည့်အခါ ဧကာဒသီ ပာရဏ (အစာဖျက်) ပြုရန် စတင်မည့်ခဏ၌ပင် မဖိတ်ခေါ်ထားသော ဧည့်သည်အဖြစ် အင်အားကြီး ဒုర్వာသာ မုနိ သည် စాక్షာတ် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 34
गवां रुक्मविषाणीनां रूप्याङ्घ्रीणां सुवाससाम् । पय:शीलवयोरूपवत्सोपस्करसम्पदाम् ॥ ३३ ॥ प्राहिणोत् साधुविप्रेभ्यो गृहेषु न्यर्बुदानि षट् । भोजयित्वा द्विजानग्रे स्वाद्वन्नं गुणवत्तमम् ॥ ३४ ॥ लब्धकामैरनुज्ञात: पारणायोपचक्रमे । तस्य तर्ह्यतिथि: साक्षाद् दुर्वास भगवानभूत् ॥ ३५ ॥
ထို့နောက် မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် မိမိအိမ်သို့ ရောက်လာသော ဧည့်သည်အားလုံးကို၊ အထူးသဖြင့် သာဓုဗြာဟ္မဏများကို စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြုလုပ်하였다။ ရွှေဖြင့်ဖုံးထားသော ချိုများနှင့် ငွေဖြင့်ဖုံးထားသော ခြေခွာများရှိပြီး အဝတ်အစားကောင်းများဖြင့် အလှဆင်ထားကာ နို့ပြည့်ဝသော နို့အုံများရှိသည့် သဘောကောင်း၊ ငယ်ရွယ်လှပ၍ နွားကလေးများနှင့်အတူရှိသော နွားမများကို ခြောက်ဆယ်ကုဋေ ဒါနပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများကို အရသာကောင်းဆုံး အစာဖြင့် အရင်ဆုံး ဧည့်ခံကျွေးမွေးပြီး၊ သူတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ရသဖြင့် ဧကာဒရှီ ဗြတ၏ ပာရဏ (အစာပြန်စားခြင်း) ကို စတင်မည့်အချိန်တွင်ပင် မဖိတ်ခေါ်ထားသော ဧည့်သည်အဖြစ် ဒုರ್ವာသာ မုနိ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 35
गवां रुक्मविषाणीनां रूप्याङ्घ्रीणां सुवाससाम् । पय:शीलवयोरूपवत्सोपस्करसम्पदाम् ॥ ३३ ॥ प्राहिणोत् साधुविप्रेभ्यो गृहेषु न्यर्बुदानि षट् । भोजयित्वा द्विजानग्रे स्वाद्वन्नं गुणवत्तमम् ॥ ३४ ॥ लब्धकामैरनुज्ञात: पारणायोपचक्रमे । तस्य तर्ह्यतिथि: साक्षाद् दुर्वास भगवानभूत् ॥ ३५ ॥
ထို့နောက် မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် ဧည့်သည်အားလုံးကို အထူးသဖြင့် သာဓုဗြာဟ္မဏများကို စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြုလုပ်ပြီး၊ ရွှေဖုံးချိုနှင့် ငွေဖုံးခြေခွာရှိသော နွားမများ ခြောက်ဆယ်ကုဋေကို ဒါနပြု하였다။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများကို အကောင်းဆုံး အစာဖြင့် ဧည့်ခံကျွေးမွေးပြီး ခွင့်ပြုချက်ရသဖြင့် ဧကာဒရှီ ပာရဏကို စတင်မည့်အချိန်တွင်ပင် မဖိတ်ခေါ်ထားသော ဧည့်သည်အဖြစ် ဒုರ್ವာသာ မုနိ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 36
तमानर्चातिथिं भूप: प्रत्युत्थानासनार्हणै: । ययाचेऽभ्यवहाराय पादमूलमुपागत: ॥ ३६ ॥
ဘုရင်သည် မဖိတ်ခေါ်ထားသော ဧည့်သည် ဒုర్వာသာ မုနိကို ထ၍ ကြိုဆိုကာ ထိုင်ခုံနှင့် ပူဇော်ရေးပစ္စည်းများကို ဆက်ကပ်하였다။ ထို့နောက် သူ၏ ခြေတော်အနီးတွင် ထိုင်၍ အစာသုံးဆောင်ပါရန် လေးစားစွာ တောင်းပန်하였다။
Verse 37
प्रतिनन्द्य स तां याञ्चां कर्तुमावश्यकं गत: । निममज्ज बृहद् ध्यायन् कालिन्दीसलिले शुभे ॥ ३७ ॥
