Adhyaya 293
AyurvedaAdhyaya 29341 Verses

Adhyaya 293

Mantra-paribhāṣā (मन्त्रपरिभाषा) — Colophon/Closure

ဤအခန်းသည် “Mantra-paribhāṣā” ဟုခေါ်သော မန္တရပညာဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်အပိုင်း၏ တရားဝင်အဆုံးသတ် (colophon) ဖြစ်ပြီး၊ အဂ္နేయစနစ်အတွင်း မန္တရအသုံးအနှုန်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်များကို နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းလင်းထားသည့် အကြောင်းအရာ ပြီးဆုံးကြောင်းကို အမှတ်အသားပြုသည်။ အဂ္နိပုရာဏ၏ စွယ်စုံကျမ်းဆန်သော လှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဤကဲ့သို့သော အဆုံးသတ်စာသားများသည် စာရေးသူအမှတ်အသားသာမက၊ mantra-śāstra (သန့်ရှင်းသောအသံ၏ သီအိုရီနှင့် မှန်ကန်သုံးစွဲမှု) မှ မန္တရ၊ အချိန်ကာလနှင့် ရောဂါခွဲခြားသတ်မှတ်မှုတို့ ပေါင်းစည်းကာ ကိုယ်ခန္ဓာအရေးပေါ်ကိုင်တွယ်မှု (အာယုဗေဒနှင့် အဆိပ်ကုသမှု) သို့ ကူးပြောင်းသည့် အဆင့်ပြောင်းလဲမှုကိုလည်း ပြသသည်။ ထို့ကြောင့် ဘာသာ/ရိုးရာနည်းလမ်းမှန်ကန်မှုနှင့် ကာကွယ်ကုသရေးတွင် လက်တွေ့အသုံးချမှုတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး၊ śabda (မန္တရ) ကို လောကီအရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ဓမ္မ၏ ကိရိယာအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည့် အဂ္နేయလက္ခဏာကို ထင်ရှားစေသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे मन्त्रपरिभाषा नाम द्विनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नागलक्षणानि अग्निरुचाच नागादयो ऽथ भावादिदशस्थानानि कर्म च सूतकं दष्टचेष्टेति सप्तलक्षणमुच्यते

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “မန္တရပရိဘာသာ” (မန္တရ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ စကားလုံးများ) ဟု အမည်ရသော အခန်း ၂၉၃ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၉၄ “နာဂလက္ခဏာနိ” (မြွေတို့၏ လက္ခဏာများ) ကို စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်ကြားသည်– မြွေတို့နှင့် ဆင်တူသတ္တဝါများအကြောင်း၌ “ဘဟာဝ” (အတွင်းစိတ်သဘောထား) မှ စသော နေရာ ၁၀ ခုနှင့်အတူ “ကర్మ” (လုပ်ရပ်) “ဆူတက” (မွေးဖွား/သေဆုံးကြောင့် မသန့်ရှင်းမှု) နှင့် “ဒဿ္ဋ-ချက်ဿာ” (ကိုက်ခံရသူ၏ အပြုအမူ) တို့ကို ပေါင်း၍ စုစုပေါင်း စစ်ဆေးသိမြင်ရန် လက္ခဏာ ၇ ပါးဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 2

शेषवासुकितक्षाख्याः कर्कटो ऽब्जो महाम्बुजः शङ्खपालश् च कुलिक इत्य् अष्टौनागवर्यकाः

Śeṣa၊ Vāsuki၊ Takṣaka၊ Karkaṭa၊ Abja၊ Mahāmbuja၊ Śaṅkhapāla နှင့် Kulika — ဤတို့ကို နာဂမင်းကြီး အထွတ်အထိပ် ၈ ပါးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 3

दशाष्टपञ्चत्रिगुणशतमूर्धान्वितौ क्रमात् विप्रौ नृपो विशौ शूद्रौ द्वौ द्वौ नागेषु कीर्तितौ

အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ဗြာဟ္မဏ၊ မင်း၊ ဝိုင်ရှျ၊ နှင့် ရှူဒြာတို့ကို နာဂအရေအတွက် ၁၀၊ ၈၊ ၅၊ ၃ နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုထားပြီး၊ အတန်းတစ်တန်းစီတွင် နှစ်ဦးစီကို နာဂတို့အနက် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 4

