Adhyaya 230
Raja-dharmaAdhyaya 23036 Verses

Adhyaya 230

Chapter 230: शकुनानि (Śakunāni) — Omens

ဤအধ্যာယတွင် ပုෂ္ကရက «သကုန» (အမိန့်အလက္ခဏာ/နိမိတ်) ကို စနစ်တကျ ပြောကြားပြီး ရပ်တည်နေချိန်၊ ခရီးထွက်ချိန်၊ မေးမြန်းစုံစမ်းချိန်တို့တွင် အသုံးချသကဲ့သို့ နယ်မြေ၊ မြို့တော်များ၏ အကျိုးအဖြစ်ကိုပါ ခန့်မှန်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နိမိတ်များကို «ဒိပ္တ» (ပြင်းထန်/လောင်ကျွမ်း) နှင့် «ရှာန္တ» (တည်ငြိမ်) ဟူ၍ ခွဲကာ ဒိပ္တသည် အပြစ်နှင့် မကောင်းသောရလဒ်သို့ ဦးတည်ပြီး ရှာန္တသည် မင်္ဂလာကောင်းသို့ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ရာတွင် အချိန်၊ ဦးတည်ရာ၊ နေရာ၊ ကရဏ (နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ အချက်), အသံ/အော်သံ၊ တိရစ္ဆာန်အမျိုးအစား ဟူသော ၆ ချက်ကို သတ်မှတ်ပြီး အစပိုင်းအချက်များက ပိုမိုအင်အားကြီးကြောင်း အဆင့်လိုက်ထားသည်။ ထို့နောက် ဦးတည်ရာ၊ ဒေသ၊ အပြုအမူ၊ အသံနှင့် အစားအစာထိပါ ဒိပ္တအလွန်အကျွံ လက္ခဏာများကို ရှင်းလင်းကာ ရွာ၊ တော၊ ည၊ နေ့ နှင့် နှစ်မျိုးလောကသွားလာသတ္တဝါများကို နိမိတ်ဖတ်ရန် စာရင်းပြုသည်။ စစ်တပ်ရွှေ့ပြောင်းရာတွင် ရှေ့တန်း/နောက်တန်း စီရင်ပုံ၊ ညာ/ဘယ် တည်နေရာ၊ ထွက်ခွာချိန် တွေ့ကြုံမှုများ၊ နယ်နိမိတ်အတွင်း/အပြင် ကြားရသော အော်သံများနှင့် အော်သံအရေအတွက်ပုံစံတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စည်းကမ်းတကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နှစ်ပတ်လုံး အကျိုးကို ခန့်မှန်းနိုင်သည့် အထူးနိမိတ်အဖြစ် sāraṅga ကို ပထမဆုံးမြင်တွေ့ခြင်းကို ဖော်ပြကာ အုပ်ချုပ်ရေးသည် အယူသီးမှုမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းရှိသော အနက်ဖော်မှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे माङ्गल्याध्यायो नाम एकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः शकुनानि पुष्कर उवाच तिष्ठतो गमने प्रश्ने पुरुषस्य शुभाशुभं निवेदयन्ति शकुना देशस्य नगरस्य च

ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “မင်္ဂလျ” ဟူသော အခန်းသည် ၂၂၉ မြောက်အခန်းဖြစ်၏။ ယခု ၂၃၀ မြောက်အခန်း “နိမိတ်များ (Śakuna)” ကို စတင်သည်။ ပုෂ္ကရက ပြောသည်—နိမိတ်များသည် လူတစ်ဦးအတွက် မင်္ဂလာ/အမင်္ဂလာ အကျိုးရလဒ်ကို ဖော်ပြသည်၊ နေရာတည်နေစဉ်၊ ခရီးထွက်စဉ်၊ သို့မဟုတ် မေးမြန်းစုံစမ်းစဉ်တွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဒေသနှင့် မြို့တစ်မြို့အတွက်လည်း ကောင်းမကောင်းကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။

Verse 2

सर्वः पापफलो दीप्तो निर्दिष्टो दैवचिन्तिकैः शान्तः शुभफलश् चैव दैवज्ञैः समुदाहृतः

