Adhyaya 3

Sutra 1

अल्पः पश्चात्कोपो महान्पुरस्ताल्लाभ इति अल्पः पश्चात्कोपो गरीयान् ॥ कZ_०९.३.०१ ॥

နောက်ကျမှ ဖြစ်လာမည့် တုံ့ပြန်မှု (အကျိုးဆက်) သေးငယ်ပြီး ချက်ချင်းရရှိမည့် အကျိုးအမြတ် ကြီးမားသော်လည်း နောက်ကျမှ ဖြစ်လာမည့် တုံ့ပြန်မှုသည် မူဝါဒတွင် ပိုမိုအလေးချိန်ရှိသည် (ပိုဆုံးဖြတ်ချက်ပေးနိုင်သည်)။

Sutra 2

अल्पं पश्चात्कोपं प्रयातस्स्य दूष्यामित्राटविका हि सर्वतः समेधयन्ति प्रकृतिकोपो वा ॥ कZ_०९.३.०२ ॥

“သေးငယ်” သော နောက်ကျမှ တုံ့ပြန်မှုသည် စစ်ချီထွက်ပြီးနောက် ကြီးထွားလာနိုင်သည်။ ရန်လိုသောအဖွဲ့အစည်းများ၊ ရန်သူ၏ မဟာမိတ်များနှင့် တောတွင်းမျိုးနွယ်များက အရပ်ရပ်မှ မီးထိုးပေးနိုင်သည်—သို့မဟုတ် ဘုရင်၏ ကိုယ်ပိုင် အခြေခံအင်အားစုများပင် ရန်လိုလာနိုင်သည်။

Sutra 3

लब्धमपि च महान्तं पुरस्ताल्लाहमेवं भूते भृत्यमित्रक्षयव्यया ग्रसन्ते ॥ कZ_०९.३.०३ ॥

ချက်ချင်းရရှိမည့် အကျိုးအမြတ် ကြီးမားသော်လည်း ရရှိပြီးနောက် ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေများအောက်တွင် ကုန်ကျစရိတ်၊ မိမိဘက် ဝန်ထမ်း/တပ်သားများ၏ ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရန်သူ၏ ဖျက်ဆီးရေး လုပ်ရပ်များကြောင့် စားသုံးပျက်စီးသွားသည်။

Sutra 4

तस्मात्सहस्रैकीयः पुरस्ताल्लाभस्यायोगः शतैकीयो वा पश्चात्कोप इति न यायात् ॥ कZ_०९.३.०४ ॥

ထို့ကြောင့် ချက်ချင်းရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်က «ထောင်ဆ» ဖြစ်နေသော်လည်း နောက်မှ ပြန်လှန်ထိခိုက်မှုက «ရာဆ» ဖြစ်မည်ဆိုလျှင် မဆက်လုပ်သင့်။

Sutra 5

सूचीमुखा ह्यनर्था इति लोकप्रवादः ॥ कZ_०९.३.०५ ॥

လူထုစကားပုံတစ်ခုက «အပ်ချွန်လောက်က စတင်တာက မဟာဘေးအန္တရာယ်ဆီ ဦးတည်တတ်တယ်» ဟု ဆိုသည်။

Sutra 6

पश्चात्कोपे सामदानभेददण्डान्प्रयुञ्जीत ॥ कZ_०९.३.०६ ॥

နောက်မှ ပြန်လှန်ထိခိုက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရသည့်အခါ ညှိနှိုင်းခြင်း၊ အကျိုးပေးဆွဲဆောင်ခြင်း၊ ခွဲခြားပေါက်ကွဲစေခြင်းနှင့် အင်အားသုံးအပြစ်ပေးခြင်း (နည်းလမ်း ၄ မျိုး) ကို အသုံးချသင့်သည်။