ဒုರ್ವာသာ မုနိသည် မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှ၏ တောင်းဆိုချက်ကို ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့သော်လည်း လိုအပ်သော ဝေဒိက အခမ်းအနားများကို ဆောင်ရွက်ရန် ယမုနာမြစ်သို့ သွား하였다။ ထိုနေရာတွင် ကာလින්ဒီ၏ မင်္ဂလာရေထဲသို့ မြုပ်နှံကာ ရုပ်မဲ့ ဘြဟ္မန်ကို သမาธိဖြင့် ဉာဏ်တင်하였다။
Verse 38
मुहूर्तार्धावशिष्टायां द्वादश्यां पारणं प्रति । चिन्तयामास धर्मज्ञो द्विजैस्तद्धर्मसङ्कटे ॥ ३८ ॥
ထိုအချိန်တွင် ဒွာဒရှီနေ့၌ ပာရဏ ပြုလုပ်ရန် အချိန် အာဓ မုဟూర్తသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို နားလည်သော မဟာရာဇာ အမ္ဗရီရှသည် ထိုဓမ္မအရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏများနှင့် တိုင်ပင်하였다။
Verse 39
ब्राह्मणातिक्रमे दोषो द्वादश्यां यदपारणे । यत् कृत्वा साधु मे भूयादधर्मो वा न मां स्पृशेत् ॥ ३९ ॥ अम्भसा केवलेनाथ करिष्ये व्रतपारणम् । आहुरब्भक्षणं विप्रा ह्यशितं नाशितं च तत् ॥ ४० ॥
မင်းကြီးက ပြောသည်— “ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို လွန်ကျူးခြင်းသည် မဟာအပြစ် ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ဒ္ဝါဒသီ အချိန်အတွင်း အပာရဏ မပြုလျှင်လည်း ဝရတ၌ ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အို ဗိပရဗြာဟ္မဏတို့၊ ဤအမှုသည် မင်္ဂလာဖြစ်၍ အဓမ္မ မဟုတ်ဟု သင်တို့ ထင်လျှင် ငါသည် ရေတစ်မျိုးတည်း သောက်၍ အပာရဏ ပြုမည်” ဟု ဆို၏။ ဗြာဟ္မဏအမြင်အရ ရေသောက်ခြင်းကို စားခြင်းဟုလည်း၊ မစားခြင်းဟုလည်း ယူဆနိုင်သည်။
Verse 40
ब्राह्मणातिक्रमे दोषो द्वादश्यां यदपारणे । यत् कृत्वा साधु मे भूयादधर्मो वा न मां स्पृशेत् ॥ ३९ ॥ अम्भसा केवलेनाथ करिष्ये व्रतपारणम् । आहुरब्भक्षणं विप्रा ह्यशितं नाशितं च तत् ॥ ४० ॥
ငါသည် ရေတစ်မျိုးတည်း သောက်၍ အပာရဏ ပြုမည်၊ အကြောင်းမှာ ဗိပရတို့က ရေသောက်ခြင်းကို စားခြင်းဟုလည်း မစားခြင်းဟုလည်း ဆိုကြသည်။
Verse 41
इत्यप: प्राश्य राजर्षिश्चिन्तयन् मनसाच्युतम् । प्रत्यचष्ट कुरुश्रेष्ठ द्विजागमनमेव स: ॥ ४१ ॥
ဤသို့ ရေသောက်ပြီးနောက် ရာဇဣသီ အမ္ဗရီရှသည် နှလုံးထဲ၌ အချျုတကို သတိပြု၍၊ အို ကုရုတို့အထွဋ်အမြတ်၊ ဒွိဇ (ဒုရ္ဝာသာ) ပြန်လာခြင်းကိုသာ စောင့်နေ하였다။
Verse 42
दुर्वास यमुनाकूलात् कृतावश्यक आगत: । राज्ञाभिनन्दितस्तस्य बुबुधे चेष्टितं धिया ॥ ४२ ॥
နေ့လယ်ပိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည့် ဝိဓိကမ်းကာမများ ပြီးစီးပြီးနောက် ဒုရ္ဝာသာ မုနိသည် ယမုနာကမ်းမှ ပြန်လာ하였다။ မင်းကြီးက လေးစားစွာ ကြိုဆိုသော်လည်း ဒုရ္ဝာသာသည် မိမိ၏ ယောဂသိဒ္ဓိဖြင့် အမ္ဗရီရှက ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ရေသောက်ခဲ့သည်ကို သိမြင်하였다။
Verse 43
मन्युना प्रचलद्गात्रो भ्रुकुटीकुटिलानन: । बुभुक्षितश्च सुतरां कृताञ्जलिमभाषत ॥ ४३ ॥
အစာမစားရသေးသော ဒုရ္ဝာသာ မုနိသည် ဒေါသကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်ခါ၍ မျက်နှာကို ချိုးကွေ့ကာ မျက်ခုံးကို ချုံ့ထားပြီး၊ လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေသော အမ္ဗရီရှထံသို့ ဒေါသဖြင့် ပြောဆို하였다။
Verse 44