तदन्वयाः पञ्चशतं तेभ्यो जाता असंख्यकाः फणिमण्डलिराजीलवातपित्तकफात्मकाः

သူတို့၏ မျိုးရိုးမှ အမျိုးအစား ၅၀၀ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် မရေတွက်နိုင်အောင် အခြားများစွာ မွေးဖွားလာသည်—phaṇin၊ maṇḍalin၊ rājīla ဟူ၍ ခွဲကာ၊ ထို့ပြင် vāta၊ pitta၊ kapha သဘောသဘာဝရှိသူများဟုလည်း သတ်မှတ်သည်။

Verse 5

व्यन्तरा दोषमिश्रास्ते सर्पां दर्वीकराः स्मृताः रथाङ्गलाङ्गलच्छत्रस्वस्तिकाङ्कुशधारिणः

ထို Vyantara များသည် (သီလပိုင်း) အပြစ်အနာအဆာ ရောနှောနေကြပြီး၊ မြွေတို့အနက် Darvīkara အမျိုးအစားဟု မှတ်ယူကြသည်။ သူတို့သည် ရထားဘီး(စက္ကရ)၊ လယ်ထွန်(လောင်းဂလ)၊ ထီး(ချတ်ရ)၊ ဆွတ်စတိက နှင့် အင်္ကူရှ(ဆင်မောင်းတံ) တို့၏ သင်္ကေတများကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။

Verse 6

गोनसा मन्दगा दीर्घा मण्डलैर् विधैश्चिताः रथाङ्गलाङ्गलत्रमुष्टिकाङ्कुशधारिण इति ख स्थिता इति ख राजिलाश्चित्रिताः स्निग्धास्तिर्यगूर्ध्वञ्च वाजिभिः

Gonasa မြွေများသည် လှုပ်ရှားမှုနှေးကွေး၍ ကိုယ်ခန္ဓာရှည်လျားကာ စက်ဝိုင်းပုံအမှတ်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်—ရထားဘီး၊ လယ်ထွန်၊ tramuṣṭikā (တုတ်/လက်သီး) နှင့် အင်္ကူရှ သင်္ကေတတို့ကဲ့သို့။ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် rājīla လိုင်းများကွက်ကွက်ပြားပြားရှိ၍ တောက်ပြောင်ကာ မြင်းတို့တွင်မြင်ရသကဲ့သို့ အလျားလိုက်နှင့် အနံလိုက် အစင်းများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။

Verse 7

व्यन्तरा मिश्रचिह्नाश् च भूवर्षाग्नेयवायवः चतुर्विधास्ते षड्विंशभेदाः षोडश गोनसाः

ဗျန္တရများသည် အမျိုးအစား ၄ မျိုးရှိသည်—အမှတ်အသားရောနှောသောသူများ၊ မြေဒေသဆိုင်ရာ၊ မီးသဘောဆိုင်ရာ၊ လေသဘောဆိုင်ရာ။ ထို့ပြင် အခွဲအမျိုး ၂၆ မျိုးရှိပြီး «ဂိုဏသ» ၁၆ မျိုးလည်း ရှိသည်။

Verse 8

त्रयोदश च राजीला व्यन्तरा एकविंशतिः ये ऽनुक्तकाले जायन्ते सर्पास्ते व्यन्तराः स्मृताः

ရာဇီလာ ၁၃ မျိုးရှိပြီး ဗျန္တရ ၂၁ မျိုးရှိသည်။ မဖော်ပြထားသော/မင်္ဂလာမဟုတ်သော အချိန်တွင် မွေးဖွားလာသော မြွေများကို «ဗျန္တရ» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 9

आषाढादित्रिमासैः स्याद्गर्भो माषचतुष्टये अण्ड्कानां शते द्वे च चत्वारिंशत् प्रसूयते

အာෂာဍ္ဍမှစ၍ ကိုယ်ဝန်ကာလသည် သုံးလဟု ဆိုကြသည်။ မာෂ ၄ ခုအတိုင်းအတာအတွက် ဥ ၂၄၀ လုံး ထုတ်ပေါက်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 10

सर्पा ग्रसन्ति सूतौघान् विना स्त्रीपुन्नपुंसकान् उन्मीलते ऽक्षि सप्ताहात् कृष्णो मासाद्भवेद्वहिः

မြွေများသည် မွေးကင်းစအစုအဝေးများကို ဖမ်းယူသွားကြသည်၊ သို့သော် မိန်းမ၊ ယောက်ျား သို့မဟုတ် မပုရိသ (တတိယလိင်/အင်အားမရှိသူ) ဟု သတ်မှတ်ထားသူများကို မပါဝင်စေ။ မျက်စိသည် ၇ ရက်အကြာတွင် ဖွင့်လာပြီး၊ တစ်လအကြာတွင် အမဲရောင်သည် အပြင်ဘက်တွင် ထင်ရှားလာသည်။