Sutra 7

पुरस्ताल्लाभे सेनापतिं कुमारं वा दण्डचारिणं कुर्वीत ॥ कZ_०९.३.०७ ॥

ချက်ချင်းရရှိမည့် အကျိုးအမြတ်ကို လိုက်လံရှာဖွေသည့်အခါ စစ်တပ်အကြီးအကဲ သို့မဟုတ် မင်းသားတစ်ပါးကို စည်းကမ်းနှင့် အပြစ်ပေးမှုကို အကောင်အထည်ဖော်သူအဖြစ် ခန့်အပ်သင့်သည်။

Sutra 8

बलवान्वा राजा पश्चात्कोपावग्रहसमर्थः पुरस्ताल्लाभमादातुं यायात् ॥ कZ_०९.३.०८ ॥

အားကောင်းသော ဘုရင်သည်—နောက်ဘက်တွင် မကျေနပ်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အတားအဆီးကို တားဆီးနိုင်သူဖြစ်သဖြင့်—အကျိုးအမြတ်ကို သိမ်းယူရန် ရှေ့တန်းသို့ တိုးတက်သွားသင့်သည်။

Sutra 9

अभ्यन्तरकोपशङ्कायां शङ्कितानादाय यायात्बाह्यकोपशङ्कायां वा पुत्रदारमेषाम् ॥ कZ_०९.३.०९ ॥

အတွင်းရေးရန်လိုမှုကို သံသယရှိလျှင် သံသယရှိသူများကို မိမိနှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်ပြီးမှ ထွက်ခွာသင့်သည်။ အပြင်ရေးရန်လိုမှုကို သံသယရှိလျှင် ထိုသူတို့၏ သားနှင့် ဇနီးတို့ကို (အစားထိုး၍) ခေါ်ဆောင်သင့်သည်။

Sutra 10

अभ्यन्तरावग्रहं कृत्वा शून्यपालमनेकबलवर्गमनेकमुख्यं च स्थापयित्वा यायात् न वा यायात् ॥ कZ_०९.३.१० ॥

အတွင်းရေးထိန်းချုပ်မှုကို စီမံထားပြီး—မိမိမရှိချိန်တွင် မြို့တော်ကို စောင့်ရှောက်မည့်သူကို ခန့်အပ်ကာ စစ်တပ်အုပ်စုများစွာနှင့် အရေးကြီးအရာရှိများစွာကို တပ်စွဲထားပြီးနောက်—သူသည် ထွက်ခွာနိုင်သည်။ မဟုတ်လျှင် မထွက်ခွာသင့်။

Sutra 11

अभ्यन्तरकोपो बाह्यकोपात्पापीयानित्युक्तं पुरस्तात् ॥ कZ_०९.३.११ ॥

အတွင်းရေးရန်လိုမှုသည် အပြင်ရေးရန်လိုမှုထက် ပို၍ အန္တရာယ်ကြီးသည်ဟု အစောပိုင်းတွင် ဆိုထားပြီးဖြစ်သည်။

Sutra 12

मन्त्रपुरोहितसेनापतियुवराजानामन्यतमकोपोऽभ्यन्तरकोपः ॥ कZ_०९.३.१२ ॥

အတွင်းရေးရန်လိုမှုဆိုသည်မှာ အကြံပေး(များ)၊ ရာဇပုရောဟိတ်၊ စစ်တပ်မူးချုပ်၊ သို့မဟုတ် မင်းသားအမွေဆက်ခံသူတို့ထဲမှ တစ်ဦးဦး၏ ရန်လိုမှုကို ဆိုလိုသည်။

Sutra 13

तमात्मदोषत्यागेन परशक्त्यपराधवशेन वा साधयेत् ॥ कZ_०९.३.१३ ॥

ထို (အတွင်းရေးရန်လိုမှု) ကို မိမိ၏ အပြစ်အနာအဆာများကို စွန့်လွှတ်ခြင်းဖြင့် သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ပြင်ပအင်အားတစ်ရပ်၏ အပြစ်ကြောင့်ဟု (အပေါ်မူတည်အောင်/အပြစ်တင်အောင်) ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သော်လည်းကောင်း ချေဖျက်သင့်သည်။

