Adhyaya 273

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सुर्यवंशकीर्तनं नाम द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सकर्माभूदिति ख , छ , च अथ त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सोमवंशवर्णनं अग्निर् उवाच सोमवंशं प्रवक्ष्यामि पठितं पापनाशनम् विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मपुत्रो ऽत्रिरत्रितः नीलाञ्जको रधुः क्रोष्टुः शतजिच्च सहस्रजित्

ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ အခန်း ၂၇၂ ကို «နေဝంశကိရ္တန» ဟု ခေါ်သည် (အချို့ မူကွဲများတွင် «ကర్మ/ပူဇာအဖြစ် ဖြစ်လာသည်» ဟုလည်း ရှိသည်)။ ယခု အခန်း ၂၇၃ «လဝంశဖော်ပြချက်» စတင်သည်။ အဂ္နိ မိန့်တော်မူသည်— «လဝంశကို ငါ ရှင်းလင်းမည်; ရွတ်ဖတ်လျှင် အပြစ်ပျောက်စေသည်။ ဗိဿဏု၏ နာဘိမှ ပန်းကြာပွင့်ကနေ ဗြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ သူ၏ သားမှာ အတြိ (Atratī) ဖြစ်သည်။ ထိုမှ နီလာဉ္ဇက၊ ရဓု၊ ကရိုෂ္ဋု၊ သတဇိတ၊ သဟသ္ရဇိတ တို့ ပေါ်ထွန်းသည်»။

Verse 2

सोमश् चक्रे राजसूयं त्रैलोक्यं दक्षिणान्ददौ समाप्ते ऽवभृथे सोमं तद्रूपालोकनेच्छवः शतजिद्धैहयो रेणुहयो हय इति त्रयः

ဆိုမ သည် ရာဇသူယ (Rājasūya) မင်းသွင်းပူဇာကို ပြုလုပ်하였다။ ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) အဖြစ် သုံးလောကကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အဆုံးသတ် အဝဘ္ဟෘထ (avabhṛtha) ရေချိုးပူဇာ ပြီးဆုံးသော်၊ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ဆိုမကို မြင်လိုသူ သုံးဦး ပေါ်ထွန်းလာသည်— ဟိုင်းဟယ သတဇိတ၊ ရေဏုဟယ၊ နှင့် ဟယ ဟူသောသူ— ထိုသုံးဦးပင် ဖြစ်သည်။

Verse 3

कामवाणाभितप्ताङ्ग्यो नरदेव्यः सिषेविरे लक्ष्मीर् नरायणं त्यक्त्वा सिनीवाली च कर्दमम

ကာမ (အလိုဆန္ဒ၏ နတ်) ၏ မြားများကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပူလောင်နာကျင်သဖြင့် ထိုနတ်သမီးတို့သည် လူသားယောက်ျားများကို အဖော်အဖြစ် ခိုလှုံခဲ့ကြသည်။ လက္ခ္မီ သည် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို စွန့်၍ ကර්ဒမ (Kardama) ထံသို့ သွားခဲ့ပြီး၊ စိနီဝါလီ (Sinīvālī) လည်း ကර්ဒမ ထံသို့ပင် သွားခဲ့သည်။

Verse 4

द्युतिं विभावसुन्त्यक्त्वा पुष्टिर्धातारमव्ययम् प्रभा प्रभाकरन्त्यक्त्वा हविष्मन्तं कुहूः स्वयम्

«ဒျုတိ» ဟူသော အမည်ကို စွန့်၍ «ဝိဘ္ဟာဝသု» ဟူသော အမည်ကို ခံယူသကဲ့သို့၊ ပုෂ္ဋိ သည် မပျက်မယွင်းသော ဓာတೃ (Dhātṛ) ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့အတူ «ပရဘ္ဟာ» ကို စွန့်၍ «ပရဘ္ဟာကရ» ကို ခံယူသကဲ့သို့၊ ကုဟူ (Kuhū) ကိုယ်တိုင်သည် ဟဝိષ္မန္ (Haviṣmant) ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 5

कीर्तिर्जयन्तम्भर्तारं वसुर्मारीचकश्ययम् धृतिस्त्यक्त्वा पतिं नन्दीं सोममेवाभजत्तदा