Verse 11

द्वादशाहात् सुबोधः स्यात् दन्ताः स्युः सूर्यदर्शनात् द्वात्रिंशद्दिनविंशत्या चतस्रस्तेषु दंष्त्रिकाः

၁၂ ရက်အကြာတွင် ကလေးသည် နားလည်တုံ့ပြန်မှု ရှင်းလင်းလာသည်။ နေကို မြင်ရသောအခါ သွားများ စတင်ပေါက်လာသည်။ ၃၂ ရက်အတွင်း ၂၀ ရက်မြောက်တွင် ၎င်းတို့ထဲ၌ ခွေးသွား ၄ ချောင်း ရှိလာသည်။

Verse 12

कराली मकरी कालरात्री च यमदूतिका एतास्ताः सविषा दंष्ट्रा वामदक्षिणपार्श्वगाः

ကရာလီ၊ မကာရီ၊ ကာလာရాత్రီ၊ ယမဒူတိကာ—ဤအမျိုးသမီးသတ္တိများသည် အဆိပ်ရှိသော သွားစွယ်များကို ကိုင်ဆောင်၍ ဘယ်ဖက်နှင့် ညာဖက်ဘက်ခြမ်းတို့တွင် ကာကွယ်သူအဖြစ် တည်ရှိကြသည်။

Verse 13

षन्मासान्मुच्यते कृत्तिं जोवेत्सष्टिसमाद्वयं नागाः सूर्यादिवारेशाः सप्त उक्ता दिवा निशि

ခြောက်လအတွင်း၌ လူတစ်ဦးသည် «ကೃတ္တိ» (အရေခွံချွတ်၍ အသက်မွေးသူ/အရေပြားလုပ်ငန်း) အခြေအနေမှ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဆို၏။ ထို့ပြင် အချိန်ခွဲခြားမှု ၆၀ နှစ်စုံ (နှစ်စုသော ၆၀) ကို သိမှတ်ရမည်။ နာဂများသည် တနင်္ဂနွေနေ့မှ စ၍ အပတ်စဉ်နေ့ရက်တို့၏ အရှင်များဖြစ်၍ နေ့နှင့်ညအတွက် ခုနစ်ပါးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 14

स्वेषां षट् प्रतिवारेषु कुलिकः सर्वसन्धिषु शङ्खेन वा महाब्जेन सह तस्योदयो ऽथवा

သူတို့၏ ပြန်လှည့်ခြောက်ကြိမ် (လှည့်ပတ်မှု) တိုင်းတွင် «ကူလိက» (လိမ်ဝိုင်း/စပိုင်ရယ်) သည် ဆုံချက်တိုင်း၌ ရှိနေသည်။ ထို့၏ ပေါ်ထွန်းခြင်း (ဥဒယ) သည် «ရှင်ခ» (ခရုခွံ) နှင့်အတူ သို့မဟုတ် «မဟာဗ္ဇ» (ကြာပန်းကြီး) နှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆို၏။

Verse 15

द्वयीर्वा नाडिकामन्त्रमन्त्रकं कुलिकोदयः दुष्टः स कालः सर्वत्र सर्पदंशे विशेषतः

အမင်္ဂလာသော နာဍိကာ နှစ်ခုအတွင်းဖြစ်စေ၊ «ကူလိကောဒယ» (ကူလိက ပေါ်ထွန်းချိန်) ဟုခေါ်သော အချိန်၌ဖြစ်စေ၊ ထိုကာလသည် မန္တရအသုံးပြုရန် မကောင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုအချိန်သည် အခမ်းအနားအကုန်လုံးတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေပြီး အထူးသဖြင့် မြွေကိုက်ရာတွင် ပို၍ ထိခိုက်သည်။

Verse 16

कृत्तिका भरणी स्वाती मूलं पूर्वत्रयाश्वनी विशाखार्द्रा मघाश्लेषा चित्रा श्रवणरोहिणी

ကృတ္တိကာ၊ ဘရဏီ၊ စွာတီ၊ မူလ၊ ပူರ್ವာ သုံးပါး၊ အရှွိနီ၊ ဝိသာခာ၊ အာဒြာ၊ မဃာ၊ အာရှ္လေရှာ၊ စိတ္ရာ၊ ရှရဝဏ၊ နှင့် ရိုဟိဏီ။

Verse 17

हस्ता मन्दकुजौ वारौ पञ्चमी चाष्टमी तिथिः नाडिकामात्रसन्त्रकमिति ञ विनिर्दिशेदिति क , ख , ज , ट च षष्ठी रैक्ता शिवा निन्द्या पञ्चमी च चतुर्दशी

