Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

देवा ऊचुः । भगवन्भार्गवे वंशे जातः कोऽपि महाद्युतिः । अग्निरूपेण सर्वं स ददाह वसुधातलम् । कृतो यत्नः पुराऽस्माभिस्तद्विनाशाय सत्तम । जलेन वृद्धिमायाति ततो नो भयमागतम्

devā ūcuḥ | bhagavanbhārgave vaṃśe jātaḥ ko'pi mahādyutiḥ | agnirūpeṇa sarvaṃ sa dadāha vasudhātalam | kṛto yatnaḥ purā'smābhistadvināśāya sattama | jalena vṛddhimāyāti tato no bhayamāgatam

Para dewa berkata: “Wahai Bhagavan, dalam keturunan Bhārgava telah muncul seseorang yang bersinar amat besar. Dalam rupa api, dia telah membakar seluruh permukaan bumi. Dahulu kami telah berusaha memusnahkannya, wahai yang terbaik antara orang baik; namun dia bertambah kuat melalui air—maka ketakutan pun menimpa kami.”

devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)
bhārgavein (the line of) Bhārgava
bhārgave:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
vaṃśein the lineage
vaṃśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
jātaḥborn
jātaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootjan (धातु) + tā (क्त/कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
kaḥwho (someone)
kaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
apieven/also/some
api:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
mahādyutiḥof great splendor
mahādyutiḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootmahā + dyuti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महती द्युतिः यस्य)
agni-rūpeṇain the form of fire
agni-rūpeṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootagni + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अग्नेः रूपम्)
sarvameverything
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
dadāhaburned
dadāha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdah (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
vasudhā-talamthe surface of the earth
vasudhā-talam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvasudhā + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वसुधायाः तलम्)
kṛtaḥwas made/done
kṛtaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + ta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
yatnaḥeffort
yatnaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
purāformerly
purā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
asmābhiḥby us
asmābhiḥ:
Karta/Agent (Doer/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; सर्वनाम
tad-vināśāyafor its destruction
tad-vināśāya:
Sampradāna/Purpose (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम) + vināśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तस्य विनाशः)
sattamaO best of beings
sattama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsat + tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः/उपपद (सतां तमः = श्रेष्ठः)
jalenaby water
jalena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
vṛddhimincrease
vṛddhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
āyātiattains/comes to
āyāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु) + ā (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन
tataḥtherefore/from that
tataḥ:
Hetu/Relation (Cause/connection)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'therefore/from that')
naḥour/to us
naḥ:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सर्वनाम
bhayamfear
bhayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
āgatamhas come/arisen
āgatam:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootgam (धातु) + ā (उपसर्ग) + ta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भयस्य)

Devas

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (contextual)

Scene: Devas address Brahmā: a radiant, terrifying Bhārgava ‘fire-being’ is described; in the background, symbolic earth scorched, and rain feeding flames—an impossible paradox illustrated as water turning to fuel.

D
Devas
B
Brahmā
B
Bhārgava lineage
A
Aūrva (implied by later verses)

FAQs

Unchecked power—even when born of tapas—must be guided by dharma; cosmic order is maintained through higher counsel and restraint.

Prabhāsakṣetra is the narrative frame; the episode functions as part of its māhātmya tradition within the Skanda Purāṇa.

No direct rite is prescribed; the verse references Agniṣṭoma-type sacrifices only in the next passage as endangered due to devastation.