ကီရ္တိ သည် ဇယန္တ ကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိခဲ့သည်။ ဝသု သည် မာရီစကရှ္ယယ (Mārīcakaśyaya) ကို (ခင်ပွန်းအဖြစ်) ရရှိခဲ့သည်။ ဓෘတိ သည် ခင်ပွန်း နန္ဒီ ကို စွန့်၍ ထိုအခါ ဆိုမ ကိုသာ တစ်ပါးတည်း အားထားကာ ဆည်းကပ်ခဲ့သည်။

Verse 6

स्वकीया इव सोमो ऽपि कामयामास तास्तदा एवं कृतापचारस्य तासां भर्तृगणस्तदा

ထိုအခါ စိုးမလည်း သူတို့ကို မိမိ၏အဖြစ်ကဲ့သို့ လိုလားတပ်မက်하였다။ ထိုသို့ အပြစ်ပြုကျူးလွန်သဖြင့် ထိုအချိန်တွင် ထိုမိန်းမတို့၏ ခင်ပွန်းအစုအဖွဲ့သည် သူ့ကို ဆန့်ကျင်ရန် လှုပ်ရှားလာ하였다။

Verse 7

न शशाकापचाराय शापैः शस्त्रादिभिः पुनः सप्तलोकैकनाथत्वमवाप्तस्तपसा ह्य् उत

သူသည် မည်သည့်အပြစ်အတွက်မဆို ထပ်မံဖျက်ဆီး၍ မရနိုင်တော့—ကျိန်စာများဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လက်နက်တို့ဖြင့်ဖြစ်စေ—အကြောင်းမှာ တပဿ (အာသီတ) ကြောင့် လောကခုနစ်ပါး၏ တစ်ဦးတည်းသော အရှင်အဖြစ်ကို ရရှိထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 8

विवभ्राम मतिस्तस्य विनयादनया हता वृहस्पतेः स वै भार्यां तारां नाम यशस्विनीम्

သူ၏စိတ်သည် လှုပ်ရှားမတည်ငြိမ်ဖြစ်လာပြီး၊ မသင့်လျော်သောအပြုအမူကြောင့် ရိုသေသိမ်မွေ့မှု ပျက်စီးသွား하였다။ အမှန်တကယ် သူသည် ဗြဟ္စပတိ (Bṛhaspati) ၏ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဇနီး တာရာ (Tārā) ထံသို့ မျက်နှာမူ하였다။

Verse 9

जहार तरसा सोमो ह्य् अवमन्याङ्गिरःसुतम् ततस्तद्युद्धमभवत् प्रख्यातं तारकामयम्

စိုးမသည် အင်္ဂိရသ၏သားကို မထီမဲ့မြင်ပြုလျက် အင်အားဖြင့် အလျင်အမြန် သူမကို ခိုးယူသွား하였다။ ထိုအကြောင်းကြောင့် တာရကာမယ (Tārakāmaya) စစ်ပွဲဟု ကျော်ကြားသော တိုက်ပွဲ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။

Verse 10

न शशाकापकारायेति ञ देवानां दानवानाञ्च लोकक्षयकरं महत् ब्रह्मा निवार्योशनसन्तारामङ्गिरसे ददौ

အန္တရာယ်ကို တားဆီးရန် မတုံ့ပြန်နိုင်လောက်အောင်—ဒေဝတို့နှင့် ဒာနဝတို့အတွက်ပင် လောကပျက်စီးစေနိုင်သော အလွန်ကြီးမားသည့် အင်အားဖြစ်သဖြင့်—ဗြဟ္မာ (Brahmā) သည် ထိုအင်အားအသုံးပြုမှုကို တားမြစ်ကာ၊ ဥရှနသ (Uśanas) နှင့် ဆက်နွယ်သော ကယ်တင်ရေးနည်းလမ်း/ဆေးဝါးကို အင်္ဂိရသ (Aṅgiras) ထံ ပေးအပ်하였다။

Verse 11

तामन्तःप्रसवां दृष्ट्वा गर्भं त्यजाब्रवीद्गुरुः गर्भस्त्यक्तः प्रदीप्तो ऽथ प्राहाहं सोमसन्भवः