နက္ခတ် «ဟတ္သာ» (Hastā) သည် စနေ (စနိ) နှင့် အင်္ဂါ (မင်္ဂလ) နေ့များတွင် ကျရောက်လျှင် လတိထိ ၅ နှင့် ၈ ကို «နာဍိကာ» (nāḍikā) တစ်ခဏသာ ကြာသော အတားအဆီး ဖြစ်စေသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဤကို «ña» အမျိုးအစားဟု ဆိုသည်။ ထို့အတူ ka, kha, ja နှင့် ṭa အမျိုးအစားများတွင် တိထိ ၆ သည် «အလွတ်» (အကျိုးမရှိ) ဖြစ်ပြီး «śivā» သည် ကန့်ကွက်ရမည်၊ တိထိ ၅ နှင့် ၁၄ ကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 18

सन्ध्याचतुष्टयं दुष्टं दग्धयोगाश् च राशयः एकद्विबहवो दंशा दष्टविद्धञ्च खण्डितम्

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဆုံချက်လေးခု (sandhyā) သည် duṣṭa (ပိုးဝင်၍ ပျက်စီးခြင်း) ဖြစ်လွယ်သည်။ မီးလောင်ဒဏ်နှင့် ဆက်စပ်သော အခြေအနေအစုများလည်း ရှိသည်။ ကိုက်ဒဏ် (daṃśa) သည် တစ်ချက်၊ နှစ်ချက် သို့မဟုတ် အများအပြား ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဒဏ်ရာများတွင် ကိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော၊ ထိုးဖောက်/ထိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော၊ နှင့် ချွတ်ပြဲ သို့မဟုတ် အပိုင်းပိုင်း ကွဲသွားသော ဒဏ်ရာများ ပါဝင်သည်။

Verse 19

अदंशमवगुप्तं स्याद्दंशमेवं चतुर्विधम् त्रयो द्व्येकक्षता दंशा वेदना रुधिरोल्वणा

ကိုက်ရာအမှတ်အသား မရှိသော အဖု/ဒဏ်ရာကို «အဝဂုပ္တ» (avagupta) ဟု ခေါ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဖုံးကွယ်နေသော မကိုက်ဒဏ်ဖောင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ကိုက်ဒဏ် (daṃśa) သည် လေးမျိုးရှိပြီး၊ ထိုအနက် အပေါက်သုံးပေါက်၊ နှစ်ပေါက် သို့မဟုတ် တစ်ပေါက်ရှိသော ကိုက်ဒဏ်များ—နာကျင်မှုနှင့် သွေးယိုများခြင်းဖြင့် လက္ခဏာပြသည်။

Verse 20

नक्तन्त्वेकाङ्घ्रिकूर्माभा दंशाश् च यमचोदिताः दीहीपिपीलिकास्पर्शी कण्ठशोथरुजान्वितः

ထို့နောက် ယမ (Yama) ၏ အမိန့်ကြောင့် ညအချိန် လှည့်လည်သွားလာသော၊ လိပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ခြေတစ်ချောင်းသာရှိသည့် ကိုက်တတ်သော သတ္တဝါများက သူ့ကို တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ထို့ပြင် စူးရှသော ပိုးမွှားများနှင့် ပုရွက်ဆိတ်တို့ ထိတွေ့မှုကြောင့်လည်း နှိပ်စက်ခံရပြီး လည်ချောင်းဖောင်းခြင်းနှင့် နာကျင်မှုကို ခံစားရသည်။

Verse 21

सतोदो रन्थितो दंशः सविषो न्यस्तनिर्विषः देवालये शून्यगृहे वल्मीकोद्यानकोटरे

ကိုက်/တုတ်ဒဏ် (daṃśa) သည် ထိုးစူးသည့် အမျိုးအစား၊ ဆုတ်ဖြဲ၍ လှုပ်ခတ်သည့် အမျိုးအစား၊ အဆိပ်ရှိသည့် အမျိုးအစား၊ သို့မဟုတ် အဆိပ်ကို ထည့်ပြီးသား (သို့မဟုတ် အဆိပ်ကုန်သွားသော) အမျိုးအစား ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော သတ္တဝါများ/ဒဏ်ရာများကို ဘုရားကျောင်းတွင်၊ လူမနေသော အိမ်တွင်၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (valmīka) တွင်၊ ဥယျာဉ်တွင်၊ သို့မဟုတ် အပေါက်/အခေါင်းအတွင်းတွင် တွေ့ရနိုင်သည်။