တောက်လောင်သော အဖြစ်အပျက်ကို နိမိတ်ဖတ်သူတို့က အပြစ်ဖလ အကုန်လုံးကို ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် တည်ငြိမ်သော အဖြစ်အပျက်ကို နက္ခတ္တဗေဒ နိမိတ်ပညာရှင်တို့က မင်္ဂလာဖလ ပေးသည်ဟုလည်း ကြေညာကြသည်။

Verse 3

षट्प्रकारा विनिर्दिष्टा शकुनानाञ्च दीप्तयः वेलादिग्देशकरणरुतजातिविभेदतः

နိမိတ် (śakuna) များ၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို အမျိုးအစား ခြောက်မျိုးဟု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ အချိန်၊ ဦးတည်ရာ၊ နေရာဒေသ၊ (နက္ခတ္တ) karaṇa၊ အသံ/အော်ဟစ်သံ၊ နှင့် အမျိုးအစားကွဲပြားမှုတို့အရ ခွဲခြားထားသည်။

Verse 4

पूर्वा पूर्वा च विज्ञेया सा तेषां बलवत्तरा दिवाचरो रात्रिचरस् तथा रात्रौ दिवाचरः

၎င်းတို့အနက် အစောပိုင်းအပိုင်းတိုင်းကို နောက်ပိုင်းထက် ပိုမိုအားကောင်းသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် နေ့ခရီးသွားသည် ညခရီးသွားဖြစ်လာသကဲ့သို့၊ ညတွင်လည်း နေ့ခရီးသွားဖြစ်လာသည်။

Verse 5

क्रूरेषु दीप्ता विज्ञेया ऋक्षलग्नग्रहादिषु धूमिता सा तु विज्ञेया याङ्गमिष्यति भास्करः

မကောင်းသော အနေအထားများတွင် (နက္ခတ္တ၊ လဂ္န၊ ဂြိုဟ် စသည်တို့နှင့် ဆက်စပ်၍) နေ၏ ပုံရိပ်က တောက်လောင်လျှင် ‘တောက်ပြောင်/မီးတောက်’ ဟု သိမှတ်ရမည်။ သို့သော် နေသည် နောက်တစ်နေရာသို့ ရွှေ့မည့်အခါ နေ၏ ပုံရိပ်ကို ‘မီးခိုးထွက်’ ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 6

यस्यां स्थितः सा ज्वलिता मुक्ता चाङ्गारिणी मता एतास्तिस्रः स्मृता दीप्ताः पञ्च शान्तास् तथापराः

၎င်းမီးသည် တည်နေရာ၌ တည်ရှိနေသည့်အခါ ‘jvalitā’ (တောက်လောင်) ဟု ခေါ်သည်။ လွတ်ထွက်လာသောအခါ ‘aṅgāriṇī’ (မီးခဲကဲ့သို့) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဤသုံးမျိုးကို ‘dīptāḥ’ (တောက်ပသော) အခြေအနေများဟု မှတ်သားကြပြီး၊ ထို့အပြင် ‘śāntāḥ’ (တည်ငြိမ်သော) အခြေအနေ ငါးမျိုးလည်း ရှိသည်။

Verse 7

दीप्तायान्दिशि दिग्दीप्तं शकुनं परिकीर्तितं ग्रामो ऽरण्या वने ग्राम्यास् तथा निन्दितपादपः

မီးတောက်လောင်နေသော အရပ်၌ ပေါ်ထွက်လာ၍ «အရပ်တောက်လင်း» ဟူသကဲ့သို့ ထင်ရှားသော ငှက်အနိမိတ်ကို အထူးအရေးကြီးဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အတူ ရွာသည် တောကန္တာရကဲ့သို့ ဖြစ်သွားခြင်း၊ တောထဲ၌ ရွာငှက်များ ရှိခြင်း၊ အမင်္ဂလာဟု ရှုတ်ချထားသော သစ်ပင် ရှိခြင်းတို့သည်လည်း အဆိုးအနိမိတ်ဖြစ်သည်။

Verse 8

देशे चैवाशुभे ज्ञेयो देशदीप्तो द्विजोत्तमः क्रियादीप्तो विनिर्दिष्टः स्वजात्यनुचितक्रियः

