Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 9

यः परं एवं त्वां करिष्यामि इति करणेनाभिभर्त्सयेदकरणे यस्तस्य करणे दण्डस्ततोऽर्धदण्डं दद्यात् ॥ कZ_०३.१८.०९ ॥

yaḥ paraṃ evaṃ tvāṃ kariṣyāmi iti karaṇenābhibhartsayed akaraṇe yas tasya karaṇe daṇḍas tato 'rdhadaṇḍaṃ dadyāt

မည်သူမဆို အခြားသူကို «ဒီလိုပဲ မင်းကို ငါလုပ်မယ်» ဟု ပြောကာ ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း အကောင်အထည်မဖော်လျှင်၊ ခြိမ်းခြောက်ထားသော လုပ်ရပ်ကို တကယ်ကျူးလွန်ခဲ့ပါက သက်ဆိုင်မည့် ပြစ်ဒဏ်၏ တစ်ဝက်ကို ဒဏ်ကြေးအဖြစ် ပေးရမည်။

यःwho (he who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
परम्another person; someone else
परम्:
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formविशेषण-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
त्वाम्you
त्वाम्:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formसर्वनाम; मध्यम-पुरुष; द्वितीया-एकवचन
करिष्यामिI will do (to you)
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
Formलृट् (भविष्यत्); परस्मैपद; उत्तम-पुरुष; एकवचन
इतिthus; saying “…”
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न
करणेनby an act/means (i.e., by some action/gesture)
करणेन:
TypeNoun
Rootकरण
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (करण/हेतु)
अभिभर्त्सयेत्should threaten/intimidate
अभिभर्त्सयेत्:
TypeVerb
Rootअभि-भर्त्स्
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
अकरणेin (case of) non-doing; if it is not carried out
अकरणे:
TypeNoun
Rootअ-करण
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
यःwho (he who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
तस्यof him; his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन
करणेin (case of) doing/commission
करणे:
TypeNoun
Rootकरण
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
दण्डःthe penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
ततःtherefrom; from that (penalty)
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formअव्यय; अपादान/तदनन्तरार्थे
अर्धदण्डम्half the penalty/fine
अर्धदण्डम्:
TypeNoun
Rootअर्ध-दण्ड
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
दद्यात्should give; should be made to pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

FAQs

A proto-doctrine of ‘attempt/menace’—punishing credible intimidation less than the completed harm, yet enough to deter escalation.