Verse 22

रथ्यासन्धौ श्मशाने च नद्याञ्च सिन्धुसङ्गमे द्वीपे चतुष्पथे सौधे गृहे ऽब्जे पर्वताग्रतः

လမ်းဆုံ၌၊ သင်္ချိုင်းမြေ၌၊ မြစ်ကမ်း၌နှင့် မြစ်သည် ပင်လယ်နှင့် ဆုံရာတွင်၊ ကျွန်းပေါ်၌၊ လမ်းလေးခွဆုံ၌၊ အထပ်မြင့်အိမ်ကြီး၌၊ အိမ်အတွင်း၌၊ ကြာပန်းပေါ်၌၊ တောင်ထိပ်ရှေ့၌—ဤတို့ကို ဂျပ်ပ (japa) နှင့် ဝရတ (vrata) စသည့် အကျင့်ပူဇော်ရေးအတွက် အာနုဘော်ရှိသော နေရာများဟု ကြေညာသည်။

Verse 23

विलहद्वारे जीर्णकूपे जीर्णवेश्मनि कुड्यके शिग्रुश्लेष्मातकाक्षेषु जम्बू डुम्बरेणेषु च

ပျက်စီး၍ ဟာနေသော တံခါးပေါက်၊ အိုမင်းပျက်ယွင်းသော ရေတွင်း၊ ပုပ်ပွားယိုယွင်းသော အိမ်၊ ပျက်စီးသော နံရံ—ထို့အတူ śigru၊ śleṣmātaka၊ akṣa သစ်ပင်များအကြား၌ နေထိုင်ခြင်းနှင့် jambū၊ ḍumbara သစ်ပင်များအကြား၌လည်း—နေအိမ်/နေရာအတွက် ချို့ယွင်းချက်၊ မင်္ဂလာမကောင်းသော အခြေအနေများဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 24

वटे च जीर्णप्राकारे खास्यहृत्कक्षजत्रुणि तालौ शङ्खे गले मूर्ध्नि चिवुके नाभिपादयोः

ထို့ပြင် (အနာ/ဒုက္ခ) သည် vaṭa (ပေါင်ခြံ/အင်ဂွိုင်နယ်) နှင့် အိုမင်းသော အမာရွတ်၌လည်း ရှိ၏။ ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်း၊ နှလုံးဒေသ၊ လက်ခေါက်အောက် (ချိုင်း) နှင့် လည်ပင်းရိုး (ကော်လာဘုန်း)၊ အာခေါင်၊ နားဘေး (တံတောင်)၊ လည်ပင်း၊ ခေါင်း၊ မေးစေ့၊ ထို့နောက် ဗိုက်ခလုတ် (နာဘီ) နှင့် ခြေထောက်တို့၌လည်း တည်ရှိသည်။

Verse 25

दंशो ऽशुभः शुभो दूतः पुष्पहस्तः सुवाक् सुधीः लिङ्गवर्णसमानश् च शुक्लवस्त्रो ऽमलः शुचिः

ကိုက်ရာ/တုတ်ရာ အမှတ်အသားရှိသော သတင်းပို့သူသည် မင်္ဂလာမကောင်း။ မင်္ဂလာကောင်းသော သတင်းပို့သူမှာ လက်၌ ပန်းကိုင်ထား၍ စကားကောင်းပြောတတ်၊ ဉာဏ်ပညာရှိ၊ ကိုယ်လက္ခဏာနှင့် အသားအရောင် သာမန်တကျညီညွတ်ပြီး အဖြူရောင်အဝတ်ဝတ်ဆင်ကာ အညစ်အကြေးကင်း၍ သန့်ရှင်းပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 26

अपद्वारगतः शस्त्री प्रमादी भूगतेक्षणः विवर्णवासाः पाशादिहस्तो गद्गदवर्णभाक्

မင်္ဂလာမကောင်းသော တံခါးပေါက်၌ ရပ်နေသော လက်နက်ကိုင်သူ၊ အပြုအမူပေါ့လျော့၍ မျက်စိကို မြေပြင်သို့ချထားသူ၊ အရောင်ပျက်အဝတ်ဝတ်ဆင်သူ၊ လက်၌ ကြိုးချည် (pāśa) သို့မဟုတ် ထိုသို့သောအရာကို ကိုင်ထားသူ၊ စကားပြောသံ တုန်တုန်ယင်ယင်/အသံရှိုင်းရှိုင်းဖြစ်သူ—ဤသို့မြင်ရခြင်းသည် မကောင်းသော နိမိတ်ဖြစ်သည်။