မကောင်းသော ဒေသ၌ပင် «ဒေသတောက်လင်း» ဟူသော လူကို သိမှတ်ရမည်၊ အို နှစ်ကြိမ်မွေး အထွတ်အမြတ်ရေ။ ထို့ပြင် မိမိ၏ ဇာတိအဆင့်အတန်းနှင့် မကိုက်ညီသော အကျင့်အကြံ၊ ကိရိယာနှင့် ဝတ်ပြုထုံးတမ်းများ ပြုလုပ်သူကို «ကိရိယာ/လုပ်ရပ်တောက်လင်း» ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 9

रुतदीप्तश् च कथितो भिन्नभैरवनिस्वनः जातिदीप्तस् तथा ज्ञेयः केवलं मांसभोजनः

«ရုတဒီပ္တ» ဟူသည်ကို ဘိုင်ရဝ၏ ဟိန်းသံကဲ့သို့ ထူးခြားကွဲပြားသော အသံရှိသူဟု ဆိုထားသည်။ ထို့အတူ «ဇာတိဒီပ္တ» ဟူသည်ကို အသားစားခြင်းတစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ အသက်မွေးသူဟု နားလည်ရမည်။

Verse 10

दीप्ताच्छान्तो विनिर्दिष्टः सर्वैर् भेदैः प्रयत्नतः मिश्रैर् मिश्रो विनिर्दिष्टस्तस्य वाच्यं फलाफलं

«ဒီပ္တာချ္ဆာန္တ» ဟု ခေါ်သော ပုံစံကို အမျိုးခွဲအားလုံးအလိုက် ကြိုးပမ်း၍ သေချာစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။ «မိශ්ရ» (ရောနှော) ပုံစံကိုလည်း ရောနှောသော အမျိုးအစားများအလိုက် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ထိုပုံစံအတွက် ဖြစ်ပေါ်မည့် အကျိုးအပြစ် (ကောင်းကျိုးနှင့် ဆိုးကျိုး) ကို ဖော်ပြရမည်။

Verse 11

गोश्वोष्ट्रगर्दभश्वानः सारिका गृहगोधिका चटका भासकूर्माद्याः कथिता ग्रामवासिनः

နွား၊ မြင်း၊ ကုလားအုတ်၊ မြည်း၊ ခွေးတို့နှင့် စာရိကာငှက်၊ အိမ်မြှောင်၊ စပါးငှက် (sparrow)၊ ကျီးကန်း၊ လိပ်နှင့် အခြားတို့ကို ရွာတွင် နေထိုင်သော သတ္တဝါများဟု ဆိုထားသည်။

Verse 12

अजाविशुकनागेन्द्राः कोलो महिषवायसौ ग्राम्यारण्या विनिर्दिष्टाः सर्वे ऽन्ये वनगोचराः

ဆိတ်၊ သိုး၊ ကြက်တူရွေးနှင့် နဂါးအရှင် (နာဂေန္ဒြ)၊ ထို့ပြင် ဝက်တော၊ ကျွဲနှင့် ကျီးတို့ကို အိမ်မွေးနှင့် တောနေ အမျိုးအစားများအဖြစ် သီးသန့် ဖော်ပြထားသည်။ အခြားအားလုံးကို တောတွင်းလှည့်လည်သော (တောရိုင်း) သတ္တဝါဟု ခွဲခြားသည်။

Verse 13

मार्जारकुक्कुटौ ग्राम्यौ तौ चैव वनगोचरौ तयोर्भवति विज्ञानं नित्यं वै रूपभेदतः

ကြောင်နှင့် ကြက်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် အိမ်မွေးဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ထိုအမျိုးအစားတူများကို တောတွင်းလှည့်လည်နေသည့်အဖြစ်လည်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းသည် အမြဲတမ်း ရုပ်သဏ္ဌာန်ကွာခြားမှု (မြင်သာသောလက္ခဏာ) မှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 14

गोकर्णशिखिचक्राह्वखरहारीतवायसाः कुलाहकुक्कुभश्येनफेरुखञ्जनवानराः

ဂိုကဏ္ဏ၊ ဒေါင်း၊ စက္ရာဟ္ဝ (အနီရောင်ငန်း)၊ မြည်း၊ အစိမ်းရောင်ကြက်တူရွေးနှင့် ကျီးတို့၊ ထို့အတူ ကုလာဟငှက်၊ ကြက်၊ သိမ်းငှက်၊ ဇီးကွက်၊ အမြီးလှုပ်ငှက်နှင့် မျောက်တို့—ဤတို့သည် နိမိတ်ဖတ်ခြင်း (အိုမင်ဖတ်) တွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရသော သတ္တဝါများဖြစ်သည်။