အတွင်းမှ မွေးဖွားလာမည့်အခြေအနေကို မြင်သော် ဆရာက «သန္ဓေကို ထုတ်ပစ်လော့» ဟု မိန့်ကြား၏။ သန္ဓေ ထုတ်ပစ်ပြီးနောက် မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပလာ၍ «ငါသည် စောမ (Soma) ဖြစ်၍ ပေါ်ပေါက်လာသူ» ဟု ကြေညာ၏။

Verse 12

एवं सोमाद्बुधः पुत्त्रः पुत्त्रस्तस्य पुरूरवाः स्वर्गन्त्यक्त्वोर्वशी सा तं वरयामास चाप्सराः

ဤသို့ စောမ (Soma) မှ ဘုဓ (Budha) သားတော် မွေးဖွားလာ၍၊ ထိုသူ၏ သားမှာ ပုရူရဝ (Purūravas) ဖြစ်၏။ အပ్సရာ ဥရဝရှီ (Urvaśī) သည် ကောင်းကင်ကို စွန့်၍ ထိုပုရူရဝကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်၏။

Verse 13

तया सहाचरद्राजा दशवर्षाणि पञ्च च पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ महामुने

အို မဟာမုနိ၊ မင်းကြီးသည် သူမနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သောနှစ်များမှာ—ဆယ်နှစ်၊ ငါးနှစ်၊ ငါးနှစ်၊ ခြောက်နှစ်၊ ခုနှစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ်၊ ဆယ်နှစ်၊ နှင့် ရှစ်နှစ် ဖြစ်၏။

Verse 14

एको ऽग्निरभवत् पूर्वं तेन त्रेता प्रवर्तिता पुरूरवा योगशीलो गान्धर्वलोकमीयिवान्

အစဦးတွင် မီးတစ်ပါးတည်းသာ ရှိခဲ့၏။ ထိုမီးကြောင့် တ్రေတா ယုဂ် စတင်လည်ပတ်လာ၏။ ယောဂကျင့်စဉ်၌ တည်ကြည်သော ပုရူရဝသည် ဂန္ဓဗ္ဗလောကသို့ သွားရောက်ခဲ့၏။

Verse 15

आयुर्दृढायुरश्वायुर्धनायुर्धृतिमान् वसुः दिविजातः शतायुश् च सुषुवे चोर्वशी नृपान्

ဥရဝရှီ (Urvaśī) မိဖုရားသည် အာယု (Āyu)၊ ဒృဍ္ဍာယု (Dṛḍhāyu)၊ အရှ్వာယု (Aśvāyu)၊ ဓနာယု (Dhanāyu)၊ ဓృతိမာန် (Dhṛtimān)၊ ဝಸು (Vasu)၊ ဒိဝိဇာတ (Divijāta) နှင့် ရှတားယု (Śatāyu) ဟူသော မင်းများကို မွေးဖွားပေးခဲ့၏။

Verse 16

आयुषो नहुषः पुत्रो वृद्धशर्मा रजिस् तथा दर्भो विपाप्मा पञ्चाग्न्यं रजेः पुत्रशतं ह्य् अभूत्

အာယု (Āyu) မှ နဟုရှ (Nahuṣa) ပေါ်ထွန်း하였다။ သူ၏သားများမှာ ဝೃદ્ધရှರ್ಮာ (Vṛddhaśarmā), ရဇိ (Raji), ဒರ್ಭ (Darbha), ဝိပာပ္မာ (Vipāpmā) နှင့် ပဉ္စာဂ္နျ (Pañcāgnya) တို့ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရဇိ မှ အမှန်တကယ် သားတစ်ရာ ရှိ하였다။

Verse 17

राजेया इति विख्याता विष्णुदत्तवरो रजिः देवासुरे रणे दैत्यानबधीत्सुरयाचितः

ရဇိ (Raji) သည် «ရာဇေယာ» (Rājeyā) ဟူ၍ ကျော်ကြားပြီး၊ ဝိෂ္ဏု (Viṣṇu) ပေးသနားသော ဝရ (vara) ကို ရရှိသူဖြစ်သည်။ ဒေဝ (Deva) နှင့် အဆုရ (Asura) တို့ စစ်ပွဲတွင် ဒေဝတို့၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဒೈတျ (Daitya) များကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