अहो अस्य नृशंसस्य श्रियोन्मत्तस्य पश्यत । धर्मव्यतिक्रमं विष्णोरभक्तस्येशमानिन: ॥ ४४ ॥
အို၊ ဤရက်စက်၍ စည်းစိမ်အာနုභာဝကြောင့် မူးယစ်နေသူ၏ အပြုအမူကို ကြည့်လော့။ သူသည် ဗိဿနု၏ ဘက္တ မဟုတ်၊ ဥစ္စာနှင့် အာဏာဂုဏ်ကြောင့် မိမိကိုယ်ကို ဘုရားဟု ထင်ကာ ဓမ္မကို ချိုးဖောက်သည်။
Verse 45
यो मामतिथिमायातमातिथ्येन निमन्त्र्य च । अदत्त्वा भुक्तवांस्तस्य सद्यस्ते दर्शये फलम् ॥ ४५ ॥
မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်ကို ဧည့်သည်အဖြစ် ဖိတ်ခေါ်၍ ဧည့်ဝတ်ပြုခဲ့သော်လည်း ကျွန်ုပ်ကို မပေးမီ သင်ကိုယ်တိုင် အရင်စားခဲ့သည်။ ဤမသင့်တော်မှု၏ အကျိုးကို ယခုချက်ချင်း ပြမည်။
Verse 46
एवं ब्रुवाण उत्कृत्य जटां रोषप्रदीपित: । तया स निर्ममे तस्मै कृत्यां कालानलोपमाम् ॥ ४६ ॥
ဒီလိုပြောနေစဉ် ဒုရ္ဝာသာ မုနိ၏ မျက်နှာသည် ဒေါသကြောင့် နီရဲလာသည်။ သူသည် ခေါင်းပေါ်ရှိ ဇဋာဆံပင်တစ်စုကို ဆွဲနှုတ်ကာ၊ မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှကို အပြစ်ပေးရန် ပျက်စီးကာလ မီးတောက်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ကෘတျယာကို ဖန်တီး하였다။
Verse 47
तामापतन्तीं ज्वलतीमसिहस्तां पदा भुवम् । वेपयन्तीं समुद्वीक्ष्य न चचाल पदान्नृप: ॥ ४७ ॥
လက်ထဲတွင် သုံးခွ/လက်နက်ကို ကိုင်ကာ ခြေလှမ်းတိုင်းဖြင့် မြေပြင်ကို တုန်ခါစေသော မီးလောင်တောက်ပနေသည့် ကෘတျယာသည် မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ၏ ရှေ့သို့ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်လာသည်။ သို့သော် ဘုရင်သည် မလှုပ်မရှား၊ အနည်းငယ်မျှ မရွေ့လျားခဲ့။
Verse 48
प्राग्दिष्टं भृत्यरक्षायां पुरुषेण महात्मना । ददाह कृत्यां तां चक्रं क्रुद्धाहिमिव पावक: ॥ ४८ ॥
အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တော် ဘုရား၏ အရင်က အမိန့်အတိုင်း၊ ဘုရား၏ ဘက္တကို ကာကွယ်ရန် စုဒർശန ချက်ကရသည် ထိုကෘတျယာကို ချက်ချင်း မီးရှို့၍ ပြာဖြစ်စေခဲ့သည်—တောမီးက ဒေါသထွက်နေသော မြွေကို ခဏချင်း လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့။
Verse 49
तदभिद्रवदुद्वीक्ष्य स्वप्रयासं च निष्फलम् । दुर्वास दुद्रुवे भीतो दिक्षु प्राणपरीप्सया ॥ ४९ ॥
မိမိကြိုးစားမှု မအောင်မြင်သလို စုဒർശန စက်ကရားက မိမိဘက်သို့ လာနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ဒုర్వာသာ မုနိသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့ကာ အသက်ကယ်ရန် အရပ်ရပ်သို့ ပြေးလွှား하였다။
Verse 50
तमन्वधावद् भगवद्रथाङ्गं दावाग्निरुद्धूतशिखो यथाहिम् । तथानुषक्तं मुनिरीक्षमाणो गुहां विविक्षु: प्रससार मेरो: ॥ ५० ॥
တောမီး၏ လောင်ကျွမ်းသည့် မီးလျှံများက မြွေကို လိုက်သကဲ့သို့၊ ဘုရားသခင်၏ ရထာင်္ဂဖြစ်သော စုဒർശန စက်ကရားသည် ဒုర్వာသာ မုနိကို လိုက်လံခဲ့သည်။ စက်ကရားက ကျောကို ထိမတတ်နီးလာသည်ကို မြင်၍ သူသည် စုမေရုတောင်၏ ဂူထဲဝင်လိုသဖြင့် အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြေးလွှား하였다။
Verse 51
दिशो नभ: क्ष्मां विवरान्समुद्रान् लोकान् सपालांस्त्रिदिवं गत: स: । यतो यतो धावति तत्र तत्र सुदर्शनं दुष्प्रसहं ददर्श ॥ ५१ ॥