Verse 27

शुष्ककाष्ठाश्रितः खिन्नस्तिलाक्तककरांशुकः आर्द्रवासाः कृष्णरक्तपुष्पयुक्तशिरोरुहः

သူသည် မီးဖိုအတွက် ခြောက်သွေ့သော သစ်တုံးအနီးတွင် နေရမည်၊ တပဿာကြောင့် စိတ်နှိမ့်ချ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေစေ၊ လက်နှင့် အဝတ်အစားကို တီလာ-အလ္ကတက (နှမ်းအခြေပြု အနီရောင်ဆေး) ဖြင့် လိမ်းထားစေ၊ စိုစွတ်သော အဝတ်ကို ဝတ်စေ၊ ဆံပင်တွင် အနက်နှင့် အနီရောင် ပန်းများကို ထည့်ထားစေ။

Verse 28

कुचमर्दी नखच्छेदी गुदस्पृक् पादलेखकः सदंशमवलुप्तमिति ञ कण्ठशोषरुजान्त्रित इति ञ केशमुञ्ची तृणच्छेदी दुष्टा दूतास्तथैकशः

ရင်သားကို ဖိနှိပ်သူ၊ လက်သည်းကို ဖြတ်တောက်သူ၊ အနောက်ပေါက်ကို ထိသူ၊ သို့မဟုတ် ခြေဖြင့် မြေပြင်ကို ခြစ်၍ အမှတ်အသားပြုသူ မိန်းမသံတမန်; ကိုက်ရာအမှတ်အသားရှိသူ သို့မဟုတ် ဆံပင်ကျွတ်၍ အကွက်ကွက်ဖြစ်သူ; လည်ချောင်းခြောက်သွေ့ခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းနှင့် အူလမ်းကြောင်းဒုက္ခတို့ ခံစားရသူ—ဤသို့သောသူကို အမင်္ဂလာသံတမန် (duṣṭā) ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့အတူ ဆံပင်ကို ဆွဲနုတ်သူ သို့မဟုတ် အလကား မြက်ကို ဖြတ်တောက်နေသူလည်း မကောင်းသော သံတမန်ဖြစ်သည်။

Verse 29

इडान्या वा वहेद्द्वेधा यदि दूतस्य चात्मनः आभ्यां द्वाभ्यां पुष्टयास्मान् विद्यास्त्रीपुन्नपुंसकान्

သံတမန်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင်တွင် iḍā nāḍī သို့မဟုတ် အခြားသော piṅgalā သည် နှစ်မျိုးသဘောဖြင့် စီးဆင်းနေပါက၊ ထိုစီးကြောင်းနှစ်ခု၏ အားကောင်းမှုနှင့် အာဟာရပေးမှု အညွှန်းများအရ နောက်တစ်ဆင့်ရလဒ်/အသိပညာသည် မိန်းမသဘော၊ ယောကျာ်းသဘော သို့မဟုတ် နပုংসကသဘော ဖြစ်မဖြစ်ကို ခွဲခြားသိမြင်ရမည်။

Verse 30

दूतः स्पृशति यद्गात्रं तस्मिन् दंशमुदाहरेत् दूताङ्घ्रिचलनं दुष्ठमुत्थितिर्निश् चला शुभा

သံတမန်က ကိုယ်ခန္ဓာ၏ မည်သည့်အင်္ဂါကို ထိပါသနည်း၊ ထိုနေရာကိုပင် ကိုက်နာ/ဒဏ်ရာရှိသည်ဟု ကြေညာရမည်။ သံတမန်၏ ခြေထောက်များ အငြိမ်မနေ လှုပ်ရှားခြင်းသည် အမင်္ဂလာဖြစ်ပြီး၊ ထတက်၍ တည်ငြိမ်စွာ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေခြင်းသည် မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

Verse 31

जीवपार्श्वे शुभो दूतो दुष्टो ऽन्यत्र सम्मागतः जीवो गतागतैर् दुष्टः शुभो दूतनिवेदने

မင်္ဂလာသံတမန်သည် အသက်ရှင်သူ၏ ဘေးနားတွင် ပေါ်လာပြီး၊ အမင်္ဂလာသံတမန်ကို အခြားနေရာတွင် တွေ့ရပါက၊ ထိုသူသည် သွားလာလာခြင်းတို့ကြောင့် အမင်္ဂလာ၏ ထိခိုက်မှုကို ခံရသည်။ သို့သော် သံတမန်၏ အကြောင်းကြားချက်/သတင်းပို့ချက်က မင်္ဂလာဖြစ်လျှင် ထိုအရာကို မင်္ဂလာဟု ယူဆသည်။