Verse 15

शतघ्नचटकश्यामचासश्येनकलिञ्जलाः तित्तिरः शतपत्रञ्च कपोतश् च तथा त्रयः

ရှတဃ္နာ၊ စဋက၊ ရှျာမ၊ ချာသ၊ ရှျေန နှင့် ကလိဉ္ဇလ၊ ထို့ပြင် တိတ္တိရ၊ ရှတပတ္တရ နှင့် ကပိုးတ (ခို/ငှက်ပျော) သုံးမျိုးကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 16

खञ्जरीटकदात्यूहशुकराजीवकुक्कुटाः भारद्वाजश् च सारङ्ग इति ज्ञेया दिवाचराः

ခဉ္ဇရီဋ (အမြီးလှုပ်ငှက်)၊ ဒာတ္ယူဟ (ရေငှက်)၊ ရှုက (ကြက်တူရွေး)၊ ဇီဝက (ဖေဇန်/တောကြက်)၊ ကုက္ကုဋ (ကြက်)၊ ဘာရဒ္ဝာဇငှက် နှင့် သာရင်္ဂ—ဤတို့ကို နေ့ခင်းလှည့်လည်သော ငှက်များ (နေ့လှုပ်ရှား) ဟု သိမှတ်ရသည်။

Verse 17

वागुर्युलूकशरभक्रौञ्चाः शशककच्छपाः लोमासिकाः पिङ्गलिकाः कथिता रात्रिगोचराः

ဝာဂုရီ၊ ငှက်ညဉ့် (owl) များ၊ ရှရဘ၊ ကရောဉ္စ ငှက်များ၊ ယုန်နှင့် လိပ်—ထို့ပြင် လောမာသိကာ နှင့် ပိင်္ဂလိကာ ဟုခေါ်သော သတ္တဝါများကိုလည်း—ညအချိန် လှည့်လည်သွားလာသူများဟု ဆိုကြသည်။

Verse 18

सर्वे ऽन्ये च वनेचरा इति झ हंषाश् च मृगमार्जारनकुलर्क्षभुजङ्गमाः वृकारिसिंहव्याघ्रोष्ट्रग्रामशूकरमानुषाः

အခြားသတ္တဝါအားလုံးကိုလည်း တောနေသတ္တဝါများဟု ဖော်ပြကြသည်။ ထို့ပြင် ဟံသ (haṃsa) ငှက်များ၊ သမင်၊ ကြောင်၊ နကူလ (mongoose)၊ ဝက်ဝံ၊ မြွေများ၊ ဝံပုလွေ၊ ရန်သူဖြစ်သော သားရဲများ၊ ခြင်္သေ့၊ ကျား၊ ကုလားအုတ်၊ ရွာတွင်းတိရစ္ဆာန်များ၊ ဝက်နှင့် လူတို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 19

श्वाविद्वृषभगोमायुवृककोकिलसारसाः तुरङ्गकौपीननरा गोधा ह्य् उभयचारिणः

ဆူးဝက် (porcupine)၊ နွားထီး၊ ကိုမာယု (jackal)၊ ဝံပုလွေ၊ ကိုကိလ (cuckoo) ငှက်နှင့် စာရသ (crane) ငှက်များ; မြင်း၊ ကောပီန (loincloth) ဝတ်သော လူများ၊ နှင့် ဂိုဓာ (iguana) —ဤတို့ကို အမှန်တကယ် «ဥဘယစာရိန်» (နယ်ပယ်နှစ်ခု၌ သွားလာသူ) ဟု ဖော်ပြကြသည်။

Verse 20

बलप्रस्थानयोः सर्वे पुरस्तात्सङ्घचारिणः जयावहा विनिर्दिष्टाः पश्चान्निधनकारिणः

စစ်တပ်၏ ချီတက်ထွက်ခွာခြင်းနှင့် ရှေ့တိုးခြင်းတို့တွင်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အစုအဖွဲ့စနစ်တကျ လှုပ်ရှားသွားလာသူအားလုံးကို အောင်ပွဲကို ဆောင်ကြဉ်းသူများဟု ကြေညာထားသည်။ နောက်ကျကျန်ရစ်သူတို့ကိုမူ ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေသူများဟု ဆိုသည်။