Sutra 14

महापराधेऽपि पुरोहिते सम्रोधनमवस्रावणं वा सिद्धिः युवराजे सम्रोधनं निग्रहो वा गुणवत्यन्यस्मिन् सति पुत्रे ॥ कZ_०९.३.१४ ॥

ရာဇပုရောဟိတ်က အလွန်ကြီးမားသော ပြစ်မှုကျူးလွန်သော်လည်း သင့်တော်သောနည်းလမ်းမှာ ချုပ်နှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။ အိမ်ရှေ့မင်းသားအတွက်မူ ချုပ်နှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးခြင်းသည် သင့်တော်သည်—သို့သော် အရည်အချင်းရှိသော အခြားသားတစ်ဦး ရှိနေပါက။

Sutra 15

पुत्रं भ्रातरमन्यं वा कुल्यं राजग्राहिणमुत्साहेन साधयेत् उत्साहाब्भावे गृहीतानुवर्तनसंधिकर्मभ्यामरिसंधानभयात् ॥ कZ_०९.३.१५ ॥

ဘုရင်အာဏာကို လုယူလိုသော သား၊ ညီအစ်ကို၊ သို့မဟုတ် အခြားဆွေမျိုးကို ဆုံးဖြတ်ချက်ပြတ်သားစွာ (စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှု၏ အင်အားဖြင့်) ကိုင်တွယ်ရမည်။ ထိုသို့သော စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှု မရှိလျှင်၊ ရန်သူနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို လိုက်လျောညှိနှိုင်းပေးခြင်းနှင့် သဘောတူညီချက် ချုပ်ဆိုခြင်းတို့ဖြင့် ထိန်းညှိရမည်။

Sutra 16

अन्येभ्यस्तद्विधेभ्यो वा भूमिदानैर्विश्वासयेदेनम् ॥ कZ_०९.३.१६ ॥

သို့မဟုတ် မြေယာပေးအပ်ခြင်းဖြင့် (အလှူအတန်းဖြင့်) သူ၏ ယုံကြည်မှုကို ရယူရမည်—ထိုသဘောတူညီမှုမျိုးရှိသူ အခြားသူများအပေါ်လည်း အလားတူနည်းလမ်းများဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Sutra 17

तद्विशिष्टं स्वयं ग्राहं दण्डं वा प्रेषयेत्सामन्ताटविकान्वा तैर्विगृहीतमतिसंदध्यात् ॥ कZ_०९.३.१७ ॥

ထိုကဲ့သို့ အထူးအဆင့်အတန်းရှိသူကို ဆန့်ကျင်၍ ဖမ်းဆီးခြင်း (အကျဉ်းချုပ်) သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးအင်အားကို စေလွှတ်ရမည်။ သို့မဟုတ် နယ်စပ်အကြီးအကဲများနှင့် တောတောင်မျိုးနွယ်သားများကို အသုံးချကာ၊ သူတို့အားဖြင့် ခွဲထွက်သွားသူ/ပုန်ကန်သူအပေါ် ဖိအားကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေရမည်။

Sutra 18

अपरुद्धादानं पारग्रामिकं वा योगमातिष्ठेत् ॥ कZ_०९.३.१८ ॥

သူသည် (yoga) မဟာဗျူဟာတစ်ရပ်ကို အသုံးချသင့်သည်။ ၎င်းမှာ (i) ပေးရမည့်အရာများ (ငွေပေးချေမှု၊ အခွန်/အကြွေး၊ ထောက်ပံ့ပစ္စည်း) ကို ဖမ်းဆီး/တားဆီးထားခြင်း သို့မဟုတ် (ii) အခြားရွာ/အသိုင်းအဝိုင်းမှ ပြင်ပသူများ (pāragrāmika အေးဂျင့်များ) ကို အသုံးပြု၍ လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Sutra 19