Verse 32

दूतस्य वाक् प्रदुष्टा सा पूर्वामजार्धनिन्दिता विभक्तैस्तस्य वाक्यान्तैर्विषर्निर्विषकालता

တမန်၏ စကားသည် ပျက်ယွင်းလာ၍ «pūrvāmajārdha-ninditā» ဟု ချီးကျူးမဟုတ်ဘဲ ပြစ်တင်ခံရသည်။ ထို့ပြင် စာကြောင်းအဆုံးကို မမှန်ကန်စွာ ခွဲခြားလျှင် «viṣa–nirviṣa–kālatā» ဟူသော အပြစ်ဖြစ်ကာ စကားခွဲခြားမှုနှင့် အချိန်ချိန်ညှိမှုမှားခြင်းကြောင့် “အဆိပ်” ကို “အဆိပ်မဟုတ်” (သို့မဟုတ် ပြန်လှန်) သို့ ပြောင်းလဲသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 33

आद्यैः स्वरैश् च काद्यश् च वर्गैर् भिन्नलिपिर्द्विधा स्वरजो वसुमान्वर्गी इतिक्षेपा च मातृका

အစအဆုံး သရများနှင့် ka မှစသော အက္ခရာအုပ်စုများဖြင့် အက္ခရာရေးစနစ် (အက္ခရာစဉ်) သည် နှစ်မျိုးရှိသည်။ မာတෘကာ (အသံဖွဲ့စည်းမှု မက်ထရစ်) ကို «svaraja» (သရမှ မွေးဖွားသော), «vasumat» (ရှစ်ပိုင်း), «vargī» (အုပ်စုလိုက် ဗျဉ္ဇန), နှင့် «iti-kṣepā» (အဆုံးတွင် “iti” ကို ထည့်သွင်းသည့် အမှတ်အသား) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။

Verse 34

वाताग्नीन्द्रजलात्मानो वर्गेषु च चतुष्टयम् नपुंसकाः पञ्चमाः स्युः स्वराः शक्राम्बुयोनयः

ဗျဉ္ဇနအတန်းများ (varga) တွင် ပထမ လေးတန်းကို Vāta (လေ), Agni (မီး), Indra, နှင့် Jala (ရေ) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပဉ္စမတန်းသည် နပုংসက (အလယ်လတ်/နျူတာ) ဖြစ်သည်။ သရများကိုမူ Śakra (Indra), Ambu (ရေ), နှင့် Yoni (မူလ/အရင်းအမြစ်) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 35

दुष्टौ दूतस्य वाक्पादौ वाताग्नी मध्यमो हरिः प्रशस्ता वारुणा वर्णा अतिदुष्टा नपुंसकाः

တမန်အတွက် စကားနှင့် ခြေထောက်မှ အနိမိတ်များသည် မကောင်းသော အနိမိတ်ဖြစ်သည်။ vāta နှင့် agni လွှမ်းမိုးသော အသားအရောင်သည် အလယ်အလတ်; hari (အဝါစိမ်း/တောင့်တင်းစိမ်း) ရောင်သည် ကောင်းမွန်; vāruṇa (ရေသဘော) အသားအရောင်လည်း ကောင်းမွန်သည်။ သို့သော် napuṃsaka (လိင်မသတ်မှတ်/အန်ဒရိုဂျင်) ပုံသဏ္ဍာန်သည် အလွန်မကောင်းသော အနိမိတ်ဖြစ်သည်။

Verse 36

प्रस्थाने मङ्गलं वाक्यं गर्जितं मेघहस्तिनोः प्रदक्षिणं फले वृक्षे वामस्य च रुतं जितं

ထွက်ခွာချိန်တွင် မင်္ဂလာစကား၊ မိုးတိမ်နှင့် ဆင်တို့၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဂర్జနာသံ၊ ညာဘက်သို့ လှည့်ဝန်းသော (pradakṣiṇa) အနိမိတ်၊ သစ်ပင်ပေါ်ရှိ သီး फल၊ နှင့် ဘယ်ဘက်မှ ကြားရသော အော်သံ—ဤအရာတို့ကို ကောင်းသော၊ အောင်ပွဲပေးသော အနိမိတ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 37

शुभा गीतादिशब्दाः स्युरीदृशं स्यादसिद्धये अनर्थगीरथाक्रन्दो दक्षिणे विरुतं क्षुतम्