Verse 21

गृहाद्गम्य यदा चासो व्याहरेत् पुरुतः स्थितः नृपावमानं वदति वामः कलहभोजने

အိမ်မှ ထွက်သွားပြီးနောက်၊ ရှေ့တွင် ရပ်နေသူတစ်ဦးက စကားပြောရာတွင် ဘုရင်ကို မထီမဲ့မြင်ပြုသော စကားကို ထုတ်ပြောလျှင်—ဤသည်မှာ ဘယ်ဘက်မှ မင်္ဂလာမကောင်းသော နိမိတ်ဖြစ်၍ အစားအစာ/စားသောက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော အငြင်းပွားမှုနှင့် ရန်ဖြစ်မှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။

Verse 22

याने तद्दर्शनं शस्तं सव्यमङ्गस्य वाप्यथ चौरैर् मोषमथाख्याति मयूरो भिन्ननिस्वनः

ယာဉ်ဖြင့်ထွက်ခွာသော်လည်းကောင်း ခရီးထွက်သော်လည်းကောင်း ထိုနိမိတ်ကိုမြင်ရခြင်းသည် ဘယ်ဘက်ကံကောင်းသူအတွက် မင်္ဂလာကောင်းဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ သို့ရာတွင် မယူးရ (ပျားကောင်) ၏ အသံကွဲကွဲပြားပြား မညီမညာဟူသော် လုယက်သူတို့၏ ခိုးယူမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။

Verse 23

प्रयातस्याग्रतो राम मृगः प्राणहरो भवेत् ऋक्षाखुजम्बुकव्याघ्रसिंहमार्जारगर्दभाः

အို ရာမ၊ ထွက်ခွာနေစဉ် လမ်းရှေ့တွင် တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင် ပေါ်လာ၍ လမ်းတားသကဲ့သို့ ဖြစ်လျှင် အသက်ကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်သော အနိမိတ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အနိမိတ်တိရစ္ဆာန်များမှာ ဝက်ဝံ၊ ကြွက်၊ မြေခွေး (ဂျမ္ဘုက)၊ ကျား၊ ခြင်္သေ့၊ ကြောင် နှင့် မြည်း တို့ဖြစ်သည်။

Verse 24

प्रतिलोमास् तथा राम खरश् च विकृत्रस्वनः वामः कपिञ्जलः श्रेष्ठस् तथा दक्षिणसंस्थितः

ထို့အတူ အို ရာမ၊ «ပရတိလိုမ» ဟုခေါ်သော နိမိတ်နှင့် «ခရ» သည်လည်း အသံကြမ်းတမ်း၍ ပုံပျက်သံထွက်လျှင် ဘယ်ဘက်ဆိုင်ရာ နိမိတ်ဟုယူရသည်။ သို့သော် «ကပိဉ္ဇလ» သည် ညာဘက်တွင် တည်နေပါက အကောင်းဆုံး မင်္ဂလာနိမိတ်ဖြစ်သည်။

Verse 25

पृष्ठतो निन्दितफलस्तित्तिरिस्तु न शस्यते एणा वराहाः पृषता वामा भूत्वा तु दक्षिणाः

တိတ္တိရိ (ပျားငှက်မျိုး) ၏ အသံ သို့မဟုတ် လက္ခဏာကို နောက်ဘက်မှ ကြားရလျှင် အပြစ်တင်ရသော မင်္ဂလာမကောင်းသော အကျိုးကိုပေးသဖြင့် မသင့်တော်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် အဲဏ (သမင်)၊ ဝရာဟ (တောဝက်) နှင့် ပೃṣတ (အကွက်အပြောက် အန်တီလိုပ်) တို့သည် ဘယ်ဘက်တွင် ပေါ်လာလျှင် ညာဘက်ကဲ့သို့ မင်္ဂလာကောင်းသော အညွှန်းအဖြစ် ယူရသည်။

Verse 26

भवन्त्यर्थकरा नित्यं विपरीता विगर्हिताः वृषाश्वजम्बुकव्याघ्राः सिंहमार्जारगर्दभाः