एतेन मन्त्रसेनापती व्याख्यातौ ॥ कZ_०९.३.१९ ॥

ဤနည်းတူသော သဘောတရားဖြင့်ပင် ဝန်ကြီး (mantrin) နှင့် စစ်တပ်အကြီးအကဲ (senāpati) တို့ကိုလည်း ရှင်းလင်းထားသည် (ဆိုလိုသည်မှာ ဤနည်းလမ်းသည် သူတို့အပေါ်လည်း သက်ရောက်သည်)။

Sutra 20

मन्त्र्यादिवर्जानामन्तरमात्यानामन्यतमकोपोऽन्तरमात्यकोपः ॥ कZ_०९.३.२० ॥

ဝန်ကြီးနှင့် အခြားအဆင့်မြင့်အရာရှိများကို ချန်လှပ်ပြီး အလယ်အလတ်အရာရှိများထဲမှ မည်သူမဆိုတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော မကျေနပ်မှု/အမျက်တရားကို «အလယ်အလတ်အရာရှိ၏ အမျက်» (antaramātya-kopa) ဟု ခေါ်သည်။

Sutra 21

तत्रापि यथार्हमुपायान्प्रयुञ्जीत ॥ कZ_०९.३.२१ ॥

ထိုကိစ္စတွင်ပင် အခြေအနေနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ တန်ပြန်နည်းလမ်းများ (upāya) ကို အသုံးချသင့်သည်။

Sutra 22

राष्ट्रमुख्यान्तपालाटविकदण्डोपनतानामन्यतमकोपो बाह्यकोपः ॥ कZ_०९.३.२२ ॥

ပြည်နယ်ခေါင်းဆောင်များ၊ နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၊ တောတွင်းမျိုးနွယ်စုအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် အင်အားသုံး၍ လက်အောက်ခံစေထားသူများထဲမှ မည်သူမဆိုတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော မကျေနပ်မှု/အမျက်တရားကို «ပြင်ပအမျက်» (bāhya-kopa) ဟု ခေါ်သည်။

Sutra 23

तमन्योन्येनावग्राहयेत् ॥ कZ_०९.३.२३ ॥

သူ့ကို အခြားသူတစ်ဦးအားဖြင့် ထိန်းချုပ်/တားဆီးထားသင့်သည် (ဆိုလိုသည်မှာ အချင်းချင်း ထိန်းညှိစေရန် တစ်ဦးကို တစ်ဦးနှင့် ထိပ်တိုက်ထား၍ စုစည်းမလာစေရန်)။

Sutra 24

अतिदुर्गप्रतिष्टब्धं वा सामन्ताटविकतत्कुलीनापरुद्धानामन्यतमेनावग्राहयेत् ॥ कZ_०९.३.२४ ॥

သို့မဟုတ် (ရန်သူဘက်အင်အား) သည် အလွန်ခိုင်မာသော ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း/ခံတပ်တွင် အမြဲတမ်းအခြေချထားလျှင်၊ သူသည် အောက်ပါအနက် တစ်ခုခုဖြင့် ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်ထားသင့်သည်—အနီးအနားရှိ မဟာမိတ်/အောက်ခံမင်းများ (sāmanta)၊ တောအုပ်အဖွဲ့များ (āṭavika)၊ တူညီသော မျိုးရိုး/ကလန်မှသူများ (tatkulīna) သို့မဟုတ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသူ/အာမခံအဖြစ်ထားသူများ (aparuddha)။

Sutra 25

मित्रेणोपग्राहयेद्वा यथा नामित्रं गच्छेत् ॥ कZ_०९.३.२५ ॥

သို့မဟုတ် မိတ်ဆွေအင်အား၏ အကူအညီဖြင့် သူ့ကို ထိန်းထား/အာမခံထားသင့်သည်—ရန်သူဘက်သို့ မကူးပြောင်းသွားစေရန်။

Sutra 26

अमित्राद्वा सत्त्री भेदयेदेनं अयं त्वा योगपुरुषं मन्यमानो भर्तर्येव विक्रमयिष्यति अवाप्तार्थो दण्डचारिणममित्राटविकेषु कृच्छ्रे वा प्रयासे योक्ष्यति विपुत्रदारमन्ते वा वासयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२६ ॥