သီချင်းဆိုသံ စသည့် မင်္ဂလာသံများသည် ကောင်းမြတ်သော်လည်း ထိုသံမျိုးသည် တစ်ခါတစ်ရံ မအောင်မြင်မှုကိုလည်း ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ထို့အတူ အဓိပ္ပါယ်မဲ့စကားပြောခြင်း၊ ငိုကြွေးသံ၊ ညာဘက်(တောင်ဘက်)မှ ကြားရသော အော်ဟစ်သံနှင့် ထိုအချိန်တွင် နှာချေခြင်းတို့သည် မရရှိခြင်း၏ နိမိတ်များဖြစ်သည်။

Verse 38

वेश्या क्षुतो नृपः कन्या गौर्दन्ती मुरजध्वजौ क्षीराज्यदधिशङ्खाम्बु छत्रं भेरी फलं सुराः

ဝေရှာ(အပျော်မယ်)၊ နှာချေခြင်း၊ မင်း၊ မိန်းကလေးပျို၊ နွား၊ ဆင်၊ မုရဇဒရမ်နှင့် အလံ၊ နို့၊ ဂီ(ထောပတ်ရည်)၊ ဒဿီ(ယိုဂတ်/နို့ချဉ်)၊ သင်္ခါနှင့် ရေ၊ ထီး၊ ဘေရီ(ကက်တယ်ဒရမ်)၊ အသီးနှင့် မူးယစ်သောက်စရာ—ဤတို့သည် ဤအကြောင်းအရာ၌ နိမိတ်လက္ခဏာများအဖြစ် ရေတွက်သော အရာများဖြစ်သည်။

Verse 39

तण्डुला हेम रुप्यञ्च सिद्धये ऽभिमुखा अमी सकाष्ठः सानलः कारुर्मलिनाम्बरभावभृत्

ဆန်စေ့များ၊ ရွှေ၊ ငွေ—ဤတို့ကို အောင်မြင်မှု(စိဒ္ဓိ) ရရှိစေရန် အရှေ့မူ၍ (ပူဇော်/ဆောင်ရွက်သူ) မျက်နှာမူအောင် ထားရသည်။ ထို့အတူ ကောင်းသောနိမိတ်မှာ မီးသစ်နှင့် မီးကို ယူဆောင်လာသော လက်မှုပညာရှင်(kāru) တစ်ဦးက အညစ်အကြေးပါသော အဝတ်အစားဖြင့် (ရိုးရိုးသဘော) လာရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 40

गलस्थटङ्गो गोमायुगृध्रोलूककपर्दिकाः तैलं कपालकार्पासा निषेधे भस्म नष्टये

အန္တရာယ်ကို တားဆီးရန် (ပယ်ဖျက်ရန်) galasthaṭaṅga၊ နွားချေး၊ ဂရုဓ္ဓ(လင်းတ)၊ ဥလူက(ညဉ့်ငှက်) နှင့် kapardikā တို့ဖြင့် ချက်ထားသော ဆီကို သုံးရသည်။ ထို့ပြင် ခေါင်းခွံအရိုးနှင့် ဝါ(ကာပာသ) ကိုပါ ပေါင်းစပ်၍ bhasma (အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ပြာ/ပြာအကျိုးသက်ရောက်မှု) ကို ဖယ်ရှားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 41

विषरोगाश् च सप्त स्युर्धातोर्धात्वन्तराप्तितः विषदंशो ललाटं यात्यतोनेत्रं ततौ सुखम् आस्याच्च वचनीनाड्यौ धातून प्राप्नोति हि क्रमात्

အဆိပ်ရောဂါများသည် ခုနစ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး အဆိပ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာဓာတု(dhātu) တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ရောက်သွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ကိုက်ရာ/အဆိပ်နေရာသည် ပထမဦးစွာ နဖူးသို့ ရွှေ့ကာ ထို့နောက် မျက်စိသို့ ရောက်ပြီး နောက်တစ်ဖန် သက်သာမှုရှိလာသည်။ ထို့နောက် ပါးစပ်မှ စကားပြောနာဒီ(လမ်းကြောင်း) သို့ ရောက်ကာ အစဉ်လိုက် ဓာတုများသို့ ဆက်လက်ဝင်ရောက်သည်။

Frequently Asked Questions

Its key function is structural: it closes the Mantra-paribhāṣā section and signals a methodological shift from defining mantra-technicalities to applying them in a medical-ritual context.

By insisting on correct śāstric framing and disciplined transitions, it models how precise knowledge and right procedure support dharmic action—turning technique into sādhana rather than mere utility.