Adhyaya 297

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुरणे विषहृन्मन्त्रौषधं नाम षन्नवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः गोनसादिचिकित्सा अग्निरुचाच गोनसादिचिकित्साञ्च वशिष्ठ शृणु वच्मि ते ह्रीं ह्रीं अमलपक्षि स्वाहा ताम्बूलखादनान्मन्त्री हरेन्मण्डलिनो विषं

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “အဆိပ်ဖယ်ရှားသော မန္တရနှင့် ဆေးဝါး” ဟုခေါ်သော အခန်း ၂၉၇ ပြီးဆုံးသည်။ ယခု အခန်း ၂၉၈ “ဂိုနတ်စ် (gonas) နှင့် အခြားမြွေကိုက်ကုသနည်း” စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်— “ဝသိဋ္ဌ၊ နားထောင်လော့၊ gonas နှင့် အခြားမြွေတို့၏ ကုသနည်းကို ငါပြောမည်။ (ရွတ်ဆို) ‘ဟ்ரீṃ ဟ்ரீṃ အမလပက္ခိ စွာဟာ’။ မန္တရရွတ်ပြီးနောက် တမ္ဘူလ (ကွမ်း) စားလျှင် မဏ္ဍလင် မြွေ၏ အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။”

Verse 2

लशुनं रामठफलं कुष्ठाग्निव्योषकं विषे स्नुहीक्षीरं गव्यघृतं पक्षं पीत्वाहिजे विषे

အဆိပ်သင့်ရာတွင် ကြက်သွန်ဖြူ၊ rāmaṭha သီး၊ kuṣṭha၊ agni (citraka) နှင့် tryoṣa (စပ်သုံးမျိုး) ကိုပေးရမည်။ မြွေကိုက်အဆိပ်အတွက် snuhī နို့ရည် (latex) ကို နွားဂျီ (ghee) နှင့်ရော၍ တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (၁၄ ရက်) သောက်ရမည်။

Verse 3

अथ राजिलदष्टे च पेया कृष्णा समैन्धवा आज्यक्षौद्रशकृत्तोयं पुरीतत्या विषापहं

ယခု rājilā (အဆိပ်ပြင်းမြွေ) ကိုက်ရာတွင် kṛṣṇā (ငရုတ်ကောင်းအမည်း) နှင့် ကျောက်ဆားပါသော ပေယာ (ရည်ပါးဆန်ပြုတ်) ကိုပေးရမည်။ ထို့ပြင် ghee၊ ပျားရည်၊ နွားချေးရေကို purītatyā နှင့်အတူရောစပ်ပေးလျှင် အဆိပ်ဖြေ ဆေးဖြစ်သည်။

Verse 4

सकृष्णाखण्डदुग्धाज्यं पातव्यन्तेन माक्षिकं व्योषं पिच्छं विडालास्थि नकुलाङ्गरुहैः समैः

အမည်းသကြား၊ နို့နှင့် ghee တို့နှင့်ရောစပ်၍ ပျားရည်ကိုလည်း အတူသောက်ရမည်။ ထို့ပြင် vyōṣa (စပ်သုံးမျိုး—ခြောက်ဂျင်း၊ ငရုတ်ကောင်းအမည်း၊ ငရုတ်ကောင်းရှည်) ကို တူညီသောအချိုးဖြင့် ပ羽 (feather down)၊ ကြောင်အရိုး၊ နှင့် နကူလ (mongoose) ကိုယ်ခန္ဓာမွေးတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ရမည်။

Verse 5

चूर्णितैर् मेषदुग्धाक्तैर् धूपः सर्वविषापहः रोमनिर्गुण्डिकाकोकवर्णैर् वा लशुनं समं

သိုးနို့ဖြင့်စိုစွတ်အောင်လုပ်ထားသော အမှုန့်ပြုထားသည့် ဆေးပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်သော မီးခိုးဆေး (dhūpa) သည် အဆိပ်အမျိုးမျိုးကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် roma၊ nirguṇḍikā နှင့် kokavarṇa ကို ကြက်သွန်ဖြူနှင့် အချိုးညီညီ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်သည်။