သို့မဟုတ် စပိုင်/အေးဂျင့် (sattrī) တစ်ဦးက ရန်သူဘက်မှ သူ့ကို ခွဲထုတ်အောင် ပြောဆို၍ သွေးခွဲသင့်သည်—«သူက မင်းကို လျှို့ဝှက်လုပ်သား (yogapuruṣa) လို့ ထင်နေတော့ မင်းကို မင်းရဲ့ သခင်ကိုပဲ ဆန့်ကျင်အောင် လုပ်ခိုင်းမယ်။ သူ့ရည်မှန်းချက် ပြည့်သွားတာနဲ့ မင်းကို—အင်အားသုံးဖိအားပေးရာကိရိယာတစ်ခုအဖြစ်—ရန်သူတောဒေသတွေထဲမှာ သို့မဟုတ် ခက်ခဲပင်ပန်းတဲ့ တာဝန်တွေမှာ သုံးမယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ သားသမီးမရှိ၊ ဇနီးမရှိအောင် ပျက်စီးသွားတဲ့ဘဝထဲမှာ မင်းကို ထားသွားမယ်»။

Sutra 27

प्रतिहतविक्रमं त्वां भर्तर्य् पण्यं करिष्यति त्वया वा संधिं कृत्वा भर्तारमेव प्रसादयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२७ ॥

မင်းရဲ့ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းကို ချိုးဖျက်ပြီးနောက် သူက မင်းကို မင်းရဲ့ သခင်နဲ့ အလဲအလှယ်လုပ်နိုင်တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းလို ပြောင်းလဲမယ်; သို့မဟုတ် မင်းနဲ့ သဘောတူညီချက်လုပ်ပြီး မင်းရဲ့ သခင်တစ်ယောက်တည်းကိုပဲ သဘောကျအောင် လုပ်သွားမယ် (မင်းကို စွန့်ပစ်ပြီး)။

Sutra 28

मित्रमुपकृष्टं वास्य गच्छ इति ॥ कZ_०९.३.२८ ॥

(အေးဂျင့်က ပြောရမည်မှာ) «သင့်မိတ်ဆွေတစ်ဦးကို ကျွန်ုပ်တို့ဘက်သို့ ဆွဲခေါ်နိုင်ခဲ့ပြီ; ညွှန်ကြားထားသလို (အဲဒီနေရာ) သွားပါ» ဟု ဖြစ်သည်။

Sutra 29

प्रतिपन्नमिष्टाभिप्रायैः पूजयेत् ॥ कZ_०९.३.२९ ॥

ချဉ်းကပ်မှုကို လက်ခံလာသူကို သူလိုလားသည့် ရည်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီသော လက်ဆောင်များနှင့် အာမခံချက်များဖြင့် ဂုဏ်ပြုသင့်သည်။

Sutra 30

अप्रतिपन्नस्य संश्रयं भेदयेदसौ ते योगपुरुषः प्रणिहितः इति ॥ कZ_०९.३.३० ॥

သူက ချဉ်းကပ်မှုကို မလက်ခံသေးလျှင် “အဲဒါက မင်းအပေါ်ကို စေလွှတ်ထားတဲ့ မင်းရဲ့ ထည့်သွင်းထားသော လုပ်သား (yogapuruṣa) ပဲ” ဟု ပြော၍ သူ၏ အားကိုးရာအခြေခံကို ခွဲဖျက်သင့်သည်။

Sutra 31

सत्त्री चैनमभित्यक्तशासनैर्घातयेत् गूढपुरुषैर्वा ॥ कZ_०९.३.३१ ॥

ထို့ပြင် မိန်းမအေးဂျင့် (sattrī) သည် စည်းကမ်းကို စွန့်ပစ်ထားသော လူများ (ဆိုလိုသည်မှာ အပြစ်မှုကို ငြင်းဆိုနိုင်သော ရာဇဝတ်သားများ) သို့မဟုတ် လျှို့ဝှက်အေးဂျင့်များဖြင့် သူ့ကို ဖယ်ရှားသတ်ဖြတ်စေသင့်သည်။

