Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

पार्वत्युवाच । कथं तत्र समायाता गंगा त्रिपथगामिनी । कथं त्रिनेत्राः संजाता मत्स्या आंभसिकाः शिव

pārvatyuvāca | kathaṃ tatra samāyātā gaṃgā tripathagāminī | kathaṃ trinetrāḥ saṃjātā matsyā āṃbhasikāḥ śiva

Pārvatī berkata: Bagaimanakah Gaṅgā, yang mengalir melalui tiga jalan, sampai ke sana? Dan bagaimanakah ikan bermata tiga—makhluk air—terjadi, wahai Śiva?

पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
समायाताarrived; came
समायाता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + या (धातु) + क्त → समायात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्तृविशेषण (predicate adjective) गङ्गा
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
त्रिपथगामिनीgoing in three paths
त्रिपथगामिनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + पथ + गामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) गङ्गा
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण
त्रिनेत्राःthree-eyed
त्रिनेत्राः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier) मत्स्याः
संजाताःborn; arisen
संजाताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु) + क्त → संजात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); कर्तृविशेषण (predicate adjective) मत्स्याः
मत्स्याःfishes
मत्स्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
आम्भसिकाःwatery; living in water
आम्भसिकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआम्भसिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier) मत्स्याः
शिवO Śiva
शिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Pārvatī (Satī/Girijā)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Gaṅgā-sannidhya motif)

Type: kshetra

Listener: Śiva

Scene: Pārvatī questions Śiva beside a sacred waterbody at Prabhāsa; a luminous stream-symbol of Gaṅgā appears, and in the water, wondrous fish with a third eye-mark are hinted beneath ripples.

P
Pārvatī
G
Gaṅgā
Ś
Śiva

FAQs

Holy places are understood through sacred origin-stories; asking ‘how’ reveals the dharmic meaning behind tīrtha phenomena.

Prabhāsakṣetra is the setting; the narrative points toward a particular Śaiva locale later named near Saṅgāleśvara.

None explicitly here; the verse is an inquiry that frames the forthcoming tīrtha-māhātmya explanation.