Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 106

सरस्वतीति वै लोके वर्तते नाम सांप्रतम् । अतीतं नाम यत्तस्याः कमंडलुभवेति च । रत्नाकरेति सामुद्रं सत्यं नामांतरं पुरा

sarasvatīti vai loke vartate nāma sāṃpratam | atītaṃ nāma yattasyāḥ kamaṃḍalubhaveti ca | ratnākareti sāmudraṃ satyaṃ nāmāṃtaraṃ purā

Di dunia pada hari ini, Baginda dikenali dengan nama “Sarasvatī”. Nama terdahulu Baginda ialah “Kamaṇḍalubhava” (yang lahir dari kendi air), dan “Ratnākara” sesungguhnya ialah nama purba Baginda yang bersifat samudera pada zaman dahulu.

सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नामरूपेण
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
वर्ततेis current/prevails
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
नामthe name
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्तते’ इत्यस्य विषयः (as ‘name’ understood)
सांप्रतम्at present
सांप्रतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसांप्रतम् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (present/current)
अतीतम्former/past
अतीतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘नाम’ इत्यस्य विशेषणम्
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सम्बोधनम् (relative pronoun)
तस्याःof her/of it
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
कमण्डलुभवा‘Kamaṇḍalubhavā’
कमण्डलुभवा:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootकमण्डलु + भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कमण्डलोः भवः/भवा) नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
रत्नाकरा‘Ratnākara’ (mine of gems)
रत्नाकरा:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्न + आकर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रत्नानाम् आकरः) नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय
सामुद्रम्oceanic/sea-related
सामुद्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसामुद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘नाम’/‘नामा(म्)’ इत्यस्य विशेषणम् (oceanic/pertaining to sea)
सत्यम्true
सत्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘नामा(म्)अन्तरम्’ इत्यस्य विशेषणम् (true)
नामान्तरम्another name
नामान्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (नाम्नः अन्तरम्)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: formerly)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Sarasvatī (with Ratnākara oceanic aspect at Prabhāsa)

Type: sangam

Listener: General audience within māhātmya frame

Scene: Triptych of Sarasvatī’s identities: (1) emerging from a sage’s kamaṇḍalu as a luminous stream, (2) flowing as Sarasvatī with vīṇā-bearing devī above the waters, (3) merging into the ocean labeled Ratnākara with jewel-like waves.

S
Sarasvatī
K
Kamaṇḍalubhava
R
Ratnākara

FAQs

Divine realities are one, yet described through many names reflecting function, origin-myth, and sacred geography.

Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya context frames Sarasvatī’s names, especially her ocean-linked identity near the coast.

None; it is a doctrinal-geographical clarification of names rather than instruction for worship.