Verse 6

मुनिपत्रैः कृतस्वेदं दष्टं काञ्चिकपाचितैः मूषिकाः षोडश प्रोक्ता रसङ्कार्पासजम्पिवेत्

mūṣikā (ကြွက်/ကြွက်ကြီး) အမျိုးအစား ၁၆ မျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။ ကိုက်ခံရပါက muni အရွက်ဖြင့် အပူဖိ (sweda) လုပ်၍၊ kāñcikā (ချဉ်ရည်/ချဉ်ဖျော်ရည်) ဖြင့်ချက်ထားသော ဆေးပြင်ကို ပေးသုံးရမည်။ ထို့ပြင် kārpāsa နှင့် jambu ပါဝင်သော rasa (ဆေးရည်) ကို သောက်ရမည်။

Verse 7

सतैलं मूषिकार्तिघ्नं फलिनीकुसुमन्तथा सनागरगुडम्भक्ष्यं तद्विषारोचकापहं

ဆီနှင့်အတူ သောက်သုံးလျှင် ကြွက်ကြောင့်ဖြစ်သော နာကျင်မှု/ဒုက္ခ (ကိုက်နာ၊ အဆိပ်) ကို သက်သာစေသည်။ ထို့အပြင် phalinī ပန်းကို ဆုန်ဋ္ဌီ (ခြောက်သွေ့ဂျင်း) နှင့် ဂုဍ (jaggery) ဖြင့် စားသုံးလျှင် ထိုအဆိပ်ကြောင့် ဖြစ်လာသော အစာမစားချင်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 8

चिकित्सा विंषतिर्भूता लूताविषहरो गणः पद्मकं पाटली कुष्ठं नतमूशीरचन्दनं

ဤသည်မှာ ကုသနည်း ၂၀ မျိုးဖြစ်သည်။ လူးတာ (ပင့်ကူအဆိပ်) ကို ချေဖျက်သော ဆေးအုပ်စုမှာ padmaka၊ pāṭalī၊ kuṣṭha၊ nata၊ uśīra နှင့် candana တို့ဖြစ်သည်။

Verse 9

निर्गुण्डी शारिवा शेलु लूतार्तं सेचयेज्जलैः गुञ्जानिर्गुण्डिकङ्कोलपर्णं शुण्ठी निशाद्वयं

ပင့်ကူကိုက်ခြင်း/ပင့်ကူအဆိပ်ကြောင့် နာကျင်သူအတွက် nirguṇḍī၊ śārivā နှင့် śelu တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ရေဖြင့် ထိခိုက်ရာကို ဆေးကြော/ရေချိုးပေးရမည်။ ထို့ပြင် guñjā၊ nirguṇḍī၊ kaṅkola အရွက်၊ śuṇṭhī (ခြောက်ဂျင်း) နှင့် niśā နှစ်မျိုး (နနွင်းနှင့် daruharidrā) ပါဝင်သော ဆေးပြင်ကို သုံးရမည်။

Verse 10

करञ्जास्थि च तत्पङ्कैः वृश्चिकार्तिहरं शृणु मञ्जिष्ठा चन्दनं व्योषपुष्पं शिरीषकौमुदं

ယခု နားထောင်ပါ—ကင်းမြီးကောက်ကိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှုကို သက်သာစေသော ဆေးနည်းတစ်ရပ်မှာ karañja အစေ့/အရိုးနှင့် ၎င်း၏ လိမ်းပတ်(ပျစ်ပျစ်)ကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် mañjiṣṭhā၊ စန္ဒန(စန္ဒကူး)၊ vyoṣa (အဟင်းခတ်စပ် ၃ မျိုး) ၏ ပန်းများ၊ śirīṣa နှင့် kaumuda တို့ကိုလည်း ထည့်သုံးရသည်။

Verse 11

संयोज्याश् चतुरो योगा लेपादौ वृश्चिकापहाः ॐ नमो भगवते रुद्राय चिवि छिन्द किरि भिन्द खड्गे न छेदय शूलेन भेदय चक्रेण दारय ॐ ह्रूं फट् मन्त्रेण मन्त्रितो देयो गर्धभादीन्निकृन्तति