ဤနိမိတ်များသည် အမြဲတမ်း အကျိုးအမြတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ သို့ရာတွင် ပြောင်းပြန်အနေအထားဖြင့် မြင်ရလျှင် အပြစ်တင်ရသော မင်္ဂလာမကောင်းဟုဆိုသည်။ ထိုအရာများမှာ နွားထီး၊ မြင်း၊ မြေခွေး (ဂျမ္ဘုက)၊ ကျား၊ ခြင်္သေ့၊ ကြောင် နှင့် မြည်း တို့ဖြစ်သည်။

Verse 27

वाञ्छितार्थकरा ज्ञेया दक्षिणाद्वामतो गताः शिवा श्यामाननाच्छूच्छूः पिङ्गला गृहगोधिका

ညာဘက်မှ ဘယ်ဘက်သို့ ရွေ့လျားလာသောအခါ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသူများဟု သိမှတ်ရသည်။ အမင်္ဂလာမဟုတ်ဘဲ သုခမင်္ဂလာရှိသော śivā၊ မျက်နှာမည်းသူ၊ «chūcchū» ဟုအော်သံ၊ အဝါညိုရောင် piṅgalā နှင့် အိမ်နံရံပုတ်သင် (gṛha-godhikā) တို့ဖြစ်သည်။

Verse 28

शूकरी परपुष्टा च पुन्नामानश् च वामतः प्रतिलोमास्तथेत्यादिः, सिंहमार्जारगर्दभा इत्य् अन्तः पाठः ज भ पुस्तकद्वये नास्ति स्त्रीसञ्ज्ञा भासकारूषकपिश्रीकर्णश्छित्कराः

«Śūkarī၊ Parapuṣṭā၊ Punnāmāna» ဟူ၍ ဆိုပြီး၊ ဘယ်ဘက်၌ ဖြစ်သောအရာများကို «pratiloma» (ပြန်လှန်/ဆန့်ကျင်) စသည်ဟု ခေါ်သည်။ အတွင်းဖတ်ပုဒ် «siṃha–mārjāra–gardabhā» သည် Ja နှင့် Bha ဟု အမှတ်ထားသော လက်ရေးမူနှစ်စောင်တွင် မတွေ့ရ။ ဤတို့သည် မိန်းမအမည်များဖြစ်၍ Bhāsakā၊ Ārūṣakā၊ Piśrīkarṇā နှင့် Chitkarā တို့ဖြစ်သည်။

Verse 29

कपिश्रीकर्णपिप्यीका रुरुश्येनाश् च दक्षिणाः जातीक्षाहिशशक्रोडगोधानां कीर्तनं शुभं

မျောက်၊ śrīkarṇa (ပုတ်သင်ငယ်တစ်မျိုး)၊ ပုရွက်ဆိတ်၊ ruru သမင်နှင့် သိမ်းငှက်တို့ကို ညာဘက်၌ တွေ့မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အမည်ခေါ်ဆိုခြင်းသည် မင်္ဂလာဖြစ်သည်။ ထို့အတူ မယ်လီပန်း (jasmine)၊ မင်္ဂုစ်၊ မြွေ၊ ယုန်၊ တောဝက်နှင့် အီဂွာနာတို့၏ အမည်ကို ကီර්တန (kīrtana) အဖြစ် ရွတ်ဆိုခြင်းလည်း မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

Verse 30

ततः सन्दर्शनं नेष्टं प्रतीपं वानरर्क्षयोः कार्यकृद्बली शकुनः प्रस्थितस्य हि यो ऽन्वहं

ထို့နောက် ဆန့်ကျင်သဘောဖြစ်သော တွေ့ဆုံမှုကို မလိုလားအပ်—ဥပမာ မျောက်နှင့် ဝက်ဝံတို့က မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ တွေ့ရခြင်း။ သို့သော် လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွက် ထွက်ခွာပြီးသူအတွက် အင်အားရှိ၍ အကျိုးပြုနိုင်သော နိမိတ်ငှက်သည် နေ့စဉ်လိုက်ပါလာလျှင် လုပ်ငန်းအောင်မြင်စေသူဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 31

