Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

Devanagari script

योऽसौ कालाग्निरुद्रस्तु प्रोच्यते वेदवादिभिः । सोऽयं भैरवनाम्ना तु प्रभासे संव्यवस्थितः

Transliteration

yo'sau kālāgnirudrastu procyate vedavādibhiḥ | so'yaṃ bhairavanāmnā tu prabhāse saṃvyavasthitaḥ

Translation

Dia yang disebut oleh para penafsir Veda sebagai Kālāgnirudra—Dialah yang bersemayam di Prabhāsa dengan nama Bhairava.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थकः (demonstrative)

• कालाग्निरुद्रः: Kālāgnirudra
• कालाग्निरुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल + अग्नि + रुद्र (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः समासः (determinative: 'Rudra as time-fire')

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle), विरोध/विशेषणार्थः

• प्रोच्यते: is called/said
• प्रोच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

• वेदवादिभिः: by the Veda-speakers
• वेदवादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; 'वेदं वदन्ति' इति (those who speak the Veda)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थकः

• अयम्: this (same one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सन्निकृष्ट-निर्देशः

• भैरवनाम्ना: by the name ‘Bhairava’
• भैरवनाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भैरव + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (नामन्), तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'भैरव-नाम्ना' = 'with the name Bhairava'

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (स्थाननाम), सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• संव्यवस्थितः: is established/abides
• संव्यवस्थितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + वि + अव + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (predicate adjective)

Speaker

Śiva (self-referential identification across verses 68–70)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhairava (Kālāgnirudra) at Prabhāsa

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Bhairava stands at the threshold of Prabhāsa, dark-hued, garlanded, with blazing eyes like time-fire; behind him the Somnātha shrine glows, indicating fierce guardianship supporting auspicious worship.

Characters & Entities

• Kālāgnirudra
• Bhairava
• Prabhāsa
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse links Vedic theology to sacred geography: the cosmic Kālāgnirudra is locally present as Bhairava at Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the seat of Bhairava/Kālāgnirudra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse establishes the deity’s identity and presence for worship at Prabhāsa.