Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 2

यं वा मन्येत यथाहमाश्रयेप्सुरेवमसौ विनयेप्सुराभिगामिकगुणयुक्तः इति द्रव्यप्रकृतिहीनमप्येनमाश्रयेत न त्वेवानात्मसंपन्नम् ॥ कZ_०५.४.०२ ॥

yaṃ vā manyeta yathāham āśrayepsur evam asau vinayepsur ābhigāmikaguṇayuktaḥ iti dravyaprakṛtihīnam apy enam āśrayeta na tvevānātmasaṃpannam

သို့မဟုတ် ‘ငါက အားကိုးရာကို ရှာသကဲ့သို့ သူလည်း စည်းကမ်းတကျ ညွှန်ကြားမှုကို လိုလားပြီး ချဉ်းကပ်ရလွယ်ကူသည့် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အရည်အချင်းများ ပါရှိသည်’ ဟု သုံးသပ်မိလျှင်—အရင်းအမြစ်နှင့် နိုင်ငံရေးအင်္ဂါရပ်များ မပြည့်စုံသော်လည်း ထိုအုပ်ချုပ်သူထံ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်; သို့သော် ကိုယ်ပိုင်အရည်အချင်းမရှိသူထံ မချိတ်ဆက်ရ။

यम्whom
यम्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम; एकवचन; द्वितीया; पुल्लिङ्ग (एन्-प्रत्ययान्त रूप)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
मन्येतshould consider / would think
मन्येत:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formलिङ् (विधिलिङ्); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; परस्मैपदीयार्थे ‘think/consider’
यथाas / in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय
अहम्I
अहम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formउत्तमपुरुषसर्वनाम; एकवचन; प्रथमा
आश्रय-ईप्सुःone desiring refuge/protection
आश्रय-ईप्सुः:
TypeNoun (agent noun)
Rootईप्सु (इष्/आप्-इच्छार्थक धातु-व्युत्पन्न)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘आश्रयम् इच्छति’ इति ईप्सु-प्रत्ययान्त
एवम्thus / in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formप्रकारवाचक अव्यय
असौthat person (he)
असौ:
TypePronoun
Rootअदस्
Formसर्वनाम; एकवचन; प्रथमा; पुल्लिङ्ग
विनय-ईप्सुःone desiring discipline/training
विनय-ईप्सुः:
TypeNoun (agent noun)
Rootईप्सु (इष्/आप्-इच्छार्थक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘विनयम् इच्छति’
आभिगामिक-गुण-युक्तःendowed with amiable/approachable virtues
आभिगामिक-गुण-युक्तः:
TypeAdjective (past participle used adjectivally)
Rootयुक्त (युज्)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘आभिगामिकैः गुणैः युक्तः’
इतिthus (thinking/quoting)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formइत्यादि-उद्धरणार्थक अव्यय
द्रव्य-प्रकृति-हीनम्lacking wealth and (state-)resources/constituents
द्रव्य-प्रकृति-हीनम्:
TypeAdjective
Rootहीन (हा)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘द्रव्येण प्रकृत्या च हीनम्’
अपिeven (if)
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formसमुच्चय/अपवाद/अवधारणार्थक निपात (here: ‘even if’)
एनम्him
एनम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; एकवचन; द्वितीया; पुल्लिङ्ग
आश्रयेतshould give/accept refuge (should take under protection)
आश्रयेत:
TypeVerb
Rootश्रि (आश्रयते)
Formलिङ् (विधिलिङ्); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: आ-; अर्थ: ‘आश्रयम् कुर्यात्/गृह्णीयात्’
not
:
TypeNegation
Root
Formनिषेधार्थक अव्यय
तुbut
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formविरोध/विशेषार्थक निपात
एवindeed / certainly
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक निपात
अनात्म-संपन्नम्one lacking personal character/integrity
अनात्म-संपन्नम्:
TypeAdjective
Rootसंपन्न (सम्+पद्)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘आत्मना (शील/स्वभावेन) न संपन्नम्’
R
ruler/king (implicit)
V
vinaya (discipline/training)

FAQs

Character and receptivity to discipline (vinaya) are prioritized; resource deficits can be remedied, but a deficient ‘ātma’ is disqualifying.