भवेत्तस्य फलं वाच्यं तदेव दिवसं बुधैः मता भक्ष्यार्थिनो बाला वैरसक्तास्तथैव च

ပညာရှိတို့က ထိုအရာ၏ အကျိုး (နိမိတ်) ကို ထိုနေ့တနေ့တည်းအတွက်ပင် ပြောရမည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသူတို့ကို အစာရှာဖွေနေသော ကလေးများဟုလည်းကောင်း၊ ထို့အတူ ရန်ငြိုးတွင် စွဲလမ်းနေသူများဟုလည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 32

सीमान्तमभ्यन्तरिता विज्ञेया निष्फला द्विज एकद्वित्रिचतुर्भिस्तु शिवा धन्या रुतैर् भवेत्

အို ဒွိဇ၊ အိမ်/ခြံဝင်း၏ နယ်နိမိတ်အတွင်းမှ ကြားရသော ငှက်အော်သံကို «အကျိုးမရှိ» ဟု သိရမည်။ သို့ရာတွင် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ် သို့မဟုတ် လေးကြိမ် ကြားရလျှင် ထိုအော်သံများကြောင့် မင်္ဂလာဖြစ်၍ ကံကောင်းစေသည်။

Verse 33

पञ्चभिश् च तथा षड्भिरधन्या परिकीर्तिता सप्तभिश् च तथा धन्या निष्फला परतो भवेत्

အက္ခရာ ၅ လုံးပါသော ပဒ/ပာဒ တစ်ခုနှင့် ၆ လုံးပါသော ပဒကိုလည်း «မကောင်းကံ» ဟု ကြေညာထားသည်။ သို့သော် ၇ လုံးပါသော ပဒကို «ကောင်းကံ» ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ထက်ကျော်လွန်လျှင် «အကျိုးမရှိ» ဖြစ်သွားသည်။

Verse 34

नृणां रोमाञ्चजननी वाहनानां भयप्रदा ज्वालानला सूर्यमुखी विज्ञेया भयवर्धनी

သူမကို လူတို့တွင် ရင်တုန်ရောမန့် ဖြစ်စေသူ၊ စီးနင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် ယာဉ်ယန္တရားတို့အား ကြောက်ရွံ့မှု ပေးသူဟု သိကြရသည်။ «ဇ္ဝာလာနလာ» (မီးလျှံနှင့် မီး) နှင့် «သူရျမုခီ» (နေမျက်နှာရှိသူ) ဟူသော အမည်များဖြင့်လည်း သူမသည် ကြောက်ရွံ့မှုကို တိုးပွားစေသူဟု နားလည်ရမည်။

Verse 35

प्रथमं सारङ्गे दृष्टे शुभे देशे शुभं वदेत् संवत्सरं मनुष्यस्य अशुभे च शुभं तथा

ပထမဆုံးမြင်တွေ့ချိန်တွင် sāraṅga (နိမိတ်ငှက်) ကို မင်္ဂလာရှိသောနေရာ၌ မြင်ရလျှင် ထိုလူအတွက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကောင်းကျိုးကို ဟောကြားရမည်။ ထို့အပြင် မင်္ဂလာမရှိသောနေရာ၌ မြင်ရသော်လည်း (ဤနိမိတ်အတွက်) မင်္ဂလာဟုပင် ကြေညာရမည်။

Verse 36

तथाविधन्नरः पश्येत्सारङ्गं प्रथमे ऽहनि आत्मनश् च तथात्वेन ज्ञातव्यं वत्सरं फलं

ထိုသို့ သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း ပြုမူသော လူတစ်ယောက်သည် ပထမနေ့၌ sāraṅga (စပော့တက်ဒီးယား/စရင်္ဂ) ကို မြင်လျှင် ထိုနိမိတ်တစ်ခုပင်ဖြင့် မိမိအပေါ် သက်ရောက်မည့် အကျိုးရလဒ်ကို တစ်နှစ်ပတ်လုံးအတွက် သိမှတ်ရမည်။

Frequently Asked Questions

A structured omen-taxonomy: (1) dīpta vs śānta outcome logic, (2) a sixfold classification by time, direction, place, karaṇa, sound, and species with a stated hierarchy of interpretive strength, and (3) operational rules for journeys and military movement based on right/left positioning and encounter patterns.

By disciplining decision-making under dharma: interpreting signs is framed as restraint, attentiveness, and right action (not panic), supporting social order (Rājadharma) while cultivating personal vigilance and ethical conduct aligned with puruṣārthas.