ဆေးဖော်စပ်နည်း ၄ မျိုးကို ပေါင်းစပ်ရမည်။ လိမ်းဆေးနှင့် ဆက်စပ်အသုံးများအဖြစ် ကင်းမြီးကောက်အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားသည်။ (မန္တရကို ရွတ်ဆိုရမည်) «Oṃ၊ ဘဂဝတေ ရုဒ္ရာယ နမော—civi; chinda (ဖြတ်); kiri (ထိုးဖောက်); bhinda (ခွဲ); ‘ဓားဖြင့် ဖြတ်’; ‘လှံဖြင့် ထိုး’; ‘စက်ရ(ချക്ര)ဖြင့် ခွဲဖျက်’—Oṃ hrūṃ phaṭ»။ ဤမန္တရဖြင့် အာဏာတင်ပြီးနောက် ပေးသုံးရမည်; ကင်းမြီးကောက်နှင့် အလားတူ အဆိပ်ကြောင့် ဖြစ်သော ဝေဒနာကို ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 12

त्रिफलोशीरमुस्ताम्बुमांसीपद्मकचन्दनं अजाक्षीरेण पानादेर्गर्धभादेर्विषं हरेत्

Triphala၊ uśīra (ဗက်တီဗာ)၊ mustā၊ ambu (အေးမြသော ရေပြင်ဆင်မှု)၊ māṁsī၊ padmaka နှင့် candana (စန္ဒကူး) တို့ကို ဆိတ်နို့နှင့်အတူ သောက်စေပါက၊ မြည်းနှင့် အလားတူ တိရစ္ဆာန်များကိုက်ခြင်းမှ ဖြစ်သော အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

Verse 13

हरेत् शिरीषपञ्चाङ्गं व्योषं शतपदीविषं सकन्धरं शिरीषास्थि हरेदुन्दूरजं विषं

śirīṣa သစ်ပင်၏ အစိတ်အပိုင်း ၅ မျိုး (pañcāṅga)၊ vyoṣa (အဟင်းခတ်စပ် ၃ မျိုး) နှင့် ခြေတံများသော ပိုး(centipede) အဆိပ်အတွက် ဆန့်ကျင်ဆေးကို ပေးသုံးရမည်။ ထို့အတူ sakandhara နှင့် śirīṣa အစေ့/အရိုးကိုလည်း ပေးသုံးပါက၊ ကြွက်/ကြွက်ကြီးမှ ဖြစ်သော အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားသည်။

Verse 14

व्योषं ससर्पिः पिण्डीतमूलमस्य विषं हरेत् तत्पक्षैर् इति ज , ञ , ट च चिरि इति ज क्षारव्योषवचाडिङ्गुविडङ्गं सैन्धवन्नतं

Trikaṭu (ခြောက်သွေ့ဂျင်း၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ငရုတ်ရှည်) ကို ဂျီ(ထောပတ်)နှင့် ရောပြီး သတ်မှတ်ထားသော အပင်၏ အမြစ်ကို ထောင်းချေကာ ပေါင်းသုံးလျှင် ဤအဆိပ်ကို ဖယ်ရှားသည်။ ဤအဆိပ်အမျိုးအစားအတွက် “ja, ña, ṭa” ဟူသော အက္ခရာအုပ်စု မှတ်သားနည်းကို သင်ကြားထားပြီး “ciri” ဟူသော အညွှန်းလည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် အယ်လ်ကလီ(ခ္ෂာရ) ပြင်ဆင်မှုကို trikaṭu၊ vacā (sweet flag)၊ iṅgu (အာဆာဖီတီဒါမျိုး ရေဇင်)၊ viḍaṅga၊ saindhava (ကျောက်ဆား) နှင့် nnata (ဆေးပင်တစ်မျိုး) တို့နှင့် ပေါင်းစပ်၍ အန္တရာယ်ကင်းဆေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 15

अम्बष्ठातिबलाकुष्ठं सर्वकीटविषं हरेत् यष्टिव्योषगुडक्षीरयोगः शूनो विषापहः

အမ္ဗဿ္ဌာ၊ အတိဗလာ၊ ကုဿ္ဌ ဟူသော ဆေးပင်ပေါင်းစပ်မှုသည် ပိုးမွှားအမျိုးမျိုး၏ အဆိပ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ယဿ္ဋိ (လီကော်ရစ်)၊ ဗျိုးသ (စပ်သုံးမျိုး)၊ ဂုဍ (ကြံသကြား) နှင့် နို့တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆေးရည်သည် ဖောင်းရောင်ခြင်းနှင့် အဆိပ်ကို ပျောက်ကင်းစေသော အန္တီဒုတ် ဖြစ်သည်။

