Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

स्तुतिदण्डनमस्कारैः प्रदक्षिणैरहर्निशम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र भक्ष्यभोज्यैः पृथग्विधैः । एकेन भोजितेनैव कोटिर्भवति भोजिता

stutidaṇḍanamaskāraiḥ pradakṣiṇairaharniśam | brāhmaṇānbhojayettatra bhakṣyabhojyaiḥ pṛthagvidhaiḥ | ekena bhojitenaiva koṭirbhavati bhojitā

Dengan puji-pujian, sujud, salam hormat, dan pradakṣiṇā (mengelilingi suci) siang dan malam, hendaklah seseorang menjamu para brāhmaṇa di sana dengan pelbagai jenis makanan dan hidangan. Dengan menjamu seorang sahaja, seolah-olah telah menjamu satu krore.

स्तुतिदण्डनमस्कारैःwith hymns, prostrations, and salutations
स्तुतिदण्डनमस्कारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तुति + दण्ड + नमस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (स्तुतयश्च दण्डाश्च नमस्काराश्च)
प्रदक्षिणैःwith circumambulations
प्रदक्षिणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
अहर्निशम्day and night
अहर्निशम्:
Kriya-visheshana (Temporal adverb/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअहन् + निशा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (time adverb)
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
भक्ष्यभोज्यैःwith eatables and foods
भक्ष्यभोज्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य + भोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (भक्ष्याणि च भोज्यानि च)
पृथग्विधैःof various kinds
पृथग्विधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथक् + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (पृथग्विधाः = नानाविधाः); विशेषणम् (भक्ष्यभोज्यैः)
एकेनby one (act/person)
एकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषणम्
भोजितेनby one feeding (act)
भोजितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) णिच् + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used substantively); पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; णिजन्त-धातोः (भोजयति → भोजित)
एवindeed
एव:
Sambandha/Particle (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
कोटिःa crore
कोटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भोजिता(is) fed; feeding-result counted as fed (i.e., equals feeding a crore)
भोजिता:
Karma-samānādhikaraṇa/Predicate (Predicative complement/विधेय)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) णिच् + तृच् (कृत्)
Formतृच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-नाम (predicate nominative)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Jaradgaveśvara-tīrtha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Prabhāsa offers hymns and repeated prostrations before a Śiva-liṅga, then serves an honored brāhmaṇa with many dishes; the tīrtha landscape suggests sea-breeze, temple flags, and a sanctified dining pavilion (anna-śālā).

B
Brāhmaṇas
P
Pradakṣiṇā
N
Namaskāra

FAQs

Tīrtha-sevā includes both worship and compassionate giving; feeding the worthy is exalted as a highly multiplied act of dharma.

Jaradgaveśvara tīrtha precinct within Prabhāsa Kṣetra.

Continuous devotion through stuti, prostration, and pradakṣiṇā, along with brāhmaṇa-bhojana using varied foods.