မိမိကို ကာကွယ်ရန် ဒုర్వာသာ မုနိသည် အရပ်ရပ်၊ ကောင်းကင်၊ မြေပြင်၊ ဂူများ၊ သမုဒ္ဒရာ၊ သုံးလောကအုပ်ရှင်တို့၏ လောကများနှင့် ကောင်းကင်ဘုံထိ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ သို့သော် မည်သည့်နေရာသို့ ပြေးသွားသော်လည်း ခံမနိုင်သော စုဒর্শန မီးတောက်သည် မိမိကို လိုက်နေသည်ကို ချက်ချင်းမြင်ရသည်။
Verse 52
अलब्धनाथ: स सदा कुतश्चित् सन्त्रस्तचित्तोऽरणमेषमाण: । देवं विरिञ्चं समगाद्विधात- स्त्राह्यात्मयोनेऽजिततेजसो माम् ॥ ५२ ॥
ကြောက်ရွံ့သောစိတ်ဖြင့် ဒုರ್ವာသာ မုနိသည် အကာအကွယ်ရှာ၍ ဒီနေရာဟိုနေရာ လှည့်လည်ခဲ့သော်လည်း မည်သည့်အရာမှ မရသဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒေဝ ဝိရိဉ္စိ ဖြစ်သော ဘြဟ္မာထံ သွားကာ “အာတ္မယောနိ ဘြဟ္မာရှင်၊ အဇိတ ဘဂဝန်က ပို့လိုက်သော လောင်ကျွမ်းသည့် စုဒর্শန စက်ကရားမှ ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်ပါ” ဟု တောင်းပန်하였다။
Verse 53
श्रीब्रह्मोवाच स्थानं मदीयं सहविश्वमेतत् क्रीडावसाने द्विपरार्धसंज्ञे । भ्रूभङ्गमात्रेण हि सन्दिधक्षो: कालात्मनो यस्य तिरोभविष्यति ॥ ५३ ॥ अहं भवो दक्षभृगुप्रधाना: प्रजेशभूतेशसुरेशमुख्या: । सर्वे वयं यन्नियमं प्रपन्ना मूर्ध्न्यार्पितं लोकहितं वहाम: ॥ ५४ ॥
သီရိ ဘြဟ္မာက ပြောသည်—ဒွိ-ပရာရ္ဓ အဆုံးတွင်၊ ဘုရား၏ လီလာများ ပြီးဆုံးသည့်အခါ၊ ကာလအတ္မာဖြစ်သော ဗိဿဏုသည် မျက်ခုံးတစ်ချက်လှုပ်ရုံဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ နေရာအပါအဝင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ပျောက်ကွယ်စေသည်။ ကျွန်ုပ်၊ ဘဝ (ရှီဝ)၊ ဒက္ခ၊ ဘൃဂု စသည့် မဟာရိရှီများနှင့် သတ္တဝါတို့၏ အုပ်ရှင်များ၊ လူ့လောက၏ အုပ်ရှင်များ၊ ဒေဝတို့၏ အုပ်ရှင်များ—ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် အမြင့်ဆုံးပုရုရှ ဗိဿဏု၏ စည်းကမ်းအောက်၌ ခေါင်းငုံ့၍ လောကဟိတအတွက် သူ၏ အမိန့်ကို ထမ်းဆောင်ကြသည်။
Verse 54
श्रीब्रह्मोवाच स्थानं मदीयं सहविश्वमेतत् क्रीडावसाने द्विपरार्धसंज्ञे । भ्रूभङ्गमात्रेण हि सन्दिधक्षो: कालात्मनो यस्य तिरोभविष्यति ॥ ५३ ॥ अहं भवो दक्षभृगुप्रधाना: प्रजेशभूतेशसुरेशमुख्या: । सर्वे वयं यन्नियमं प्रपन्ना मूर्ध्न्यार्पितं लोकहितं वहाम: ॥ ५४ ॥
ဗြဟ္မာမဟာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—ဒွိ-ပရာဓ္ဓ အဆုံး၌၊ ဘုရား၏ လီလာများ ပြီးဆုံးသောအခါ၊ ကာလအာတ္မာဖြစ်သော သရီဗိෂ္ဏုသည် မျက်ခုံးလှုပ်ရုံဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ လောကအပါအဝင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို လယပြုဖျက်ဆီးတော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်၊ ရှီဝ၊ ဒက္ခ၊ ဘೃဂု စသည့် မဟာရိရှီများ၊ ပရဇာပတိများ၊ သတ္တဝါ၊ လူ့လောကနှင့် ဒေဝတို့၏ အုပ်စိုးရှင်များ—အားလုံးသည် ခေါင်းငုံ့၍ ထိုအမြင့်ဆုံး ဗိෂ္ဏု၏ အမိန့်ကို လောကဟಿತအတွက် ထမ်းဆောင်ကြ၏။
Verse 55
प्रत्याख्यातो विरिञ्चेन विष्णुचक्रोपतापित: । दुर्वास: शरणं यात: शर्वं कैलासवासिनम् ॥ ५५ ॥
ဗိရိဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) က ငြင်းပယ်သဖြင့်၊ ဗိෂ္ဏု၏ စုဒർശနချကရ၏ အပူမီးကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော ဒုర్వာသာ မုနိသည် ကိုင်လာသတွင် နေထိုင်သော ရှರ್ವ (ရှီဝ) ထံသို့ ခိုလှုံရန် သွား하였다။
Verse 56
श्रीशङ्कर उवाच वयं न तात प्रभवाम भूम्नि यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा: । भवन्ति काले न भवन्ति हीदृशा: सहस्रशो यत्र वयं भ्रमाम: ॥ ५६ ॥
ရှီဝမဟာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—သားရေ၊ ငါနှင့် ဗြဟ္မာ၊ အခြားဒေဝများသည် ဤစကြဝဠာအတွင်း မိမိတို့ကြီးမြတ်သည်ဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကာ လှည့်လည်နေကြသော်လည်း အမြင့်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တော်ကို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော အာဏာမရှိကြ။ အရှင်၏ အမိန့်တစ်ချက်ဖြင့်ပင် မရေတွက်နိုင်သော စကြဝဠာများနှင့် နေထိုင်သူများသည် ကာလအလိုက် ပေါ်ပေါက်၍ ပျောက်ကွယ်ကြသည်။
Verse 57
अहं सनत्कुमारश्च नारदो भगवानज: । कपिलोऽपान्तरतमो देवलो धर्म आसुरि: ॥ ५७ ॥ मरीचिप्रमुखाश्चान्ये सिद्धेशा: पारदर्शना: । विदाम न वयं सर्वे यन्मायां माययावृता: ॥ ५८ ॥ तस्य विश्वेश्वरस्येदं शस्त्रं दुर्विषहं हि न: । तमेवं शरणं याहि हरिस्ते शं विधास्यति ॥ ५९ ॥
ရှီဝမဟာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—ငါ၊ စနတ်ကူမာရ၊ နာရဒ၊ အလွန်မြတ်သော ဗြဟ္မာ၊ ကပိလ၊ အပာန္တရတမ (ဗျာသ)၊ ဒေဝလ၊ ဓမ္မရာဇ (ယမ)၊ အာဆူရီ၊ မရီချိ စသည့် စိဒ္ဓမဟာတမများသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ကို သိကြသော်လည်း၊ ဘုရား၏ မာယာကြောင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မာယာ၏ အကျယ်အဝန်းကို မသိနိုင်ကြ။ ဤကမ္ဘာဓိပတိ၏ လက်နက် (စုဒർശန) သည် ငါတို့အတွက်တောင် မခံနိုင်; ထို့ကြောင့် ဗိෂ္ဏုထံသို့သာ ခိုလှုံလော့—ဟရိသည် သင့်အတွက် မင်္ဂလာကို ပြုတော်မူမည်။
Verse 58
अहं सनत्कुमारश्च नारदो भगवानज: । कपिलोऽपान्तरतमो देवलो धर्म आसुरि: ॥ ५७ ॥ मरीचिप्रमुखाश्चान्ये सिद्धेशा: पारदर्शना: । विदाम न वयं सर्वे यन्मायां माययावृता: ॥ ५८ ॥ तस्य विश्वेश्वरस्येदं शस्त्रं दुर्विषहं हि न: । तमेवं शरणं याहि हरिस्ते शं विधास्यति ॥ ५९ ॥
ရှီဝမဟာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—ငါ၊ စနတ်ကူမာရ၊ နာရဒ၊ အလွန်မြတ်သော ဗြဟ္မာ၊ ကပိလ၊ အပာန္တရတမ (ဗျာသ)၊ ဒေဝလ၊ ဓမ္မရာဇ (ယမ)၊ အာဆူရီ၊ မရီချိ စသည့် စိဒ္ဓမဟာတမများသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ကို သိကြသော်လည်း၊ ဘုရား၏ မာယာကြောင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မာယာ၏ အကျယ်အဝန်းကို မသိနိုင်ကြ။ ဤကမ္ဘာဓိပတိ၏ လက်နက် (စုဒর্শန) သည် ငါတို့အတွက်တောင် မခံနိုင်; ထို့ကြောင့် ဗိෂ္ဏုထံသို့သာ ခိုလှုံလော့—ဟရိသည် သင့်အတွက် မင်္ဂလာကို ပြုတော်မူမည်။
Verse 59
