Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

कथं प्रभासमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी । माहात्म्यमखिलं तस्याः प्राच्याः पातकनाशनम् । कथयस्व महेशान यद्यहं ते प्रिया विभो

kathaṃ prabhāsamāsādya saṃsthitā pāpanāśinī | māhātmyamakhilaṃ tasyāḥ prācyāḥ pātakanāśanam | kathayasva maheśāna yadyahaṃ te priyā vibho

“Bagaimanakah Prācī, pemusnah dosa, sampai ke Prabhāsa dan bertempat teguh di sini? Ceritakanlah kepadaku seluruh kemuliaan Prācī itu yang melenyapkan segala dosa. Wahai Maheśāna, jika aku kekasihmu, wahai Tuhan Yang Mahaagung, mohon kisahkanlah.”

कथम्how
कथम्:
Prashna/Kriyāviśeṣaṇa (Interrogative adverb/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक-adverb): ‘how?’
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karman (Object/goal with āsādya/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having reached/approached’
संस्थिताis situated/established
संस्थिता:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; ‘situated/established’
पापनाशिनीdestroyer of sins
पापनाशिनी:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/appositive/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootपापनाशिनी (प्रातिपदिक) = पाप + नाशिनी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of प्राची/नदी)
माहात्म्यम्greatness; sacred glory
माहात्म्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
अखिलम्entire
अखिलम्:
Karman (Qualifying object/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; माहात्म्यम् इति विशेषणम्
तस्याःof her/of it
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
प्राच्याःof Prācī
प्राच्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचनम्; तस्याः इत्यस्य विशेष्य/अप्पोज़िशन
पातकनाशनम्destruction of sins; sin-destroying (power)
पातकनाशनम्:
Karman (Apposition to object/कर्म)
TypeNoun
Rootपातकनाशन (प्रातिपदिक) = पातक + नाशन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; माहात्म्यम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन: ‘sin-destroying’
कथयस्वtell
कथयस्व:
Kriyā (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिच्)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्: ‘tell (me)’
महेशानO Maheśāna
महेशान:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचनम्
यदिif
यदि:
Hetu/Upapatti (Conditional marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय (शर्त/conditional particle): ‘if’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचनम्
तेyour/of you
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive/सम्बन्ध) एकवचनम् (enclitic): ‘of you/your’
प्रियाdear/beloved
प्रिया:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to subject/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; अहम् इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
विभोO Lord
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

Devī (Pārvatī)

Tirtha: Prācī at Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Maheśāna (Śiva)

Scene: Devī, earnest and affectionate, folds hands and leans toward Maheśāna, asking how Prācī came to Prabhāsa; behind them, the Prabhāsa coastline and a sacred stream glinting, with subtle iconography of sin being washed away.

P
Prabhāsa
P
Prācī (river/tīrtha)
M
Maheśāna (Śiva)
D
Devī

FAQs

Understanding a tīrtha’s origin and glory deepens faith; sacred places are portrayed as living powers that uproot sin.

Prabhāsa-kṣetra as the seat of Prācī, the sin-destroying sacred river/tīrtha.

No direct ritual; it is a request for the full māhātmya (authoritative account) of the tīrtha.