Sutra 32

सहप्रस्थायिनो वास्य प्रवीरपुरुषान्यथाभिप्रायकरणेनावाहयेत् ॥ कZ_०९.३.३२ ॥

သို့မဟုတ် သူနှင့်အတူ ထွက်ခွာလာသော အရည်အချင်းရှိသည့် အဖော်များကို တစ်ဦးချင်းစီ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အကျိုးစီးပွားအတိုင်း ဖြည့်ဆည်းပေးကာ သူ့ထံမှ ဆွဲခေါ်ခွဲထုတ်သင့်သည်။

Sutra 33

तेन प्रणिहितान् सत्त्री ब्रूयात् ॥ कZ_०९.३.३३ ॥

ထိုအစီအစဉ်ကို အသုံးပြု၍ မိန်းမအေးဂျင့် (sattrī) သည် တာဝန်ပေးစေလွှတ်ထားသော (အေးဂျင့်) များကို စကားပြောဆိုသင့်သည်။

Sutra 34

इति सिद्धिः ॥ कZ_०९.३.३४ ॥

ဤသို့ဖြင့် (လုပ်ဆောင်မှု၏) အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

Sutra 35

परस्य चैनान् कोपानुत्थापयेत् आत्मनश्च शमयेत् ॥ कZ_०९.३.३५ ॥

သူသည် ဤလူတို့၏ ဒေါသကို အခြားဘက်အပေါ် ထိုးထွင်းအောင် လှုံ့ဆော်ရမည်၊ ထို့ပြင် မိမိဘက်အပေါ်ရှိ (သူတို့၏) ဒေါသကိုလည်း သက်သာအောင် ပြုရမည်။

Sutra 36

यः कोपं कर्तुं शमयितुं वा शक्तस्तत्रोपजापः कार्यः ॥ कZ_०९.३.३६ ॥

ဒေါသကို လှုံ့ဆော်နိုင်သူ သို့မဟုတ် ဒေါသကို သက်သာစေနိုင်သူ ရှိသည့်နေရာတိုင်းတွင် လှုံ့ဆော်စကား/တိတ်တဆိတ် စည်းရုံးသွေးဆောင်ခြင်း (upajāpa) ကို အသုံးချရမည်။

Sutra 37

यः सत्यसंधः शक्तः कर्मणि फलावाप्तौ चानुग्रहीतुं विनिपाते च त्रातुं तत्र प्रतिजापः कार्यः तर्कयितव्यश्च कल्याणबुद्धिरुताहो शठ इति ॥ कZ_०९.३.३७ ॥

ကတိကဝတ်ကို သစ္စာရှိပြီး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း အကျိုးရလဒ်ရရှိစေရန်လည်းကောင်း (အခြားသူများကို) ကူညီထောက်ပံ့နိုင်သူ၊ ထို့ပြင် အန္တရာယ်အခက်အခဲတွင်လည်း ကယ်တင်နိုင်သူ ရှိသည့်နေရာတွင် အပြန်အလှန် အာမခံကတိများ (pratijāpa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့အပြင် သူသည် စိတ်ကောင်းရှိသူလား သို့မဟုတ် လှည့်စားသူလားကို စိစစ်သုံးသပ်ရမည်။

Sutra 38

शठो हि बाह्योऽभ्यन्तरमेवमुपजपति भर्तारं चेद्द् हत्वा मां प्रतिपादयिष्यति शत्रुवधो भूमिलाभश्च मे द्विविधो लाभो भविष्यति अथ वा शत्रुरेनमाहनिष्यतीति हतबन्धुपक्षस्तुल्यदोषदण्डेनोद्विग्नश्च मे भूयानकृत्यपक्षो भविष्यति तद्विधे वान्यस्मिन्नपि शङ्कितो भविष्यति अन्यमन्यं चास्य मुख्यमभित्यक्तशासनेन घातयिष्यामि इति ॥ कZ_०९.३.३८ ॥