Verse 16

ॐ सुभद्रायै नमः ॐ सुप्रभायै नमः यान्यौषधानि गृह्यन्ते विधानेन विना जनैः

“အိုမ်၊ သုဘဒြာအား နမော; အိုမ်၊ သုပြဘာအား နမော။” လူတို့က သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းမရှိဘဲ စုဆောင်းယူသော ဆေးပင်များသည်—

Verse 17

तेषां वीजन्त्व्या ग्राह्यमिति ब्रह्माब्रवीच्च ताम् ताम्प्रणम्यौषधीम्पश्चात् यवान् प्रक्षिप्य मुष्टिना

ဗြဟ္မာကလည်း “လေဖြန်း၍ (ပန်ကာဖြင့်) လှုပ်နှိုးကာ စုဆောင်းရမည်” ဟု မိန့်ကြား하였다။ ထို့နောက် ဆေးပင်တစ်ပင်ချင်းစီကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် လက်တစ်ဆုပ်ဖြင့် ယဝ (မုယော) စေ့များကို ပူဇော်အဖြစ် ချလိုက်ရမည်။

Verse 18

दश जप्त्वा मन्त्रमिदं नमस्कुर्यात्तदौषधं त्वामुद्धराम्यूर्ध्वनेत्रामनेनैव च भक्षयेत्

မန်တရားဤကို ဆယ်ကြိမ် ဂျပ်ပြီးနောက် ရိုသေစွာ နမောပြုရမည်။ ထို့နောက် ဆေးပင်ကို ရည်ညွှန်း၍ “အို ဆေးပင်ရေ၊ ငါသည် သင့်ကို နှုတ်ယူ (အမြစ်ဖြုတ်) မည်—အပေါ်သို့ မျက်စိတင်သောသူ” ဟု ဆိုကာ ထိုပူဇော်နည်း/မန်တရားတည်းဖြင့်ပင် စားသုံးရမည်။

Verse 19

नमः पुरुषसिंहाय नमो गोपालकाय च आत्मनैवाभिजानाति रणे कृष्णपराजयं

ပုရုෂ-သိင်္ဟ (နೃසිṃဟ) အား နမော၊ ဂိုပါလ (နွားထိန်း) အားလည်း နမော။ မိမိတစ်ဦးတည်းဖြင့်ပင် စစ်မြေပြင်၌ ကృష్ణ၏ ရှုံးနိမ့်ခြင်းကို သိမြင်လာသည်။

Verse 20

एतेन सत्यवाक्येन अगदो मे ऽस्तु सिध्यतु नमो वैदूर्यमाते तन्न रक्ष मां सर्वविषेभ्यो गौरि गान्धारि चाण्डालि मातङ्गिनि स्वाहा हरिमाये औषधादौ प्रयोक्तव्यो मन्त्रो ऽयं स्थावरे विषे

ဤသစ္စာစကားဖြင့် ငါ၏ အဂဒ (အဆိပ်ဖြေ) သည် ပြီးမြောက်စေပါစေ။ ဝိုင်ဒူရျမాతာ အရှင်မ၊ နမော—အဆိပ်အမျိုးမျိုးမှ ငါ့ကို ကာကွယ်ပါ။ ဂေါရီ၊ ဂန္ဓာရီ၊ စဏ္ဍာလီ၊ မာတင်္ဂိနီ—ဆွာဟာ! ဟရိမာယာ အရှင်မ—ဤမန္တရားကို ဆေးဝါးတို့တွင် အသုံးချရမည်၊ မရွေ့မလျားသော အရာများမှ ဖြစ်သော အဆိပ်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 21

भुक्तमात्रे स्थिते ज्वाले पद्मं शीताम्बुसेवितं पाययेत्सघृतं क्षौद्रं विषञ्चेत्तदनन्तरं

စားသောက်ပြီးချင်း မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်မှု စတင်ပေါ်လာသည့်အခါ၊ အေးမြသောရေဖြင့် စိမ်၍ ပြင်ဆင်ထားသော ကြာပန်းကို ဂျီ (ghee) နှင့် ပျားရည်နှင့်အတူ သောက်စေရာမည်။ ထို့နောက် အဆိပ်ကို သင့်လျော်သလို ဆက်လက်ကုသရမည်။