Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तु सा देवी देवैरिंद्रपुरोगमैः । कारुण्यान्निजदेहं त्वं तदा मर्द्दितवत्यसि

īśvara uvāca | evamuktā tu sā devī devairiṃdrapurogamaiḥ | kāruṇyānnijadehaṃ tvaṃ tadā mardditavatyasi

Īśvara bersabda: Setelah Dewi itu dipohon demikian oleh para dewa yang dipimpin Indra, maka kerana belas kasih, pada saat itu juga Baginda menekan dan menundukkan wujud dirinya sendiri.

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
उक्ताaddressed/spoken to
उक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा देवी’ इत्यस्य विशेषण
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-निपात (particle: but/indeed)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
इन्द्रपुरोगमैःwith Indra at the forefront
इन्द्रपुरोगमैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘देवैः’ इत्यस्य विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुष (इन्द्रः पुरोगमः येषां ते)
कारुण्यात्out of compassion
कारुण्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकारुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
निजदेहम्her own body
निजदेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय (निजः देहः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: then)
मर्दितवती(she) crushed/massaged
मर्दितवती:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु) → मर्दितवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त (perfect participle active), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘one who has crushed/massaged’
असिare
असि:
Kriya (Auxiliary/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; सहायक-क्रिया (copula)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somanātha)

Type: kshetra

Listener: Implied interlocutor within Prabhāsa-māhātmya frame (traditionally sages/devotees)

Scene: Indra and the assembled devas supplicate; the Goddess, moved by compassion, presses/subdues her own form—an act of self-contained power and restraint preceding a miraculous manifestation.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
I
Indra
D
Devāḥ

FAQs

Divine compassion responds to sincere prayer: Devī moderates her manifestation for the welfare of supplicants.

Prabhāsakṣetra, where the gods’ stuti and Devī’s compassionate intervention are narrated as part of the kṣetra’s greatness.

None in this verse; it records the fruit of prayer—Devī’s compassionate action.