Verse 18

गतायेन्द्राय पुत्रत्वं दत्वा राज्यं दिवङ्गतः रजेः पुत्रैर् हृतं राज्यं शक्रस्याथ सुदुर्मनाः

အိန္ဒြ (Indra) ကို သားအဖြစ် အဆင့်အတန်း ပေးအပ်ပြီး နိုင်ငံတော်ကိုလည်း အပ်နှံကာ၊ သူသည် ကောင်းကင်သို့ ကွယ်လွန်သွား하였다။ ထို့နောက် ရဇိ၏ သားများက အိန္ဒြ၏ နိုင်ငံတော်ကို လုယူသဖြင့်၊ သကရ (Śakra) ဖြစ်သော အိန္ဒြသည် အလွန် စိတ်မကောင်းဖြစ်하였다။

Verse 19

ग्रहशान्त्यादिविधिना गुरुरिन्द्राय तद्ददौ मोहयित्वा रजिसुतानासंस्ते निजधर्मगाः

ဂြဟ-ရှာန္တိ (graha-śānti) စသည့် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းများအတိုင်း ဂုရု ဘృဟස්ပတိ (Bṛhaspati) သည် ထိုအာဏာကို အိန္ဒြထံ ပေးအပ်하였다။ ရဇိ၏ သားများကို မောဟဖြစ်စေ၍ သူတို့ကို ထိုင်နေစေကာ (နောက်ဆုတ်/တိတ်ဆိတ်စေကာ) မိမိတို့၏ ဓမ္မကို လိုက်နာနေစဉ်ပင် ဖြစ်စေ하였다။

Verse 20

नहुषस्य सुताः सप्त यतिर्ययातिरुत्तमः उद्भवः पञ्चकश् चैव शर्यातिमेघपालकौ

နဟုရှ (Nahuṣa) တွင် သား ခုနစ်ယောက် ရှိသည်။ ယတိ (Yati)、အထူးမြတ်သော ယယာတိ (Yayāti)、ဥဒ္ဘဝ (Udbhava)、ပဉ္စက (Pañcaka) နှင့် ထို့ပြင် ရျာတိ (Śaryāti)、မေဃ (Megha)、ပါလက (Pālaka) တို့ဖြစ်သည်။

Verse 21

पञ्चाग्न्या इति ज पञ्चाग्न्यमिति ञ यतिः कुमारभावे ऽपि विष्णुं ध्यात्वा हरिं गतः देवयानी शक्रकन्या ययातेः पत्न्य् अभूत् तदा

ja စာမူတွင် «pañcāgnyā» ဟုဖတ်ရပြီး ña စာမူတွင် «pañcāgnyam» ဟုဖတ်ရသည်။ ယတိသည် ကလေးဘဝ၌ပင် ဗိဿဏုကို စိတ်တည်၍ ဟရိသို့ ရောက်ရှိသွား하였다။ ထို့နောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ၏ သမီး ဒေဝယာနီသည် ယယာတိ၏ ဇနီး ဖြစ်လာ하였다။

Verse 22

वृषपर्वजा शर्मिष्ठा ययातेः पञ्च तत्सुताः यदुञ्च तुर्वसुञ्चैव देवयानी व्यजायत

ဝೃಷပර්ဝန်၏ သမီး ရှမိဿ္ဌာသည် ယယာတိအား သားငါးယောက် မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။ ဒေဝယာနီလည်း ယဒုနှင့် တုర్వသုတို့ကို ထပ်မံ မွေးဖွား하였다။

Verse 23

द्रुह्यञ्चानूञ्च पूरुञ्च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी यदुः पूरुश्चाभवतान्तेषां वंशविवर्धनौ

ဝೃಷပർဝန်၏ သမီး ရှမိဿ္ဌာသည် ဒြုဟျု၊ အနု၊ ပူရု ဟူသော သားများကို မွေးဖွား하였다။ ထိုသူတို့အနက် ယဒုနှင့် ပူရုတို့သည် မိမိတို့၏ မျိုးဆက်ဝંશကို အထူးတိုးပွားစေသော အဓိကသူများ ဖြစ်လာ하였다။