Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 23

कलहे द्रव्यमपहरतो दशपणो दण्डः क्षुद्रकद्रव्यहिंसायां तच्च तावच्च दण्डः स्थूलकद्रव्यहिंसायां तच्च द्विगुणश्च दण्डः वस्त्राभरणहिरण्यसुवर्णभाण्डहिंसायां तच्च पूर्वश्च साहसदण्डः ॥ कZ_०३.१९.२३ ॥

kalahe dravyam apaharato daśapaṇo daṇḍaḥ kṣudrakadravyahiṃsāyāṃ tacca tāvacca daṇḍaḥ sthūlakadravyahiṃsāyāṃ tacca dviguṇaś ca daṇḍaḥ vastrābharaṇahiraṇyasuvarṇabhāṇḍahiṃsāyāṃ tacca pūrvaś ca sāhasadaṇḍaḥ

ရန်ဖြစ်ရာတွင် ပစ္စည်းကို ယူဆောင်သွားသူအား ပဏ ၁၀ ဒဏ်တပ်မည်။ သေးငယ်သောပစ္စည်းပျက်စီးမှုတွင် ဒဏ်ငွေသည် ထိုပမာဏတူညီပြီး၊ ကြီးမားသောပစ္စည်းပျက်စီးမှုတွင် နှစ်ဆဒဏ်တပ်မည်။ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ ငွေ၊ ရွှေ သို့မဟုတ် သတ္တုအိုးအခွက်များကို ပျက်စီးစေပါက ထိုဒဏ်ငွေကို ချမှတ်သည့်အပြင် ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော sāhasa (အကြမ်းဖက်မှု) ဒဏ်ကိုလည်း ထပ်မံချမှတ်ရမည်။

कलहेin a quarrel / in the course of a quarrel
कलहे:
TypeNoun
Rootकलह
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
द्रव्यम्property, an article/asset
द्रव्यम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
अपहरतः(of one) taking away / removing (another’s property)
अपहरतः:
TypeVerb
Rootअप-हृ
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमा-एकवचन; वर्तमानकाल; कर्तरि; (वर्तमान कृदन्त-प्राय प्रयोग: ‘one who takes away’)
दशपणः(a fine of) ten paṇas
दशपणः:
TypeNoun
Rootदश-पण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण (दण्डस्य)
दण्डःthe penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विधेय)
क्षुद्रकद्रव्यहिंसायाम्in the case of damage to petty/low-value property
क्षुद्रकद्रव्यहिंसायाम्:
TypeNoun
Rootक्षुद्रक-द्रव्य-हिंसा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
तत्that (same)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; अन्वादेश (दण्डः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
तावत्to that extent / the same amount
तावत्:
TypeIndeclinable/Quantifier
Rootतावत्
Formपरिमाण/प्रमाणवाचक अव्यय
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
दण्डःthe fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विधेय)
स्थूलकद्रव्यहिंसायाम्in the case of damage to substantial/major property
स्थूलकद्रव्यहिंसायाम्:
TypeNoun
Rootस्थूलक-द्रव्य-हिंसा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
तत्that (fine)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; अन्वादेश (दण्डः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि-गुण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण (दण्डः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
दण्डःthe fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विधेय)
वस्त्राभरणहिरण्यसुवर्णभाण्डहिंसायाम्in the case of damage to cloth, ornaments, silver/treasure, gold, and vessels
वस्त्राभरणहिरण्यसुवर्णभाण्डहिंसायाम्:
TypeNoun
Rootवस्त्र-आभरण-हिरण्य-सुवर्ण-भाण्ड-हिंसा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
तत्that (fine)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; अन्वादेश (दण्डः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
पूर्वःthe earlier (one) / previously stated
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण (साहसदण्डः)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
साहसदण्डःthe sāhasa-penalty (fine for forcible/violent wrongdoing)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootसाहस-दण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (विधेय)
O
offender
V
victim
C
court/state

FAQs

Kauṭilya treats attacks on portable wealth and valuables as higher-risk for escalation and organized predation, justifying cumulative punishment (property harm + violence category).