अहं सनत्कुमारश्च नारदो भगवानज: । कपिलोऽपान्तरतमो देवलो धर्म आसुरि: ॥ ५७ ॥ मरीचिप्रमुखाश्चान्ये सिद्धेशा: पारदर्शना: । विदाम न वयं सर्वे यन्मायां माययावृता: ॥ ५८ ॥ तस्य विश्वेश्वरस्येदं शस्त्रं दुर्विषहं हि न: । तमेवं शरणं याहि हरिस्ते शं विधास्यति ॥ ५९ ॥
ကျွန်ုပ် (ရှီဝ), စနတ်ကူမာရ၊ နာရဒ၊ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာ၊ ကပီလ၊ အပန္တရတမ (ဗျာသ), ဒေဝလ၊ ဓမ္မရာဇ၊ အာစုရီ၊ မရီချိ စသော စိဒ္ဓများသည် အတိတ်‑ပစ္စုပ္ပန်‑အနာဂတ်ကို သိကြသော်လည်း၊ ဘုရား၏ မာယာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မာယာ၏ အကျယ်အဝန်းကို မသိနိုင်ကြ။ ဤ စုဒർശန ချက္ကရသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက်တောင် မခံနိုင်; ထို့ကြောင့် ဟရီ‑ဗိෂ္ဏုထံ သာရဏယူပါ—သူသည် သင့်အတွက် မင်္ဂလာကို ပေးတော်မူမည်။
Verse 60
ततो निराशो दुर्वास: पदं भगवतो ययौ । वैकुण्ठाख्यं यदध्यास्ते श्रीनिवास: श्रिया सह ॥ ६० ॥
ထို့နောက် ရှီဝ၏ အားကိုးရာကိုယူသော်လည်း မျှော်လင့်ချက်မရှိသဖြင့် ဒုర్వာသာ မုနိသည် ဗൈကుంఠဓာမသို့ သွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် သရီနိဝာသ နာရာယဏသည် လက္ခမီဒေဝီနှင့်အတူ နေထိုင်တော်မူသည်။
Verse 61
सन्दह्यमानोऽजितशस्त्रवह्निना तत्पादमूले पतित: सवेपथु: । आहाच्युतानन्त सदीप्सित प्रभो कृतागसं माव हि विश्वभावन ॥ ६१ ॥
စုဒർശန ချက္ကရ၏ မီးကဲ့သို့သော အပူကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ဒုర్వာသာ မုနိသည် ကိုယ်တုန်လှုပ်လျက် နာရာယဏ၏ ပဒ္မခြေတော်အောက်၌ လဲကျပြီး ပြောသည်—“အချျုတ၊ အနန္တ प्रभု၊ ကမ္ဘာလောကကို စောင့်ရှောက်သူအရှင်! ဘက္တတို့၏ အမြင့်ဆုံး ရည်မှန်းချက်မှာ သင်တော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်သည် အပြစ်ကျူးလွန်သူ ဖြစ်ပါသည်; ကျေးဇူးပြု၍ ကာကွယ်တော်မူပါ”။
Verse 62
अजानता ते परमानुभावं कृतं मयाघं भवत: प्रियाणाम् । विधेहि तस्यापचितिं विधात- र्मुच्येत यन्नाम्न्युदिते नारकोऽपि ॥ ६२ ॥
အရှင်ဘုရား၊ အမြင့်ဆုံး အုပ်စိုးရှင်တော်! သင်တော်မူ၏ အကန့်အသတ်မဲ့ အานุభావကို မသိဘဲ သင်တော်မူ၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တကို ကျွန်ုပ် အပြစ်ပြုမိပါသည်။ ကျေးဇူးပြု၍ ထိုအပြစ်အတွက် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းကို စီမံပေး၍ အကျိုးဆက်မှ ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်တော်မူပါ။ သင်သည် အရာအားလုံးကို ပြုနိုင်သူဖြစ်သည်; နరకသို့ သင့်တော်သူတောင် သင်၏ ပဝित्रနာမကို နှလုံးသား၌ နိုးထစေခြင်းဖြင့် လွတ်မြောက်နိုင်ပါသည်။
Verse 63
श्रीभगवानुवाच अहं भक्तपराधीनो ह्यस्वतन्त्र इव द्विज । साधुभिर्ग्रस्तहृदयो भक्तैर्भक्तजनप्रिय: ॥ ६३ ॥
ဘဂဝန်သည် ဗြဟ္မဏကို မိန့်တော်မူသည်—“ဒွိဇာ၊ ငါသည် ငါ့ဘက္တတို့၏ အာဏာအောက်၌ ရှိသည်; ငါသည် လွတ်လပ်သူမဟုတ်သကဲ့သို့ပင်။ သာဓုဘက္တတို့က ငါ့နှလုံးသားကို ဖမ်းဆီးထားကြသည်; ထို့ကြောင့် ငါ့ဘက္တတို့သည် ငါ့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်ပြီး၊ ငါ့ဘက္တ၏ ဘက္တတို့လည်း အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သည်”။
Verse 64
