Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 95

कालाक्षो भीषणश्चंडो वृतोऽष्टादशकोटिभिः । घंटाकर्णगणो नाम दक्षिणं द्वारमाश्रितः

kālākṣo bhīṣaṇaścaṃḍo vṛto'ṣṭādaśakoṭibhiḥ | ghaṃṭākarṇagaṇo nāma dakṣiṇaṃ dvāramāśritaḥ

Kālākṣa—yang menggerunkan dan ganas—dikelilingi oleh lapan belas koṭi Gaṇa, ditempatkan di pintu selatan dalam pasukan Gaṇa bernama Ghaṇṭākarṇa.

कालाक्षःKālākṣa (name of a gaṇa)
कालाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकालाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गणविशेष-नाम
भीषणःterrible
भीषणः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
चण्डःfierce
चण्डः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√वृ (धातु) → वृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृत् (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘surrounded/attended’
अष्टादश-कोटिभिःby eighteen crores (of gaṇas)
अष्टादश-कोटिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअष्टादश (संख्याशब्द/प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास ‘अष्टादश कोटयः’
घंटाकर्ण-गणःthe gaṇa named Ghaṇṭākarṇa
घंटाकर्ण-गणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootघंटाकर्ण (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष ‘घंटाकर्णः (नाम) गणः’
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition marker/नाम)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात; नामनिर्देशार्थ (called)
दक्षिणम्southern
दक्षिणम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वारम् इति विशेष्यस्य विशेषण
द्वारम्gate
द्वारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आश्रितःhas taken position at / has resorted to
आश्रितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु) → आश्रित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृत् (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having resorted to/occupying’

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (dakṣiṇa-dvāra)

Type: ghat

Listener: Ṛṣis

Scene: At the southern gate, the dreadful Kālākṣa stands amid eighteen koṭis of gaṇas; the troop is called Ghaṇṭākarṇa—bell-eared guardians whose ornaments ring as they patrol.

K
Kālākṣa
G
Ghaṇṭākarṇa-gaṇa
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

The tīrtha’s boundaries are protected by designated powers, teaching reverence and restraint when approaching holy space.

Prabhāsa-kṣetra, specifically the southern gate (dakṣiṇa-dvāra).

None; it assigns guardianship and indicates the southern directional protection.