လှည့်စားတတ်သော ပြင်ပလူတစ်ယောက်သည် အတွင်းလူတစ်ယောက်ထံသို့ အောက်ပါအတိုင်း တွက်ချက်ကာ ချဉ်းကပ်လာသည်– «သူက သူ့သခင်ကို သတ်ပြီး ငါ့ကို တင်မြှောက်ပေးလျှင် ငါ့အတွက် အကျိုးနှစ်ဆ—ရန်သူသတ်ပြီး မြေယာရရှိခြင်း—ဖြစ်မည်။ သို့မဟုတ် ရန်သူက သူ့ကို သတ်လျှင် သူသည် မိသားစု/ဆွေမျိုးအုပ်စုကင်းမဲ့သွားပြီး၊ တူညီသောအပြစ်အတွက် အပြစ်ဒဏ်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်လန့်ကာ ငါ့ဘက်တွင် ဥပဒေမဲ့လုပ်ရပ်များကို ပိုမိုလုပ်ရန် အသင့်ဖြစ်လာမည်။ အလားတူကိစ္စများတွင်လည်း သူသည် အခြားနေရာများတွင် သံသယဖြစ်စရာ ဖြစ်နေမည်။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်းနှင့် ထိန်းချုပ်မှု ပျက်ကွက်မှုများကို အသုံးချကာ သူ၏ အဓိကအဖော်အပေါင်းများကို အချင်းချင်း သတ်စေမည်» ဟု။

Sutra 39

अभ्यन्तरो वा शठो बाह्यमेवमुपजपति कोशमस्य हरिष्यामि दण्डं वास्य हनिष्यामि दुष्टं वा भर्तारमनेन घातयिष्यामि प्रतिपन्नं बाह्यममित्राटविकेषु विक्रमयिष्यामि चक्रमस्य सज्यताम् वैरमस्य प्रसज्यताम् ततः स्वाधीनो मे भविष्यति ततो भर्तारमेव प्रसादयिष्यामि स्वयं वा राज्यं ग्रहीष्यामिण् बद्ध्वा वा बाह्यभूमिं भर्तृभूमिं चोभयमवाप्स्यामि विरुद्धं वावाहयित्वा बाह्यं विश्वस्तं घातयिष्यामि शून्यं वास्य मूलं हरिष्यामि इति ॥ कZ_०९.३.३९ ॥

Or a deceitful insider approaches an outsider with plans such as: “I will seize his treasury or cripple his coercive power; using this man I will have the (corrupt) master killed; I will push the outsider, once engaged, into battles among enemy forces and forest-tribes; let his war-machine be set in motion and his enmities be activated—then he will fall under my control. Thereafter I will either reconcile with my master or seize the kingdom myself; or, having bound the outsider, I will obtain both the outsider’s territory and my master’s territory. Or I will draw him into a hostile situation, kill the trusting outsider, and strip his base when it is left empty.”

Sutra 40

कल्याणबुद्धिस्तु सहजीव्यर्थमुपजपति ॥ कZ_०९.३.४० ॥

But one of benevolent judgment approaches for the purpose of cooperative living (mutual co-existence and joint advantage).

Sutra 41

कल्याणबुद्धिना संदधीत शठं तथा इति प्रतिगृह्यातिसंदध्यात् इति ॥ कZ_०९.३.४१ ॥

With a posture of benevolent intent, one should enter into an understanding with the deceitful; having accepted (his approach), one should then bind him by a counter-arrangement (over-commit/over-structure the pact) so that he is contained.

Sutra 42

रक्ष्याः स्वेभ्यः परेभ्यश्च नित्यमात्मा विपश्चिता ॥ कZ_०९.३.४२च्द् ॥

The wise must constantly protect themselves from their own people as well as from outsiders.