नाहमात्मानमाशासे मद्भक्तै: साधुभिर्विना । श्रियं चात्यन्तिकीं ब्रह्मन् येषां गतिरहं परा ॥ ६४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တော်! ငါကိုသာ အမြင့်ဆုံးဂတိအဖြစ်ထားသော သာဓုဘက်တများ မရှိလျှင် ငါ၏ အလွန်မြင့်သော အာနန္ဒနှင့် အမြင့်ဆုံး ဣශ්ဝရိယကိုပင် ခံစားလိုစိတ် မရှိပါ။
Verse 65
ये दारागारपुत्राप्तप्राणान् वित्तमिमं परम् । हित्वा मां शरणं याता: कथं तांस्त्यक्तुमुत्सहे ॥ ६५ ॥
သန့်ရှင်းသော ဘက်တများသည် ဇနီး၊ အိမ်၊ သားသမီး၊ ဆွေမျိုး၊ ငွေကြေးနှင့် အသက်တောင် စွန့်လွှတ်ကာ ငါ့ထံသာ အားကိုးလာကြသည်; ငါက သူတို့ကို ဘယ်လိုပဲ စွန့်ပစ်နိုင်မလဲ။
Verse 66
मयि निर्बद्धहृदया: साधव: समदर्शना: । वशीकुर्वन्ति मां भक्त्या सत्स्त्रिय: सत्पतिं यथा ॥ ६६ ॥
နှလုံးသားကို ငါ့ထံတွင် တင်းကျပ်စွာ ချည်နှောင်ထားပြီး အားလုံးကို တန်းတူမြင်သော သာဓုဘက်တများသည် ဘက္တိဖြင့် ငါကို အပြည့်အဝ ဝశပြုကြသည်; သန့်ရှင်းသော မိန်းမများက ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် သဘောကောင်းသော ခင်ပွန်းကို ဝశပြုသကဲ့သို့။
Verse 67
मत्सेवया प्रतीतं ते सालोक्यादिचतुष्टयम् । नेच्छन्ति सेवया पूर्णा: कुतोऽन्यत् कालविप्लुतम् ॥ ६७ ॥
ငါ့ကို ဆေဝာပြုခြင်းဖြင့် စာလိုက്യ စသည့် မုက္ခတိ လေးမျိုးကို အလိုအလျောက် ရရှိသော်လည်း၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဆေဝာတွင် ပြည့်ဝသော ငါ့ဘက်တများသည် ထိုအရာကိုပင် မလိုချင်ကြ; အချိန်က ဖျက်ဆီးသွားမည့် အခြားပျော်ရွှင်မှုများကိုတော့ ဘာပြောမလဲ။
Verse 68
साधवो हृदयं मह्यं साधूनां हृदयं त्वहम् । मदन्यत् ते न जानन्ति नाहं तेभ्यो मनागपि ॥ ६८ ॥
သာဓုဘက်တများသည် ငါ့နှလုံးသား၏ အတွင်းအကျဆုံးတွင် အမြဲရှိကြပြီး ငါလည်း သာဓုတို့၏ နှလုံးသားတွင် အမြဲရှိသည်။ သူတို့သည် ငါ့အပြင် အခြားကို မသိကြ၊ ငါလည်း သူတို့အပြင် အခြားသူကို အနည်းငယ်မျှ မသိပါ။
Verse 69
उपायं कथयिष्यामि तव विप्र शृणुष्व तत् । अयं ह्यात्माभिचारस्ते यतस्तं याहि मा चिरम् । साधुषु प्रहितं तेज: प्रहर्तु: कुरुतेऽशिवम् ॥ ६९ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်၏ကာကွယ်ရေးအတွက် နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်၊ နားထောင်လော့။ မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှကို ပြစ်မှားခြင်းဖြင့် သင်သည် ကိုယ့်ဝိညာဉ်ကိုယ် မနာလိုသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ ချက်ချင်း သူ့ထံသို့ သွားလော့။ သာဓုဘက္တကို ဆန့်ကျင်၍ သုံးသော အင်အားသည် သုံးသူကိုပင် အမင်္ဂလာဖြစ်စေသည်; ထိခိုက်သူမှာ ပစ်မှတ်မဟုတ်ဘဲ ကర్తာပင် ဖြစ်သည်။
Verse 70
तपो विद्या च विप्राणां नि:श्रेयसकरे उभे । ते एव दुर्विनीतस्य कल्पेते कर्तुरन्यथा ॥ ७० ॥
ဗြာဟ္မဏအတွက် တပဿနှင့် ဗိဒ္ယာသည် နှစ်ပါးစလုံး အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးကို ပေးသည်။ သို့သော် ယဉ်ကျေးမှုမရှိသူ၊ မသင့်တော်သူက ရယူလျှင် ထိုတပဿနှင့် ဗိဒ္ယာပင် ပြန်လှန်အကျိုးဖြစ်၍ အလွန်အန္တရာယ်ကြီးလာသည်။
Verse 71
ब्रह्मंस्तद् गच्छ भद्रं ते नाभागतनयं नृपम् । क्षमापय महाभागं तत: शान्तिर्भविष्यति ॥ ७१ ॥
