Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

Devanagari script

तस्यविग्रहसंस्थोऽहं सदा तिष्ठामि पार्वति । वंदितः पूजितो ध्यातो यथाहं नात्र संशयः

Transliteration

tasyavigrahasaṃstho'haṃ sadā tiṣṭhāmi pārvati | vaṃditaḥ pūjito dhyāto yathāhaṃ nātra saṃśayaḥ

Translation

Wahai Pārvatī, Aku sentiasa bersemayam dalam rupa (arca) itu sendiri. Apabila ia dipuji, dipuja, dan direnungi, seolah-olah Aku sendiri dihormati—tiada keraguan.

Word by Word

• तस्य: of that (his/its)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• विग्रह: form, image
• विग्रह: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (समासाङ्ग)

• संस्थः: situated/established
• संस्थः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय) → संस्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/स्थितिवाचक विशेषण

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तिष्ठामि: I stand/remain
• तिष्ठामि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• वन्दितः: praised/worshipped
• वन्दितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्द् (धातु) + क्त → वन्दित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle)

• पूजितः: honoured
• पूजितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि

• ध्यातः: meditated upon
• ध्यातः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्यै (धातु) + क्त → ध्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि

• यथा: as, in the manner that
• यथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative/manner particle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha/Śiva-sannidhāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva declares to Pārvatī that he abides in the consecrated icon; devotees offer flowers and lamps before a radiant liṅga/vigraha, while a subtle cosmic Śiva presence mirrors the shrine form.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Vigraha (icon)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship of the sacred form is affirmed as direct worship of Śiva, supported by divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the discussed form/icon is to be revered.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vandana (praise), pūjā (worship), and dhyāna (meditation) of the deity’s vigraha.