အို အကောင်းဆုံး ဗြာဟ္မဏ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ—ယခု နာဘဂ၏သား မဟာရာဇ အမ္ဗရီရှ ထံသို့ ချက်ချင်း သွားလော့။ ထို မဟာဘဂဝတကို ခွင့်လွှတ်ပါရန် တောင်းပန်လော့; ထို့နောက် သင်၌ ငြိမ်းချမ်းမှု ဖြစ်လာမည်။
Frequently Asked Questions
The text frames it as deliberate deceit rooted in the assumption that Nābhāga would not return from prolonged residence at his spiritual master’s place. Their act illustrates how material inheritance disputes arise from adharma and misjudgment, while the Bhāgavata redirects the plot toward a higher inheritance—mantra, dharma, and divine favor—showing that true prosperity comes through obedience to righteous counsel and recognition of the Lord’s order.
He is identified through Nābhāga’s father’s śāstric reasoning as Lord Śiva’s representative (indeed Śiva’s presence/claim), because remnants and shares connected to the Dakṣa-yajña were allotted to Śiva. The episode teaches that yajña proceeds by ordained distributions (bhāga), and that prosperity becomes secure only when one honors the rightful divine share rather than asserting possessiveness.
Śiva appears as dharma-rakṣaka and mantra-jña (knower of Vedic mantras), affirming truthfulness and rewarding humility. The Bhāgavata commonly presents Śiva as the greatest Vaiṣṇava and as an empowered guardian within the Lord’s cosmic administration. Here, Śiva’s gift and instruction reinforce that devotion is protected across the divine hierarchy when one acts without envy and with surrender.
Ambarīṣa’s model assigns each sense to a concrete devotional act—mind in remembrance, speech in kīrtana, hands in temple service, ears in śravaṇa, eyes in darśana and tīrtha, smell with tulasī, tongue with prasāda, legs in pilgrimage, head in obeisance, and desires in service. This is emphasized to show a practical blueprint of bhakti as total life-integration (not mere belief), producing vairāgya and steadiness even amid royal opulence.
He faced a dharma-saṅkaṭa (ethical dilemma): honoring a guest-brāhmaṇa versus not missing the Dvādaśī window to properly conclude the Ekādaśī vow. Consulting learned brāhmaṇas, he followed the nuanced rule that sipping water can count as both ‘eating’ and ‘not eating,’ preserving the vow without intentional disrespect. The later conflict arises not from Ambarīṣa’s pride but from Durvāsā’s misreading and anger—setting the stage for the doctrine that the Lord’s protection stands with the devotee and that vaiṣṇava-aparādha rebounds upon the offender.